Зайниддин Орифи, Алексей Авганов и Эрадж Айни у памятника Садриддину Айни

Ӯро ҳеҷ гоҳ дар Тоҷикистон фаромӯш намекунанд: набераи Айнӣ дар бораи адиб

591
(Таҷдидшуда 16:42 29.04.2018)
Садриддин Айниро на танҳо дар Тоҷикистон гиромӣ медоранд, балки дар Русия ва Узбакистон низ дӯсташ медоранд, мегӯяд набераи вай Эраҷ

ДУШАНБЕ, 29 апр — Sputnik. Снег — барф, часы — соат, хлеб — нон: маҳз аз ҳамин калимаҳо Садриддин Саидмуродзода омӯзиши забони русиро сар карда буд.

Он вақт устод 14 сол дошт. Пас аз чанд сол Садриддин Айнӣ — ассогузори адабиёти советии тоҷик шуд.

Имсол 140-солагии Айниро дар Тоҷикистон ба тантана таҷлил карданд.

Айнӣ 27 апрели соли 1878 дар деҳаи Соктареи Бухоро дар хонаводаи деҳқон ба дунё омадааст. Аз хурдӣ ба илмомӯзи ва шеър шавқу рағбат дошт. Баъзан бо ҳамсолонаш байтбарак мекард. Каме нагузашта худ ба шеърнависӣ сар карду нависанда ҳам шуд. Ин кӯдаки хурдсол дар ояндан яке аз намояндагони барҷастаи адабиёти тоҷик шуд.

Бо солшумории пешин зодрӯзи Айнӣ 15 апрел аст.  Барои ҳамин дар Тоҷикистон асосан чорабиниҳо бахшда ба зодрӯзи адиби бузург ҳафтаи гузашта баргузор шуданд. Дар Иттифоқи нависандагон, Фарҳангистони улум, Китобхонаи миллӣ, Донишгоҳи миллии Тоҷикистон бахшида ба зодрӯзи адиб ҳамоишҳои илмӣ баргузор шуд, ки дар он меҳмонон аз хориҷи кишвар низ ширкат доштанд.

Дар арафаи ҷашни Айнӣ, хона —музейи вай дар Душанбе таҷдиду тармим гардид.

Нигаҳдорандаи мероси адабии Садридин Айнӣ наберааш Эраҷ Айнӣ аст. Вай раиси Бунёди адабии ба номи Айнӣ аст.

"Ҳоло намуди зоҳирии биноро таъмир карданд: бом, намои иморат, роҳи сангфарши назди ҳавлӣ, деворҳо.Бори аввал дар 40 соли ташкилшавии музей  лавҳаи ёдгорӣ  насб карданд. Ҳукумати шаҳри Душанбе ба мо ваъда додааст, ки давраи дувуми таъмиру тармими музей идома хоҳад ёфт. Мебеле, ки бобоям аз он истифода мебурд, аз таъмир бароварда хоҳад шуд. Лавҳаи китоб ва дастнависҳо ва асбоби рӯзгори бобоям, ки дар он нигоҳ дошта мешуд, таъмир карда мешаванд",- гуфт ба Sputnik Тоҷикистон набераи Айнӣ.

Гуворост, ки хотири нависандаи буругро на танҳо дар Тоҷикистон гиромӣ медоранд. Дар Рязан "Нашриёти Айнӣ" ифтитоҳ шудааст, ки мақсад аз он мусоидат ба омӯзиши мероси адабии ҳам тоҷикӣ ва русӣ мебошад.

"Нашрияи мо мунтахаби зебои ашъори Сергей Есенинро муниташир кард. Китоб дар ҷашнворае дар соли 2017 дар бахши "Гуфтугӯи фарҳангҳо" ҷойи аввалро гирифта буд. Мунтахаби ашъори Есинен бо тарҷумааш ба забони тоҷикӣ, ки шоири машҳур Лоиқ Шералӣ анҷом додааст, мунташир шудааст",- мегӯяд роҳбари нашрия адиби тоҷиктабори рус Аликсей Афғонов.

