Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон (слева) и президент Республики Узбекистан Ислам Каримов

Торихи сафарҳои Раҳмон ба Узбакистон: аз мухолифатҳо дар сохтмони Роғун то тӯҳфаи Каримов

592
(Таҷдидшуда 17:48 16.08.2018)
Ба наздикӣ раисҷумҳури Тоҷикистон бо сафари расмӣ ба Узбакистон меравад, ин сафар севумин сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Тошканд аст

ДУШАНБЕ, 16 авг — Sputnik, Вадим Попов. Рӯзи сафари кишвардори Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Узбакистон дақиқ шуд. Сафар ба 17-18 август ба нақша гирифта шудааст.

Раисҷумҳури Тоҷикистон бори аввал дар 17 соли охир бо сафари расмӣ ба Узбакистон меравад. Пештар Эмомалӣ Раҳмон чанд маротиба ба Тошканд сафар дошт, аммо чун раиси ҷумҳури кишвари ҳамсоя танҳо ду маротиба вориди Узбакистон гашт.

Sputnik Тоҷикистон кай ва барои чӣ ба  Узбакистон рафти Эмомалӣ Раҳмонро тавзеҳ медиҳад.

Нахустин сафар — бо умеди нек

Президент Таджикистана Эмомали Рахмон, архивное фото
© Фото : пресс-служба президента Таджикистана
Президент Таджикистана Эмомали Рахмон, архивное фото

 

Бештар аз 20 сол пеш Эмомалӣ Раҳмон ба сифати президенти Тоҷикистон аввалин сафари худро ба пойтахти Узбакистон анҷом дод. Ин сафар 4 январи соли 1998 сурат гирифтааст.

Роҳбари кишваре, ки ба тозагӣ ба ҷанги шаҳрвандӣ пирӯз шуда буд, барои барқарор намудани муносибатҳои шахсӣ бо раисҷумҳур Ислом Каримов ба Узбакистон рафт. Ин кишвар дар рафти ҷангҳои шаҳрвандӣ  бо баҳонаи пешгарӣ аз вуруди ҷангиёни мухолифин марзашро бо Тоҷикистон минакорӣ карда буд. Ҳамчунин Каримов дар масъалаи анҷоми ҷанги шаҳрвандӣ дар кишвари ҳамсоя,  хулосаҳои худро дошт.

Ба Эмомалӣ Раҳмон барқарор кардани муносибат бо раисҷумҳури кишвари ҳамсоя муҳим буд.

"Ин сафар ба барқароршавии муносиботи Тоҷикистону Узбакистон такони назаррас бахшид. 4 феврали ҳамин сол нахуствазири Узбакистон Султонов У. С. ба Душанбе омада буд", — қайд карда мешавад дар вебгоҳи ВУХ Тоҷикистон.

Сафари дувум — тӯҳфаи Ислом Каримов

Комисиияи оштии миллӣ дар Тоҷикистон кори худро соли 2000 ба анҷом расонид, аммо муносибатҳои байни Тоҷикистон ва Узбакистон ҳанӯз ҳам сард буданд.

Тошканд дар сохтмони НБО Роғун дар дарёи Вахш муқобилияти шадид нишон дод. Нерӯгоҳ барои Тоҷикистон бисёр муҳим буд.

Ба Каримове, ки мехост фишангҳои нуфузи сиёсиро ба ҳамсояҳо дар дасти худ нигоҳ дорад, ин иқдом маъқул набуд. Зеро Узбакистон пештар ба Тоҷикистон барқ мефурухт. Афзун бар ин, нерӯгоҳи нав ба Душанбе имкон медод, ки дар захираҳои обиро идора кунад.

Тошканд бо баҳонаи амнияти сокинон ба ин иқдоми муҳими Тоҷикистон муқобилият нишон медод: ба гуфтаи онҳо, агар сарбанди ин нерӯгоҳ тахриб шавад, минтақаҳои зиёди Осиёи Марказӣ хароб мешаванд.

