Неруҳои худдифоии маҳаллӣ

Ҷанги шаҳрвандӣ ба Тоҷикистон чӣ мерос гузошт?

808
(Таҷдидшуда 18:12 05.05.2018)
Пас аз 21 сол аксарияти сокинони кишвар ҳанӯз ҳам даҳшатҳои он ҷангро дар ёд доранд, вале аз оқибатҳои он то ҳоло ба худ наомадаанд

ДУШАНБЕ, 5 май — Sputnik, Рубен Гарсия. Моҳи майи соли 1992 ба Тоҷикистон бадбахтие омад — ҷанги шаҳрвандӣ шӯъла зад. Ҷумҳуриии навмустақил дар муқобилаи хунин ҷони даҳҳо ҳазор нафарро бой дода, дучори харобаҳои иқтисодӣ шуд, ки арзишаш беш аз даҳҳо миллиард долларро ташкил карда буд.

Авҷи муқобилият ба солҳои 1992-1993 рост омада буд, аммо гуфтушунидҳои сулҳомез танҳо соли 1994 шурӯъ шуда, фақат дар соли 1997 муяссар гашт, ки муноқиша қатъ гардад.  

"Бисёр ҳамлаҳои ошӯбгарона ба амал меомаданд, ба посгоҳҳо ҳуҷум мекарданд. Дар яке аз шаҳрҳо номаълум аз куҷое БТР-ҳо пайдо шуда, ногаҳон ба пахш кардани мардум сар карданд. Вақте мо ба он ҷо ба комиссияи махсус омадем, як ҳолати даҳшатангезе дар пеши назарамон буд", —воқеаҳои он рӯзҳоро ёдовар мешавад роҳбари Маркази тадқиқоти стратегии Тоҷикистон Худойберди Холиқназаров.

Аммо аз ду сар, созишнома дар бораи барқарор кардани сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид.

Дар тӯли 26 соли пас аз ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон, намояндагони насле ба воя расидаанд, ки он муноқишаро дар кӯдакияшон дида буданд. Аксарияти онҳо аллакай оиладор шуда, фарзандони онҳо насли навест, ки оқибатҳои даҳшатнок ва харобиовари он ҷанги бародаркушро надидаанду намедонанд. Бо вуҷуди ин, асари он ҷанг чӣ дар ҷомеаи тоҷик, ва чӣ дар берун аз он, ҳануз низ зинда аст.

"Новобаста аз он, ки ҷанги шаҳрвандӣ дар соли 1997 тамом шуда буд, вале ба маънои томаш ҷанг танҳо дар соли 2015 ба охир расид", — мегӯяд таърихшинос Раҳимбек Бобохонов.

То он вақт, мувофиқи шартномаи сулҳ, як қатор вазифаҳои муҳим ва курсиҳои мансабӣ ба тарафдорони Ҳизби Наҳзати Исломии Тоҷикистон (мамнӯъ дар Тоҷикистон) дода шуд, ки ба онҳо намояндагон ва фармондеҳони саҳроии мухолифин шомил шуда буданду, барои мусолеҳа бо мақомоти расмӣ омодагӣ доштанд.  

Гарчанде бо мурури даҳсолаҳо ҲНИТ аз нерӯи қудратманди худ маҳрум шуда бошад ҳам, вале то ҳанӯз дар ҷумҳурӣ таъсирбахш буд. 

Вале дар соли 2015 раҳбари ҲНИТ Муҳиддин Кабириро дар омодакунии ошӯби мусаллаҳона айбдор мекунанд, ӯ аз кишвар мегурезад. Сипас ҲНИТ ҳамчун ҳизби террористӣ эълон гардида, фаъолияташ дар қаламрави мамлакати тамоман мамнӯъ мегардад.

Роҳбарияти ҳизб ба ҳабс гирита шуда, аъзои оддии он ё ба ҳизби ҳукмронии Халқӣ-демократӣ мегузаранд, ё ба таври ошкор мегӯянд, ки сиёсати ҲНИТ-ро дастгирӣ накардаанд.  

