Дворец Тадж-Махал в городе Агра.

Хуҷандӣ буд? Иддаои ҳангомавии як муҳаққиқи покистонӣ дар бораи сармеъмори Тоҷмаҳал

2501
(Таҷдидшуда 11:26 18.04.2020)
Муҳаққиқи покистонӣ мегӯяд, меъмори Тоҷмаҳал, яке аз “Ҳафт мӯъҷизаи ҷаҳон” аслан аз Хуҷанди Тоҷикистони имрӯз аст

ДУШАНБЕ, 18 апр - Sputnik. Ориф Ҳасан Охундзода, муҳаққиқи тоҷиктабори Покистон ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, Устод Аҳмад Меъмори Лоҳурӣ, сармеъмори салтанати Шоҳ Ҷаҳон, ки мақбараи Мумтоз Маҳалл, маъруф ба Тоҷмаҳал дар Аграи Ҳиндро тарроҳӣ кард, аслан аз шаҳри Хуҷанди Тоҷикистони имрӯз аст.

 “Падари вай, шайх Ҳамид Сиддиқӣ, аз Хуҷанд, қаламрави Тоҷикистони имрӯз пас аз забти Ҳинд аз сӯи Бобур муҳоҷират карда, дар шаҳри Лоҳур, пойтахти вилояти Панҷоби Покистони имрӯза, он замон императории Муғули Аъзам сукунат ихтиёр кардааст.

Тамоми аъзои хонаводаи вай дар илми меъморӣ аз ҳушу заковати беназир бархурдор буданд ва ин суннат дар байни фарзандону набераҳои вай давом дошт. Устод Аҳмад асареро дар риёзиёту ҳандаса таҳти унвони “Рисолаи Аҳмади Меъмор” низ навиштааст”, - гуфт  Ориф Ҳасан Охундзода.

Дар бора ин, ки сармеъмори Тоҷмаҳал кӣ буд, муҳаққиқони аврупоӣ, аз ҷумла меъморони аврупоӣ, назири Ҷеронимо Веронеои итолиёӣ, ду фаронсавӣ - Остин (ё Августин) ва Жан Боптист Товарния, манобеъи шарқӣ Исо ва Амонуллохон, ҳарду аз Шерозро низ ном бурдаанд. Аммо манобеъи аввалия Аҳмади Меъморро муаллифи ин шоҳкори меъмории ҷаҳон меҳисобанд.

Иддаои муҳаққиқи покистонӣ дар ҳолест, ки то кунун Устод Аҳмади Меъмор дар таърихнигорӣ ҳамчун тоҷик ва эронӣ муаррифӣ шуда, зодгоҳи ӯ Бадахшони Афғонистон (1580) гуфта мешуд.

Вай мегӯяд, ба ҷуз манобеъи шарқӣ, муаллифони китоби муътабари “Донишномаи исломӣ”, ки аксаран аврупоиянд, бар пояи манобеъи таърихӣ маҳз решаҳои хуҷандии Аҳмади Меъморро собит кардаанд.

“Бино ба ин манобеъ, император дар талоши худ барои эъмори қасри орзуҳояш бисёре аз мутахассисони бузурги ҳиндӣ ва хориҷӣ, аз ҷумла Ҷеронимо Веронео (Geronimo Veroneo) муҳандиси итолиёии шаҳри Венетсияро барои ироаи тарҳ даъват карда буд, аммо саранҷом нубуғи истеъдоди Аҳмад яке аз ҳафт шигифтро ба ҷаҳониён бахшид. Шоҳ Ҷаҳон барои ба расмият шинохтани дастоварди олии устод Аҳмад ӯро бо унвони “Нодир ул-аср” қадрдонӣ кард”, - афзуд Ориф Ҳасан Охундзода.

Лутфуллоҳ Муҳандӣ, писари Аҳмади Меъмор, ахтаршинос ва риёзидони маъруфи замони худ, дар яке аз китобҳояш аз ду меъмори Тоҷмаҳал - Устод Аҳмад Лоҳурӣ ва Мир Абдукарим ёдоварӣ кардааст.

Манобеъи мухталиф инчунин бар ин иттифоқи назар доранд, ки Устод Аҳмад Лоҳурӣ сармеъмори Лол Қалъа ё Қалъаи Сурхи шаҳри Деҳлӣ (1638 - 1648), яке дигар аз намунаҳои меъмории Ҳинд, низ будааст.

Устод Аҳмади Меъмор ва писараш Лутфуллоҳ Муҳандӣ танҳо шахсияти маъруфи хонадонаш набуданд.

Писари дигари ӯ – Нуруллоҳ низ ситорашинос ва хушнавис буд. Фарзанди Нуруллоҳ - Калимуллоҳ Ҷаҳонободӣ, яке аз орифон ва ислоҳталабони машҳури тариқати чиштияи тасаввуфи Ҳинд, муаллифи китоби маъруфи “Кашкӯли калимӣ” аст.