Афзун ба иддаоҳои ҳудудӣ, масъалаи об садди роҳи беҳбудии муносибатҳои ду кишвар гашт. Аммо бояд муносибатҳоро барқарор мекард. Маҳз бо ҳамин мақсад 5 октябри соли 2001 Эмомалӣ Раҳмон бо сафари корӣ ба Узбакистон рафт.

Саммит ШОС в Душанбе
© Sputnik / Михаил Климентьев
Президент Узбекистана Ислам Каримов и президент Таджикистана Эмомали Рахмон на саммит ШОС в Душанбе. Архивное фото.

Он вақт дар изҳороти муштараки ду ҷониб роҳҳои асосии ҳалли тамоми мушкилоти байни Тоҷикистону Узбакистон нишон дода шуда буд.

Қариб як сол пас, 5 октябри соли 2002  Созишномаи марзи давлатии байни Тоҷикистону Узбакистон ба имзо расид. Ин рӯйдод барои Эмомалӣ Раҳмон тӯҳфаи махсусе гардид. Аммо дар пеш 15 соли сардӣ дар торихи муносибатҳои ду кишвари дӯст буд.

Севумин сафар — видоъ бо Каримов

Бори севум Эмомалӣ Раҳмон бо ваҷҳи тасодуфие вориди Узбакистон шуд — 2 сентябр раисҷумҳур Ислом Каримов вафот кард. Ҳарчанд муносибатҳои роҳбари Тоҷикистон бо ин кишар начандон хуб буданд, Эмомалӣ Раҳмон ба хотири гиромидошти хотири Ислом Каримов ба ин кишвар рафт.

Сардори шӯъбаи Осиёи Марказии донишкадаи кишварҳои ИДМ Андрей Грозин. Акс аз бойгонӣ
© Фото : официальный сайт Института Стран СНГ

Бояд қайд кард, ки ширкат дар маросими видоъ бо Ислом Каримов иқдоми шахсии Эмомалӣ Раҳмон буд. Сафар ба маросими дафн ба Самарқанд мақсади сиёсие надошт, балки аз гиромидошти шахсияту анъанаи муштараки ду миллат шаҳодат медод. Новобаста аз муносибатҳои ду роҳбар, хизматҳои  Ислом Каримовро дар рушди Узбакистон нодида гирифта намешуд.

Прощание с президентом Узбекистана И. Каримовым
© Sputnik / Дмитрий Астахов
Прощание с президентом Узбекистана И. Каримовым

Узбакистон бо роҳбарии Ислом Каримов тавонист солҳои вазнини пасошӯравиро паси сар кунад, аммо дар масъалаи мушкилиҳои умумии Осиёи Марказӣ ҳамагуна нофаҳмиро сарфиназар мекард. Маҳз бо ҳамин рӯҳия ду кишвар ба давраи нави муносибатҳо қадам ниҳоданд.

Сафари қарибулвуқӯи Раҳмон ба Узбакистон чорумин аст. Сафари ҷавобии раисҷумҳур бо даъвати раисҷумҳури Узбакистон Шавкат Мирзиёев, ки баҳори соли равон ба Тоҷикистон омад, рӯзҳои 17-18 август сурат мегирад. Эмомалӣ Раҳмон аз Тошканд ва Самарқанд дидан хоҳад кард.

Дар номгӯи мавзӯъҳои асосиии гуфтушунидҳо, коршиносон мувофиқа дар масъалаи минтақаи марзии байни вилояти Суғди Тоҷикистон ва вилояти Сирдарёи Узбакистонро муҳим номбар мекунанд. Изҳори умедворӣ карда мешавад, ки роҳбарон ба мувофиқа мерасанд ва ин мушкилӣ пурра бартараф мешавад.

