Шарқшинос, таҳлилгари масоили  минтақавӣ Зоири Давлат

Зоири Давлат: ҷанги Сурия намунае аз танишҳои Арабистону Эрон аст

125
(Таҷдидшуда 16:28 12.02.2016)
Навобаста ба ин, ки Эрон ҷумҳурии исломист ва Арабистон давлати низомаш шоҳигарӣ бо низоми мусулмонӣ, муносибатҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ байни Эрон ва Арабистони Саудӣ ҳеч гоҳ дар сатҳи шоиста барқарор набуд, иброз дошт Зоири Давлат, шарқшинос ва таҳлилгари масоили минтақавӣ дар сӯҳбат бо хабарнигори Sputnik.

Оқои Зоири Давлат ба танишҳои ин ду кишвар- Арабистони Саудӣ ва Эрон дахл карда афзуд, ба ин мушкил бояд аз дидгоҳи илмӣ ва зовияи иқтисодӣ назар афканд, ҳарчанд баҳси мазҳаб низ дар миён ҳаст.

"Ҷумҳурии Исломии Эрон бо масоҳати 1 миллиону 648 ҳазору 195 километри мураббаъ, бо ҷамъияте беш аз 78 миллион нафар ва маҷмӯи тавлиди нохолиси дохилии на кам аз 385 миллиард доллари амрикоӣ солона, дар ду минтақаи рақами аввали манотиқи муҳимми истихроҷи нафт дар ҷаҳон ҷой гирифтааст: аз шимол дарёи Хазар (ё худ баҳри Каспий) ва аз ҷануб Халиҷи Форс ва баҳри Уммон",- қайд кард ӯ.

Ба ҳамин тариқ, Эрон дар минтақаи миёнии АвруОсиё мавқеияте роҳбурдӣ дорад ва як қудрати минтақаӣ дар ҷанубу ғарбии Осиёст ва ҷойгоҳи муҳиммеро дар иқтисоди ҷаҳонӣ ба далели дар ихтиёр доштани саноати нафт, петрошимӣ ва гази табиӣ барои худ ба даст овардааст.

Коршинос дар идомаи суханрониаш афзуд, подшоҳии Арабистони Саудӣ бо масоҳати 1 миллиону 149 ҳазору 690 километри мураббаъ ва беш аз 30 миллион аҳолӣ, бо маҷмӯи тавлиди нохолиси дохилии зиёда аз 680 миллиард доллари амрикоӣ солона, аз бузургтарин тавлидкунандагон ва содиркунандагони нафти дунё аст.

Гузашта аз ин, Макка ва Мадина — ду макони муқаддаси мусулмонон, ки ҳамагӣ навобаста ба эътиқодоти мазҳабӣ мавриди эҳтиром қарор доранд, дар ин кишвар мавқеъ доранд ва дар байни кишварҳои арабӣ ва мусулмонӣ аз ҷойгоҳи вижае бархӯрдор аст.

Шарқшинос бар ин назар аст, ки новобаста ба ин, ки яке ҷумҳурии исломист ва дигаре шоҳигарӣ бо низоми мусулмонӣ, муносибатҳои сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ байни Эрон ва Арабистони Саудӣ ҳеч гоҳ дар сатҳи шоиста барқарор набуд.

Баъд аз инқилоби исломии соли 1979 дар Эрон равобити ин ду кишвар боз ҳам тиратару хасмонатар шуда, борҳо суъитафоҳуми низомӣ ва дипломатӣ байни ду кишвар ба амал омада аст.

Ҳар ду кишвар шефтаи роҳбарӣ бар соири кишварҳои мусулмони Ховари Миёна ҳастанд, мегӯяд Зоири Давлат, ки дар ин байн, Эрон ба унвони як кишвари шиамазҳаб ва Арабистони Саудӣ ба унвони як кишвари суннимазҳаб, ихтилофоти эътиқодӣ ва сиёсии зиёде доранд, ки маъмулан манфиатҳои бо ҳам зиддро барои якдигар қарор додаанд.