Қувваи асосии мухолифин, вориси исломгароёни замони ҷанги шаҳрвандӣ, ғайриқонунӣ эълон шуд, аммо низои дохилӣ дар ҷомеа ҳанӯз ҳам пойдор буд.  

Мушкилот ва хурофотҳои динӣ боқӣ вуҷуд доштанд, ки аксаран ба афкори ҷомеа таъсир мерасониданду, иштибоҳона ба қисми ҷудонопазири урфу одатҳои исломӣ ироа мешуданд.

Чунин хурофот, яъне куркурона риоя кардани меъёрҳои Қуръон, одатан ба нодуруст фаҳмидани моҳияти дохилӣ ва ҳақиқии ақоиди динӣ меоварад.

Вақте ки аъзоёни ҲНИТ ба ҳадди ақал ҳам бошад, дар сари қудрат буданд, чунин мавъизаҳо аксар вақт аз минбарҳои масоҷид шунида мешуд. Вале замоне, ки ҳизб аз кишвар ронда шуда буд, бунёдгароии динӣ дар Тоҷикистон куллан ба пинҳонкорӣ гузашт, вале дар айни замон қисман дар ҳаёти ҳаррӯза боқӣ монд ва худро дар хориҷи кишвар каму беш зоҳир намуд.

"Хурофот — бадтарин чиз дар ҳама давру замон буд ва боқӣ мемонад. Хотироти мардум аз воқеаҳои даҳшатовари ҷанги шаҳрвандӣ аз байн меравад, аммо исломгароӣ тақвият меёбад. Бахше аз ҷавонон дунявиятро ҳамчун асоси давлат қабул намекунанд. Аксар вақт дар Интернет далел пайдо мекунанду, дастгирӣ меёбанд", — шарҳ дод Бобохонов ба Sputnik Тоҷикистон.

Аз замонҳои муноқиша дар ҷомеа масоили ҷинояткорӣ ва зӯроварӣ во мондааст, вақте ки ҳазорҳо мардони коршоям пас аз ҷанги шаҳрвандӣ аксаран бе кор монданд, вале дар даст силоҳ доштанд.

Кофист, ки таърихи оилаи маъруфи Лангариевҳоро ба хотир орем. Намояндаи аз ҳама машҳуи ин хонаводаи сернуфуз — Лангарӣ Лангариев мебошад. Ӯ фармондеҳи қувваҳои махсус буд, ки дар манбаи ташкилёбии Фронти халқӣ меистод, ҳамчунин қаҳрамони миллӣ, ки дар ҷараёни ҳамлаи ногаҳонӣ, ба ҳалокат расидааст.   

Падари ӯ — бобои Салмон, бародаронаш Файзалӣ ва Бахтиёр низ фармондеҳони воҳидҳои низомӣ буданд, ки пас аз имзои созишномаҳои сулҳ дар мақомоти сохторҳои қудратӣ, соҳиби вазифа шуданд.

Аммо бародари хурдии онҳо — Сӯҳроб Лангариев бошад, баръакс, гурӯҳи ҷангии худро ташкил дода, ба ғоратгарӣ, қочоқи маводи мухаддир ва рекет аст зада буд. Вай дар олами ҷиноӣ тоҷик ба чунин мақоми баланде расида буд, ки дар соли 2006 хонаашро бо мошинҳои зиреҳпӯш ва кумаки артиллерия гирифта буданд. Дар натиҷа ба Сӯҳроб ҳукми якумраи ҷазо ва ба ҳамшарику ҷиянаш Азам Лангариев бошад, 21 соли зиндон дода шуд.

Вале ба ҳар ҳол, натиҷаи асосии ҷанги шаҳрвандӣ на афзоиши ҷинояткорӣ, ва ҳатто на ифротгароии динӣ, ки то ҳол ба ҳукумат таҳдиди ҷиддӣ мекунад, нашудаанд.

Дар натиҷаи муноқишаи хунин фикри он ки сулҳи ноқиз ҳамеша аз ҷанги хуб беҳтар аст, дар тафаккури бештари тоҷикистониён нақш бастааст.