Нашрия мақсад дорад, ки дар оянда китоби адиби машҳури тоҷик Аҳмади Донишро, ки "Сайри Бухоро то Петербург" ном дорад бо ду забон тарҷума кунад.

"Ҳамчунин нақша дорем, ки мунтахаби осори Максим Горкийро  бо забони тоҷикӣ ва русӣ мунташир кунем. Китоби "Ёддоштҳо"-и Садриддин Айнӣ ҳам мунташир хоҳад шуд", — афзуд вай.

Тобистони соли 2017 ҳангоми таҷдиду тармими боғи Садриддин Айнӣ,  оромгоҳи чанде аз намояндагони машҳур, аз ҷумла марқади писари Садриддин Айни — Камол Айниро ба оромгоҳи Лучоб кӯчониданд.

"Интиқоли марқад аз як макон ба макони дигар барои наздикони марҳум ҳамавақт аламовар аст. Аз тарафи дигар боғи Айнӣ пас аз таъмир ба як макони зебои фароғатӣ барои сокинони Душанбе табдил ёфт. Оромгоҳи Лучоб, ки мақбараҳои шахсонаи барҷастаи миллат ҷой дода шудааст, ободтар гаштааст", — мегӯяд Эраҷ Айнӣ.

Президент Таджикистана Эмомали Рахмон в парке культуры и отдыха имени Садриддина Айни после реконструкции
© Фото : Пресс-служба президента Таджикистана

Ба мероси адабии Айнӣ дар тамоми ҷаҳон баҳои баланд медиҳанд."Одина"-ро қадами аввал дар роҳи адабиёти муосири тоҷик медонанд. "Дохунда", "Марги судхӯр", "Ёддоштҳо" ва дигар асарҳои Айни намунаҳои барҷастаи адабиёти муосири тоҷик ба ҳисоб мераванд.

Ба номи Садриддин Айнӣ ноҳия, театр, кӯчаҳо дар Душанбе ва хориҷ аз кишвар- Узбакистону Русия ва донишгоҳ дар Тоҷикистону Узбакистон номгузорӣ шудааст.  Муҷассамаи Айнӣ дар Душанбе ва Самарқанд қомат афрохтааст. Айнӣ аввалин қаҳрамони Тоҷикистон аст ва акси вай дар пули 5-сомона ҳам дарҷ гаштааст. Ҳатто ҳавопаймоҳои ширкати "Сомон-Эйр" номи Айниро зинда нигоҳ медоранд.

591
Барчаспҳо:
мероси адабӣ, адабиёт, миллат, шоир, хотира, қаҳрамон, Эраҷ Айнӣ, Садриддин Айнӣ, Тоҷикистон
Заместитель главного редактора журнала «Авиапанорама», заслуженный военный летчик России Владимир Попов

Коршинос дурнамои ифтитоҳи парвозҳо байни кишварҳои ИДМ-ро арзёбӣ кард

396
(Таҷдидшуда 14:36 27.10.2020)
Муовини сармуҳаррири маҷаллаи “Авиапанорама”, генерал-майор, Ҳавонаварди шоистаи ҳарбии Федератсияи Россия, номзади илмҳои техникӣ Владимир Попов гуфт, ки фурудгоҳҳои кишварҳои ИДМ барои кушодани ҳаракати ҳавоӣ то куҷо омодаанд

ДУШАНБЕ, 27 окт - Sputnik. Мақомоти Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дар мавриди азсаргирии парвозҳо байни Тошканд ва Душанбе ба созиш расиданд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, нахустин парвози ҳавопаймоҳо байни пойтахтҳои Тоҷикистон ва Ӯзбекистон рӯзи 28 октябр сурат мегирад.

