Президент Таджикистана Эмомали Рахмон и глава Узбекистана Шавкат Мирзиёев

Равобити Тоҷикистон ва Узбакистон: як сол пас аз даргузашти Ислом Каримов

137
(Таҷдидшуда 15:33 31.08.2017)
Ҳалли ихтилофоти марзӣ миёни Тоҷикистону Узбакистон заминаи муносибе барои беҳбуди равобит ва коҳиши таниш бар сари баҳрабардорӣ аз манобеъи обиро фароҳам мекунад

ДУШАНБЕ, 31 авг — Sputnik. Талоши давлатҳои Тоҷикистон ва Узбакистон барои ҳалли ихтилофоти марзӣ ҳамкорӣ дар бахшҳои гуногун миёни ду кишварро мумкин хоҳад кард, ки мавзуъи баҳрабардорӣ аз манобеъи обӣ аз он хориҷ нест, навиштааст расонаи русии "ИноСМИ" ба нақл аз рӯзномаи эронии "Иттилоъот".

Ин расона ёдоварӣ карда, ки дар авоили моҳи июн намояндагони Узбакистону Тоҷикистон барои таъйини марзҳои худ протоколи муштаракеро имзо карданд, ки заминаи он дар нишасти коршиносони ҳуқуқии ду кишвар барои аломатгузории марзҳо гузошта шуда буд.

Роҳ барои расидан ба ин вазъ пас аз марги Ислом Каримов ва рӯи кор омадани Шавкат Мирзиёев дар Узбакистон ҳамвортар шудааст. Аммо дар ин ҳама сол пас аз фурӯпошии Шуравӣ муносибот миёни Душанбе ва Тошканд бо фарозу нишебҳое ҳамроҳ буда, ки бештари он бар сари масоили марзӣ ва манобеъи обӣ аст.

Узбакистон, ки бештари ҷамъияташ рустонишину кишоварз аст, ниёзи фаровон ба об дорад, вале бисёре аз рӯдҳо аз Тоҷикистон сарчашма мегиранд. Аз ин рӯ, иқдомоти Тоҷикистон барои тавлиди барқ аз роҳи сохтани нерӯгоҳҳои барқобие чун Роғун, ки битавонад иқтисоди худро густариш диҳад, ҳамвора эътирози Узбакистонро дар пай дошта, ки раванди ҳамгароӣ дар Осиёи Марказиро низ бо шикаст рӯ ба рӯ кардааст.

Таҳлилгарони тоҷикистонӣ дар навъи бархӯрд бо кишвари ҳамсоя ҳаргиз ҳамназар набудаанд. Бархе аз онҳо ақида доштанд, ки Тоҷикистон бояд баҳрабардории ҳаддаксарии худро аз манобеъи обӣ оғоз ва аз зӯр истифода кунад, бархе дигар созиш бо Узбакистон ва баргузории музокирот дар ин бораро бештар мепазируфтанд. Ин эҳсосоти манфии коршиносону мардуми Тоҷикистон дар вокуниш ба рафторҳои давлати Узбакистон падид омада, ки мушаххас нашудани марзҳои ду кишвар яке аз авомили онҳост.

Расона ёдоварӣ карда, ки ихтилофоти марзии Тоҷикистону Узбакистон аз замони шуравӣ реша мегиранд. "Ҳукумати Шуравӣ дар паи иҷрои сиёсати "тафриқа биандозу ҳукумат кун" миёни ҷумҳуриҳо чунон ҳадафмандонаву роҳбурдона марзбандӣ карда буд, ки қудрати сиёсӣ ва марзҳо аз Маскав мудирият ва контрол шавад", — гуфта шуда дар ин таҳлил.

Бархе аз соҳибназарон бар ин боваранд, ки ин иқдом бар зиёни Узбакистон буда, ки ба хотири густардагиаш бештарин таҳдидро барои ҳукумати марказӣ дошт. Аммо тоҷикон дар он солҳо ду шаҳри фарҳангофари худро аз доданд: вогузории Самарқанду Бухоро ва дигар сарзаминҳо ба Узбакистон тоҷиконро амалан дунима кард, ки ниме дар як кишвар ва ниме дар дигар кишвар монданд. Ба гуфти бархе аз коршиносон, ин вогузорӣ ва марзбандиҳо бар ин асос буд, ки ҳукумати шуравӣ беш аз пайгирии ҳалли ихтилофот ба дунболи роҳандозиву ташдиди онҳо буд, то битавонад аз вафодории мардумоне, ки дар марзҳои кишвари шуравӣ зиндагӣ мекунанд, мутмаъин шавад.