Афзун бар ин, Эмомалӣ Раҳмон ва Шавкат Мирзиёев вазъи Афғонистонро баррасӣ хоҳанд кард. Айни замон Узбакистон бо мақомоти расмии Кобул дар ҳалли масъалаи тундгароӣ ва ифродагроӣ фаъолона ҳамкорӣ мекунад.

Тоҷикистону Узбакистон бо мақсади амният дар Осиёи Марказӣ нақша дорад, ки роҳҳи ҳалли мушкилиро якҷо пайдо кунанд.

Бахши дигари муҳими малоқоти Раҳмон ва Мирзиёев НБО Роғун ва захираҳои обии минтақаъ хоҳад шуд. Ҳарду ҷониб умед доранд, ки дар ин масъала роҳи ҳалли созандаеро пайдо мекунанд. Шавкат Мирзиёев аллакай изҳор дошт, ки мехоҳад дар сохтмони Роғун ширкат кунад ва бо ҳамин роҳ ҳамкориҳои ду кишварро дар масоили обӣ тақвият бахшад.

Президент Узбекистана Шавкат Мирзиёев и президент Таджикистана Эмомали Рахмон
© Пресс-служба президента Таджикистана
Президент Узбекистана Шавкат Мирзиёев и президент Таджикистана Эмомали Рахмон

Кишварҳо дар умум 23 санад ба имзо хоҳанд расонид. Ба нақша гирифта шудааст, ки дар соҳаи кинематография ва умури гидрометеорологӣ низ ҳамкориҳо ба роҳ монда шаванд.

Аз ҳама муҳим, Тоҷикистону Узбакистон дар бораи ҳамкориҳои стратегӣ созишнома мебанданд.

Ёдрас мешавем, пас аз иваз шудани роҳбари Узбакистон муносибатҳои Тоҷикистону Узбакистон бамаротиб беҳтар шуд ва рушд кард. Тарафҳо на танҳо дар кишварҳои ҳамдигар рӯзҳои фарҳангӣ баргузор карданд, балки чанд намоишгоҳи тиҷориву иқтисодӣ баргузор намуда, дар рафти он ба чандин миллион доллар созишнома бастанд. Байни Тоҷикистону Узбкастон низоми раводид лағв шуда, роҳҳои ҳавоиву оҳанӣ барқарор ва гузаргоҳҳо боз шуданд.

592
Барчаспҳо:
муносибат, марз, сохтмон, НБО "Роғун", Шавкат Мирзиёев, Ислом Каримов, Эмомалӣ Раҳмон, Узбакистон, Тоҷикистон
Мавзуҳо:
Аввалин сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Узбакистон баъди 17 сол (18)
Вице президент академии образования Таджикистана Каримова Ирина Холовна

Касбро намедонанд: Каримова дар бораи мушкили асосии довталабон дар Тоҷикистон

158
Довталабон дар Тоҷикистон аксаран ба факултаҳои иқтисод ва ҳуқуқ мераванд, зеро онҳо танҳо мехоҳанд  дипломи маълумоти олиро бигиранд ва намефаҳманд, ки пас аз донишгоҳ чи кор онҳо интизор аст, мегӯяд профессор Ирина Каримова

ДУШАНБЕ, 8 авг — Sputnik. Тӯли солҳои зиёд ҷавонони Тоҷикистон  ихтисосҳои техникӣ ва табииро (ба истиснои тиббӣ) сарфи назар карда, ба ҳуқуқшиносон, иқтисоддонон ва духтурӣ дохил мешаванд.

Ба гуфтаи Ирина Каримова, доктори илмҳои педагогӣ, профессори Академияи таҳсилот, далел он аст, ки дар самти омӯзиши касбӣ дар мактабҳо кор бурда намешавад ва ҷавонон як факултетро бо ихтисоси васеъ интихоб мекунанду  умедворанд мешаванд, ки маълумоти олӣ ба таври автомотӣ ҳадди аққал ягон корро таъмин мекунад.

Ба гуфти мутахассис онҳо дар бораи пас аз хат дар куҷо кор карданашон ва чи кас шуданашон фикр намекунанд.