Ба қавли ӯ, ҳимояти Арабистон аз Саддом Ҳусайн дар ҷанги Эрону Ироқ ва ҳимояти Эрон аз шиъиёни ҳусӣ дар низоъи Яман намунае аз ихтилофоту даргириҳост. Ҳамчунин, ду кишвар бо якдигар дар Халиҷи Форс ихтилофоти марзӣ доранд, ки асосан ба сабаби баҳрабардории бештар аз манобеъи ҳидрукарбунии Халиҷи Форс аст.

Конференция на тему отношений Саудовской Аравии и Ирана и войны в Сирии в Институте востоковедения АНРТ
© Sputnik
Ҳамоиши илмӣ дар мавзӯъи "Муносиботи Эрону Арабистони Саудӣ ва таъсири он ба минтақа". Донишкадаи шарқшиносии АУ, 23- октябри соли 2015

 

Ҷаноби Давлат дар идомаи сӯҳбати худ қайд кард, ки Риёз ҳамвора нигарони нуфузи Эрон дар давлати аввали Нурӣ Моликӣ дар Ироқ буд. Ҳимояти Арабистон аз гурӯҳи "Ҷундуллоҳ", ки террористӣ шинохта шудааст, низоъи Яман (2009-2010), муттаҳам шудани Эрон ба иқдом барои террори сафири Арабистон дар Вашингтон, низоъи дохилии Лубнон (2008), террори донишмандони ҳастаии Эрон, эътирозот дар Арабистони Саудӣ (2011) ва дар ниҳоят ҷанги дохилии Сурия намунаҳое аз бархӯрдҳои сиёсиву низомии мустақиму ғайримустақими ду тараф дар солҳои 2005 то 2013 мебошад.

"Бар асоси асноди мунташиршудаи Викиликс, Абдуллоҳ бин Абдулазиз, подшоҳи вақти Арабистони Саудӣ хостори ҳамлаи низомии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ба Эрон ва мутаваққиф кардани барномаи ҳастаии Эрон будааст",- илова кард таҳлилгар.

Ногуфта намонад, ки Одил ал-Ҷубайр, сафири Арабистон дар Вашингтон аз тавсияҳои мукаррари Малик Абдуллоҳ ба Амрико дар бораи ҳамлаи низомӣ ба Эрон ва мутаваққиф кардани барномаи ҳастаии ин кишвар ёд карда аст, хулоса кард Зоири Давлат.

 

125
Барчаспҳо:
таҳлилгари тоҷик, муносиботи Саудӣ ва Эрон, танишҳои Риёз ва Теҳрон, изҳори назари коршиносон, ҷанги Сурия, шоҳи Арабистони Саудӣ, раисҷумҳури Эрон, нахуствазири Ироқ, АУ, Зоири Давлат, Теҳрон, Ар-Риёз, Арабистони Саудӣ, Эрон, Душанбе, Тоҷикистон
Мавзуъ
Ҷаҳиши қурби рубл дар Тоҷикистон баъд аз амалиётҳои Русия дар Сурия
Заместитель главного редактора журнала «Авиапанорама», заслуженный военный летчик России Владимир Попов

Коршинос дурнамои ифтитоҳи парвозҳо байни кишварҳои ИДМ-ро арзёбӣ кард

356
(Таҷдидшуда 14:36 27.10.2020)
Муовини сармуҳаррири маҷаллаи “Авиапанорама”, генерал-майор, Ҳавонаварди шоистаи ҳарбии Федератсияи Россия, номзади илмҳои техникӣ Владимир Попов гуфт, ки фурудгоҳҳои кишварҳои ИДМ барои кушодани ҳаракати ҳавоӣ то куҷо омодаанд

ДУШАНБЕ, 27 окт - Sputnik. Мақомоти Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дар мавриди азсаргирии парвозҳо байни Тошканд ва Душанбе ба созиш расиданд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, нахустин парвози ҳавопаймоҳо байни пойтахтҳои Тоҷикистон ва Ӯзбекистон рӯзи 28 октябр сурат мегирад.