Дар солҳои гузашта, ки давлати Узбакистон марз бо Тоҷикистонро мина кошт, қурбонии он минаҳо бештар тоҷикони Узбакистону Тоҷикистон буданд, ки ё кушта ва ё захмиву бедаступо мешуданд. Бино бар ин, ҳалли мушкилоти марзӣ миёни ду кишвар беш аз он ки масоили иқтисодиро ҳаллу фасл кунад, аз назари мардумӣ ва ҳатто фарҳангӣ иртиботи таъсиргузортареро барқарор мекунад.

Ҳарчанд, ки сохтусози сарбанди нерӯгоҳи Роғун конуни аслии ихтилофоти кунунии Тошканду Душанбе аст, аммо ҳалли ихтилофоти марзӣ заминаи муносибе барои коҳиши таниш бар сари баҳрабардорӣ аз манобеъи обиро фароҳам мекунад ва албатта истифодаи Тоҷикистон аз роҳҳои заминиву ҳавоии Узбакистон ва дигар манфиъатҳои иқтисодии ин кишвар ҳам мумкин хоҳад шуд.

137
Барчаспҳо:
ихтилофот, марҳбандӣ, Бухоро, Самарқанд, Тоҷикистон-Узбакистон
Мавзуъ
Куртов: ҳалли масоили марзӣ барои Тоҷикистон ва ҶУ душвор хоҳад буд
Марзбонони Узбакистон як шаҳрванди Тоҷикистонро куштаанд
Нерӯҳои марзбонии ҶТ: Марзбонони Узбакистон шаҳрванди Тоҷикистонро куштаву парвандасозӣ мекунанд
Тошканд ва Душанбе масъалаи марзи давлатиро дубора баррасӣ мекунад
Президент РФ Владимир Путин и председатель КНР Си Цзиньпин

Алвидоъ, доллар: Русия ва Чин ба асъори амрикоӣ ҷойгузин ёфтанд

1331
Дар соли 2015 қариб 90 дар сади савдои дутарафа тавассути доллар анҷом дода мешуд. Аммо пас аз оғози ҷанги тиҷории байни Амрико ва Чин кӯшишҳои мувофиқакардашудаи Маскав ва Пекин ин нишондод дар соли 2019 камтар аз 50 дар садро ташкил дод

ДУШАНБЕ, 9 авг — Sputnik. Русия ва Чин дар роҳи паст кардани вобастагӣ аз доллар фаъолона ҳамкорӣ мекунанд. Коршиносон мегӯянд, чунин ранг гирифтани ҳол метавонад дар натиҷа байни Пекин ва Маскав "иттиҳоди молие" -ро ба миён орад, менависад нашрияи машҳури ҷопонӣ Nikkei Asian Review.

Нашрия ба маълумоти Бонки марказии Русия ва Хадамоти федеролии гумруки кишвар истинод мекунад. Бино бар омори ниҳодҳои мазкур, бори нахуст дар торихи ҳамкориҳои тиҷории Русияву Чин саҳми доллар ба камтар аз 50 дар сад афтодааст.

"Доллар фақат барои 46 дар сади муҳосибаи байни Русия ва Чин истифода мешавад. Дар ҳамин ҳол евро 30 дар сад ва пули миллӣ 24 дар сади муҳосибаҳои ду кишварро ташкил медиҳанд", - омадааст дар гузориши Nikkei Asian Review.

Бо доллар кор мекунӣ, муҷозот мешавӣ: додгоҳ раиси ширкати “Тоҷикояндасоз”-ро ҷарима кард

Таъкид мешавад, ки солҳои охир, Русия ва Чин дар солҳои охир дар савдои дутарафаашон истифодаи долларро ба маротиб коҳиш доданд.

"Дар соли 2015 қариб 90 дар сади савдои дутарафа тавассути доллар анҷом дода мешуд. Аммо пас аз оғози ҷанги тиҷории байни Амрико ва Чин кӯшишҳои мувофиқакардашудаи Маскав ва Пекин ин нишондод дар соли 2019 камтар аз 50 дар садро ташкил дод", - тавзеҳ медиҳад Nikkei Asian Review.

Тавре мудири Институти тадқиқотҳои Шарқи дури АИР Алексей Маслов гуфт, "дедолларизатсия" ё долларгурезии Амрикову Чин ба "қулла" наздик мешавад, ки метавонад муносибатҳои Маскав ва Пекинро то "иттиҳод" расонад.

"Ҳамкориҳои Русия ва Чин дар соҳаи молия аз он мегӯяд, ки онҳо дар ниҳоят дар ҳоли ёфтани параметрҳои иттиҳоди ҷадид бо якдигар ҳастанд. Бештаринҳо интизор доштанд, ки ин иттиҳод ё тиҷорӣ ё низомӣ хоҳад буд, аммо он ҳоло бешатр ранги молӣ мегирад. Ин барои ҳарду кишваркафолати мустақилӣ медиҳад", - гуфт вай.

