Бывший президент Таджикистана Рахмон Набиев

Усмонов: Раҳмон Набиев натавонист муносибати худро бо аҳзоби сиёсӣ муайян намояд идома

1773
(Таҷдидшуда 12:47 05.08.2019)
Тағйироти тобистони соли 1991 таваҷҷуҳи ҷонибҳои рақибро ба Раҳмон Набиев ҷалб кард, дар ин зимн ӯ ба лагери коммунистӣ пайваст

ДУШАНБЕ, 5 авг — Sputnik. Талабшоҳи Салом. Моҳи марти соли 1990 моддае, ки яккаҳукмрониро ба ҲК иҷоза дода буд, аз Қонуни Асосии ИҶШС  ҳазф гашт ва зимнан заминаи қонунии таъсиси аҳзоби ғайрикуммунистӣ дар Тоҷикистон фароҳам шуда буд, вале зоҳиран элитаи ҳукмрон ин гуна аҳзобро намехост.

Оғози мухолифати идеологӣ. Раҳмон Набиев ба лагери коммунистӣ пайваст

Ин гуна иқдомот дар баробари воқеаҳои февралии соли 1990 ва ГКЧП ба Раҳмон Набиев имкон медод, ки ҳарду ҷиноҳ, ҳам коммунистон ва демократҳову исломиҳо ӯро тарафдорӣ намоянд. Вале чаро то интихоботи соли 1991 мухолифин аз Раҳмон Набиев рӯ гардонданд ва Давлат Худоназаровро номзади худ баргузиданд? Тағйири чунин як вазъ дар пайи аз мансаб дур кардани Қадриддин Аслонов падид омад.

То замони баркандани ҳайкали Ленин аз майдони марказии шаҳри Душанбе муносибати мухолифин нисбат ба Раҳмон Набиев дигар буд. Вале 21 сентябри соли 1991 Қадриддин Аслонов, раиси Шӯрои Олӣ ва иҷрокунандаи вазифаи раисҷумҳури Тоҷикистон бо пайравӣ аз Маскав Фармон “Дар бораи манъи фаъолияти ҲКТ ва миллӣ кунонидани моликияти он”-ро имзо кард. Ҳамзамон бо қарори раиси вақти шаҳри Душанбе ҳайкали Ленин аз майдони марказии шаҳр бардошта шуд. Барандозии ҳайкали Ленин ва ҳукуматӣ кардани моликияти ҲК, ки дар Тоҷикистон ин раванд аз шаҳри Душанбе, маркази ҷумҳурӣ оғоз ёфт, коммунистонро ба хашм овард.

Ҳамин тариқ 23-юми сентябр иҷлосияи 13-уми фавқулоддаи Шӯрои Олии Тоҷикистон даъват шуд, ки дар он Қадриддин Аслонов ва Мақсуд Икромов зери фишор қарор гирифта, аввалӣ истеъфо дод. Дар робита ба барандозии ҳайкали Ленин ва  Мақсуд Икромов бошад, Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев, додситони кулли Тоҷикистон эълом кард, ки парвандаи ҷиноӣ боз шудааст ва вакилон иҷозат диҳанд, то Мақсуд Икромовро боздошт намояд. Вале додситони кул натавонист Мақсуд Икромовро боздошт намояд. Масъалаи дигаре, ки дар ҷаласаи фавқуллода матраҳ буд, интихоби раиси Шӯрои Олӣ маҳсуб мешуд. Ин дар ҳоле буд, ки Шӯрои Олӣ ва раёсати он шадидан зери таъсири коммунистон монда буд ва дар ҳалли масъалаҳое, ки файсалаи он ба уҳдаи Раёсати Шӯрои Олӣ буд, касоне дахолат мекарданд, ки ин салоҳиятро надоштанд.

Ба гунаи мисол, ба навиштаи Аслиддин Соҳбназаров, нафароне чун Шодӣ Шабдолов, Адолат Раҳмонова, Нарзуллоҳ Дӯстов ва Холмурод Шарипов дар ин ҷаласа ширкат мекарданд, ҳол он ки эшон ҳаққи ширкат дар он ҷаласаро надоштанд. Ҳатто гуфта мешавад, баъзе аз тазоҳургарони коммунист вориди иҷлосияи парлумон шуда, ба ҷараёни он фишор оварданд.