Попов гуфт, ки эҳёи парвозҳо дар дохили ИДМ дурнамои рафъи бӯҳрон дар нақлиёти ҳавоиро боз мекунад.

Владимир Попов ба Sputnik Тоҷикистон гуфт: "Танҳо манъ кардан, бастани марзҳо лозим нест, бояд назорат ва сармоягузорӣ кард, то амнияти умумиҷаҳониро таъмин кунед". Ба гуфтаи мутахассис, вазъи мавҷуда имкон медиҳад, ки ҳаракати ҳавоӣ дубора барқарор карда шавад, зеро ташхиси коронавирус муайян,  ваксина аллакай сохта шудааст ва  нақшаи табобати ин беморӣ мавҷуд аст.

Номбурда илова кард, ки иқтисодиёт ба тамоми соҳаҳои ҳаёт таъсир мерасонад.

Тоҷикистон боз аз рӯйхат берун монд: Русия бо 4 давлати дигар парвозҳо барқарор кард

Барои барқарор кардани кори ҳамаи сохторҳо, риояи тамоми чораҳои зидди эпидемия зарур аст, гуфт коршинос.

Ёдовар мешавем, дар пайи ҳамагирии коронавирус кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон марзҳояшонро ба хотири ҷилавгирӣ аз ин беморӣ бастанд.

356
Барчаспҳо:
фурудгоҳҳо, коршиносон, парвозҳо, Тоҷикистон
Самолет F-16

"Аллакай дар истеҳсолот": чаро Русия "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат"-ро эҳё мекунад

543
Муносибати байни қудратҳои ҳастаӣ то ҳадде боло рафтааст. Дипломатҳо ба бунбаст афтоданд, ҷонибҳо сафирҳоро даъват мекунанд. Қувваҳои мусаллаҳ дар ҳолати омодабош қарор доранд

ДУШАНБЕ, 26 окт — Sputnik. Барҳаво, қавӣ, бо технологияи олӣ сохташуда- аллакай ба наздикӣ Қувваҳои мусаллаҳи Русия бастаҳои ҷадиди фармондиҳӣ дар асоси ҳавопаймои баландпарвози Ил-96-400М-ро ба даст меоварад. 

Дар Ғарб ин гуна мошинҳоро "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат" меноманд. Дар ҳолати оғози ҷанги севуми ҷаҳонӣ аз борти "ситоди парвоз" низомиёни олӣ ва роҳбарияти сиёсии кишвар дифоъ ташкил мекунанд ва аз замин қӯшунҳои обӣ ва ҳавоиро идора менамоянд. Ин навъи ҳавопаймоҳоро имрӯзҳо танҳо Русия ва ИМА доранд. Дар бораи имконот ва вазифаҳои онҳо маводи РИА Новостиро мутолиа кунед.

Наҷоти фармондиҳӣ

Муносибати байни қудратҳои ҳастаӣ то ҳадде боло рафтааст. Дипломатҳо ба бунбаст афтоданд, ҷонибҳо сафирҳоро даъват мекунанд. Қувваҳои мусаллаҳ дар ҳолати омодабош қарор доранд. Бомбафканҳои статегӣ боло мешаванд, қоиқҳои зериобии ҳастаӣ бо мушакҳои баллистикӣ ба уқёнус мераванд, системаҳои мушакии заминӣ ба ҳаракат даромдаанд ва ҷаҳон дар интизори ҷанги севум аст. 