Нафароне то ҳанӯз роҷеъ ба вуқӯи ҷанги шаҳрвандӣ баҳс мекунанду, нафароне роҷеъ ба адолати созишномаи сулҳ. Вале тоҷикистониён дар як маврид ҳамфикранд — он ҷанги хонумонсӯз дигар набояд ҳеҷ гоҳ такрор ёбад.

808
Барчаспҳо:
ҷанги шаҳрвандӣ, Суҳроб Лангариев, Лангарӣ Лангариев, Тоҷикистон
Тахмина Бахронова

Баҳронова: ба сабаби вируси корона дар шаҳри Душанбе дархост ба такси 60 дарсад коҳиш ёфт

797
(Таҷдидшуда 14:17 26.05.2020)
Таҳмина Баҳронова, роҳбари ширкати Atlas Taxi гуфт, чӣ тавр вируси корона ба кори таксиҳои шаҳри Душанбе хисорот ворид кардааст

Ба гуфтаи Баҳронова пас аз 20 март ба далели баста шудани роҳҳо, шумори дархостҳо ба такси коҳиш ёфтааст. Ниёз ба такси пас аз эълони Ситоди ҷумҳуриявӣ дар бораи вуҷуди коронавирус дар Тоҷикистон якбора ба маротиб коҳиш ёфт.   

“Аксари ширкатҳо комилан ба фаъолияти фосилавӣ гузаштанд. Кори макотибу донишгоҳҳо дар шаҳри Душанбе низ қатъ шуд. Ин ҳама ба кори таксиҳо таъсир гузошт. Дархостҳо тақрибан 60 дарсад коҳиш ёфт. Ин раванд миёни тамоми ширкатҳои пойтахт мушоҳида мешавад. Ронандаҳое, ки аз бонкҳо қарздор буданд, зарари ҷиддӣ диданд. Аксари онҳо мошинҳои харидаи худро ба фурӯш гузоштанд, то аз ин вазъи мушкил роҳи наҷот пайдо кунанд”, - гуфт роҳбари ширкати Atlas Taxi Таҳмина Баҳронова ба Sputnik Тоҷикистон.

 

Бахронова: из-за коронавируса заказы такси упали на 60% по всему Душанбе

Вай таъкид дошт, ки дар шароити пандемия таксиҳо ба расонидани маводи ғизоӣ даст заданд, ки қаблан ин хизматрасонии иловагӣ ба шумор мерафт ва пардохти ҳаққи хизмати он алоҳида ҳисоб мешуд.

“Ҳоло ба ҳама чизе лозим аст ва сокинон ба якдигар ҳар лавозимоте мефиристанд. Аз доруворӣ то либоса интиқол медиҳем. Ҳоло мо танҳо пули хатсайро ҳисобу китоб мекунем”, -  илова кард Баҳронова.

Роҳбари Atlas Taxi зикр кард, ки ширкат ронандаҳои худро бо ниқоб ва маводҳои антисептикӣ пурра таъмин менамояд. Ҳамчунин ширкат таксиҳои худро ҳамарӯза дезинфексия ё безарар мекунад.    

Баҳронова қайд кардааст, ки пандемия дар Тоҷикистон чанд моҳи дигар тӯл мекашад ва ба ҳамин хотир ширкат бо маркетологҳо барои ҷори намудани хизматрасониҳои нав гуфтушунид дорад.

797
Барчаспҳо:
дархост, такси, роҳбар, ширкат, хисорот, Душанбе, вирус
Главный корпус больницы Истиклол

Поёнравӣ ё оромии қабл аз тӯфон: дар шифохонаҳои Тоҷикистон чӣ хабар аст?