Дар чунин ҳол Ҳоҷӣ Акбари Тураҷонзода бо ёдоварӣ аз ҷаласаи Раёсати Шӯрои Олӣ ва гуфтугӯяш бо Раҳмон Набиев, ки коммунистон номзадии ӯро ба раисии Шӯрои Олӣ пешниҳод карда буданд, менависад: “Раҳмон Набиевич! Ман ҳам ба гирифтани муҷассама розӣ набудам. Аммо кори шудагӣ шуд. Ҳоло гӯед, ки ин ҷо чӣ мегузарад? Шунидам, ки коммунистҳо Шуморо ба ҷойи Аслонов Раиси Шӯрои Олӣ интихоб карданианд. Илтимос, ба ин фитна розӣ нашавед. Бе ин ҳам Шумо баъд аз як моҳ бо ҳафтод фоизи овозҳо раисҷумҳур интихоб хоҳед шуд. Илтиҷо мекунам, ин мансабро ҳамчун трамплин (зинапоя) истифода накунед. Коммунистҳо чораи дигар надоранд, зеро имрӯз лидери ягона ҳам надоранд ва дар ин як моҳи то интихобот лидер тайёр карда наметавонанд, хоҳ ‐ нохоҳ маҷбуранд, ба Шумо овоз диҳанд.

Раҳмон Набиев бо ҷуссаи бузургашон ба ҷониби ман баргаштанд, вале ба замин нигоҳ карда мисли хиҷолаткашидае изҳор намуданд:

‐Ҳоҷӣ Акбар! Ман розӣ нашудам. Шаб Ваҳҳоб Воҳидов, Шарофат Усмонова ба хона омада буданд. Ҳамин пешниҳода карданд, лекин ман розӣ нашудам. Мумкин Сафаралиро (Кенҷаев) пешниҳод кунанд”.

‐ Аз Шумо бисёр илтимосу хоҳиш дорам, як кори хайр кунед, кӯшиш кунед, ки Аслоновро аз вазифааш нагиранд. Фитна зиёд мешавад. Ду рӯз пеш мардуми бисёре дар майдон қасам хӯрданд, ки иҷозат намедиҳанд ба пои Аслонов хоре халад.

‐ Наметавонам, коммунистҳо сахт хафа шудагӣ, Партияро манъ кардааст, идораҳояшонро бастааст, моликияташонро давлатӣ кардааст, ҳеҷ мумкин нест, наметавонам. (Ҳоҷӣ Акбари Тӯраҷонзода, “Миёни обу оташ тарҳи сулҳ андохтам, аммо....”, саҳ. 16-17).

Президент Республики Таджикистан Рахмон Набиевич Набиев, архивное фото
© Sputnik / Юрий Абрамочкин
Президент Республики Таджикистан Рахмон Набиевич Набиев, архивное фото

Карим Абдулов ҳам, ки яке аз ҷонибдорони Раҳмон Набиев маҳсуб мешуд, зидди ба раёсати Шӯрои Олӣ расидани ӯ буд. Ӯ дар ин бора дар саҳифаи 33-и “Роҳи беҳбуд” менависад: “Намедонам кӣ буд, нафаре пешниҳод кард, ки хуб мешуд, раиси шӯро Раҳмон Набиевичро пешбарӣ кунем. Мо, як гурӯҳ фаъолони штаб, шахсан банда аз Раҳмон Набиевич илтимос кардем, мабодо розӣ нашаванд. Бечуну чаро раисҷумҳур интихоб мешавед, агар ин кор (раёсати Шӯрои Олӣ – Т.С.)-ро ба уҳда гиред, вазъият мураккаб мешавад... Муҳтарам Навбиев қатъиян гуфтанд, ки “розӣ намешавам”.

Бояд гуфт, тазоҳуроти коммунистон, ки рӯзи 23-юми сенябр баргузор гашт, алайҳи Қадриддин Аслонов ва Мақсуд Икромов буд. Баргузор шудани ин тазоҳурот 21-уми сентябр дар анҷумани ҲКТ дар Донишкадаи кишоварзӣ маслиҳат шуда буд. Коммунистон аввалан ба хулосае омаданд, ки ин тазоҳуротро Шодӣ Шабдолов сарварӣ кунад, вале баъдтар ба далели ин ки ӯ раиси тозаинтихоби ҲКТ аст ва дар ҷомеа матраҳ нашудааст, гардонандагии ин гирдиҳамоиро ба уҳдаи Ваҳҳоб Воҳидов, вазири кишоварзии вақт гузоштанд. Ин тазоҳуроти коммунистон, ки барои баргузорияш бояд иҷозаи шаҳрдориро мегирифтанд, Мақсуд Икромов ташаббускоронро фиреб кард ва барои баргузории он иҷозат надод. Бо вуҷуд дар зимни ин гирдиҳамоӣ ҳатто талаб мекарданд, Қадриддин Аслонов ба ҷавобгарӣ кашида шавад.