Хушбахтона, ин сенария  афсонае беш нест. Чи дар Русия ва чи дар Амрико хуб дарк мекунанд, ки ҷанг метавонад дарҳол ба ҷанги ҳастаӣ табдил ёбад, ки даҳҳо миллион қурбонӣ хоҳад дошт. Аммо низомиён доим ба сенарияи бадтар омода мешаванд. 

Ҳарду ҷониб интизор доранд, ки зарбаи авал дар ин гуна чолиш рақибро бесар мекунад, ва аз ӯ имконияти идораи қӯшунҳоро мегирад, ки натавонад ҳеҷгуна муқовимат нишон диҳад. Мақсади асосӣ - марказҳои сиёсӣ ва ҳарбӣ ҳастанд.

 Дар давраи таҳдид роҳбарияти Русия ва ҳайъати олии фармондиҳии Қувваҳои мусаллаҳ дар шароити комилан махфӣ ба фурудгоҳи ҳарбӣ мебаранд, ки дар он ҷо онҳоро пунктҳои фармондиҳии болдор интизор аст. 

Сулҳҷӯи зӯргӯй: Трамп мехоҳад, сарбозони амрикоиро ба хона орад - видео

Вазифаи асосии экипажҳои ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат - нафарони аввали кишварҳоро аз зери ҳамла берун оварда,  имконияти идора аз он тарафи ҳаворо фароҳам меоварад. Суботи набарди ин пунктҳои фармондиҳиро тавассути ҷангандаҳо ва танкҳо ба танзим медароранд. Чунин тактикаи монанд дар Амрико дар солҳои ҷанги сард коркард шудааст.

Ҷойгузине, ки муддатҳо дар интизори он буд

Нерӯҳои ҳаво ва фазои Русия аз чунин ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат 4-то дорад. Ин ҳавопаймоҳо дорои нерӯгоҳи қавӣ, воситаҳои муоширати муосир ва имконияти якчанд рӯз истодан дар ҳаворо доранд. 

Аз гузаштагонаш Ил-80 танҳо бо пешониаш фарқ мекунад, ки калон асту дар он таҷҳизоти радиову электронӣ ҷой дода шудаанд. Афзун бар ин Ил-80 равзана надорад, то мусофирон аз наздикии инфиҷори ҳастаӣ кӯр нашаванд.

Маълумоти бештар аз ин дар бораи Ил-80 сирри давлатист. Танҳо гуфта мешавад, ки дар борти ҳавопаймо таҷҳизот барои идораи тамоми намудҳои Қувваҳои мусаллаҳ, бинои махсус барои кор ва истироҳати мусофирони олимақом, ва захираи сӯзишворӣ ҷойгир аст.

Ҳавопаймо метавонад аз ҳамагуна фурудгоҳ парвоз кунад.

Амрико ба хотири қатъи сохтмони “Маҷрои шимолӣ-2” шарик меҷуяд

 Аммо Ил-80 бештар аз 15 сол аст, ки тавассути нерӯҳо истифода мешавад ва бештари манобеи худро тавсеа доданд. Доманаи амалии онҳо ҳамагӣ о 3800 километрро ташкил медиҳад, ки барои пункти ҳавоии идоракунӣ нокифоя аст. 

Барои ҳамин интихоби  Ил-96-400М ба сифати аоси ҳавопаймои нави рӯзи қиёмат пурра дуруст аст: доманаи амалии он қариб 9 ҳазор километрро ташкил медиҳад.

Меҳмонхонаҳои парвозкунанда
Нерӯҳои мусаллаҳи ИМА дорои 4 ҳавопаймои  E-4B Nightwatch мебошад, ки дар асоси боинг -747 сохта шудаанд. Ҳаряки аз онҳо 1000 нафарро меғунҷонад ва ҳангоми кифоягии маводи сӯхт метавонад то дар ҳаво то як ҳафта монад. E-4B Nightwatch аз таъсири таркиши ҳастаӣ осебе намебинад, ва дорои таҷҳизоти муосири радиоэлектронӣ мебошад.