“Эҳтимол баччаҳои ҷавонро гуногунрангии касбҳои ояндаи худ ҷалб мекунанд. Охир, боварӣ дорад, ки дар ҳама ҷо иқтисодчӣ лозим аст - вай метавонад ба муҳосиб, менеҷер, корманди бонк кор кунад.  Ҳамин тавр, қариб дар ҳама гуна ташкилотҳои тиҷоратӣ ҳуқуқшинос лозим аст. Аммо суол ин аст, ки оё онҳо дар бозор талабот хоҳанд дошт ", -шарҳ дод Каримова ба Sputnik Тоҷикистон.

Ба гуфтаи вай, ҳатто бо касби духтур, ки хеле маъмул ва обрӯманд аст, мушкилот вуҷуд дорад - аксарияти довталабон намефаҳманд, ки омӯзиши шашсола дар соҳаи тиб чӣ қадар душвор аст. Аз ин сабаб, бисёриҳо пас аз соли 1-2-юм донишгоҳро тарк мекунанд.

158
Абитуриенты, архивное фото

"Обрӯталош": чаро ҷавонони тоҷик ҳуқуқшинос, иқтисодшинос ва духтур шудан мехоҳанду халос?

440
(Таҷдидшуда 19:46 07.08.2020)
Пурхаридор будани ихтисоси ҳуқуқшинос ва иқтисодшинос - ин иштибоҳ аст, ки оқибаташ бекории ҷавонон аст. Аммо довталабон дар бораи дигар ихтисосҳои "бонуфуз" андеша ҳам намекунанд

ДУШАНБЕ, 7 авг — Sputnik. Чанде пеш дар рафти нишасти матбуотӣ мудири Маркази миллии тестии Тоҷикистон Хуршед Икромӣ шикоят кард, ки довталабони зиёд ба донишгоҳҳои Тоҷикистон асосан се касб - ҳуқуқшинос, иқтисодшинос ва пизишкиро интихоб мекунанд.

Дар ҳамин ҳол ҷавонон аз касбҳои техникӣ ва табииву риёзӣ рӯй мегардонанд. Ҳамин тавр, соли 2020 ба донишгоҳҳо ва коллеҷҳо бештар аз 110 ҳазор нафар номнавис карданд. Нафароне ки мехостанд ба факултаҳои ҳуқуқшиносӣ ё тиббӣ дохил шаванд, аз нақша бештар -168 ва 167 дар садро ташкил доданд. Аммо дар ихтисосҳои техникӣ ин нишондод 80,5 дар садро ташкил медиҳад.

Муҳим: Маркази миллии тестӣ имтиҳонро дар асоси тарҳи нав доир мекунад

Sputnik Тоҷикистон аз коршиносони соҳа пурсон шуд, ки чаро хатмкунандагон дар Тоҷикистон сӯи иқтисодшиносӣ ва ҳуқуқшиносӣ медаванд ва оё ин вазъ дар тамоми ИДМ аст.

Сабаб дар чист?

Мудири Маркази тестӣ авалин нафаре нест, ки ба ин масъала назар афгандааст. Моҳи феврал президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон аз мактаб, коллеҷ ва донишгоҳҳо дархост кард, ки ихтисосҳои техникӣ нуфузи пештараашро баргардонанд ва диққати ҷавононро бештар ин соҳаҳо ҷалб кунанд.

Раисҷумҳур таъкид кард, ки кишвар ба муҳандисон, зоотехник ва агроном ниёз дорад. Аммо хатмкунандагони соҳаҳои гуманитарӣ зиёданд. Аз онҳо ба иқтисоди кишвар фоидае несту барояшон кор ёфтан ҳам осон нест.

Мантиқан кӯшиши пизишк шудани ҷавонон равшан аст, аммо боқимондаҳо чаро сӯи ҳуқуқшиносиву иқтисодшиносӣ медаванд?