Бо таваҷҷуҳ ба он ки дар ин гирдиҳамоӣ Ваҳҳоб Воҳидов ба ҳайси сарвар таъйин гашт, далолати мантиқ бар он аст, ки ба даст овардани ризояти Раҳмон Набиев ҷиҳати пайвастан ба лагери коммунистӣ низ ба уҳдаи ӯ будааст. Ва дар ин росто назари Ҳ. А. Тӯраҷонзода дар робита ба он ки коммунистон дар як муддати кутоҳ наметавонад сарвар омода кунанд, дуруст баромад. Ба ҳамин тартиб, ба навиштаи Ҳ. А. Тӯраҷонзода, Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев номзадии Раҳмон Набиевро пешниҳод кард ва Ваҳҳоб Воҳидов бо ташвиқи намояндагони мардумӣ даъват кард, то Раҳмон Набиев ба раёсати Шӯрои Олӣ бирасад. Ҳол он ки ба қавли Ҳоҷӣ Акбари Тӯраҷонзода, қаблан Раҳмон Набиев Ваҳҳоб Воҳидовро аз қабили он нафароне медонист, ки аз ӯ хӯса  метарошиданд. Ба ҳар ҳол 23-юми сентябр коммунистон ба ҳадафҳои худ ноил гаштанд.

Дар ин ҷаласа Қадриддин Аслонов истеъфо дод, Раҳмон Набиев, раиси Шӯрои Олӣ интихоб ва дар Душанбе вазъияти фавқулодда эълом шуд. Баъди ба истеъфо рафтани Қадриддин Аслонов Раҳмон Набиев тағйир ёфт. Бинобар ин Ҳоҷӣ Акбари Тӯраҷонзода менависад, ки расман аз ситоди интихоботии ӯ канор рафт. Дар зимн метавон гуфт, бо рӯ гардонидани Раҳмон Набиев аз мухолифин на танҳо Ҳ. А. Тӯраҷонзода, балки дигар нерӯҳои мухолифи ҳукумати вақт ҳам аз ӯ рӯ тофтанд, зеро эшон бовар доштанд, ки Қ. Аслонов дар мансабаш ҳифз мешавад. Ба ибораи дигар “аз ҳамон рӯз сар карда, муборизаи рӯйирост муқобили Р. Набиев, аз тарафи Ҳизби демократ, Ҳизби наҳзати исломӣ, созмонҳои “Растохез”, “Лаъли Бадахшон” сар шуд...”(Карим Абдулов, “Роҳи беҳбуд”, саҳ. 33).  

Мавзеъгирии ахири Раҳмон Набиев на танҳо нерӯҳои сиёсии ҷонибдорашро аз ӯ дур кард, балки адибону рӯзноманигороне низ аз ӯ дур шуданд ва мавзеи онҳо дар робита ба Р. Набиев тағйир ёфт. Вале ба назари Карим Абдулов, бо вуҷуди афзудани теъдоди мухолифини Р. Набиев ҷонибдорони ӯ низ дар ҳоли афзоиш буданд.

Бо вуҷуди ин рақобати нерӯҳои  сиёсӣ суръат мегирифт ва мухолифин низ пас аз истеъфои Қадриддин Аслонов муборизаро ҷиддӣ гирифтанд. Ба унвони мисол, вазъи фавқулоддае, ки дар иҷлосияи Шӯрои Олӣ эълом шуд, бояд то моҳи январи соли 1992 боқӣ мемонд, аммо баъд аз он ки нерӯҳои коммунистӣ ба гирдиҳамоии худ поён бахшиданд, гирдиҳамоии нерӯҳои демократӣ, ки дар он вақт баъзе нерӯҳои сиёсии Русия аз онҳо ҳимоят мекарданд, оғоз ёфт. Ин гирдиҳамоӣ то 7 октябри соли 1991 идома дошт.