Nikkei Asian Review қайд мекунад, ки "дедолларизатсия" аз соли 2014 авлавият дошт. Русия ҳамчунин пас аз таҳримҳои ИМА маҷбур шуд, ки ба асъори амрикоӣ ҷойгузин ёбад.

"Ҳамагуна амалиёти бонкие, ки дар тамоми ҷаҳон тавассути доллар анҷом дода мешаванд, дер ё зуд аз бонки амрикоӣ мегузарад. Ин маънои онро дорад, ки ҳукумати Амрико метавонад ба ин бонк супориш диҳад, ки ин ё он амлиётро мутаваққиф кунад", - тавзеҳ дод иқтисодшиноси ING Bank  дар Русия Дмитрий Долгин.

Дедолларизатсия пас аз ворид намудани миллиардҳо доллар молиёт ба колои чинӣ аз ҷониби ҳукумати Доналд Трамп фарохтар гардид.

"Мо онҳоро нодида гирифтем": Ғарб комёбии низомии Русияро дар Сурия эътироф кард

"Танҳо ба наздикӣ Чин ва иншоотҳои бузурги иқтисодӣ дарк карданд, ки онҳо низ дар вазъи ҳамтоёни русашон метавонанд қарор гиранд: зери таҳримҳо монанд ва ҳатто аз системаи SWIFT берун оянд", - иқрор мешавад, корманди илмии Маркази тадқиқотҳои Шонгхойи донишгоҳи Чжан Син.

Дар натиҷа дар соли 2014 Русия ва Чин созишномаи сесолаи мубодилаи асъорӣ бастанд. Он ба Маскав ва Пекин имконият дод, ки асъори якдигарро бе харидорӣ намудан аз бозори асъор дастрас карда тавонанд. Соли 2017 ин созишномаро ба 3 соли дигар тамдид карданд.

Тобистони соли 2019 ҷонибҳо созишномаи ивазкунии доллар ба пули миллӣ дар савдои байналмилалиро бастанд. 

Афзун бар ин, Русия аз ҳисоби доллар захираҳои юанро фаъолона бой мекунад. Бино бар иттилои Nikkei Asian Review Русия захираи чоряки юанро дар бозори ҷаҳонии асъор азхуд кардааст.

Тавре Маслов мегӯяд, кӯшиши Русия дар ҷамъоварии юан на танҳо бо мутанаввиъ намудани захираҳои асъори кишвар вобаста аст.

"Русия дар муносибат бо Амрико нисбат ба Чин мавқеи қатъиеро ишғол мекунад. Русия ба мубориза одат кардааст, он ба гуфтушунид намебарояд. Русия ба ҳамкории молӣ бо Чин нишон медиҳад, ки Чин низ мавқеашро мисли ӯ қатъӣ карда метавонад", - афзуд вай.

Дар ҳамин ҳол вожгун кардани доллар осон нест.
Ба гуфтаи иқтисодшиноси Донишгоҳи Ҳорвард Ҷеффӣ Франкел, доллар якчанд афзалият дорад, ки то ҳол ягон асъори кишварҳои дунё бо он баробар шуда наметавонанд.

Дар ҳамин ҳол, коршинос иқрор мешавад, ки вазъи долларро қарзи давлатии Амрико ва сиёсати таҳримбардори кишвар метавонад коста кунад.

Эрон таҳримҳои Амрико бар зидди ин кишварро терроризми иқтисодӣ хонд

"Таҳримҳо як воситаи муҳими Амрико мебашанд, аммо кӣ гуфта наметавонад, ки дигарон низ метавонанд ин роҳро пеш гиранд", - гуфт дар анҷом иқтисодшинос.

1331
Вице президент академии образования Таджикистана Каримова Ирина Холовна

Касбро намедонанд: Каримова дар бораи мушкили асосии довталабон дар Тоҷикистон

196
Довталабон дар Тоҷикистон аксаран ба факултаҳои иқтисод ва ҳуқуқ мераванд, зеро онҳо танҳо мехоҳанд  дипломи маълумоти олиро бигиранд ва намефаҳманд, ки пас аз донишгоҳ чи кор онҳо интизор аст, мегӯяд профессор Ирина Каримова

ДУШАНБЕ, 8 авг — Sputnik. Тӯли солҳои зиёд ҷавонони Тоҷикистон  ихтисосҳои техникӣ ва табииро (ба истиснои тиббӣ) сарфи назар карда, ба ҳуқуқшиносон, иқтисоддонон ва духтурӣ дохил мешаванд.