 Метавон гуфт, ки "ҳавопаймои рӯзи қиёмат"-и амрикоӣ, ин як меҳмонхонаи парвозкунанда аст. Дар он барои кори автономӣ тамоми шароит аз ошхона сар карда, то ҳаммом, минтақаи истироҳатӣ, ҳуҷраи дорои миз ва 9 курсӣ, ҷои муҷаҳҳаз бо техникаҳои иттилоотӣ барои 29 корманд ва дигар бино иборат аст. Хулоса, бисёр ҳавопаймои бароҳат аст.

Шояд барои ҳамин баъзан нафарони аввали Амрико барои парвоз ба дигар кишварҳо E-4B-ро ба ҷои Air Force One истифода мекунанд.

Ҳавоппаймоҳои  E-4B аз ҳавопаймои Ил-80-и Русия хело бузургсол аст. Онро ҳанӯз соли 1970 ба истифода бароварда буданд. Бояд қайд кард, ки онҳо то рафт замонавӣ ва пурратар мешаванд.

Мисол, соли 2015 як қисми борт раванди азнавбарномакунонӣ ва тағйирёбии таҷҳизоти коммуникатсиониро гузаштааст. Феълан ин ҳавопаймо бемамоният ба интернет дастрасӣ дорад. Даври E-4B - 11 ҳазор километрро ташкил медиҳад. 

"Ин қадамҳои авваланд": чаро Амрико зердарёиҳоро ба наздикии марзи Русия интиқол медиҳад

Афзун бар ин, амрикоиҳо 16 ҳавопаймои  E-6-ро доранд, ки метавонанд ба сифати пункти фармондиҳии муштараки стратегии нерӯҳои мусаллаҳи Амрико истифода шаванд. Дар ҳолати ҷанг ин мошинҳо аз минтақаи Уқёнуси Ором ва Атлантик вориди фазои ҷанг шуда, бо қаиқҳои зериобии ҳастаӣ ва "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёсат" E-4B иртиботи бевосита хоҳанд дошт.

543
Самолет компании Сомон Эйр, архивное фото

Сабаб номаълум: парвозҳо миёни Душанбе ва Тошканд дубора ба таъхир афтоданд

0
(Таҷдидшуда 10:08 28.10.2020)
Парвозҳо миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон аз рўз 20 марти соли ҷорӣ ба далели густариши вируси корона қатъ шуд ва марзҳои заминии ин ду кишвар низ баста боқӣ мемонад.

ДУШАНБЕ, 28 окт — Sputnik.  Азсаргирии парвозҳо миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон, ки қарор буд аз рӯзи 28 октябр оғоз гардад, дубора ба таъхир афтодааст.

Ба гузориши "Парс тудэй" дар истинод ба сомонаи Ахбори осиёи Марказӣ, мақомоти ин ду кишвар тавофуқ карда буданд, ки парвозҳои муназзам миёни Душанбе ва Тошканд рӯзҳои панҷшанбеи ҳар ҳафта анҷом шавад, ки акнун ин барнома ба таъхир афтодааст.

"Дар сомонаи ширкати ҳавопаймоии Ӯзбекистон фурӯши билет ба мақсади Душанбе ба баъд аз рӯзи 2 декабри соли ҷорӣ эълом шудааст", - тавзеҳ медиҳад манбаъ.

Беш аз сад парвоз то охири моҳ: ҷадвали нави парвозҳо миёни Русия ва Тоҷикистон

Бо ин ҳол, дар бораи иллати таъхири дубораи азсаргирии парвозҳо миёни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон тавзеҳе ироа нашудааст.

Парвозҳо миёни Тоҷикистон ва Ӯзбакистон аз рўз 20 марти соли ҷорӣ ба далели густариши вируси корона қатъ шуд ва марзҳои заминии ин ду кишвар низ баста боқӣ мемонад.

 

0