Раҳмон Набиев ва командаи ӯ зери фишори намояндагони Русия маҷбур шуданд, талаби тазоҳургаронро бипазиранд. 5 октябри соли 1991 дар иҷлоси Шӯрои Олӣ вазъи фавқуллода бекор шуд, ваколати Раҳмон Набиев то анҷоми маъракаҳои пешазинтихоботии раёсатҷумҳурӣ қатъ гашт, фаъолияти ҲКТ то анҷоми тафтишоти Додситонии ИҶШС мамнӯъ дониста шуд ва ҲНИТ(мамнӯъ дар Тоҷикистон)-ро расман иҷозаи фаъолият доданд.

Зимнан тазоҳургарон уҳдадор шуданд, ки то баргузории интихоботи раёсатҷумҳурӣ таҷаммуъ накунанд. Ин гуна тағйири вазъро дар Тоҷикистон муҳаққиқон шикасти ҲКТ унвон кардаанд. Бо вуҷуди он ки иддае аз муҳаққиқон ҲКТ-ро дар ин марҳала шикастхӯрда унвон кардаанд, дар интихоботи раёсатҷумҳурӣ дар 24-уми ноябри соли 1991 Раҳмон Набиев чун намояндаи Ҳизби коммунистӣ пирӯз шуд.

Вале ба андешаи Иброҳим Усмонов, ӯ “натавонист муносибати худро бо аҳзоби сиёсӣ муайян намояд. Дуруст аст, ки ӯ ба андешаҳои Ҳизби коммунист муътақид буд, аммо бо сабаби буҳрони сиёсие, ки мамлакати шӯроҳоро фаро гирифт, наметавонист узви ҳизб бошад ва бо он ҳамкорӣ кунад... Биноан баъди раисҷумҳур интихоб шудани Раҳмон Набиев дар Душанбе ду ҳокимият буд: ҳукумати президент ва ҳукумати раиси шаҳр. Ё шояд дар Душанбе ҳеҷ гуна ҳукумат набуд (Бӯрӣ Карим, “Фарёди солҳо”, саҳ. 368-369).

Идома дорад...

1773
Барчаспҳо:
муносибат, ҳизби комунист, Раисҷумҳур, Раҳмон Набиев, Тоҷикистон

Асрори корхонаи нафти Данғара ва ё аҷоиботи имтиёзҳои давлатӣ

12
Дар Тоҷикистон имсол тасмим гирифта шуд, ки имтиёзҳои андозиву гумрукии баъзе ширкатҳо бинобар пур нашудани андозаи буҷа бозбинӣ карда шаванд

ДУШАНБЕ, 6 март - Sputnik. Ҳукумати Тоҷикистон дар бораи бознигарии имтиёзҳои андоз ва гумрук барои ширкатҳо ва корхонаҳои давлатӣ ва ғайридавлатӣ қарор қабул кард.

Як манбаи огоҳ ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, ҳукумат ба ин натиҷа расидааст, ки барои бознигарии имтиёзҳо механизми муайян намудани самаранокии онҳо ба вуҷуд оварда шавад ва дар ин робита 31 декабри соли 2020 як қарор ҳам баровардааст.

"Тартиботе мавҷуд аст, ки тибқи он мақомоти соҳавӣ назорати самаранокии имтиёзҳоро идома медиҳанд ва барои қабули қарор дар бораи бекор кардан ё дароз кардани имтиёзҳо ба ҳукумат ҳисобот пешниҳод мекунанд", - гуфт манбаъ.

Ин тасмимро ҳукумати ҷумҳурӣ бинобар он, ки соли дуюм аллакай буҷаи кишвар бо андозҳо ба андозаи зарурӣ пур карда нашудааст, қабул кард.

Аҳволи буҷа

Тибқи маълумоти Кумитаи андози Тоҷикистон, дар соли 2020 нақшаи андозҳо ва дигар пардохтҳои ҳатмӣ 93,7% ё 600 миллион сомонӣ (52,3 миллион доллар) иҷро шудааст.

Ҳамзамон, тибқи иттилои расмӣ, имтиёзҳои тасдиқшудаи андоз ва гумрукӣ дар соли гузашта дар маҷмӯъ ба 7,5 миллиард сомонӣ (654 миллион доллар) расиданд, ки ин 9,2% маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД) ва 31,3% аз ҳаҷми умумии буҷаи давлатӣ мебошад.