2808
(Таҷдидшуда 02:25 25.05.2020)
Маҷмӯаи иттилооти дасти аввал аз шифохонаҳо нишон медиҳад, ки шуюъи “вируси корона” дар Тоҷикистон сайри нузулӣ дорад. Аммо мутахассисин мегӯянд, барои кафкӯбӣ кардан ҳанӯз вақт ҳаст

ДУШАНБЕ, 24 май — Sputnik. Масъулини дасти кам 10 шифохонаи шаҳру навоҳӣ ва вилоят ба Sputnik Тоҷикистон таъйид карданд, ки теъдоди маризон рӯ ба коҳиш оварда, утоқҳои табобатӣ холӣ мешаванд.

Эмомалии Мирзо, сухангӯи вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии Тоҷикистон гуфт, 23 май, вазири тандурустӣ ба вилояти Хатлон сафар дошт, то бо вазъ дар маҳалҳо ошно шавад.

Вай афзуд, бино ба иттилое, ки сардухтурон дар ихтиёри вазир гузоштанд, тайи рӯзҳои ахир теъдоди назарраси маризон шифо ёфта, ба хонаҳои худ рухсат шудаанд.

“Масалан, дар шифохонаи марказии ноҳияи Ёвон ҳамагӣ чор мариз бистарӣ буданд. Ҳамин гуна вазъ дар Шифохонаи марказии шаҳри Бохтар, маркази вилоят низ мушоҳида шуд. Дар умум аз садҳо нафаре, ки тайи 20 рӯзи ахир дар шифохонаҳои ин вилоят таҳти тадовии табибон буданд, ҳудуди 200 нафар боқӣ мондаанд. Инҳо ҳам ба зудӣ рухсат хоҳанд шуд”, - гуфт Эмомалии Мирзо.

Бистарӣ шудани собиқ ноиби раиси парлумон дар шуъбаи эҳёи бемористони сироятӣ-акс

Ба гуфтаи сухангӯи вазорати тандурустӣ, дирӯз аз шифохонаҳои шаҳри Душанбе дар умум 500 нафар, ки бо маризиҳои мухталиф, аз ҷумла “вируси корона” ва “пневмония” бистарӣ буданд, ба хонаҳои худ рухсат шудаанд.

Бино ба иттилои дарёфтӣ, то лаҳзае, ки ин гузориш омода мешуд, дар корпуси 2 – и Маркази миллии тиббии Тоҷикистон - "Шифобахш", маъруф ба Шифохонаи Қарияи Боло, ҳамагӣ 4 мариз бистарӣ буданд ва дар корпусҳои 4, 6, 8 ва кардиологияи ин марказ, ки тақрибан 500 нафар табобат мегирифтанд, се рӯз ба ин сӯ касе бистарӣ нашуда, теъдоди онҳое, ки таҳти назоратанд, аз 100 поён шудааст.

Бино ба манобеъи мо, бештари маризон ба Маҷмааи тандурустии “Истиқлол” муроҷиат мекунанд ва он ҷо низ теъдоди муроҷеин аз садҳо нафари даҳаҳои аввалу дуюми моҳи равон ба 20 – 30 нафар коҳиш ёфта, рӯзщои ахир то 30 - 40 нафар аз шифохона рухсат мешаванд.

Омори мудҳиш: шумори гирифторини COVID-19 дар ҷаҳон аз 5 миллион нафар гузашт

Вазъи ҳамсон дар Шифохонаи маризиҳои сироятӣ ва ҳам Маркази гастроэнтрологияи Душанбе низ мушоҳида мешавад. Сухангӯи вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии Тоҷикистон вазъи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва Навоҳии тобеъи ҷумҳуриро низ рӯ ба беҳбудӣ арзёбӣ кард.

“Хушбахтона, Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар қиёс бо дигар вилоёт садамаи камтар расида, ҳоло теъдоди маризон бамаротиб коҳиш ёфтааст. Иттилое, ки аз Навоҳии тобеъи ҷумҳурӣ дар ихтиёри мо гузошта мешавад, низ аз поёни омадани мавориди сироят ва фавт ривоят мекунад”, - гуфт Эмомалии Мирзо.

Ду – се рӯз пас

Вилояти Суғд, ки дар баробари пойтахт – Душанбе дуввумин нуқтаи доғи шуюъи “вируси корона” ба ҳисоб мерафт, низ ҳоло шоҳиди беҳбуди вазъ аст.