Дар ҳамин ҳол, олимони тоҷик бар инанд, ки асли тоҷикии сармеъмори Тоҷмаҳал – ин мӯъҷизаи меъмории ҷаҳон хабари хуш аст, аммо бо далоили мувассақ бояд собит карда шавад.

Ҳабибулло Раҷабов, ҳиндшиноси маъруфи тоҷик, мегӯяд, воқеан, пас аз забти Ҳинд аз сӯи Бобур, фарде, ки хостгоҳаш Осиёи Марказӣ буд, мардуми зиёд, аз ҷумла зиёиёни тоҷик рӯ ба он кишвар овардаанд, аммо дар ин бора, ки Тоҷмаҳал маҳсули нубуғи як тоҷик бошад, манобеъи таърихӣ то ба ҳол хомӯшанд.

“Агар муҳаққиқи покистонӣ дар ин маврид санаду мадорики кофӣ ироа ва собит кунад, ки Тоҷмаҳалро як тоиҷкасл бунёд кардааст, ҳарфи хуб ва хабари хушест. Аммо дар ҳоли ҳозир онро фақат метавон ба масобаи як фарзия ё гипотеза метавон баррасӣ кард, на аз ин беш”, - гуфт Ҳабибулло Раҷабов.

Тоҷмаҳал (1632-1653) ба дастури Шоҳ Ҷаҳон, панҷумин императори Муғули Аъзами Ҳинд ба манзури ёдбуди ҳамсари эрониаш ба номи Арҷмандбону Бегим, машҳур ба Мумтоз Маҳалл, ки соли 1631 дар сафари ҷангӣ ба ҳангоми таваллуд фавт кард, бино шудааст.

Тайи чанд моҳ пас аз аввалин солгарди марги малика сохтмони шоҳкори ҳайратангез аз санги мармар шурӯъ шуд. Худи Шоҳ Ҷаҳон низ баъдтар дар ҳамон ҷо ба хок супурда шуд. Тоҷмаҳал беҳтарин намунаи меъморӣ ба сабки курагонӣ ё муғул буда, унусурҳои сабкҳои меъмории ҳиндӣ, эронӣ ва арабиро низ таркиб мекунад. Он соли 1983 ба унвони мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО минҳайси "Марвориди ҳунари исломӣ" пазируфта шуд.

Тибқи як тарҳе, ки аз сӯи як созмони ғайритиҷории New Open World Corporation (NOWC) ба ибтикори Бернард Вабер (Швейтсария) роҳандозӣ шуд, 7 июли соли 2007 Тоҷмаҳал яке аз “Ҳафтан мӯъҷизаи ҷадиди олам” интихоб шуд.

 Тоҷмаҳалро “рамзи ишқ” меноманд ва шоири бузурги Ҳинд Робиндронат Такур онро "ашке бар чеҳраи абадият" номидааст.

2501
Барчаспҳо:
Тоҷикистон, Хуҷанд, ҷаҳон, Покистон, Афғонистон
Тонущий человек, архивное фото

Ғарқшавии ду ҷавон дар Хатлону Ҳисор: ҷасади яке ёфт ва дигаре то ҳол бедарак аст

67
(Таҷдидшуда 16:04 04.06.2020)
Кумитаи ҳолатҳои фавқулодаи Тоҷикистон аз ду ҳодисаи ғарқшавии сокинони Хатлон ва Ҳисор хабар медиҳад

ДУШАНБЕ, 4 июн — Sputnik. Наҷотбахшони Кумитаи ҳолатҳои фавқулодаи Тоҷикистон давоми ду рӯз ҷасади дар об ғарқшудаи як сокини  23 - солаи деҳаи Пахтакори ноҳияи Кушониёнро меҷӯянд.

Ба иттилои котиботи КҲФ, Дониёр Азизов сокинои ноҳия Кушониён ҳангоми оббозӣ дар дарёи Вахш аз беэҳтиётӣ ғарқ шудааст.

"Хабари ғарқи дарё шудани ӯ ба Раёсати КҲФ дар Хатлон рӯзи 3-уми июн расид ва худи ҳамон лаҳза кормадони наҷот, ба ҷойи ҳодиса рафтанд ва то бегоҳ ҷасадро кофтанд. Вале ҷустуҷӯҳои рӯзи аввал натиҷа надод ва имрӯз, 4-уми июн корҳои кофтуков аз сар гирифта шуданд", - таъкид мешавад дар хабар.

Манбаъ аз ғарқшавии як ҷавони 18 - солаи дигар дар ноҳияи Ҳисор хабар медиҳад, ки баъди аз зуҳри рӯз 3 - уми май иттифоқ афтодааст.

Гуфта мешавад, сокини 18 - солаи деҳаи Мирзочӯли ноҳияи Рӯдакӣ ҳангоми оббозӣ дар канали калони Ҳисор ғарқ шуд.

