Гирдиҳамоӣ  дар майдони Озодӣ дар соли 1992. Акс аз бойгонӣ

Аз "ҳаводиси баҳманмоҳ"-и соли 1990 дар Душанбе 26 сол гузашт

197
(Таҷдидшуда 12:03 12.02.2016)
26 сол қабл – 12 феврали соли 1990 дар Душанбе муқовимати сиёсии нерӯҳои давлатӣ ва мухолифон оғоз шуд. Ҳаводиси моҳи феврали соли 1990 ҳамчун нишони аввалини муқовимати шаҳрвандӣ дар кишвар, ки ба ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-1997 мунҷар шуд, таллақӣ мешавад. Он рӯз дар пойтахт чӣ ҳодиса рух дод ва кӣ нахуст тирпарронӣ кард?

Барои ҷанг омилҳои зиёде вуҷуд доштанд, вале сабаби аслиаш сару садо шуд. Баъд аз вуқӯъи зилзила дар Арманистон ба Тоҷикистон гурезаҳои арманиро оварданд. Мегуфтанд, ки теъдоди онҳо ҳазорон нафар аст ва ҳукумат қасд дорад ба онҳо бидуни навбат маскан бидиҳад. Дар асл теъдоди онҳо танҳо 47 нафар буд…

Аммо аллакай 10 феврали соли 1990 гурӯҳи ҷавонон "бархӯрди арманӣ" ташкил карданд.

Ёздаҳуми феврал дар назди бинои Комитети марказии ҳизби коммунисти Тоҷикистон гирдиҳамоие барпо шуд, ки ширкаткунандагонаш ихроҷи арманитаборҳоро тақозо карданд.

12 феврал эътирозот ба беназмии оммавӣ ва тахрибкориҳо табдил шуданд. Дар ин рӯз кишвар аз бархурди хунини гирдиҳамомадагон бо нерӯҳои давлатӣ дар назди бинои Комитети марказии ҳизби коммунисти Тоҷикистон аз хоб бедор шуд.

Атрофи бино бо зиреҳпӯшҳо ва нерӯҳои мусаллаҳи ВКД ва амниятиҳо иҳота шуда буд.

Соати даҳи шаби ҳамон рӯз тавассути телевизион хабари ҷорӣ кардани вазъи фавқуллода эълом шуд.

Ҳамзамон бо эътирозот дар Душанбе ба сурати номунназам гурӯҳҳои худдифо ташкил мешуданд. Дар маҳаллоти шаҳр гурӯҳҳое таъсис мешуданд, ки ба онҳо тоҷикҳо, яҳудиҳо, русҳо шомил мешуданд. Онҳо аз тахрибгарон даромади биноҳо ва маҳаллоти худро ҳифз мекарданд. Гурӯҳҳои худмуҳофиз шабона навбатдорӣ карда дар болои боми биноҳо ва саҳни ҳавлиҳо гулханҳо меафрӯхтанд.

Бо фармони вазири дифоъи Иттиҳоди Шӯравӣ Дмитрий Язов шоми 13 феврал ба Душанбе танкҳо ва воҳидҳои низомӣ ворид карда шуданд ва онҳо тавонистанд аз беназмиҳо ҷилавгирӣ кунанд.

Тибқи омори расмӣ дар тӯли се рӯз 20 нафар кушта (тибқи иттилоъи манобеъи дигар 25 нафар кушта) шуда ҳудуди 600 нафар захмӣ шуданд ва аз онҳо 74 нафар аз шиллики тир захмӣ шуданд.

Ҳизби коммунисти Тоҷикистон натавонист барои нигаҳдории қудрат дар кишвар иқдоми муъассир рӯйи даст бигирад.

Он замон зери фишори эътирозгарон куллияи раҳбарияти Тоҷикистони Шӯравӣ — дабири аввали ҳизби коммунист Қаҳҳор Маҳкамов, раиси Шӯрои вазирони ҷумҳурӣ Иззатулло Ҳаёев ва раиси Шӯрои олии Ҷумҳурии Тоҷикистон расман ба истеъфо рафтанд. Вале дертар ин истеъфоҳо аз сӯйи ҷаласаи Комитети марказии ҳизби коммунисти Тоҷикистон пазируфта нашуданд.

Паси ин ҳаводис кӣ меистод?

Тӯли солҳои қаблӣ мақомот то ҳол ҳаводиси он рӯзҳоро арзёбӣ накарданд. Ҳарчанд он замон таҳқиқи ин ҳаводис анҷом шуда буд.
Се сол қабл натоиҷи ин таҳқиқро ба рӯзномаи "Азия-Плюс" раҳбари гурӯҳи таҳқиқотии ҳаводиси моҳи феврал иҷрокунандаи вазифаи Додситонии кулл Солеҳҷон Ҷӯраев қисса кард.

Ба гуфтаи вай, "Комитети амнияти давлатӣ ба оғози ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон мусоъидат кардааст, зеро силоҳе, ки аз он 12 феврали соли 1990 ва дар моҳҳои апрел-майи соли 1992 ба сӯйи мардум тир шиллик кардаанд, ба ниҳодҳои вижаи Комитети амнияти давлатии Тоҷикистон таъаллуқ дошт".

Ҷӯраев гуфт, ки барои таҳқиқи ҳаводиси моҳи феврали соли 1990 беш аз 100 бозрасон (муфаттиш) аз Комитети амнияти давлатӣ, ВКД, Додситонии Иттиҳоди Шӯравӣ ва Тоҷикистон ҷалб шуда буданд. Дар оғоз ҳудуди чаҳор моҳ раҳбарии ин гурӯҳро Маскав бар ӯҳда дошт. Сипас Ҷӯраев раҳбари ин ҳайати бозрасон таъйин шуд.

"Метавонам дақиқ бигӯям: беназмиҳои оммавӣ дар моҳи феврал аз сӯйи нерӯҳои хориҷӣ ва ниҳодҳои амниятӣ ташкил шудаанд. Онҳо бо истифода аз сару садоҳо дар атрофи масъалаи "арманиҳо", душвории вазъи сиёсӣ-ҷамъиятӣ ва мушкилоти иҷтимоӣ, афроди норозӣ, руҳониёни тундгаро ва ҳамчунин ҷинояткорон амал карданд", — гуфт Ҷӯраев.

Ташкилкунандагон, ба гуфтаи вай, хуб огоҳ буданд, ки танҳо воҳиди мусаллаҳи нерӯҳои дохилӣ дар кишвар бо дастури раҳбарияти Иттиҳоди Шӯравӣ ба Боку эъзом шудааст.

"Ба масоҷиди кишвар афроди ношинос занг зада ҳамаро ба ҳамоиши 12 феврал даъват мекарданд. Таҳқиқот дақиқ кардааст, ки соати 15:27, то замони ба назди эътирозгарон баромадани Маҳкамов, ба бемористони Душанбе захмиёне интиқол шуданд, ки ҷароҳатҳояшон аз тири аслиҳа шудааст", — гуфт вай.

Ҳамчунин ба гуфтаи вай, наворбардор Матросов аз Ленинград аз тири нишонраси амниятӣ аз болои боми Комитети марказӣ кушта шудааст. Таҳқиқот собит кард, ки тир аз самти боло ба пойин омадааст. Таҳқиқи кушташудагон ва захмиёни дигар низ ин амрро таъйид карданд.

"Аслиҳае, ки аз он 12-ум тирпарронӣ карданд, моли Комитети амнияти давлатии Тоҷикистон буд. Дар ҷараёни таҳқиқот на маъмурони ВКД, на амниятиҳо ва на дигар аз маъмурон аз дасти эътирозгарон ҳеҷ аслиҳае мусодира накардаанд", — зикр кард бозрас.

Вай афзуд, ки дар ҷараёни таҳқиқот собит шуд, ки дар эътирозот ва тахрибкориҳо атбоъи ҷумҳуриҳои дигари Иттиҳоди Шӯравӣ мушорикат кардаанд.

Ҷӯраев зикр кард, ки то ҳол ба суоли он ки чӣ касе барои тирпарронӣ фармон додааст, посухе нест. Ҳамзамон вай далелеро пеш овард, ки ба ақидааш, худ посухи он суол мебошад.

"Агар дар хотир дошта бошед, дар ҷаласаи ҳизбӣ изҳороти раиси КАД Петкел буд, ки гуфт мо ба самти фазо бо тирҳои холӣ мепаррондем? Вале таҳқиқот баръакси онро собит сохт. Ман шахсан аслиҳадори КАД бозпурсӣ кардам ва ӯ иқрор шуд, ки то оғози ҳаводис вай ба гурӯҳи "Алфа"-и КАД 15 адад автомат, ду қуттӣ тир ва ду туфанги нишонрас додам".

Он замон раҳбарии "Алфа"-ро Тихонов ва муъовини раиси КАД сарҳанг Белоусов раҳбарӣ мекарданд.

"Ин ҳамон Белоусов аст, ки якҷо бо ду корманди КАД 5 майи соли 1992 дар майдони Озодӣ норинҷак партов кард, ки ду ҷониби эътирозгарон бархурд кунанд, — зикр кард Ҷӯраев. — Вақте ӯро боздошт карданд, ҷома дар тан дошту чаҳрааш грим шуда буд. Ӯро ба таҳхона бурданд. Ман ҳам он ҷо будам, сипас Сангак Сафаров, Нурулло Ҳувайдуллоев (вай аллакай Додситони кулл буд) ва Сафаралӣ Кенҷаев омаданд. Сафаров мехост ӯро бикушад, ба латукӯбаш сар кард. Вале Ҳувайдуллоев ва Кенҷаев аз ин амр ҷилавгирӣ карданд. Белоусов дар шоҳидии ман иқрор шуд, ки дастури раиси КАД иҷро мекард".

Солиҷон Ҷӯраев, ба гуфтаи худаш, гурӯҳи таҳқиқотиро дар соли 1992 низ раҳбарӣ кардааст.

Ин ва дасисаҳои дигар, мегӯяд вай, омили оғози ҷанги шаҳрвандӣ шуданд.

Оғоз…

Ҳаводиси моҳи феврал дар Душанбе ба ташдиди раванди муҳоҷират мунҷар шуд. Тибқи иттилоъи бархе аз манобеъ соли 1990 ба кишварҳои наздик 113,7 ҳазор нафар кӯч бастанд, дар соли 1991- 120 ҳазор нафар, дар соли 1992- 225,4 ҳазор нафар.

Бахши аъзами муҳоҷирон озими Русия шуданд.

Ин ҳаводиси фалокатбор ҷузъе аз раванди ҳаводис дар Иттиҳоди Шӯравӣ дар нимаи даҳаи 1980 шуданд, ки аз фаъолшавии худшиносии милли халқҳои ин кишвар ва дар пешорӯи дурнамои тағйири ҳокимият ва давлатдорӣ далолат медоданд.

Оғози ҳаводиси дар боло зикршуда ва сипас оғози ҷанги шаҳрвандӣ ба рақобати сахт барои ҳокимият аз сӯйи "куҳансарборон" — намояндагони ҳизбиву давлатӣ аз як сӯ ва иттиҳоди аҳзоб ва ҷунбишҳои мухолиф аз сӯйи дигар бастагӣ дошт.

197
Барчаспҳо:
воқеаҳои баҳманмоҳ, ҳаводиси хунин, феврали соли 1990, ҳаводиси баҳманмоҳ, Ҳизби коммунисти Тоҷикистон, Белоусов, Иззатулло Ҳаёев, Солеҳҷон Ҷӯраев, Қаҳҳор Маҳкамов, Душанбе, Тоҷикистон
Эмомали Рахмон и Мухаммад Ашраф Гани

Раҳмон ва Ғанӣ дар Душанбе чиро баррасӣ хоҳанд кард?

411
(Таҷдидшуда 16:02 04.03.2021)
Президенти Афғонистон моҳи март бо сафари расмӣ ба Душанбе меояд. Вале на барои баррасии масъалаи терроризм, балки ба хотири гуфтугӯ оиди нархи қувваи барқ

ДУШАНБЕ, 4 мар — Sputnik. Мақомоти Афғонистон иттилоъ доданд, ки Ашраф Ғанӣ моҳи март бо сафари расмӣ ба Тоҷикистон меояд. Санаи дақиқи сафар, барнома ва ҳайат ҳанӯз эълон нашудааст, аммо эҳтимол меравад - сухан дар бораи амнияти давлатӣ ва иқтисодиёт меравад, ва қисми тиҷоративу молиявии гуфтушунидҳо барои Кобул хеле муҳимтар бошад.

Ба гуфтаи Шарбатулло Содиков, муҳаққиқи МГИМО, барномаи зидди ҷинояткорӣ стандартӣ хоҳад буд - ҳифзи амният дар марзҳо, муқовимат бо қочоқи маводи мухаддир ва мубориза бо ифротгароӣ дар баробари ҳамлаи интизории "Толибон".

"Аз ҷумла, ҷонибҳо масъалаи истирдоди ашхосеро баррасӣ мекунанд, ки метавонанд аъзои гурӯҳҳои ҷиноятӣ бошанд ё дар қочоқи маводи мухаддир даст дошта бошанд. Пандемияи коронавирус вазъи ҷиноятиро танҳо афзоиш додааст ва ҳам барои Афғонистон ва ҳам барои Тоҷикистон таҳдид мекунад, бинобар ин мавзӯи хеле муҳим барои мақомоти ҳарду кишвар хоҳад буд", - гуфт Содиков.

Аммо масоили иқтисодиёт муҳимтар хоҳад буд. Ҳамин тавр, рӯзи 1 март роҳбари Палатаи намояндагони Шӯрои миллии Афғонистон Мирраҳмон Раҳмонӣ ба Тоҷикистон омад ва бо Эмомалӣ Раҳмон сафари қарибулвуқӯи Ғанӣ ва инчунин якчанд лоиҳаҳои байниминтақавиро баррасӣ кард.

Муовини ӯ Маҳмад Маҳмадраҳим бошад, бо роҳбари Вазорати рушди иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон Завқӣ Завқизода мулоқот намуда, дар бораи ташкили терминали байналмилалии логистикӣ дар қаламрави МОИ "Панҷ" бо ҷалби сармояи афғонӣ сӯҳбат кард. Тахмин меравад, ки ин интиқол ва фурӯши молҳоро аз Афғонистон осон мекунад.

Ғайр аз ин, дар ин дидор масъалаҳои сохтмони корхонаҳои муштарак дар соҳаҳои фармасевтӣ ва саноати сабук баррасӣ карда шуданд.

Аммо нақшаҳои мушаххаси рушди тиҷорат ва истеҳсолот ягона чизе нестанд, ки ба зудӣ аз ҷониби Раҳмон ва Ғанӣ тасдиқ карда мешаванд.

Дар охири моҳи феврал Ҳукумати Тоҷикистон муҳлати ба истифода додани иншоот дар доираи лоиҳаи CASA-1000 -ро эълон кард. Лоиҳаи бузурги энергетикӣ содироти "барқи барзиёдии тобистона" -ро аз Тоҷикистон ва Қирғизистон ба Афғонистон ва минбаъд ба Покистон пешбинӣ мекунад.

Вазорати энергетикаи ҶТ гуфт, ки онҳо қисмати худро то охири соли 2021 ба итмом мерасонанд, яъне дар соли оянда як қатор минтақаҳои шимолии Афғонистон метавонанд дастрасии бефосила ба нерӯи барқ ​​дошта бошанд. Ва акнун бояд Раҳмон ва Ғанӣ тасмим гиранд, ки чӣ гуна амнияти хатҳои барқ ​​ва нархи як мегаваттро таъмин кунанд.

Беҳуда нест, ки Кобули расмӣ ба тиҷорат бо ҳамсоягонаш дар минтақа чунин аҳамияти калон медиҳад.

Бар хилофи собиқ президент Ҳомид Карзай, ки барояш аслан пул аз осмон мерехт (дурусттараш, аз ҷайби сарпарастони байналмилалӣ), манбаъҳои молиявии берунии Ғанӣ хеле маҳдуданд. Ва азбаски президент наметавонад ба сармоягузориҳои хориҷӣ беохир такя кунад, дастаи ӯ мекӯшад, ки иқтисоди ларзони миллиро ба навъе ба по хезонад.

Андрей Серенко, коршиноси Маркази омӯзиши Афғонистони муосир мегӯяд, аз нигоҳи иқтидори иқтисодӣ, лоиҳаҳои бузурги инфрасохторӣ ва савдои транзитии нисбатан хоксор барои ҳарду кишвар майдонҳои корношуда мебошанд.

"Далели гуфтаҳои боло сафари роҳбари Вазорати корҳои хориҷии Афғонистон Ҳаниф Атмар аст, ки ба наздикӣ ба Маскав парвоз кард ва ҳам Муҳаммад Каргар, ки сафари худро ба Боку ба наздикӣ ба анҷом расонд. Дар тӯли якуним соли охир командаи Ғанӣ як стратегияро амалӣ карда истодаанд - сохтани доираи маъмулии дӯстони Кобул на дар асоси мушкилоти амниятӣ, балки дар заминаи инфрасохтор", - шарҳ дод Серенко ба Sputnik Тоҷикистон.

Роҳбари Афғонистон дар кӯшиши шахсии худ барои дастгирии ҳамсоягонаш дар минтақа рӯҳбаландии дипломатӣ нишон дод. Дар муддати кӯтоҳ, Ғанӣ ба Тошканд, Ашқобод сафар кард ва Тоҷикистон охирин давлати сарҳадӣ дар Осиёи Марказӣ боқӣ мондааст, ки ӯ ҳанӯз ба он ҷо нарасидааст.

Манофеъи Кобулро дар Душанбе хуб дарк мекунанд ва аз ин рӯ мулоқоти ду президент самарабахш ва аз ҷиҳати созишномаҳои мутақобилан, судманд хоҳад буд.

"Афғонистон дар самти тиҷорат ва транзит як самти хеле умедбахш аст. Ҳар касе ки бо минтақа ҳамкориро на ҳамчун мушкил, балки ҳамчун манбаъ оғоз мекунад, аз ҳама бештар манфиат мебардорад", - таъкид мекунад Серенко.

Душанбе ҳадафи сафари Ғанӣ ба Тоҷикистонро гуфт

Берун аз Осиёи Миёна, чиниҳо аввалин шуда ба дарки ин мақсад расиданд, ки бидуни дастур ва оромона қарзҳои худро ба Кобул пешниҳод карданд. Маълум нест, ки Империяи Осмонӣ дар иваз чӣ хоҳад гирифт, аммо, тавре ки дар мисоли Тоҷикистон мебинем, ба эҳтимоли зиёд, саҳм дар конҳои металлҳои қиматбаҳо.

411
Барчаспҳо:
Эмомалӣ Раҳмон, Ашраф Ғанӣ, Афғонистон, Тоҷикистон
Ракетный комплекс Искандер-М

"Раққоси бад": шубҳаи Пашинян аз эътимоднокии "Искандар"-и Русия

253
(Таҷдидшуда 20:21 26.02.2021)
Истифодаи ҷангии системаҳои силоҳи пешрафтаи технологӣ ва дақиқ, тайёрии баланд ва муносиби мутахассисони соҳаро талаб мекунанд. Дар акси ҳол, онҳо метавонанд ба "системаи хато" табдил ёбанд, парвоз накунанд, ё "10 дарсад" тарканд

ДУШАНБЕ, 26 фев — Sputnik, Александр Хроленко. Сарвазири Ҷумҳурии Арманистон Никол Пашинян натиҷаҳои амалиётҳои ахири Қарабоғи Кӯҳиро дар мусоҳиба бо 1in.am арзёбӣ карда, ба эътимоднокӣ ва самаранокии ҷангии силоҳҳои Русия шубҳа кард. Ба гуфтаи ӯ, мушакҳои маҷмааи оперативӣ-тактикии Искандар ё умуман натаркидаанд, ё "10 фоиз" таркиданд (шарҳе набуд).

Ҳамзамон, Пашинян изҳори ният кард, ки ислоҳоти назарраси артиш - сохторӣ ва дар робита бо силоҳро анҷом диҳад.

Вазорати мудофиаи Арманистон аз шарҳи изҳороти духӯраи сарвазир дар бораи Искандар худдорӣ кард. Шояд яке аз мушовирон ба Пашинян ба қадри кофӣ иттилоъ надодааст ва ё қасдан гумроҳ кардаанд.

Хусусиятҳои коршоямӣ ва эътибори системаҳои мушакии Русия ба дараҷае баланд аст, ки онҳо ба муҳофизат аз таҳқир ниёз надоранд.

Беҳуда нест, ки Русия сеяки бозори ҷаҳонии силоҳро таҳти назорат дорад. Ҳаҷми содироти силоҳи Русия дар соли 2020 13 миллиард долларро ташкил додааст. Ин рақамҳо ва далелҳо аз сифати маҳсулоти мудофиавӣ шаҳодат медиҳанд, ки аксари кишварҳо бо пули бо меҳнати худ ба даст овардашуда ва бо арзиши пурра ба даст меоранд.

Дар дастҳои қодир, низоми мушакии Искандар ба ҳадафҳо дар кӯҳҳои Қафқоз ва баҳр бомуваффақият зарба мезанад (ҳангоми машқҳо) ва дар ҳолати ҷангӣ - дар Сурия ва шимоли Африқо. Даҳҳо кишвар мехоҳанд чунин силоҳҳоро ба даст оранд ва танҳо баъзе кишварҳо имкони ба даст овардани тағйироти содиротии "Искандар-Э"-ро доранд.

Арманистон хушбахт аст, зеро ҳеҷ гуна мушакҳои квазисталлистӣ мавҷуд нестанд, ки аз ҷиҳати масофа ва дақиқашон муқоисашаванда бошанд ва барои мудофиаи зиддиҳавоии душман номумкин бошанд.

Васвасаи квазисталлистӣ

Русия қобилиятҳои технологии баландро бо ҳама кишварҳо пай дар пай тақсим намекунад. Дар ин замина, мусоҳибаи Пашинян ба мисли  тарошаи аз бомафтода аст. Маҷмааи Искандер-Мро артиши Русия соли 2006 сохт, ки дар синфи худ беҳтарин дар сайёра шинохта шудааст ва рейтинги "силоҳи солҳои 80" таҳқиромез ба назар мерасад.

Изҳороти ошкорои сарвазири Арманистон нисбати мушаки Русия ба мо имкон медиҳад, ки чанд фарзия ва хулоса барорем. Ноуҳдабароӣ ё маълумоти ғалат метавонад сенарияи ниҳоӣ нест (он хеле содда менамояд).

Шояд бадномкунии оммавии силоҳҳои Русия "масъалаи интихоби стратегӣ" бошад, ҷузъи барномаи муайяни ислоҳоти сохторӣ ва сифатии артиши Арманистон аст ва пас саволҳо ба миён меоянд. Ереван дар ояндаи наздик кадом силоҳро ба даст оварданист, ки мувофиқи кадом меъёрҳо қобилияти мудофиавии худро тақвият мебахшад? Ва, муҳимтар аз ҳама, ҳадафи ниҳоии марҳилаи нави рушди низомӣ чист?

Чунин тахмин кардан мантиқан аст, ки пас аз ҷангҳои тирамоҳӣ дар Қарабоғ хулосаҳо бароварда шуда, нақшаҳо омода шудаанд. Аммо, мақоле ҳаст, ки "Ғалаба ҳамеша падари зиёд дорад ва мағлуб ҳамеша ятим аст." Аз мусоҳиба бо Пашинян бармеояд, ки дар Вазорати мудофиа ва Ситоди Генералӣ корҳои зиёди таҳлилӣ бо мақсади "исбот кардан, фаҳмидан, дидани тамоми ҳақиқат дар бораи ҷанг" идома доранд, ки беш аз 1000 парвандаи ҷиноӣ боз шудааст.

Фаҳмидани он душвор аст, ки дар ин ҷо чӣ бештар аст - ҷустуҷӯи ҳақиқат ва ислоҳи стратегия ё "таъини гунаҳгорон" - барои репрессияи минбаъда. Ва барои канорагирӣ аз масъулияти "падарон" -и асосии шикаст, ки шумораи онҳо ба таври объективӣ бо рақами бе сифр маҳдуд карда шудааст.

Дар матни васеи мусоҳиба оид ба амнияти миллӣ дар доираи "ӯҳдадориҳои СПАД дар ягон ҷумла зикр нашудаанд.

 СПАД ягона пуштибони боэътимоди Арманистон дар шароити нооромиҳои пас аз ҷанг ва сулҳи ноустувори Қарабоғ аст. Калимаҳои "инқилоб" ва "Конститутсия", ки зуд-зуд истифода мешаванд, худ аз худ чизе танзим нахоҳанд кард, онҳо амнияти кишварро кафолат дода наметавонанд.

Артиш асоси устувории ҳар як давлат аст, аммо муҳокимаҳо дар бораи "ислоҳоти назаррас" бидуни нақшаи мушаххаси амал харобиовар ба назар мерасанд. Инчунин баҳсҳои сатҳӣ дар бораи зарфиятҳои пасти ҷангии силоҳҳои Русия, бо ишораҳо дар бораи фасоди бебаҳс дар артиши миллӣ ва бахши таъминоти ҳамкориҳои ҳарбӣ-техникӣ.

Ноаён ва муқовиматнопазир

Системаи мушакии Искандер-М барои нобуд кардани ҳадафҳои муҳими душман (пойгоҳҳои ҳарбӣ, постгоҳҳои фармондеҳӣ ва марказҳои иртиботӣ, системаҳои мушакӣ, ҳавопаймоҳо ва чархболҳо дар фурудгоҳҳо) дар масофаи то 500 км бо дақиқии баланд тарҳрезӣ шудааст (Арманистон Искандар-Э-ро гирифтааст, ки  масофаи он то 300 км) мебошанд.

Афзалиятҳои асосии маҷмаа: ҳаракати стратегӣ, қобилияти пинҳонӣ иҷро кардани вазифаи ҷангӣ ва зарбаҳои мушакӣ, ҳисобкунии автоматӣ ва вуруди рисолати парвоз, эҳтимолияти ба итмом расонидани рисолати ҷангӣ дар шароити зидди оташ ва чораҳои зидди электронӣ.

Ҳар як партоби Искандар мобилӣ ва мустақил аст. Он метавонад дар ҳама ҷо ва ҳар вақт ва ҳатто мустақилона аз моҳвораҳои разведка ё ҳавопаймоҳо кор кунад. Барои ҳадаф, барнома, системаи новбари инерциалӣ, сигналҳои моҳвораҳои ГЛОНАСС истифода мешаванд.

Туркия аз Русия системи мушакии С-400 "Триумф" мехарад

Ракетаҳои баландмаҳками "Искандар" сатҳи хурди инъикоскунанда доранд, роҳҳои мураккаби парвоз (бо рулҳои газ-динамикӣ ва аэродинамикӣ идора карда мешаванд). Комплекс ду навъи мушак дорад.

Системаи мушакии "Искандер-М" аз ҷиҳати дақиқӣ, самаранокии омода сохтани мушакҳо ва дигар хусусиятҳо аз беҳтарин маҷмӯаҳои оперативӣ-тактикии хориҷӣ (LORA, Lance, ATACMS, Pluton) бартарӣ дорад.

Аналоги наздиктарин маҷмааи оперативӣ-тактикии Исроил LORA мебошад, ки аз ҷиҳати масофа ва дақиқаш пасттар аст (зиёда аз ин, мушакҳои Лаура бо траекторияи пешбинишавандаи баллистикӣ ҳаракат мекунанд).

Нерӯҳои дарёии Русия сангарҳои "Давлати исломӣ"-ро дар Сурия мушакборон карданд

Амрикоиҳо ин ҷо қафо монда истодаанд - дар соли 2020 онҳо аз модернизатсияи маҷмааи "антиқа" -и ATACMS даст кашиданд ва акнун ба сохтани як мушаки зарбазани зарфияти баланд барои системаҳои мушакии сершумори M270 MLRS ва HIMARS бо масофаи то 300 км шурӯъ карданд. Тибқи пешгӯиҳои мутахассисони бонуфузи Федератсияи Русия, аналогҳои хориҷии Искандар на пештар аз соли 2025 пайдо мешаванд.

253
Барчаспҳо:
силоҳ, Русия, Арманистон
День 6 марта

Зодрӯзи Парвин Юсуфӣ ва таъсиси клуби "Реал": имрӯзи таърих

0
(Таҷдидшуда 18:04 02.03.2021)
Рӯзи шашуми март дар Ҷумҳурии Муғулистон Рӯзи матбуот ва дар Гана Рӯзи истиқлолият ҷашн гирифта мешавад

Рӯзи 6 март дар ҷаҳон чӣ рух дод

Соли 1665 дар Лондон аввалин маротиба дар таърихи ҷаҳон  маҷаллаи "Асарҳои файласуфонаи ҷомеаи шоҳигарӣ" нашр шуд.

Соли 1834 дар Канада шаҳри Йорк ба Торонто тағйири ном кард.

Соли 1902 клуби футболи "Реал" (Мадрид) таъсис дода шуд.

Соли 1960 дар Швейтсария ба занон ҳуқуқи дар интихоботи мунитсипалӣ иштирок намудан дода шуд.

Соли 1994 дар раъйпурсӣ аксарияти аҳолии Молдова барои ба даст овардани истиқлолияти мамлакат овоз доданд.

Рӯзи 6 март дар Тоҷикистон чӣ рух дод

Соли 2009 ВАО хабар доданд, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равзанаи ягона» оид ба тартиби раванди воридоту содирот сохта шуд.

Соли 2010 дар шаҳри Куала — Лумпури Малайзия маросими қуръакашии мусобиқоти Ҷоми президенти КФО баргузор гардид, ки дастаи "Вахш"-и Тоҷикистон ба гурӯҳи "В" шомил шуд.

Соли 2014 дар шаҳри Душанбе ба раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон сафирони нави фавқулода ва мухтори Туркманистон, Куба, Ҷумҳурии Сербия, Амороти Муттаҳидаи Араб, Ҷумҳурии Корея, Ҷумҳурии Словакия, Давлати Фаластин, Ҷумҳурии Мисри Араб, Ҷумҳурии Судон, Ҷумҳурии Кипр ва Гурҷистон эътимодномаҳои худро тақдим намуданд.

Соли 2015 Эмомалӣ Раҳмон бинои нави сохтмонаш анҷомёфтаи Маркази ҷумҳуриявии иммунопрофилактикаро мавриди баҳрабардорӣ қарор дода, ба сохтмони бинои нави маъмурии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ва се хобгоҳи иловагӣ барои донишҷӯёни Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оғоз бахшиданд.

Ҷашнҳои рӯзи 6 март

  • Дар Муғулистон – Рӯзи матбуот.
  • Дар Гана – Рӯзи истиқлолият.

Рӯзи 6 март кӣ ба дунё омадааст

Соли 1928 - доктори илмҳои филология, профессор Расул Ҳодизода.

Соли 1938 - шоир Одина Мирак.

Соли 1945 - иқтисодшинос Муртазо Қаҳҳоров.

Соли 1969 - сорояндаи маъруфи тоҷик Парвин Юсуфӣ.

0
Барчаспҳо:
ҷаҳон, ҷашн, Тоҷикистон
Мавзуъ
Тоҷикистон ба узвияти СММ пайваст: имрӯзи таърих
Зодрӯзи Акашариф Ҷӯраев ва нахустин пирӯзии Майк Тайсон: имрӯзи таърих
Зодрӯзи Дона Баҳромов ва ифтитоҳи Маҷмааи тандурустии "Истиқлол": имрӯзи таърих