Ҳанӯз 20 май хабаргузории “Ховар” аз коҳиши муроҷиати маризон ва тадриҷан холӣ шудани шифохонаҳо дар ин вилоят хабар дода буд. Яке аз минтақаҳои доғ ноҳияи Бобоҷон Ғафуров буд, ки бино ба иттилои дарёфтӣ, дирӯз 24 май, охирин гирифторонро рухсат намудааст.

Вазъ дар Хуҷанду Истаравшан, шаҳрҳое, ки мавориди бештари гирифторӣ ба “вируси корона” ва “пневмония” – ро таҷриба кардаанд, низ аз ҳамин қарор аст.

Як манбаъ дар Шифохонаи маризиҳои сироятии шаҳри Хуҷанд, ки бори аслии табобати маризони вазнинро мекашид, ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, агар вазъ ба ҳамин минвол идома пайдо кунад, то чанд рӯзи дигар ин шифохона холӣ хоҳад шуд.

Нишонаҳои коронавирус мушоҳида намешуд: сабаби марги раиси Тоҷикобод муйаян шуд

Нигора Наимҷонова, муовини раиси Истаравшан як рӯзи қабл, 24 май, ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, ҳоло дар Шифохонаи марказии шаҳр ҳудуди 30 нафар табобат мегиранд.

“Муроҷеъин кам шудаанд ва умедворем, ки то ду – се рӯзи дигар тамоми маризон рухсат шаванд. Аз сӯи дигар, онҳоеро, ки ҳолати сабуку миёна доранд, тариқи гаштҳои хонагӣ ошкор намуда, духтуронро масъули нигоҳубини онҳо кардаем”, - гуфт Нигора Наимҷонова.

Иттилоъе аз ин қабилро дар Шифохонаи марказӣ ва Маркази физиотерпевтии воқеъ дар ноҳияи Ҷаббор Расулов, ки шоҳиди аввалин мавориди расонаишудаи маргумирҳо аз “пневмония” буданд, низ дар ихтиёри мо гузоштанд. Маъруф Ҳоҷибоев, муовини сардори Раёсати тандурустии вилояти Суғд, гуфт, дар ҳоли ҳозир дар 18 ноҳияи вилоят ҳудуди 400 нафар таҳти муроқибати табибон қарор доранд.

“Ҳолати аксарияти кул рӯ ба беҳбудӣ оварда, мавориди вазнин хеле кам шудаанд. Теъдоди фавт низ сахт коҳиш ёфта, ин умедворӣ ба вуҷуд омадааст, ки ба ҳамин қарибӣ вилоят аз ин вабо озод шавад”, - гуфт Маъруф Ҳоҷибоев.

“Мавҷи дуюм”

Дар ҳамин ҳол, ҳамсӯҳбатони мо коҳиши муроҷиати маризон ба шифохонаҳои Тоҷикистонро ҳанӯз анҷоми ин набарди пур аз талафот бо “вируси корона” намебинанд.

Ба қавли онҳо, таҷрибаи кишварҳои дигар нишон медиҳад, ки сайри нузулӣ ё коҳиши мавориди гирифторӣ ҳанӯз комилан аз миён рафтани “вируси корона” буда наметавонад. “Эҳтимол дорад, ки ба истилоҳ, “мавҷи дуюм” моро дар пеш бошад.

Аз ин хотир, мардум набояд фирефтаи ахбори хуш шаванд, балки ҳамоно аз эҳтиёт кор гиранд, пойбанди қавонини беҳдоштиву гигиенаи шахсӣ ва дар хона бимонанд.

Агар вазъ ба ҳамин минвол идома пайдо кунад, тақрибан 20 рӯзи дигар зарур аст, то бигӯем, ки кор тамом шуд ва итминони хотир пайдо кунем”, - гуфт яке аз онҳо.

Дар ҳамин ҳол, оморе, ки вазорати тандурустии Тоҷикистон рӯзи 24 май нашр кард, ҳикоят аз коҳиши ками мавориди гирифторӣ ба “вируси корона” мекунад.

Роҳандозии озмоишгоҳи вирусологӣ дар Хуҷанд барои муайян кардани коронавирус

Бино ба ин манбаъ, аз соати 17 – и рӯзи 22 ба ҳамин соати 23 май дар кишвар 191 (рӯзи қабл 187) ҳолати нави гирифторӣ ба ин маризӣ сабт шуда, теъдоди умумии ибтило ба 2929 маврид расидааст. Масъулин мегӯянд, ин натиҷаи санҷиш ё тестҳоест, ки як ҳафтаи қабл гирифта, ҳоло таъйид шудаанд ва ин бозгӯи вазъи рӯзҳои ахир нест.

2808

Ҳалокати як ноболиғ ва ду ҷавон дар ду садамаи маргбор

0
(Таҷдидшуда 11:15 28.05.2020)
Вазорати умури дохилаи Тоҷикистон хабар додааст, ки дар ду садамаи ахире, ки дар роҳҳои ҷумҳурӣ сурат гирифтааст, се шаҳрванди кишвар ҷони худро аз даст додааст

ДУШАНБЕ, 28  май — Sputnik. Бино бар иттилои дафтари матбуоти Вазорати умури дохилаи Тоҷикистон, санаи 26-уми майи соли равон,  ронандаи худрави “БМВ-320” Холмуродов Қурбоналӣ, сокини ҷамоати шаҳраки Ёвони ноҳияи Ёвон ҳангоми ҳаракат аз самти маркази ноҳия ба самти ҷамоати деҳоти Ҳ.Ҳусейнов дар ҳудуди ҷамоати деҳоти мазкур аз ӯҳдаи идораи воситаи нақлиёт набаромада, ба самти муқобили роҳ баромада, пиёдагарди ноболиғ, Азизов Зулфиқор Тағоймуродович, соли таваллудаш 2003, сокини ҷамоати деҳоти Ҳ.Ҳусейнови ноҳияи мазкурро пахш кард.

Баъд аз пахши пиёдагард худрав боз ба дарахти дар канори роҳ буда бархурдааст. 

ВУд қайд кардааст, ки дар натиҷа ноболиғ Азизов Зулфиқор ҷароҳатҳои вазнини ҷисмонӣ бардошта, дар беморхона ба ҳалокат расидааст.

Дар ҳамин ҳол, худи ронанда Холмуродов Қ. ҷароҳати бардошта дар беморхона бистарӣ гардидааст.

Ҳамзамон, санаи 27-уми майи соли равон, ронандаи худрави “Мерседеc-Бенс”, Абдуалимов Абумутолиб, сокини ҷамоати деҳоти Гулистони ноҳияи Рӯдакӣ ҳангоми ҳаракат кардан бо кӯчаи Айнӣ аз тарафи кӯчаи Дӯстии Халқҳо ба самти маҳаллаи Ховарон рӯ ба рӯи бинои истиқоматии №1 кӯчаи Зебуниссо аз ӯҳдаи идораи воситаи нақлиёт набаромада, ба девори бетонии маркази роҳ бархӯрдааст.

“Дар натиҷа мусофирони ин худрав Алиев Абдураҳмон, соли таваллудаш 2001, Назаров Сунатулло, соли таваллудаш 2001, ҷароҳатҳои вазнини ҷисмонӣ бардошта, дар ҷойи ҳодиса ба ҳалокат расидаанд”, - қайд намудааааст манбаъ.

Дар ҳамин ҳол, ронандаи мошин Абдуалимов А.Б. ва як мусофири дигар Сидиқов Мавлавӣ, соли таваллудаш 2001, ҷароҳати ҷисмонӣ бардошта, дар беморхона бистарӣ гардиданд.

Дар ҳоли ҳозир кормандони милитсия аз руи ин ҳодисаҳо таҳқиқотро идома доранд.

0
Барчаспҳо:
ноболиғ, ҷавон, вазорат, шаҳрванд, маргбор, садама, Тоҷикистон