Боқимондаҳои ҷасади сайёҳи рус, ки дар рӯди Хингоб ғарқ шуда буд, пайдо гардид

"Корҳои ҷустуҷӯи ҷасади ғарқшуда дирӯз то соати 20:05 дақиқа идома дошт, вале он бенатиҷа анҷомид", - омадааст дар хабар.

Зимнан, субҳи имрӯз, соати 03:00 сокинони деҳа ҷасадро тақрибан 70 метр поёнтар аз ҷойи ҳодиса мушоҳида карданд ва он аз об берун оварда шуда, ба пайвандонаш супурда шуд.

67
Парк Душанбе

Барқарор кард: боздошти ронандае, ки дар "Наврӯзгоҳ" дарахти "Каштанка" - ро шикаст

166
(Таҷдидшуда 13:45 04.06.2020)
Раёсати умури дохилии Тоҷикистон аз боздошти ронандае хабар медиҳад, ки аз беэҳтиётӣ дар назди боғи "Наврӯзгоҳ" дарахти "Каштанка" - ро шикаст

ДУШАНБЕ, 4  июн — Sputnik. Раҷабов Умарҷони 19 - сола ронандаи автомашинаи тамғаи Мерседе-Бенс 1 - адад дарахти ороишии бо номи "Каштанка" - ро шикастааст, хабар медиҳад котиботи Раёсати умури дохилӣ дар шаҳри Душанбе.

Ба иттилои манбаъ, номбурда санаи 30 - юми май ҳангоми ҳаракат тавассути кӯчаи Ҳофизи Шерозӣ дар назди боғи "Наврӯзгоҳ" аз ӯҳдаи идораи воситаи нақлиёт набаромада, дар қисми кабудизоршудаи канори роҳи автомобилгард 1-адад дарахтони ороиширо шакастааст.

Дастури Президент: вакилон тӯли панҷ сол 20 дарахт мешинонад

Зимнан, нисбати ӯ тибқи талаботи моддаи 334-и Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурӣ протоколи маъмурӣ тартиб дода шуда, ҳамзамон номбурда зарари расонидашударо барқарор намудааст.

Раёсати ВКД дар шаҳри Душанбе ба иттилои шаҳрвандон ва ронандагони воситаҳои нақлиёт мерасонад, ки нисбати ободиву зебогиҳои кишвар арҷ гузоранд ва барои боз ҳам зебо гардонидани гулгашту хиёбон ва муҳити атроф саҳмгузор бошанд.

166
Барчаспҳо:
решакан шудани дарахтон, ронанда, Тоҷикистон
Протесты в США

Эътирозҳои густурда дар Амрико: пулис 4400 нафарро боздошт кард

0
Амрико пас аз фавти марди сиёҳпӯсти амрикоӣ аз дасти кормандони пулис ба майдони шадиди тазоҳурот мубаддал гашт

ДУШАНБЕ, 4 июн — Sputnik. Садҳо ҳазор сокинони Амрико пас аз қатли Флоид марди сиёпӯсти амрикоӣ ба кӯчаву хиёбонҳо рехтанд.

Ба гузориши "Форс", эътирозот аз шаҳри Миннеполис ва Миннесота оғоз шуд ва дар даҳҳо шаҳри дигари саросари Амрико густариш ёфт.

"Пас аз марги фаҷеи марди сиёҳпӯсти амрикоӣ бар асари хушунати афсари сафедпӯст, шаҳрҳои мухталифи Амрико ба саҳнаи эътирозоти саросарӣ ба ин рафтори полиси Амрико алайҳи ақаллияти рангинпӯсти ин кишвар табдил шудааст ва ҳамчунон идома дорад", - таъкид мешавад дар хабар.

Тибқи ин гузориш, садҳо нафар дар авоили ҳафтаи ҷорӣ дар Миннасето ва дигар шаҳрҳои Амрико боздошт шуданд ва полис дар шаҳрҳои Вашингтон, Ню-Йорк ва дигар шаҳрҳои муҳими Амрико алайҳи эътирозгарон аз хушунат истифода кард.

Дар ҳамин ҳол, Доналд Трамп раисҷумҳури Амрико ҳамчунон сиёсати истифода аз зӯр ва саркӯби муътаризонро дар рӯзҳои ахир дар пеш гирифтааст ва бо нодида гирифтани хушунат ва рафторҳои табъизомези полиси Амрико, эътирозотро террористӣ хондааст.

Оташ мезананду ғорат мекунанд: мавҷи эътирозҳо дар Амрико - видео

Раисҷумҳури Амрико гуфт, ки аз нерӯҳои горди миллӣ хостаам то ба теъдоди кофӣ дар иёлатҳои мухталиф мустақар шаванд.  Трамп гуфт, ки нахустин вазифааш ҳимоят ва дифоъ аз мардум ва кишвар буда ва хушунатҳои ахир иқдомоти террористӣ будааст.

0
Барчаспҳо:
боздошт, эътироз, Амрико