Памятник жертвам землетрясения (10 июля 1949 года) в селении Хаит, Раштского района

Мудҳиштарин заминларза дар Тоҷикистон: фоҷеаи Ҳоит

1518
(Таҷдидшуда 12:09 17.08.2019)
Расо 70 сол пур мешавад аз заминҷунбии Ҳойит, ки бар асари он, рӯзи 10 июл тамоми биноҳо, купруку боғҳо харобу валангор гардида буданд. Тибқи маълумоти гуногун, он замон аз 15 то 40 ҳазор одам зинда ба зинда зери хок монда ҳалок шуданд

Ба ин муносибат имрӯз, 17 август, бо ташаббуси мақомоти иҷроияи  ҳокимияти давлатии ноҳияи Рашт маросими ёдбуди қурбониёни ин фоҷиаи мудҳиш баргузор мешавад.

Дар он шоҳидони бевоситаи заминларзаи Ҳоит иштирок намуда, хотироти хешро пешниҳоди иштирокдорони маросим мегардонанд.

Субҳи барвақти 10-уми июли соли 1949, дар замони 20-умин солгарди таъсисёбии Тоҷикистони шӯравӣ, бузургтарин офати табиӣ дар таърихи Иттиҳоди шуравӣ дар минтақаи Ҳойити Тоҷикистон сар зад.  

Ҳойит, ки он замон ноҳия буд, феълан мақоми ҷамоатро дошта, шомили ноҳияи Рашти навоҳии тобеи марказ мебошад. Ҳойит дар 190 километр дуртар аз шаҳри Душанбе ҷойгир буда, қабл аз заминҷунбӣ бо бозору масҷидҳои калонаш аз  серодамтарин манотиқ дар Тоҷикистан ба ҳисоб мерафт.

Дар ин ноҳия беш аз 60 ҳазор сокинон ба сар мебурданд. Аммо баъди сар задани заминҷунбии шадид ин ноҳия хисороти бузурги ҷонию молӣ дид.

Ҷамомати деҳоти харобгаштаи Ҳойит

 

Жительница таджикского кишлака, оставшаяся без крова в результате землетрясения
© Sputnik / Александр Лыскин
Жительница таджикского кишлака, оставшаяся без крова в результате землетрясения

Пеш аз ҳодисаи даҳшатовар, 8 июли соли 1949, дар Тоҷикистон ду маротиба заминҷунбии пуриқтидор ба қайд гирифта шуд, ки боиси резиши зиёди сангу кӯҳҳо гардида буд. Он замон наздики 2,5 миллион метри мукааб хок фурӯъ рехт. Қисмати зиёди қишлоқи Ҳойит зери хок монд.

Ҳукумати Тоҷикистони Шуравӣ фавран ба амалиёти наҷотдиҳии сокинон шурӯъ намуд. Сокинони маҳаллӣ бошанд, аз пайи дарёфт намудани маводи доруворӣ шуданд. Баъди чанде гурӯҳи пизишкон низ ба ҷойи ҳодиса расида ба мардум кумак мерасониданд.

Ба нақли шоҳидон, он замон сокинони маҳаллӣ аз тарс ба хонаҳои истиқоматияшон ворид намешуданд. Аз ин рӯ онҳо дар ҳавои кушод, дар боғҳо шабро рӯз мекарданд.

Сокинон аз он бим доштанд, ки заминҷунбӣ дигарбора рух медиҳад ва пешгуйии онҳо рост ҳам баромад. Лекин он замон ҳеҷ кас фикре ҳам накарданд, ки чунин заминҷунбӣ бо иқтидори ниҳоят шадид сар мезанад.

Заминҷунбии 7,5 балла дар Ҳойит

Последствия землетрясения в Таджикской СССР
© Sputnik / Геннадий Ратушенко
Последствия землетрясения в Таджикской СССР

Соати 9 –и саҳари 10- уми июли соли 1949 Тоҷикистонро сахттарин заминларза такон дод. Дар як мижа задан Ҳойит ба хок яксон шуд. Манзилҳои зист дар ним нафас валангор гардиданд. Сокинон фурсати аз манзил берун баромаданро ҳам надоштанд. Дар берун чанги хок аз фурӯъ рехтани кӯҳу сангпораҳо ҳамаҷоро торик намуд.

Баъд аз сар задани заминларза, ба якборагӣ беш аз сад тармаи калону хурд ба фаромадан шурӯъ карданд ва кӯҳи Чокурак бошад комилан фурӯ рехт.

Ҳойитро аз ду тараф фурӯрезии сангҳои калону хурд, ки суръати онҳо ба 110 километр дар як соат баробар буд, иҳота намуданд.

Он замон иқтидори қувваи заминларзаро ҳамаи марказҳои заминларзашиносӣ ба қайд гирифта буданд.

Маркази зилзилашиносии Амрико иқтидори заминларза дар Ҳойитро ба 11 дараҷаи Рихтер арзёбӣ намуд. Намояндагони ин марказ қувваи заминҷунбиро ҳатто аз қувваи бомбаи атомие, ки чор сол пеш ба Хиросима партофта буданд, пуриқтидортар гуфтанд.