Аз ин маблағ 4,5 миллион сомонӣ (392 ҳазор доллар) аз ҳисоби Кумитаи андоз буда, ки ин 5,6% ММД ё 18,9% тамоми буҷаи давлатро ташкил медиҳад.

Тибқи маълумоти Хадамоти гумруки Тоҷикистон, дар соли 2020 77,7% ҳаҷми умумии молҳои воридотӣ тавассути системаи гумрукии "Иҷозат барои муомилоти озод" пурра ва қисман таҳти имтиёзҳо қарор гирифтанд.

Маълум шуд, ки арзиши гумрукии молҳо ва воситаҳои нақлиёт, ки аз имтиёзҳои тарифӣ ва андоз баҳраваранд, 2,3 миллиард долларро ташкил медиҳад, дар ҳоле ки боҷи гумрукии озодшуда ба ҳисоби миёна 3 миллиард сомонӣ (тақрибан 235 миллион доллар) -ро ташкил додааст.

Ин маблағҳои ҳангуфт қобили мулоҳаза мебошанд ва дар ҳоле ба коми имтиёзҳо мераванд, ки масалан, барои соҳаи маориф дар буҷети Тоҷикистон барои соли 2021 5,5 миллиард сомонӣ пешбинӣ шудааст.

Вазъи кунунии иқтисодӣ, ки бо мушкилоти марбут ба бӯҳрони пандемия ба вуҷуд омадааст, талаб кард, ки ин имтиёзҳо бо мақсади дастгирии буҷаи давлатӣ бознигарӣ карда шаванд.

Заводи тозакунии Данғара кист
Таърихи таъсиси ширкати нафти "Данғара" дар ин росто метавонад намунаи равшани он гардад.

Корхонаи нафти "Данғара"- ро кӣ чашм кард?

Қиссаи корхонаи нафти Данғара шояд як "шоҳкорӣ"-е дар ин мавзуъ бошад. Ҳанӯз 3 апрели соли 2014 байни Тоҷикистон ва ширкати чинии "ХЭЛИ" созишнома ба имзо расид.

Сохтмон дар минтақаи озоди иқтисодии вилояти Хатлон дар тӯли панҷ сол ба итмом расид.

Ба қавли огаҳони аҳвол, фақат ҳамин мондааст, ки "тугмаи сурх" пахш шавад ва корхона ба кор шуруъ кунад.

Дар ин миён ҷониби Тоҷикистон бо ишора ба далоили дипломатӣ ва сиёсӣ гузориш медиҳад, ки барои ин корхона ашёи хом меҷӯяд ва то ҳол дар Эрон, Русия ва Қазоқистон шарик наёфтааст.

Ҳамзамон, маълум аст, ки ширкати чинӣ барои ин корхона 92 миллион сомонӣ (беш аз 8 миллион доллар) сарф карда, аз идомаи кор ба мӯҳлати номуайян даст кашидааст.

Тибқи гузоришҳои тасдиқношуда, роҳбари ширкат аз ин лоиҳа маблағи калон ба даст оварда, ба ИМА гурехтааст ва дар ҷустуҷӯи Чин қарор дорад.

Аммо асли матлаб имтиёзҳои ин ширкат барои сохтмони ин корхона аст, ки ба миллионҳо доллар дакка мехӯрад ва ҳам хисороти миллионие, ки аз фаъол нашудани ин корхона ба Тоҷикистон ворид шудааст. Инро ҳам ки дар шароити кунунӣ ин корхона ба иқтисоди Тоҷикистон то куҷо зарурати ҳаётӣ дошт, фақат тасаввур мекунем.

Кӣ бурд кард

Дар солҳои охир, Ҳукумати Тоҷикистон барои воридоти баъзе молҳои ватанӣ ва як қатор корхонаҳо имтиёзҳои зиёди андозӣ ва гумрукӣ ҷорӣ кард. Ҳама чиз барои дастгирии рушди соҳаҳои иқтисодиёти кишвар буд.

Имтиёзҳои меҳмонхонаҳо: ширкатҳои сохтмонӣ дар Тоҷикистон аз андоз аз арзиши иловашуда озод карда шуданд
Ҳамин тариқ, тибқи моддаи 15 Қонун дар бораи Буҷети давлатии Тоҷикистон барои соли 2021, имсол барои гурӯҳи калони корхонаҳо ва ташкилотҳо муқаррароти андоз ва гумрук ва имтиёзҳои муайян мавҷуданд.

