Маблағ, акс аз бойгонӣ

Сармояи хориҷӣ барои Тоҷикистон: чигуна мешавад вом гирифту варшикаста нашуд

113
(Таҷдидшуда 17:04 22.03.2018)
Душанбе бояд дар гирифтани вом эҳтиёт кунад ва бештар тавлидотро сармоягузорӣ кунад ва на дар бахши иҷтимоъӣ то вомҳо йӯғе дар гардани давлат нашаванд

ДУШАНБЕ, 22 мар — Sputnik, Рубен Гарсия. Тоҷикистон мехоҳад иқтисод ва бахши иҷтимоъии худро бо пулҳои хориҷӣ пеш бибарад, вале чунин метавонад шавад, ки ин пулро натавонад дарёфт кунад.

Дар барномаи вомҳои давлатии Тоҷикистон то соли 2020 оварда шуда, ки ҳукумат дар назар дорад аз хориҷа камобеш 850 милюн дулор вом бигирад ва онро барои пешбурди кишоварзӣ, тандурустӣ, омӯзиш, таробарӣ, умури шаҳрдорӣ ва барқу санъат ҳазина кунад.

Аммо ин суол матраҳ мешавад, ки кадом кишвар ё созмону сандуқе ин вомро ба Тоҷикистон хоҳад дод?

Занги ожир дар поёни моҳи феврал садо дод, замоне ки намояндаи Бонки тавсеъаи Осиёӣ дар Тоҷикистон Прадип Сривастава гуфт, кишвар ба осонӣ нахоҳад тавонист манобеъеро, ки аз фурӯши вомбаргҳо дар бозорҳои молии урупоӣ ба даст оварда, ба вомдиҳандагон пардохт кунад.

Сривастава ҳамчунин гуфта буд, ки БТО маҷбур аст аз додани вому эътибор (кредит) худдорӣ кунад ва аз ин пас кумаки молияш ба Тоҷикистонро дар шакли грантҳо хоҳад расонд. Далелаш ин буда, ки нисбати бидеҳӣ ё қарзҳои кишвар ба дороиҳояш бисёр болост ва Бонки ҷаҳонӣ ва Сандуқи байналмилалии пул ин мавридро ба давлати Тоҷикистон огаҳирасонӣ кардаанд.

Кишваре, ки бахши бузурге аз тавлидоти нохолиси миллияш барои пардохти вомҳои хориҷӣ ҳазина мешавад, дигар наметавонад эътибор бо дарсадҳои боло бигирад.

"Аз нигоҳи ман, 850 милюн дулор барои Тоҷикистон варианти хушбинонае аст. Ин кишвар наметавонад вомҳои калонтаре бигирад, зеро давлат чандон манобеъе надорад, ки қарзҳояшро пардохт кунад, ҳарчанд ҳастанд кишварҳову сохторҳое, ки омода ҳастанд ба Тоҷикистон эътибору сармоя бидиҳанд", — мегӯяд Елена Кузмина, мудири бахши иқтисодии Пажӯҳишкадаи кишварҳои пасошуравӣ.

Аслан ҳар кишваре, ки рӯ ба пешрафт гузошта, бояд дар вомгирӣ тарозеро нигаҳ дорад, то аз як сӯ сармояе барои пешрафти иқтисодӣ ба даст оварад ва аз дигар сӯ гирифтори қарзҳои камаршикан нашавад.

Фурӯши вомбаргҳо дар бозори коғазҳои баҳодори Урупо сармояе ба будҷети Тоҷикистон овард, вале ҳамзамон бидеҳӣ ё қарзи Душанбе ба хориҷиёнро низ афзуд.

Ёдоварӣ мекунем, ки ҳукумати Тоҷикистон пас аз фурӯши ин вомбаргҳо 500 милюн дулор қарздор шуда ва бояд дар солҳои 2025 – 2027 ҳар шаш моҳ 83 милюн дулорӣ ба вомдиҳандагон дарсад пардохт кунанд.