Иқтидори заминларза ба ҳадде буд, ки ноҳияи Ҳойитро ҳамчун як нуқтаи ҷуғрофӣ комилан аз  байн бурд. Ҳойит Ҳисорак ва чанд қишлоқҷойҳои дигар дар фосилаи чанд дақиқа несту нобуд гардиданд. Тибқи маълумоти гуногун, он замон аз 15 то 40 ҳазор одам зинда ба зинда зери хок монда ҳалок шуданд.

Кумак ба зарардидагон аз заминҷунбӣ

Памятник жертвам одного из самых разрушительных землетрясений, которое произошло в Таджикистане в 1949 году
© Sputnik / Ратушенко
Памятник жертвам одного из самых разрушительных землетрясений, которое произошло в Таджикистане в 1949 году

Дарҳол пас аз сар задани заминларза дар Тоҷикистон аз Маскав фармон дода буданд, ки ба кишвари офатзада ҳавопаймоҳои тиббӣ-санитарӣ фавран фиристода шаванд. Гузашта аз ин роҳбарияти Иттиҳоди шӯравӣ ба Тоҷикистон машҳуртарин геофизик, академик Григорий Гамбурсевро сафарбар намуда, супориш дод, то экспедитсияи сейсмологиро дар Тоҷикистон ташкил диҳад.

Одамоне, ки ба таври мӯъҷиза дар ин офати табиӣ зинда монданд ба заминҳои нави водии Вахш кӯчонида шуданд. Дар ҷойи нав мардумро бо маводи сохтмонӣ ва чорво таъмин намуданд.

Солҳои 1967-1970 дар макони фоҷеа дар Ҳойит аз  номи Кумитаи марказии Ҳизби коммунистии Тоҷикистони шӯравӣ, президиуми Шӯрои Олӣ ва Шӯрои вазирони ҷумҳурӣ, ҳайкали  "Модари Ҳойит", ё худ "Модари ғам"-и ҳайкалтароши тоҷик Кирея Жумазин қомат афрохта буд.

Мутаассифона ҳайкали мазкур дар солҳои ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон валангор шуда, соли  2010 ба ҷойи он ҳайкали нав барои поси хотири қурбониёни ин заминларза гузошта шуда буд.

Қобили зикр аст, ки новобаста аз он ки заминҷунбии Ҳойит аз пуриқтидортарин заминларзаҳо ба ҳисоб меравад, аммо ба даҳгонаи заминларзаҳои харобиовари дунё шомил нагардидааст.

Заминларза дар марзи Чину Тоҷикистон

Тоҷикистон  аз  лиҳози заминҷунбӣ, ҳамчун   минтақаи хатарзо ҳисобида мешавад. Ҳамасола қариб 600 адад заминҷунбӣ дар Тоҷикистон сабт мешавад.

Мутаассифона, пешгуйӣ намудани вақт, қувват ва иқтидори заминҷунбӣ ғайриимкон аст, аммо беш аз даҳ сол Ҳукумати Тоҷикистон барои кӯчонидани аҳолӣ аз минтақаи хатарзо ва инчунин иттилоъ додан ба аҳолӣ ва омӯзонидани мутахассисон барои расонидани кумак ба ҷабридидаҳо корҳои зиёдеро ба анҷом расонидааст.

1518
Барчаспҳо:
пурқурбонӣ, заминҷунбӣ, Тоҷикистон

Кумитаи кор бо ҷавонон мутахассиси касбӣ меҷӯяд, аммо маош 868 сомонӣ

15
(Таҷдидшуда 19:36 28.05.2020)
Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши Тоҷикистон барои ишғоли мансабҳои холӣ озмуни кушода эълон намудааст

ДУШАНБЕ, 28  май — Sputnik. Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши Тоҷикистон барои мансабҳои холӣ дар шаҳри  дар Душанбе, вилояти Хатлон, Суғд, ВМКБ, ва шаҳру ноҳияиҳои тобеи ҷумуҳрӣ озмун элон намудааст.

Масъулини кумитаи таъкид намудааснд, ки маоши вазифавии мутахассисоне, ки ба кор ҷалб карда мешаванд аз 868 то 1400 сомониро ташкил медиҳад. Манбаъ зикр намудааст, ки дар дастгоҳи марказӣ ба ҳафт мутахассис, дар вилояти Хатлон ба 6 мутахассис, Суғд  ба 5 нафар, дар ВМКБ ба 2 нафар ва дар Шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ ба 3 нафар дар Душанбе ба 2 нафар мутахассиси ҳирфаӣ, ки тариқи озмун интихоб мешаванд ниёз дорад. Дар маҷмӯъ ин Кумита ба  25 мутахассис ниёз дорад.