Ба гуфтаи Ирина Каримова, доктори илмҳои педагогӣ, профессори Академияи таҳсилот, далел он аст, ки дар самти омӯзиши касбӣ дар мактабҳо кор бурда намешавад ва ҷавонон як факултетро бо ихтисоси васеъ интихоб мекунанду  умедворанд мешаванд, ки маълумоти олӣ ба таври автомотӣ ҳадди аққал ягон корро таъмин мекунад.

Ба гуфти мутахассис онҳо дар бораи пас аз хат дар куҷо кор карданашон ва чи кас шуданашон фикр намекунанд.

“Эҳтимол баччаҳои ҷавонро гуногунрангии касбҳои ояндаи худ ҷалб мекунанд. Охир, боварӣ дорад, ки дар ҳама ҷо иқтисодчӣ лозим аст - вай метавонад ба муҳосиб, менеҷер, корманди бонк кор кунад.  Ҳамин тавр, қариб дар ҳама гуна ташкилотҳои тиҷоратӣ ҳуқуқшинос лозим аст. Аммо суол ин аст, ки оё онҳо дар бозор талабот хоҳанд дошт ", -шарҳ дод Каримова ба Sputnik Тоҷикистон.

Ба гуфтаи вай, ҳатто бо касби духтур, ки хеле маъмул ва обрӯманд аст, мушкилот вуҷуд дорад - аксарияти довталабон намефаҳманд, ки омӯзиши шашсола дар соҳаи тиб чӣ қадар душвор аст. Аз ин сабаб, бисёриҳо пас аз соли 1-2-юм донишгоҳро тарк мекунанд.

196
Неделя моды в Душанбе. архивное фото

Фарзонаи Хуршед дар бораи бегонагӣ бо Фаридун ва "шери нар" - и наваш - видео

2138
(Таҷдидшуда 20:58 10.08.2020)
Сарояндаи машҳури тоҷик Фарзонаи Хуршед дар бораи бегонагӣ бо собиқ ҳамcараш овозхони шинохта Фаридуни Хуршед ва ишқи наваш гуфт

ДУШАНБЕ, 10 авг – Sputnik. Сарояндаи машҳури эстрадаи тоҷик Фарзонаи Хуршед дар барномаи шабакаи "Пешсаф" дар бораи зиндагии шахсияш нақл кард.

Ӯ гуфт бо ҳамсари пешинаш Фаридуни Хуршед чор сол шуд ягон иртиботе надорад ва аз тавлиди фарзанд дар хонаводаи Фаридун хушҳол аст.

"Вақте дар хонае тифл ба дунё меояд дар он хонавода 60 рӯз фариштаҳо фурӯд меояд. Закияҷони азиз ба табрики додараш рафт, ман хушҳол шудам. Хурсандии як банда барои ман хурсандӣ аст. Худованд шоҳид ҳаст, ки ман нисбати Фаридун ғайр аз он кӣ ӯ падари фарзандонам ҳаст, ягон эҳсосоти дигар надорам. Фақат ҳурматаш мекунам ба он хотире кӣ ӯ падари фарзандонам аст", - гуфт Фарзона ва афзуд, ки Закияро худ барои табрикоти падараш равон кард.

Фарзона ба мухлисонаш муроҷиат карда хоҳиш намуд, ки ба ӯ аз Фаридун суол накунанд, чун аллакай барои ӯ инсони бегона аст.

"Шавҳар наздиктарин шахс барои зан аст, вале вақте ҷудо шудӣ бегонатарин инсон барои ту мешавад", - таъкид мекунад Фарзона.

Фарзонаи Хуршед аз камтарин сарояндаҳоест, ки бо дигар ҳунармандон дӯстӣ надорад ва ба қавли аксари мардум бисёр ҳавобаланд аст.

Фарзона мегӯяд аз тарси халалдор кардани ин ё он нафар ӯ бо касе ошноӣ намекунад ва дӯстони наздиктаринаш модару аппаҳояш ҳастанд.

"Вақте касе бо ман аз наздик ошно мешавад, мегӯяд ту чӣ қадар духтари хуб будаӣ, вале ман фикр мекардам, ки ту бисёр ҳавобаланд ҳастӣ".

Фарзонаи Хуршед такаббури худро кори ген гуфт.

"Бобои падариям рус ҳаст ва бибии падарам бошад эронист. Шояд аз ин сабаб виқори баланд дорам, вале дилам соф аст", - мегӯяд Фарзона.

Сароянда дар хотимаи барнома ҳамчунин дар бораи ишқи наваш гуфт ва ҳатто акси марди ҳаёташро ба муҷрии барнома нишон дод.

"Марди воқеъӣ - шери нар интихобатро нигоҳ намекунад. Албатта дар зиндагии ман шери нар ҳаст",- гуфт Фарзона.

2138
Барчаспҳо:
бегона, шавҳар, ҳамсар, Фаридуни Хуршед, Фарзонаи Хуршед