Аз ҷумла, имтиёзҳо ба ширкатҳое ворид карда мешаванд, ки таҷҳизоти махсус ва қисмҳои эҳтиётӣ, нақлиёти барқӣ барои шаҳри Душанбе, нерӯи барқ ​​ва гази табииро ворид мекунанд.

Инчунин, Корхонаи воҳиди давлатии "Барои истеҳсол, харид, нигоҳдорӣ ва фурӯши молҳои зарурӣ дар Душанбе" аз имтиёзи зиёд бархӯрдор аст. Имтиёзҳо инчунин ба воридоти мазути камсулфур барои эҳтиёҷоти "Маркази барқу гармидиҳӣ"- и Душанбе дахл доранд.

Ғайр аз он, лоиҳаҳои бузурги сохтмонии дорои аҳамияти ҷамъиятӣ ба категорияи имтиёзнок дохил мешаванд. Дар байни онҳо: панҷ мактаби русӣ, ки аз ҷониби Русия сохта мешаванд, ду мактаби ширкати чинии "ТВЕА" ва се мактаби чинии "Синоҳайдар" мебошанд.

Ин рӯйхатро мактаб дар назди сафорати Туркманистон идома медиҳад, маҷмааи тандурустӣ, ки аз ҷониби як ширкати ӯзбекӣ сохта мешавад, сохтмони роҳравҳои тарма дар шоҳроҳи Душанбе-Хуҷанд-Чанак бо иштироки Покистон, сохтмони Театри миллӣ дар Душанбе , бинои Федератсияи футболи Тоҷикистон.

Фаъолияти консорсиуми "Tractebel Engineering S.A." дар нерӯгоҳи барқи обии "Роғун", сохтмони дарозмуддати меҳмонхонаи Исмоили Сомонӣ ва як қатор иншооти шабеҳ, ки барои рушди кишвар муҳиманд, аз пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз озод карда шуданд .

Дар ҳамин ҳол, ширкатҳои дигаре, ки солҳои қабл аз чунин имтиёзҳои андозиву гумрукӣ бархӯрдор шуда буданд, назири IRS (Innovative Road solutions), “ТоҷИрон”, "Ҳауксин Ғаюр семент", "Зумрад", "Шоҳамбарӣ", “Сафед-дара” ва солҳои ахир даҳҳо ширкати сайёҳиву саноатӣ, ном бурда намешаванд.

Ҳамзамон маълум нест, ки саҳми имтиёзи онҳо дар дар имтиёзҳои гумрукиву андозӣ чӣ қадар аст. Расман маълумот дар бораи онҳо бо таъбири "на барои нашр" аз сӯи идораҳои зидахл хулоса мешавад.

Бо куҳнаимтиёздорон чӣ бояд кард

Коршиносон мегӯянд, бозбинии имтиёзҳо аз сӯи ҳукумати Тоҷикистон як иқдоми саривақтӣ ва муҳим аст. Ба қавли онҳо, бархе ширкатҳое, ки солҳо ба ин сӯ аз имтиёз бархӯрдор ҳастанд, дар ҳоли ҳозир метавонанд аробаи худро кашанд ва масъулияти худро пеши буҷет анҷом диҳанд.

Иқтисодшинос Нурулло Ҳусейнов қайд мекунад, ки имрӯз имтиёзҳои он корхонаҳоеро, ки солҳои зиёд аз "баракатҳои" давлатӣ баҳра мебаранд, назорат ва ё бодиққат омӯхтан зарур аст.

"Аз сӯи дигар, ҷаҳони имтиёзҳо пур аз сюрпризҳост. Масалан, як ширкате ҳаст, ки солҳо боз меҳмонхона месозад, аммо дар паҳлӯи он иншооти дигари ба ин монанд ба воя расидаанд. Ва ширкатҳое ҳастанд, ки пардохт мекунанд миллионҳо сомонӣ дар як моҳ, аммо фаъолияташон шаффоф нест ва ҳеҷ кас даромаду хароҷоти онҳоро ҳисоб намекунад", - қайд мекунад иқтисоддон.