Манбаъ таъкид намудааст, ки нафароне, ки барои мансаби сардори Шуъба даъво хоҳанд кард, бояд дорои таҳсилоти олии касбӣ, чаҳор соли собиқаи хизмати давлатӣ ё 5 сол собиқаи умумии меҳнатӣ, донистани таърих, фарҳанг, муқаддасоти миллӣ, забони давлатӣ, як забони хориҷӣ бошанд.

Барои ишғоли мансаби сармутахассис, таҳсилоти олии касбӣ, ду сол собиқаи хизмати давлатӣ ё 3 сол собиқаи умумии меҳнатӣ, малакаи хуби муошират бо аҳли ҷомеа, аз ҷумла маҳорати ба роҳ мондани ҳамкорӣ ҳангоми татбиқи манфиатҳои давлатӣ лозим будааст.

Аммо барои ишғоли мансаби мутахассиси пешбар ва мутахассис таҳсилоти олии касбӣ,  ва як соли собиқаи умумии меҳнатӣ.

Рӯйхати пурраи вазифаҳои холӣ дар сомонаи расмии Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди ҳукумати Тоҷикистон нашр шудааст.

15
Барчаспҳо:
маош, мутахассисон, озмун, мансаб, Кумитаи ҷавонон, Тоҷикистон
Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон

Миннатдории Эмомалӣ Раҳмон аз Маҳмадраҳим Соҳибов

72
(Таҷдидшуда 19:27 28.05.2020)
Эмомалӣ Раҳмон барои саҳмгузорӣ дар корҳои ободонию созандагӣ ба соҳибкор Маҳмадраҳим Соҳибов ҷиҳати бунёди Маркази ташхиси тиббии "Дурахш" дар шаҳри Бохтар изҳори сипос намудааст

ДУШАНБЕ, 28 май – Sputnik. Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бохтари вилояти Хатлон Маркази ташхиси тиббии "Дурахш" ба баҳрабардорӣ расонида, ба соҳибкор Соҳибов изҳори миннатдорӣ кард.

Бино ба гузориши котиботи раисиҷумҳур, иншооти соҳаи тандурустӣ дар кӯчаи ба номи Садриддин Айнии шаҳри Бохтар бунёд шуда, аз таҳхона ва 5 ошёна иборат мебошад.

Тибқи иттилои манбаъ, маркази ташхиси тиббӣ ба истиқболи 30-солагии Истиқлол аз тарафи соҳибкори ватандӯст Маҳмадраҳим Соҳибов бунёд шудааст.

Гуфта мешавад, ки Маркази ташхиси тиббӣ дорои 70 кат барои беморон аст ва дар он 50 нафар мутахассиси маҳаллӣ бо ҷойи кори доимӣ таъмин гардиданд. Иншооти соҳаи тандурустӣ имкон дорад, ба зиёда аз 5 ҳазор нафар хизмати тиббӣ расонад.

Иттилоъ дода шуд, ки маркази ташхиси тиббӣ дар фурсати кӯтоҳ бунёд гардида, корҳои сохтмониро мутахасисони маҳҳалӣ бо сатҳу сифати баланд ва ҷавобгӯ ба меъёрҳои замони муосир анҷом додаанд.

Дар ошёнаи якуми маркази ташхиси тиббӣ гӯшаи гиёҳдармонӣ таъсис дода шудааст, ки истифодаи самарабашх аз гулу гиёҳҳои шифобахши диёр бартарии дигари ин муассисаи тандурустӣ дар табобати беморон мебошад.

Дастгоҳу таҷҳизоти тиббии муосир имкон медиҳад, ки ба аҳолӣ намудҳои зиёди ташхис ва хизмати тиббию санитарӣ расонида шавад.

Аз ҷумла, ташхиси бемориҳои занона бо истифода аз дастгоҳу таҷҳизоти ҳозиразамон ба роҳ монда шудааст. Илова ба хизматрасониҳои ташхисӣ дар иншооти тиббӣ, бахшҳои солимгардонию тавонбахшии физиотерапевтӣ ва ҳуҷраи табобати дандон низ фаъолият менамоянд.

Озмоишгоҳҳои марказ дорои навтарин дастгоҳу таҷҳизоти соҳа аст ва дар он қариб тамоми таҳлилҳои тиббӣ дар фурсати кӯтоҳ, бо сатҳу сифати баланд анҷом дода мешаванд.

Дар маркази ташхиси тиббии навбунёд ҳуҷраи модару кӯдак, ҳуҷраи хатна, утоқи ташхиси ултрасадо ва дигар ҳуҷраҳои ёрирасон мавҷуд аст.

Иншооти мазкур дорои шароити зарурии тиббӣ, санитарию безараргардонӣ, тамизгардонии дастгоҳу таҷҳизот ва лавозимоти тиббӣ буда, бо дастгоҳҳои автоклав, ҷевонҳои хушкнигоҳдорӣ, катҳои функсионалии махсуси барқӣ ва дигар лавозимоти соҳа пурра таъмин аст.

72
Барчаспҳо:
изҳори миннатдорӣ, Эмомалӣ Раҳмон, Бохтар
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон