Мамннӯъ. Акс аз бойгонӣ

Хоста ё нохоста: чаро Тоҷикистон Эронро муттаҳам ба пуштибонӣ аз кушторҳои солҳои 1990-ум мекунад?

334
(Таҷдидшуда 14:21 10.08.2017)
Намоиши филми пурсарусадо дар бораи даст доштан Эрон дар кушторҳои фармоишии солҳои 1990-ум оё иштибоҳи фоҳиши кормандони телевизиюн буд ва ё барномае барои барандохтани ҷанҷол миёни ду кишвар?

ДУШАНБЕ, 10 авг — Sputnik, Рубен Гарсиа. Ду рӯз пеш Вазорати умури дохилаи Тоҷикистон бо намоиши филме Эронро муттаҳам ба пуштибонии моливу низомӣ аз куштори бархе аз чеҳраҳои сиёсиву илмиву фарҳангиву расонаии Тоҷикистон ва афсарони пойгоҳи низомии Русия дар солҳои 1990-ум кард.

Дар бораи ин филм ду нуктаро бояд пешопеш ёдоварӣ кард. Нахуст ин, ки ин филмро Вазорати умури дохилаи Тоҷикистон таҳия карда ва он аз шабакаҳои аввали телевизюни давлатии Тоҷикистон намоиш дода шуд. Яъне дар воқеъ мавзеъгирии ҳукумати Тоҷикистонро нишон медиҳад.

Дувум ин, ки замоне, ки барои намоиши ин филм интихоб шуда, чандон мусоъид набуд.

Мавзуъ ин аст, ки чанде пеш дар Эрон оёини савганд додани раисҷумҳури мунтахаб Ҳасан Руҳонӣ баргузор шуд. Дар ин ойин Тоҷикистонро вазири эжержӣ ва захираҳои об Усмоналӣ Усмонзода намояндагӣ мекард, ки ҳамакнун раиси тоҷикии Кумисюни байнидавлатии ҳамкориҳои иқтисодии ду кишвар аст. Вай дар ҳошияи ин ойин бо вазири нерӯи Эрон, ки ҳамтои эронияш дар он кумисюн аст, барои баргузории нишасти ояндаи он дар Душанбе ба тавофуқ расиданд.

Дар ин росто намоиши филм каме аҷиб менамояд: аз як тараф — гуфтушунидҳои дуҷониба барои оштӣ ва аз ҷониби дигар — муттаҳам кардани он кишвар дар кушторҳои занҷираӣ.

Чун телевизиони Тоҷикистон ин масъаларо тавзеҳ надод, Sputnik Тоҷикистон тавзеҳотро аз коршинсоон ҷӯё шуд.

"Фикр мекунам, ки ин кор тасодуфан анҷом дода шуда аст. Чаро ҳукумати кишвар ошкоро равобиташро бо Эрон вайрон мекунад? Агар пахши ин филм тасодуф набошад, пас ин хидмати хирсона ба равобити Тоҷикистону Эрон аст", — мегӯяд корманди маркази таҳлилии Фарҳангистони улуми Русия, дуктури улуми торих Раҳимбек Бобохонов.

Яке аз далоили вай ин аст, ки ҳеч кадоме аз масъулини давлати Тоҷикистон, ки вазифаашон тавзеҳи чунин масоил аст, нахоста дар ин мавзуъ назар бидиҳад.

Ба гуфти вай, ҳангоме, ки рӯзноманигорон ба Маркази таҳқиқоти стротежии раёсати ҷумҳурии Тоҷикистон барои дарёфти тавзеҳот рӯй овардаанд, на мудири ин марказ ва на муъовинаш нахостаанд ин масъаларо бо рӯзноманигорон баррасӣ кунанд.