Афзун бар ин, Тоҷикистон аз Бонки ҷаҳонӣ, Бонки тавсеъаи исломӣ ва Бонки тавсеъаи Осиёӣ низ 708 милюн дулор қарздор аст.

"Дар чунин шароите баҳрабардории хирадварзона аз манобеъи ҷалбшуда бисёр муҳим аст. ҳукумат бояд ин вомҳоро чунон мудирият кунад, ки ҳазинаҳо барои иҷрои тарҳҳои давлатӣ на танҳо таконе ба иқтисоди кишвар бидиҳанд, балки бидеҳӣ ё қарзи давлатро ҳам камтар кунанд. Метавон гуфт, ки ин равиш барои Тоҷикистон ва ҳамсояҳояш аз муҳимтарин вазифаҳо аст", — мегӯяд Ярослав Лисоволик, иқтисоддони аршади Бонки тавсеъаи уросиёӣ.

Ин гуфта ба ин маънист, ки сармояи вомдиҳандагони хориҷиро бояд барои пешбурди шитобони энгергетика, саноат, зерсохтор ва куллан бахшҳое ҳазина кард, ки имкон фароҳам хоҳанд овард иқтисоди Тоҷикистон сари пои худ истад ва ниёзе ба "асобағалҳои молии" хориҷӣ надошта бошад.

Вале, камбахтона, чунин сиёсате дасткашии ҳукумат аз пешбурди барномаҳои иҷтимоъӣ ва сармоягузорӣ дар бахшҳои омӯзишу парвариш ва тандурустиро дар пай хоҳад дошт.

Ҳарчанд ин эҳтимол ҳам вуҷуд дорад, ки ҳукумат аз сиёсати дастгирӣ ва пуштибонӣ аз мардум даст нахоҳад кашид.

Аммо агар Тоҷикистон натавонад сохторҳои молии байналмилалиро боварманд кунонад, ки тавони таъмини вомҳоро, чи аз роҳи саҳмгузорӣ дар тарҳҳои молӣ ва чи бо тиллову филиззҳои гаронбаҳо, дорад, ночор мешавад боз аз Чин кумак бихоҳад. Чин ҳамин акнун ҳам вомдиҳандаи аслии Тоҷикистон аст ва дар ҳама бахшҳои даромадноку судовари иқтисоди кишвар саҳм дорад.

Феълан вазъ чандон нигаронкунанда нест. 850 милюн дулор чандон пули калоне нест, ки давлат натавонад дар се сол онро пардохт кунад ва бонкҳои ҷаҳонӣ ҳам эҳтимолан вом додан ба Тоҷикистон дар шакли грантҳоро, ки Бонки тавсеъаи Осиёӣ пеш ниҳодааст, идома диҳанд.

Аммо раҳбарони кишвар низ бояд ин масъаларо баррасӣ ва ҳалл кунанд, ки аз кадом вомдиҳанда вом бигиранд ва чигуна беҳтар онро ҳазина кунанд.

"Манзур дарёфти вомҳои дарозмуддатест, ки дарсади поин ва давраи имтиёз дар пардохт доранд. Чунин вомҳо барои дарозмуддат хатаре надоранд. Бавижа агар чунин вомҳоро дар бахшҳои тавлидии иқтисод ба кор бигиранд ва боздеҳ аз он хуб бошад", — гуфт Ярослав Лисоволик дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон.

Масалан, Бонки урупоии бозсозӣ ва тавсеъа то оғози соли 2018 дар бахши иқтисоди хурд ва миёна дар Тоҷикистон 300 милюн евро сармоягузорӣ карда аст.

Вале агар ҳам чунин сармоягузориҳо, ки дар воқеъ вом ҳастанд, иқтисоди кишварро сар по бар хезонанд, боз ҳам беҳтар аст, ки аз хориҷиҳо бисёр вом гирифта нашавад.

Ин нуктаро дар давлати Тоҷикистон хуб медонанд. Аз ин рӯст, ки вазири дороии Тоҷикистон Файзиддин Қаҳҳорзода моҳи феврал гуфта буд, ки то ниёзе ногузир пеш наояд, вомбаргҳоро дар бозорҳои молии Урупо нахоҳанд фурӯхт.

Дар ғайри ин сурат, бори бидеҳии вомҳо бар дӯши Тоҷикистон гарон хоҳад уфтод ва ҳеч кишвару созмоне, ҷуз аз Русия, аз баҳри қарзаш нахоҳад гузашт ва онро ба Душанбе нахоҳад бахшид.

113
Барчаспҳо:
қарз, маблағ, таҳлил, коршиносон, Тоҷикистон
Женщина в таджикском национальном костюме и маске

ТУТ: пӯшидани ниқоб дар Осиёи Марказӣ  ҷони беш аз 200 ҳазор нафарро наҷот медиҳад

68
(Таҷдидшуда 16:14 25.10.2020)
Пешгирии издиҳом, нигоҳ доштани фосилаи ҷисмонӣ, пок нигоҳ доштани дастон, ҷудо кардани гумонбарон, ҳолатҳои эҳтимолӣ ва тасдиқшуда ва карантин кардани тамосҳои онҳо бояд ба як одат ҳамарӯза табдил ёбад

ДУШАНБЕ, 25 окт — Sputnik. Ҳафтаҳои наздик интизор меравад,  шумораи беморони нави гирифтори COVID-19 дар минтақаи Осиёи Марказӣ афзоиш ёбанд, гуфт Бахтигул Карриева, намояндаи ТУТ дар Тоҷикистон.

Ӯ ҳамзамон гуфтааст, афзоиши марг низ дар заминаи ин беморӣ аз эҳтимол дур нест.

Намояндаи СУТ афзуд, ки вазъ метавонад дар ҳолати мубоширати бевоситаи одамон ва интиқоли вирус ба нафарони солхӯрда якбора бад шавад.

"Пешбиниҳоде, ки тавассуди намунаи эпидимиологии боэътимод ба даст оварда шудаанд, хурсандиовар нест. Бино бар ин намунаҳои, бардошта шудани маҳдудиятҳо метавонанд ба он расонанд, ки моҳи январи соли 2021 нишондодҳои марг аз коронавирус назар ба моҳи апрел 4-5 маротиба бештар шавад", - тавзеҳ дод коршинос.

Ба гуфтаи вай, муҳим аст, ки талаботи санитарию гигиениро сарфи назар накунем ва ниқобҳои муҳофизатӣ пӯшем, зеро онҳо метавонанд то моҳи феврали соли 2021 беш аз 200 ҳазор ҷони одамонро наҷот диҳанд.

Мутахассис илова кард, ки маҳдудиятҳои шадидтар дар мубориза бо пандемия самарабахштар хоҳанд буд.

Муҳим: тавсияҳои ТУТ барои гирифтор нашудан ба "коронавирус"

Пешгирии издиҳом, нигоҳ доштани фосилаи ҷисмонӣ, пок нигоҳ доштани дастон, ҷудо кардани гумонбарон, ҳолатҳои эҳтимолию тасдиқшуда ва қарантин кардани тамосҳои онҳо-ин  чизест, ки бидуни гуфтан бояд риоят шавад, хулоса кард Карриева.

68
Барчаспҳо:
пешгирӣ, тадобир, вируси корона, Созмони ҷаҳонии беҳдошт, Тоҷикистон
Генеральный директор Ассоциации Аэропорт Виктор Горбачев

Горбачёв дар бораи омодагии фурудгоҳҳои Тоҷикистон барои барқарории парвозҳо гуфт

663
(Таҷдидшуда 23:48 24.10.2020)
Пас аз кушодани сарҳадҳо, ҳаракати ҳавоӣ байни кишварҳои ИДМ-ро аз сар гирифтан мумкин аст, гуфт директори генералии Ассотсиатсияи "Фурудгоҳ" Виктор Горбачёв

ДУШАНБЕ, 25 окт — Sputnik. Мақомоти Тоҷикистон ва Узбакистон дар бораи азсаргирии парвозҳо байни Тошканд ва Душанбе ба созиш расиданд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, нахустин парвози ҳавопаймоҳо байни пойтахтҳои Тоҷикистон ва Узбакистон рӯзи 28 октябр сурат мегирад.

"Ҳоло муҳим аст, ки парвозҳо ҳадди аққал ба ҳамсоягон ва Русия дубора аз сар гирифта  шаванд, дар он сурат барқарорсозӣ хоҳад шуд",- гуфт Горбачёв ба Sputnik Тоҷикистон.

Ба гуфтаи ӯ, авлавияти аввалин кушодани марзҳост. Вақте ки табибон марзро боз мекунанд, он гоҳ муҳокимаи барқарор кардани парвозҳо оғоз мешавад, таъкид кард ӯ.

Ба андешаи ӯ, ширкатҳои ҳавопаймоӣ метавонанд дубора парвозҳоро дар тӯли як ҳафта омода кунанд, дар ин давра нуқтаҳои санҷиши иловагӣ кушода мешаванд, вагарна онҳое, ки меоянд, пас аз расидан бояд карантинии дуҳафтаинаро гузаранд.

Ҳама фурудгоҳҳои ИДМ пас аз иҷозаи тиббӣ пас аз як ҳафта омода мешаванд.

Беш аз сад парвоз то охири моҳ: ҷадвали нави парвозҳо миёни Русия ва Тоҷикистон

Вай инчунин қайд кард, ки ҳамаи фурудгоҳҳои Русия, ки парвозҳо ба хориҷ аз он анҷом дода мешаванд, бо ҳама чизҳои зарурӣ барои ташхисҳои экспресс таъмин мебошанд, ки натиҷаро дар як соат медиҳанд.

663
Барчаспҳо:
фурудгоҳҳо, парвозҳо, Русия, Тоҷикистон
Марзбони тоҷик, акс аз бойгонӣ

КДАМ Тоҷикистон моҷаро дар марз ва тирпаронии марзбонҳои қирғизро шарҳ дод

492
(Таҷдидшуда 22:44 25.10.2020)
Қӯшунҳои сарҳадии Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон моҷарои 25 октябр дар марз ва тирпаронии сарҳадбонҳои қирғизро шарҳ доданд

ДУШАНБЕ, 25 окт — Sputnik. Тибқи иттилои нерӯҳои марзбонии КДАМ, рӯзи 25-уми октябри соли 2020, соати 15:30 дақиқа, сокинони деҳаи Хоҷаи Аълои ноҳияи Исфара дар дохили деҳа қубури обгузарро, ки кӯҳнаву афсурда шудааст, иваз мекарданд.

"Дар ин вақт 25-30 нафар сарҳадбонони мусаллаҳи Ҷумҳурии Қирғизистон ба назди деҳаи мазкур ҳозир шуда, аз сокинон талаб мекунанд, ки корро қатъ созанд.  Онҳо даъво пеш меоранд, ки маҳали кори шаҳрвандони Тоҷикистон минтақаи баҳсӣ дониста мешавад ва аз силоҳи оташфишон ҷониби сокинони Хоҷаи Аъло тир мекушоянд", - омадааст дар изҳороти КДАМ.

КДАМ таъкид кардааст, ки ин қитъа қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, иғвогарии навбатии марзбонони қирғиз ба мураккаб намудани вазъият дар хатти сарҳади ду давлат равона гардидааст.

Манбаъ афзуд, хушбахтона, аз тирпаронии марзбонони қирғиз сокинони Хоҷаи Аъло осеб надидаанд. Корҳо дар маҳали муноқиша муваққатан қатъ карда шуданд.

Байни сарҳадбонони Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Қирғизистон, бо иштироки намояндагони мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ду кишвар  гуфтушунид идома дорад.

Хадамоти марзбонии Қирғизистон қаблан бо нашри як изҳорот гуфт, марзбонҳои қирғиз барои ҳифзи ҳаёту саломатӣ ва ҷилавгирӣ аз шиддати вазъ ба ҳаво тир холӣ карданд.

492
Барчаспҳо:
тирпаронӣ, марз, Тоҷикистон