Вай рӯшан кард, ки мо набояд фаромӯш кунем - танҳо аз ҳисоби тиҷорати хурду миёна пур кардани буҷаи давлатӣ ғайривоқеӣ аст. Ширкатҳои калон буҷаи худро иваз мекунанд.

Ҳусейнов инчунин таъкид мекунад, ки дар соли 2020 нархҳои бисёр маҳсулоти хӯрокворӣ дар Тоҷикистон тақрибан 42% ва молҳои саноатӣ 6% афзоиш ёфтанд, ки ин низ зарурати аз нав дида баромадани имтиёзҳои андози пешниҳодшударо тақозо мекунад.

Коршинос мутмаин аст, ки тасҳеҳи бархе аз имтиёзҳои андоз ва гумрук дар Тоҷикистон билохира ба буҷаи ҷумҳурӣ маблағҳои зиёде ворид хоҳад кард, ки ба нафъи рушди кишвар хоҳанд буд.

12
Город Худжанд, архивное фото

Қарори раиси шаҳр: кӯчаеро дар Хуҷанд ба номи "генпланист"-и аввалаш мегузоранд

34
(Таҷдидшуда 13:39 06.03.2021)
Ҳукумати шаҳри Хуҷанд қарор баровардааст, ки яке аз кӯчаҳои шаҳрро ба номи муаллифи аввалин Нақшаи генералӣ (Генпллан) - и ин шаҳр гузоранд

ДУШАНБЕ, 6 мар – Sputnik. Яке аз кӯчаҳои шаҳри Хуҷанд ба номи Всеволод Веселовский, муаллифи аввалин Нақшаи генералии шаҳри Хуҷанд гузошта хоҳад шуд.

Дар ин бора Баҳром Юсупов, раиси Иттиҳоди меъморони Тоҷикистон, ба Sputnik Тоҷикистон гуфт хабар дод.

"Қарори раиси шаҳри Хуҷанд ба қарибӣ имзо шудааст. Аммо ҳанӯз дақиқ нашудааст, ки маҳз кадом кӯчаро ба номи ин кас номгузорӣ мекунанд", - гуфт Баҳром Юсупов.

Всеволод Веселовский соли 1914 дар шаҳри Кронштадти Русияи подшоҳӣ таваллуд шуда, соли 1937 Институти муҳандисии сохтмонҳои коммуналии шащри Ленинград (имрӯза Санкт – Петербург) – ро бо баҳои аъло хатм намудааст.

Ӯ ҳамон сол ба Тоҷикистони шӯравӣ фиристода шуд ва ба ҳайси меъмор дар идораи Лоиҳаҳои давлатии Тоҷикистон (“Тоҷикгоспроект”) ба кор даромад.

Мавсуф дар таҳияи аввалин нақшаҳои кулли шаҳраку деҳот дар собиқ вилояти Кӯлоб ва нақшасозии шаҳрҳои Кӯлобу Қурғонтеппа (ҳоло Бохтар), Норак ва Турсунзода ширкат кардааст.

Аввалин нақшаи кулли шаҳри бостонии Хуҷанд, ки тайи солҳои 1937 – 1939 таҳия шуд, яке аз корҳои мондагори зиндагии Всеволод Веселовский ба шумор меояд. Дар пайи ин нақшаи кулл шаҳри Хуҷанд тайи 60 сол бо ширкати мустақими ӯ навсозиву бозсозӣ шудааст.

Соли 1963 нақшаи кулли шаҳри Хуҷанд барои то соли 2005 низ бо роҳбарии ӯ таҳия гардидааст.

Яке аз нақши дастони Всеволод Веселовский дар шаҳри Душанбе тарҳи маҷмааи биноҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дар Буни Ҳисорак, маъруф ба "Ҷазира" аст, ки солҳои 1970 таҳия шудааст.

Маҳз бо ибтикори ӯ дар Донишгоҳи политехникии Тоҷикистон факултаи меъморӣ таъсис ёфт, ки аввалин меъморон онро соли 1967 хатм карданд.

Ин меъмори моҳир раиси Иттиҳоди меъморони Тоҷикистон (1962-1979), муовини Кумитаи давлатии сохтмони Тоҷикистон, сармеъмори шаҳри Норак ва замоне ҳам котиби Раёсати Иттиҳоди меъморони Иттиҳоди Шӯравӣ буд.

34
Барчаспҳо:
кӯча, номгузорӣ, Хуҷанд