Бобохонов бар ин аст, ки ин филм чанд сол пеш ва дар замоне, ки равобит миёни Тоҷикистону Эрон рӯ ба сардӣ ниҳода буданд, омода шудааст. Вале намоиши филм дар замоне, ки ду кишвар қарор додаанд равобиташонро пайгирӣ кунанд, иштибоҳи фоҳиши раҳбарони телевизиюни давлатии Тоҷикистон аст.

Вале коршиноси умури сиёсӣ Александр Князев бо Раҳимбек Бобохонов ҳамназар нест.

"Ман фикр мекунам, ки намоиши ин филм ҳамлаи барномарезишуда ба Эрон аст. Муҳол аст, ки намоиши чунин филм бо хоҳиши худи мудири шабакаи телевизиюн сурат гирифта бошад. Намоиши чунин филм — рӯйдоди бисёр муҳим аст, аз ин рӯ сафари ҳайъати расмии Тоҷикистон ба Теҳрон бештар ҷанбаи намоишӣ дошт", — гуфт вай.

Ин рухдод на танҳо барои Тоҷикистон муҳим аст. Ба фикри Князев, супоришдиҳандагони сохти ин филм эҳтимолан дар кишварҳои дурдаст, дақиқтар, дар Риёз ба сар мебаранд.

"Эҳтимол ин, ки Тоҷикистон танҳо василае барои нуфузи таъсири саъудиҳо бошад, кам нест. Дар чунин ҳол яке аз ҳадафҳои намоиши ин филм ҷангандозии кишварҳои шарик — Эрон ва Русия хоҳад буд", — тавзеҳ дод Александр Князев дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон.

Умуман чунин изҳорот далел дорад. Чунончи, дар бахше аз филм аз куштори 20 низомии пойгоҳи 201-уми Русия дар Тоҷикистон ёдоварӣ мешавад.

Дар ин филм намоши дода мешавад, ки чӣ гуна боздоштшудагон дар бозпурсии нерӯҳои амниятӣ эътироф кардаанд, ки дар солҳои 1990-ум муддате дар Қуму Гургон ва Машҳаду Теҳрон омӯзиши ҷангӣ ва тахрибкорӣ дида ва шиносномаи эронӣ дарёфт кардаанд.

Онҳо дар ин филм худро аз ҷонибдорони Ҳоҷӣ Ҳалим — Абдуҳалим Назаров дониста ва иқрор кардаанд, ки аз ӯ барои қатли чеҳраҳои сиёсиву фарҳангиву расонаии тоҷик ва низомиёни пойгоҳи 201 Русия ба манзури "афзоиши бадбинии мардум нисбат ба ҳукумат" дастур ва пул гирифтаанд.

Ин боздоштшудагон пушмаймонӣ кардаанд, ки "иштибоҳан узви ҲНИТ шудаанд, чун намедонистанд ин ҳизб як созмони теруристӣ буда, аз тарафи Эрон сармоягузорӣ мешуд".

Дар ин росто сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Душанбе бо интишори баёнияе иддиъоҳои матраҳшуда дар филми Вазорати умури дохилаи Тоҷикистонро, ки 8 август аз телевизиюни саросарии Тоҷикистон пахш шуда буд, "бепояву дурӯғ" хонд.

Сафорати Эрон гуфта, ки иддиъоҳое, ки дар ин филм эътирофкунандаҳои зиндонӣ матраҳ кардаанд, ба нақл аз касонест, ки акнун зинда нестанд ва аз ин рӯ наметавонанд эътиборе дошта бошанд.

"Ҳофизаи торихии миллати шарифи Тоҷикистон хуб ба ёд дорад ва фаромӯш нахоҳад кард, ки Ҷумҳурии Исломии Эрон ҳамчун яке аз бунёдгузорон ва тазминкунандагони аслии сулҳи Тоҷикистон ва мизбони музокироти тарафҳои даргир, чи нақши созандае дар поён додан ба ҷангҳои дохилии ин кишвар дар даҳаи 90 ифо намуд", — гуфта шуда дар ин баёния.

Ёдоварӣ мекунем, ки Вазорати умури дохилаи Тоҷикистон бо намоиши филме Эронро муттаҳам ба пуштибонии моливу низомӣ аз куштори бархе аз чеҳраҳои сиёсиву илмиву фарҳангиву расонаии Тоҷикистон ва афсарони пойгоҳи низомии Русия дар солҳои 1990-ум карда буд.

334
Барчаспҳо:
кушторҳои соли 90-ум, намоиши филм, Эрон, Тоҷикистон
Мавзуъ
Нишасти Кумисюни муштараки Тоҷикистону Эрон баргузор мешавад
Эрон барои пажӯҳиши Осиёи Марказӣ ва Афғонистон муъассисаи "Эрони Шарқӣ" бунёд кард
Барқи Тоҷик: бо Эрон дар пардохти қарзи НБО “Сангтӯда–2” мушкиле надорем
Вице президент академии образования Таджикистана Каримова Ирина Холовна

Касбро намедонанд: Каримова дар бораи мушкили асосии довталабон дар Тоҷикистон

183
Довталабон дар Тоҷикистон аксаран ба факултаҳои иқтисод ва ҳуқуқ мераванд, зеро онҳо танҳо мехоҳанд  дипломи маълумоти олиро бигиранд ва намефаҳманд, ки пас аз донишгоҳ чи кор онҳо интизор аст, мегӯяд профессор Ирина Каримова

ДУШАНБЕ, 8 авг — Sputnik. Тӯли солҳои зиёд ҷавонони Тоҷикистон  ихтисосҳои техникӣ ва табииро (ба истиснои тиббӣ) сарфи назар карда, ба ҳуқуқшиносон, иқтисоддонон ва духтурӣ дохил мешаванд.

Ба гуфтаи Ирина Каримова, доктори илмҳои педагогӣ, профессори Академияи таҳсилот, далел он аст, ки дар самти омӯзиши касбӣ дар мактабҳо кор бурда намешавад ва ҷавонон як факултетро бо ихтисоси васеъ интихоб мекунанду  умедворанд мешаванд, ки маълумоти олӣ ба таври автомотӣ ҳадди аққал ягон корро таъмин мекунад.

Ба гуфти мутахассис онҳо дар бораи пас аз хат дар куҷо кор карданашон ва чи кас шуданашон фикр намекунанд.

“Эҳтимол баччаҳои ҷавонро гуногунрангии касбҳои ояндаи худ ҷалб мекунанд. Охир, боварӣ дорад, ки дар ҳама ҷо иқтисодчӣ лозим аст - вай метавонад ба муҳосиб, менеҷер, корманди бонк кор кунад.  Ҳамин тавр, қариб дар ҳама гуна ташкилотҳои тиҷоратӣ ҳуқуқшинос лозим аст. Аммо суол ин аст, ки оё онҳо дар бозор талабот хоҳанд дошт ", -шарҳ дод Каримова ба Sputnik Тоҷикистон.

Ба гуфтаи вай, ҳатто бо касби духтур, ки хеле маъмул ва обрӯманд аст, мушкилот вуҷуд дорад - аксарияти довталабон намефаҳманд, ки омӯзиши шашсола дар соҳаи тиб чӣ қадар душвор аст. Аз ин сабаб, бисёриҳо пас аз соли 1-2-юм донишгоҳро тарк мекунанд.

183
Абитуриенты, архивное фото

"Обрӯталош": чаро ҷавонони тоҷик ҳуқуқшинос, иқтисодшинос ва духтур шудан мехоҳанду халос?

500
(Таҷдидшуда 19:46 07.08.2020)
Пурхаридор будани ихтисоси ҳуқуқшинос ва иқтисодшинос - ин иштибоҳ аст, ки оқибаташ бекории ҷавонон аст. Аммо довталабон дар бораи дигар ихтисосҳои "бонуфуз" андеша ҳам намекунанд

ДУШАНБЕ, 7 авг — Sputnik. Чанде пеш дар рафти нишасти матбуотӣ мудири Маркази миллии тестии Тоҷикистон Хуршед Икромӣ шикоят кард, ки довталабони зиёд ба донишгоҳҳои Тоҷикистон асосан се касб - ҳуқуқшинос, иқтисодшинос ва пизишкиро интихоб мекунанд.

Дар ҳамин ҳол ҷавонон аз касбҳои техникӣ ва табииву риёзӣ рӯй мегардонанд. Ҳамин тавр, соли 2020 ба донишгоҳҳо ва коллеҷҳо бештар аз 110 ҳазор нафар номнавис карданд. Нафароне ки мехостанд ба факултаҳои ҳуқуқшиносӣ ё тиббӣ дохил шаванд, аз нақша бештар -168 ва 167 дар садро ташкил доданд. Аммо дар ихтисосҳои техникӣ ин нишондод 80,5 дар садро ташкил медиҳад.

Муҳим: Маркази миллии тестӣ имтиҳонро дар асоси тарҳи нав доир мекунад

Sputnik Тоҷикистон аз коршиносони соҳа пурсон шуд, ки чаро хатмкунандагон дар Тоҷикистон сӯи иқтисодшиносӣ ва ҳуқуқшиносӣ медаванд ва оё ин вазъ дар тамоми ИДМ аст.

Сабаб дар чист?

Мудири Маркази тестӣ авалин нафаре нест, ки ба ин масъала назар афгандааст. Моҳи феврал президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз мактаб, коллеҷ ва донишгоҳҳо дархост кард, ки ихтисосҳои техникӣ нуфузи пештараашро баргардонанд ва диққати ҷавононро бештар ин соҳаҳо ҷалб кунанд.

Раисҷумҳур таъкид кард, ки кишвар ба муҳандисон, зоотехник ва агроном ниёз дорад. Аммо хатмкунандагони соҳаҳои гуманитарӣ зиёданд. Аз онҳо ба иқтисоди кишвар фоидае несту барояшон кор ёфтан ҳам осон нест.

Мантиқан кӯшиши пизишк шудани ҷавонон равшан аст, аммо боқимондаҳо чаро сӯи ҳуқуқшиносиву иқтисодшиносӣ медаванд?

Дар ҳоле ки давталабон ва волидонашон хуб дарк мекунанд, ки баъди хатми донишгоҳ кор ёфтан бе "тағо" осон нест.

Ба гуфтаи муовини президенти Академияи маорифи Тоҷикистон Ирина Каримова, фаннҳои ҳуқуқшиносӣ 20 сол инҷониб байни довталабон "баргузида" аст, ҷавонон ҳангоми дохил шудан ба донишгоҳҳо бештар на дар бораи нақшаҳои ояндаашон фикр мекунанд, балки мақсадашон танҳо дохил шудану гирифтани диплом аст халос.

Дар Хуҷанд донишкадаи нав ифтитоҳ мешавад

"Ба фикри ман онҳо андеша намекунанд, ки дар оянда ба куҷо ва ба ҳайси кӣ ба кор медароянд. Шояд ҷавононро имконияти ихтисоси ҳуқуқшиносӣ ҷалб кунанд. Зеро, ба қавле, иқтисодчӣ ба ҳа ҷо лозим аст - ӯ метавонад  муҳосиб шавад, менеҷер шавад ё дар бонк ба кор дарояд. Ҳуқуқшинос бошад, қариб ки ба тамоми ширкатҳо лозим аст", - афзуд ӯ.

Ба гуфтаи  Каримова, дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ низ, ихтисосҳои забономӯзӣ, адабиётшиносӣ ва гуманитарӣ мӯд буд. Аммо бо пошхӯри Иттиҳод ҷои онҳоро муҳосибону ҳуқушиносон гирфтанд.

Пизишк бекор намемонад

Мушкилӣ дар он аст, ки давталабон бозори корро ба назар намегиранд. 

Корро дар хориҷа ёфтан ҳам сосон нест. Зеро масалан, агар ҳуқуқшинос панҷ сол ҳуқуқи Русияро таҳсил кунад ҳам, дар Русия рақобат бузург аст. Вазорати меҳнати Русяи ҳам мегӯяд, ки 80 дар сади хатмкунандагони факултаҳои ҳуқуқшиносӣ мувофиқи ихтисосашон кор намеёбанд.

Барои ҳамин мутахассисони тоҷик ба Русия муҳоҷир шаванд ҳам, ҳамчун коргари қаторӣ фаъолият бурда метавонанду халос.

Омили дигари интихоби ин касбҳо, мавҷуд будани кафедраи ҳарбӣ дар ин факултаҳо мебошад. Хизматгурезии ҷавонон ба андозаест, ки ҷавонон панҷ соли донишгоҳро аз ду соли хизмат аъло медонанд.

Дар соҳаи пизишкӣ бошад, довталабон бештар мафтуни "обрӯӣ" ин касб мешаванд, то дарсҳои дурударозу китобҳои зиёди даврони донишҷӯӣ.

"Тавре таҷрибаҳо нишон медиҳанд, бештаринҳо намефаҳманд, ки ин касбро ба даст овардан осон нест, шаш соли пурмашаққати таҳсил дар донишгоҳро на ҳама донишҷӯё аз ӯҳдааш мебароянд", - тавзеҳ дод Каримов ба Sputnik Тоҷикистон.

Муҳим, пизишкони оянда дар пайдо кардани ҷои кор мисли ҳуқуқшиносон ё иқтисодшиносон ба мушкилӣ дучор намешаванд. Зеро дар хориҷ низ мутахассиони тоҷик серталабгоранд. Дар шаҳрҳои калони Русия кам нестанд духтурони тоҷик, ки донишгоҳи тиббии ба номи ибни Синои Тоҷикистонро хатм намудаанд.

Муаллим ва иқтисодчӣ: Назаршозода Лоиқ - иҷрокунандаи вазифаи раиси ноҳияи Роштқалъа кистАз Тоҷикисто

Қазия танҳо дар Тоҷикистон нест

Мувофиқат накардани ихтисоси хатмкунандагон ва ҷои кор - мушкилии танҳо Тоҷикистон нест. Ин ба тамоми кишварҳои ИДМ шинос аст.

Ба гуфтаи кошинос гап дар  шакливазкунии иқтисоди кишварҳо пас аз пошхӯрии СССР аст.

"Шояд дар Тоҷикистон ҳам таҷрибаи сисола ба кор рафт. Зеро дар даврони соҳибистиқлолӣ аввал истеҳсолот қариб барбод рафт ва метахассисони техникӣ бекор монаданд. Ҳоло хатмкунандагонро ба донишгоҳҳои техникӣ даъват кунанд ҳам, аз ин нуфузи ихтисосҳо мазкур зиёд намешавад", - мегӯяд Митрофинова.

Дар Русия ва Қазоқистон вазъ вобаста ба гарон шудани арзиши нафт аз соли 2000, дигаргун аст. Ихтисосҳои муҳандис, архитектор, геолог ва химик дар кишвар пурнуфуз  ва дар бозори меҳнат низ серхаридоранд.

Тоҷикистон захираи бузурги бойгариҳои табииро коркард намекунад, соҳаҳои алоқа ва интернет бошад зери назорати шадид қарор доранд. 

"Тоҷикистон дар минтақа дар рушди гидроэнергетика пешрав аст, аммо шояд реклом намерасад, ки ҷавонон дарк намекунвнд, ки дар дохили худи кишвар имконияти бузурге барои ин мутахассион ҳаст", - таъкид кард вай.

Чи коршиносони тоҷик ва чи рус бар онанд, ки ба ихтисосҳои техникиву тибиӣ-риёзӣ "пиар" намерасад. Ҳанӯз аз даврони мактабӣ орзуи духтур шудану ҳуқуқшинос шудан ва либоси онро ба бар кардан дар дили кӯдакон пайдо мешавад, аммо онҳо дарк ҳам намекунанд, ки хилъати духтуриро аз садҳо давталаб яке ба бар мекунанд.

"Иродаи қавӣ": пизишки ҷавони тоҷик худ ва фарзандашро аз коронавирус дар Маскав наҷот дод

Ҳамчунин ба фикри касе ҳам намеояд, ки муҳандисон, биологҳо ва барномасозҳо ба маротиб аз дигарон бештар маош мегиранд.

500

Ҷашнҳои рӯзи 9 август дар Тоҷикистон ва ҷаҳон

0
(Таҷдидшуда 22:50 08.08.2020)
Рӯзи нӯҳуми август аз Рӯзи байналмилалии мардуми таҳҷоӣ ҷашн грифта мешавад. Ҳамчунин дар Амрико аз Рӯзи ҳифзи ҷангал қайд мекунанд

Рӯзи 9 август дар ҷаҳон чӣ рух дод

Соли 1893  Бонки миллии  Италия таъсис дода шуд.

© Sputnik / Стас Этвеш / Вишнякова Мария

Соли 1912 дар натиҷаи заминҷунбӣ дар Туркия  6 ҳазор  нафар ба ҳалокат расида, зиёда аз 40 ҳазор нафар бе сарпаноҳ монданд.

Соли 1945 ба шаҳри Нагасакии Япония бомбаи атомӣ партофта шуд.

Соли 1992 дар  Барселона маросими пӯшидашавии бозиҳои XXV олимпӣ баргузор гардид.

Рӯзи 9 август дар Тоҷикистон чӣ рух дод

Соли 2005 раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар музофоти Клай Кангвол бо Шоҳи Таиланд Пумипон Адунядед, ки аз соли 1950 тахтнишин буд, дидор ва мулоқот намуданд.

Соли 2008 масоили гуногунҷанбаи  Тоҷикистон ва Ҳиндустон баррасӣ шуд.

Ҷашнҳои рӯзи 7 август дар Тоҷикистон ва ҷаҳон

Соли 2007  дар шаҳри Душанбе шабакаи нави радиошунавонии FM «Имрӯз» ба пахши барномаҳо шурӯъ намуд

Соли 2008 Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар маросими кушодашавии Бозиҳои 29-уми тобистонаи олимпӣ, ки дар шаҳри Пекин баргузор гардид, иштирок намуданд.

Соли 2011 бо иштироки Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар деҳаи Шайдони Ҷамоати деҳоти Сари Хосори ноҳияи Балҷувон  маркази Минтақавии тавонбахшии кӯдакон ва наврасони маъюб ифтитоҳ ёфт.

Соли 2016 дар пойтахти Тоҷикистон — шаҳри Душанбе Симпозиуми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Ҳадафи шашуми рушди устувор таҳти унвони "Таъмини дастрасии умум ба об ва беҳдошт" баргузор гардид

Ҷашнҳои рӯзи 9 август

Рӯзи байналмилалии мардуми таҳҷоӣ.

Рӯзи ҷумҳурӣ дар Сингапур.

Рӯзи миллии сулҳовар дар Канада.

Рӯзи ҳифзи ҷангал дар ИМА.

Рӯзи 9 август дар Тоҷикистон кӣ ба дунё омадааст

Соли 1945 – кинорежиссер Валерий Аҳадов.

Соли 1949 –ҳунарманд ва режиссер Юнус Юсуфов.

Соли 1974 – журналист Анора Саркорова.

0
Барчаспҳо:
ҷашн, ҷаҳон, Тоҷикистон