Дар ҳоле ки давталабон ва волидонашон хуб дарк мекунанд, ки баъди хатми донишгоҳ кор ёфтан бе "тағо" осон нест.

Ба гуфтаи муовини президенти Академияи маорифи Тоҷикистон Ирина Каримова, фаннҳои ҳуқуқшиносӣ 20 сол инҷониб байни довталабон "баргузида" аст, ҷавонон ҳангоми дохил шудан ба донишгоҳҳо бештар на дар бораи нақшаҳои ояндаашон фикр мекунанд, балки мақсадашон танҳо дохил шудану гирифтани диплом аст халос.

Дар Хуҷанд донишкадаи нав ифтитоҳ мешавад

"Ба фикри ман онҳо андеша намекунанд, ки дар оянда ба куҷо ва ба ҳайси кӣ ба кор медароянд. Шояд ҷавононро имконияти ихтисоси ҳуқуқшиносӣ ҷалб кунанд. Зеро, ба қавле, иқтисодчӣ ба ҳа ҷо лозим аст - ӯ метавонад  муҳосиб шавад, менеҷер шавад ё дар бонк ба кор дарояд. Ҳуқуқшинос бошад, қариб ки ба тамоми ширкатҳо лозим аст", - афзуд ӯ.

Ба гуфтаи  Каримова, дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ низ, ихтисосҳои забономӯзӣ, адабиётшиносӣ ва гуманитарӣ мӯд буд. Аммо бо пошхӯри Иттиҳод ҷои онҳоро муҳосибону ҳуқушиносон гирфтанд.

Пизишк бекор намемонад

Мушкилӣ дар он аст, ки давталабон бозори корро ба назар намегиранд. 

Корро дар хориҷа ёфтан ҳам сосон нест. Зеро масалан, агар ҳуқуқшинос панҷ сол ҳуқуқи Русияро таҳсил кунад ҳам, дар Русия рақобат бузург аст. Вазорати меҳнати Русяи ҳам мегӯяд, ки 80 дар сади хатмкунандагони факултаҳои ҳуқуқшиносӣ мувофиқи ихтисосашон кор намеёбанд.

Барои ҳамин мутахассисони тоҷик ба Русия муҳоҷир шаванд ҳам, ҳамчун коргари қаторӣ фаъолият бурда метавонанду халос.

Омили дигари интихоби ин касбҳо, мавҷуд будани кафедраи ҳарбӣ дар ин факултаҳо мебошад. Хизматгурезии ҷавонон ба андозаест, ки ҷавонон панҷ соли донишгоҳро аз ду соли хизмат аъло медонанд.

Дар соҳаи пизишкӣ бошад, довталабон бештар мафтуни "обрӯӣ" ин касб мешаванд, то дарсҳои дурударозу китобҳои зиёди даврони донишҷӯӣ.

"Тавре таҷрибаҳо нишон медиҳанд, бештаринҳо намефаҳманд, ки ин касбро ба даст овардан осон нест, шаш соли пурмашаққати таҳсил дар донишгоҳро на ҳама донишҷӯё аз ӯҳдааш мебароянд", - тавзеҳ дод Каримов ба Sputnik Тоҷикистон.

Муҳим, пизишкони оянда дар пайдо кардани ҷои кор мисли ҳуқуқшиносон ё иқтисодшиносон ба мушкилӣ дучор намешаванд. Зеро дар хориҷ низ мутахассиони тоҷик серталабгоранд. Дар шаҳрҳои калони Русия кам нестанд духтурони тоҷик, ки донишгоҳи тиббии ба номи ибни Синои Тоҷикистонро хатм намудаанд.

Муаллим ва иқтисодчӣ: Назаршозода Лоиқ - иҷрокунандаи вазифаи раиси ноҳияи Роштқалъа кистАз Тоҷикисто

Қазия танҳо дар Тоҷикистон нест

Мувофиқат накардани ихтисоси хатмкунандагон ва ҷои кор - мушкилии танҳо Тоҷикистон нест. Ин ба тамоми кишварҳои ИДМ шинос аст.