Попов гуфт, ки эҳёи парвозҳо дар дохили ИДМ дурнамои рафъи бӯҳрон дар нақлиёти ҳавоиро боз мекунад.

Владимир Попов ба Sputnik Тоҷикистон гуфт: "Танҳо манъ кардан, бастани марзҳо лозим нест, бояд назорат ва сармоягузорӣ кард, то амнияти умумиҷаҳониро таъмин кунед". Ба гуфтаи мутахассис, вазъи мавҷуда имкон медиҳад, ки ҳаракати ҳавоӣ дубора барқарор карда шавад, зеро ташхиси коронавирус муайян,  ваксина аллакай сохта шудааст ва  нақшаи табобати ин беморӣ мавҷуд аст.

Номбурда илова кард, ки иқтисодиёт ба тамоми соҳаҳои ҳаёт таъсир мерасонад.

Тоҷикистон боз аз рӯйхат берун монд: Русия бо 4 давлати дигар парвозҳо барқарор кард

Барои барқарор кардани кори ҳамаи сохторҳо, риояи тамоми чораҳои зидди эпидемия зарур аст, гуфт коршинос.

Ёдовар мешавем, дар пайи ҳамагирии коронавирус кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон марзҳояшонро ба хотири ҷилавгирӣ аз ин беморӣ бастанд.

396
Барчаспҳо:
фурудгоҳҳо, коршиносон, парвозҳо, Тоҷикистон
Самолет F-16

"Аллакай дар истеҳсолот": чаро Русия "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат"-ро эҳё мекунад

571
Муносибати байни қудратҳои ҳастаӣ то ҳадде боло рафтааст. Дипломатҳо ба бунбаст афтоданд, ҷонибҳо сафирҳоро даъват мекунанд. Қувваҳои мусаллаҳ дар ҳолати омодабош қарор доранд

ДУШАНБЕ, 26 окт — Sputnik. Барҳаво, қавӣ, бо технологияи олӣ сохташуда- аллакай ба наздикӣ Қувваҳои мусаллаҳи Русия бастаҳои ҷадиди фармондиҳӣ дар асоси ҳавопаймои баландпарвози Ил-96-400М-ро ба даст меоварад. 

Дар Ғарб ин гуна мошинҳоро "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат" меноманд. Дар ҳолати оғози ҷанги севуми ҷаҳонӣ аз борти "ситоди парвоз" низомиёни олӣ ва роҳбарияти сиёсии кишвар дифоъ ташкил мекунанд ва аз замин қӯшунҳои обӣ ва ҳавоиро идора менамоянд. Ин навъи ҳавопаймоҳоро имрӯзҳо танҳо Русия ва ИМА доранд. Дар бораи имконот ва вазифаҳои онҳо маводи РИА Новостиро мутолиа кунед.

Наҷоти фармондиҳӣ

Муносибати байни қудратҳои ҳастаӣ то ҳадде боло рафтааст. Дипломатҳо ба бунбаст афтоданд, ҷонибҳо сафирҳоро даъват мекунанд. Қувваҳои мусаллаҳ дар ҳолати омодабош қарор доранд. Бомбафканҳои статегӣ боло мешаванд, қоиқҳои зериобии ҳастаӣ бо мушакҳои баллистикӣ ба уқёнус мераванд, системаҳои мушакии заминӣ ба ҳаракат даромдаанд ва ҷаҳон дар интизори ҷанги севум аст. 

Хушбахтона, ин сенария  афсонае беш нест. Чи дар Русия ва чи дар Амрико хуб дарк мекунанд, ки ҷанг метавонад дарҳол ба ҷанги ҳастаӣ табдил ёбад, ки даҳҳо миллион қурбонӣ хоҳад дошт. Аммо низомиён доим ба сенарияи бадтар омода мешаванд. 

Ҳарду ҷониб интизор доранд, ки зарбаи авал дар ин гуна чолиш рақибро бесар мекунад, ва аз ӯ имконияти идораи қӯшунҳоро мегирад, ки натавонад ҳеҷгуна муқовимат нишон диҳад. Мақсади асосӣ - марказҳои сиёсӣ ва ҳарбӣ ҳастанд.

 Дар давраи таҳдид роҳбарияти Русия ва ҳайъати олии фармондиҳии Қувваҳои мусаллаҳ дар шароити комилан махфӣ ба фурудгоҳи ҳарбӣ мебаранд, ки дар он ҷо онҳоро пунктҳои фармондиҳии болдор интизор аст. 

Сулҳҷӯи зӯргӯй: Трамп мехоҳад, сарбозони амрикоиро ба хона орад - видео

Вазифаи асосии экипажҳои ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат - нафарони аввали кишварҳоро аз зери ҳамла берун оварда,  имконияти идора аз он тарафи ҳаворо фароҳам меоварад. Суботи набарди ин пунктҳои фармондиҳиро тавассути ҷангандаҳо ва танкҳо ба танзим медароранд. Чунин тактикаи монанд дар Амрико дар солҳои ҷанги сард коркард шудааст.

Ҷойгузине, ки муддатҳо дар интизори он буд

Нерӯҳои ҳаво ва фазои Русия аз чунин ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат 4-то дорад. Ин ҳавопаймоҳо дорои нерӯгоҳи қавӣ, воситаҳои муоширати муосир ва имконияти якчанд рӯз истодан дар ҳаворо доранд. 

Аз гузаштагонаш Ил-80 танҳо бо пешониаш фарқ мекунад, ки калон асту дар он таҷҳизоти радиову электронӣ ҷой дода шудаанд. Афзун бар ин Ил-80 равзана надорад, то мусофирон аз наздикии инфиҷори ҳастаӣ кӯр нашаванд.

Маълумоти бештар аз ин дар бораи Ил-80 сирри давлатист. Танҳо гуфта мешавад, ки дар борти ҳавопаймо таҷҳизот барои идораи тамоми намудҳои Қувваҳои мусаллаҳ, бинои махсус барои кор ва истироҳати мусофирони олимақом, ва захираи сӯзишворӣ ҷойгир аст.

Ҳавопаймо метавонад аз ҳамагуна фурудгоҳ парвоз кунад.

Амрико ба хотири қатъи сохтмони “Маҷрои шимолӣ-2” шарик меҷуяд

 Аммо Ил-80 бештар аз 15 сол аст, ки тавассути нерӯҳо истифода мешавад ва бештари манобеи худро тавсеа доданд. Доманаи амалии онҳо ҳамагӣ о 3800 километрро ташкил медиҳад, ки барои пункти ҳавоии идоракунӣ нокифоя аст. 

Барои ҳамин интихоби  Ил-96-400М ба сифати аоси ҳавопаймои нави рӯзи қиёмат пурра дуруст аст: доманаи амалии он қариб 9 ҳазор километрро ташкил медиҳад.

Меҳмонхонаҳои парвозкунанда
Нерӯҳои мусаллаҳи ИМА дорои 4 ҳавопаймои  E-4B Nightwatch мебошад, ки дар асоси боинг -747 сохта шудаанд. Ҳаряки аз онҳо 1000 нафарро меғунҷонад ва ҳангоми кифоягии маводи сӯхт метавонад то дар ҳаво то як ҳафта монад. E-4B Nightwatch аз таъсири таркиши ҳастаӣ осебе намебинад, ва дорои таҷҳизоти муосири радиоэлектронӣ мебошад.

 Метавон гуфт, ки "ҳавопаймои рӯзи қиёмат"-и амрикоӣ, ин як меҳмонхонаи парвозкунанда аст. Дар он барои кори автономӣ тамоми шароит аз ошхона сар карда, то ҳаммом, минтақаи истироҳатӣ, ҳуҷраи дорои миз ва 9 курсӣ, ҷои муҷаҳҳаз бо техникаҳои иттилоотӣ барои 29 корманд ва дигар бино иборат аст. Хулоса, бисёр ҳавопаймои бароҳат аст.