Ба гуфтаи кошинос гап дар  шакливазкунии иқтисоди кишварҳо пас аз пошхӯрии СССР аст.

"Шояд дар Тоҷикистон ҳам таҷрибаи сисола ба кор рафт. Зеро дар даврони соҳибистиқлолӣ аввал истеҳсолот қариб барбод рафт ва метахассисони техникӣ бекор монаданд. Ҳоло хатмкунандагонро ба донишгоҳҳои техникӣ даъват кунанд ҳам, аз ин нуфузи ихтисосҳо мазкур зиёд намешавад", - мегӯяд Митрофинова.

Дар Русия ва Қазоқистон вазъ вобаста ба гарон шудани арзиши нафт аз соли 2000, дигаргун аст. Ихтисосҳои муҳандис, архитектор, геолог ва химик дар кишвар пурнуфуз  ва дар бозори меҳнат низ серхаридоранд.

Тоҷикистон захираи бузурги бойгариҳои табииро коркард намекунад, соҳаҳои алоқа ва интернет бошад зери назорати шадид қарор доранд. 

"Тоҷикистон дар минтақа дар рушди гидроэнергетика пешрав аст, аммо шояд реклом намерасад, ки ҷавонон дарк намекунвнд, ки дар дохили худи кишвар имконияти бузурге барои ин мутахассион ҳаст", - таъкид кард вай.

Чи коршиносони тоҷик ва чи рус бар онанд, ки ба ихтисосҳои техникиву тибиӣ-риёзӣ "пиар" намерасад. Ҳанӯз аз даврони мактабӣ орзуи духтур шудану ҳуқуқшинос шудан ва либоси онро ба бар кардан дар дили кӯдакон пайдо мешавад, аммо онҳо дарк ҳам намекунанд, ки хилъати духтуриро аз садҳо давталаб яке ба бар мекунанд.

"Иродаи қавӣ": пизишки ҷавони тоҷик худ ва фарзандашро аз коронавирус дар Маскав наҷот дод

Ҳамчунин ба фикри касе ҳам намеояд, ки муҳандисон, биологҳо ва барномасозҳо ба маротиб аз дигарон бештар маош мегиранд.

440

Фавти 20 сарнишини ҳавопаймо дар Ҳиндустон: аснои фурӯд омадан ду қисм шуд - навор

0
(Таҷдидшуда 15:27 08.08.2020)
Ҳавопаймои Boeing 737 аз Дубай самти Ҳиндустон парвоз мекард ва гуфта мешавад дар дохили он аз 170 то 194 сарнишин қарор дошт

ДУШАНБЕ, 8 авг – Sputnik. Дар шаҳри Коҷикоде иёлати Керале дар Ҳиндустон ҳавопаймои ширкати Air India Express аснои дар фурудгоҳ нишастан ба ду қисм тақсим шуд.

Дар ин бора собиқ вазири фарҳанг ва сайёҳати ин кишвар Алфонс Каннантанам дар сафҳаи худ дар Твиттер хабар дод.

Ба изҳори собиқ вазир қисмати аввали ҳавопаймо ҷудо шуд ва ҳамаи сарнишинонро фавран аз дохили ҳавопаймо кӯч доданд. Аммо халабону чанд сарнишини дигар бар асари ин ҳодиса ҷон бохтанд, - изҳор дошт собиқ вазир.

Каннантанам аз он изҳори хушнудӣ намуд, ки ҳавопаймо оташ нагирифт ва аз ин рӯ теъдоди қурбониёни ин ҳодисаи нохуш ҳам ба маротиб кам шудааст.

Зимнан, бар хабари расонаҳои ин кишвар, бар асари суқути ҳавопаймо дасти кам 20 нафар ҷон бохтанд ва 140 сарнишини дигар сахт ҷароҳатдор шуданд.

0