Шояд барои ҳамин баъзан нафарони аввали Амрико барои парвоз ба дигар кишварҳо E-4B-ро ба ҷои Air Force One истифода мекунанд.

Ҳавоппаймоҳои  E-4B аз ҳавопаймои Ил-80-и Русия хело бузургсол аст. Онро ҳанӯз соли 1970 ба истифода бароварда буданд. Бояд қайд кард, ки онҳо то рафт замонавӣ ва пурратар мешаванд.

Мисол, соли 2015 як қисми борт раванди азнавбарномакунонӣ ва тағйирёбии таҷҳизоти коммуникатсиониро гузаштааст. Феълан ин ҳавопаймо бемамоният ба интернет дастрасӣ дорад. Даври E-4B - 11 ҳазор километрро ташкил медиҳад. 

"Ин қадамҳои авваланд": чаро Амрико зердарёиҳоро ба наздикии марзи Русия интиқол медиҳад

Афзун бар ин, амрикоиҳо 16 ҳавопаймои  E-6-ро доранд, ки метавонанд ба сифати пункти фармондиҳии муштараки стратегии нерӯҳои мусаллаҳи Амрико истифода шаванд. Дар ҳолати ҷанг ин мошинҳо аз минтақаи Уқёнуси Ором ва Атлантик вориди фазои ҷанг шуда, бо қаиқҳои зериобии ҳастаӣ ва "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёсат" E-4B иртиботи бевосита хоҳанд дошт.

571
Президент Франции Эммануэль Макрон и президент Таджикистана Эмомали Рахмон

Эммануэл Макрон ба Эмомалӣ Раҳмон: "аз шумо хотироти нек дорам"

0
(Таҷдидшуда 20:53 30.10.2020)
Президенти Фаронса Эммануэл Макрон раисиҷумҳури Тоҷикистонро бо аз нав интихоб гардидан ба маснади сарвари давлат муборакбод гуфт

ДУШАНБЕ, 30 окт — Sputnik. Президенти Фаронса Эммануэл Макрон ба унвони раисиҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон номаи шодбошӣ ирсол кардааст, хабар медиҳад котиботи раисиҷумҳури Тоҷикистон.

Дар нома ин сиёсатмадор аз сафари охирини раисиҷумҳури Тоҷикистон ба Фаронса ёдоварӣ кардааст.

"Ман аз музокироти дар рафти сафари Шумо ба Порис, ки моҳи ноябри соли гузашта баргузор шуда буд, хотироти нек дорам. Тавре ки он вақт таъкид карда будам, ман алоқаманди таъмиқи бештари ҳамкориҳои дуҷониба, бахусус муносибатҳои мо дар соҳаи иқтисод, аз ҷумла дар бахшҳои энергетика ва авиатсия, ки имкониятҳои ҷолиби диққати ширкатҳои ду кишвари моро доранд, ҳастам".

Макрон ҳамчунин талошҳои Эмомалӣ Раҳмонро ҷиҳати таъмини суботи минтақа ва рушди иқтисодиву иҷтимоӣ таъкид кардааст

Дидору мулоқоти Эмомалӣ Раҳмон бо сиёсатмадорони воломақоми Урупо

"Дар баробари ин, ман аз идомаи муколамаи мову шумо доир ба ташаккули таркибии сиғаи минтақавии "5+1", ки Шумо ба он рағбат пайдо карда будед ва аз нигоҳи ман роҳи умедбахши таҳкими муносибатҳои дуҷонибаи мо бо кишвари Шумо ва ҳамсояҳоятон дар Осиёи Марказӣ мебошад, хушҳол хоҳам буд", мегӯяд Макрон.

0
Барчаспҳо:
номаи шодбошӣ, Тоҷикистон, Фаронса, Эммануэл Макрон, Раҳмон