Бывший президент Таджикистана Рахмон Набиев

Мардуми Тоҷикистон аз Раҳмон Набиев чӣ интизориҳо доштанд? - идома

1823
(Таҷдидшуда 16:30 15.08.2019)
Бо таваҷҷуҳ ба таҷрибае, ки Раҳмон Набиев дошт, мардум фикр мекарданд, раисҷумҳури тозаинтихоб вазъро беҳбуд мебахшад, аммо ӯ ба тақсими мансаб ва қасосгирӣ оғоз кард

ДУШАНБЕ, 15 авг - Sputnik. Талабшоҳи Салом. Баъд аз пирӯзии Раҳмон Набиев дар интихоботи соли 1991 гумон  мерафт, раисҷумҳури тозаинтихоби Тоҷикистон бо он таҷрибае, ки дошт, ҷиддан вориди амал мешавад ва шароитеро, ки қаблан мардум доштанд, бармегардонад.

Ин дар ҳоле буд, ки Тоҷикистон мустақил шуда буд ва сарвари кишвар дигар набояд аз Русия дастури идорӣ мегирифт. Муҳимтарин интизорот он буд, ки Тоҷикистон ҳиссаашро аз ИҶШС соҳиб мешавад. Аммо ин интизорот ба орзуҳо мубаддал шуданд ва раисҷумҳури Тоҷикистон ба тақсими қудрат дар ҳукумат шурӯъ кард.

Дуюми декабри соли 1991 Раҳмон Набиев савганд ёд кард ва дар иҷлоси Шӯрои Олии Тоҷикистон Сафаралӣ Кенҷаев, мухолифи ашаддии  нерӯҳои демократию исломӣ ба раёсати Шӯрои Олӣ расид.

Сафаралӣ Кенҷаев, ки дар замони маъракаҳои пешазинтихоботӣ раиси ситоди интихоботии Раҳмон Набиев буд, баъди интихобот раисии Шӯрои Олиро соҳиб шуд. Иштибоҳи дигари Раҳмон Набиевро Карим Абдуллов кор накардан болои пешниҳодҳои ҷонибдоронаш медонад. Дигаре аз иштибоҳоти Раҳмон Набиев, ба андешаи Карим Абдулов, таъйини Юлбарс Эгамбердиев ба унвони мудири корҳои Девони Вазирон буд. Раисҷумҳур дар аввал мехост, ки  Ю. Эгамбердиевро раиси Девони Вазирон таъйин кунад, аммо парлумон ризоият надод. Вале бинобар он ки Юлбарс Эгамбердиев дар беҳтар кардани равобити Раҳмон Набиев бо ледирҳои Узбакистон нақши умда дошт, раисҷумҳур наметавонист ба ӯ мансаби поин диҳанд, бинобар ин ӯ мудири корҳои Девони Вузаро таъйин шуд.

 Дар ин зимн дигаре аз таъйиноте, ки онро иштибоҳи Раҳмон Набиев дар ибтидои соли 1992 медонанд, сари қудрат омадани Акбар Мирзоев аст, ҳол он ки бисёриҳо Акбар Мирзоевро лоиқи ин мансаб намедонистанд. Вале ба навиштаи Ҳикматуллоҳ Насриддинов, “аз рӯйи анъана мебоист ҳатман дар ин мансаб (раиси Шӯрои Вазирон-Т.С.) ягон нафар кӯлобӣ кор мекард. Зимнан гурӯҳҳо ҷамъу гирд омада, дуру дароз маслиҳату машварат карданд ва ба хулосае омаданд, ки раиси кумиҷроияи Шӯрои намояндагони халқи вилояти Кӯлоб Акбар Мирзоевро раиси Девони Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб кунанд” (Ҳикматуллоҳ Насриддинов, “Таркиш”, саҳ. 151).

© Sputnik / Юрий Абрамочкин
Рахмон Набиев и Сапармурад Ниязов

Агар ба минтиқи суханҳои Ҳикматуллоҳ Насриддинов таваҷҷуҳ шавад, метавон гуфт, дар ин гуна ҷобабаҷогузории кадрҳо низ ба иштибоҳ роҳ дода шуд, зеро саҳми бадахшиҳову қаротегиниҳо, ки ба қавли муҳаққиқон, раёсати Шӯрои Олӣ буд, аз онҳо гирифта шуд.

Ба навиштаи Ҳикматуллоҳ Насриддинов, баъдтар миёни Раҳмон Набиев ва Акбар Мирзоев ихтилоф пайдо шуда буд. Ҳарчанд Ҳикматуллоҳ Насриддинов дар бораи ихтилофоти раиси вақти Шӯрои Вазирон бо раисҷумҳур иттилои зиёд надодааст, вале Аслиддини Соҳибназар менависад, ки Акбар Мирзоевро аз ночорӣ ба мансаби сарвазирӣ таъйин карданд. Ба қавли ӯ, Акбар Мирзоев дар кишвар шахсияти шинохта набуд. “Раисҷумҳур мехост ҳамтабақаш Қурбон Мирзоалиевро, ки раиси ҳукумати ноҳия буд, сари ин вазифа биёрад..., вале мансаби ишғолкардааш иҷозат намедод, ки яку якбора аз раисии  ноҳия ба вазифаи раиси  Шӯрои Вазирон биёяд” (Аслиддини Соҳибназар, “Субҳи ситоракуш” (китоби дуюм), саҳ. 34).

Баъди ба сари қудрат омадани Раҳмон Набиев истихдоми “худиҳо” идома дошт ва ҳарчанд дар давлати Қаҳҳор Маҳкамов ҳам нафарҳои сазовор буданд, вале зимни пешниҳоди онҳо ба мансабе раисҷумҳури тозаинтихоб истихдоми онҳоро ба таъхир меандохт ва ба ҳамин тарз аз ёд мерафтанд.

Ба ибораи дигар бепарвоии раисҷумҳур дар робита ба ташкили давлати қавӣ эҳсос мешуд, ба ҳадде ки болои коғаз гвардияи миллӣ созмон дод ва ба гуфтаи Сафаралӣ Кенҷаев, ба ҷойи сарбозони Гвардияи миллӣ сарбозони Фирқаи 201-и Русия савганд ёд карданд. Карим Абдулов дар ин замина менависад: “...Додо Мухторович Қосимовро ба Тошканд ва Маскав фиристодем. Таҷрибаи кори раисҷумҳури Русия ва Узбекистонро омӯхт. Аз рӯйи масъалаҳои гуфташуда, таклифҳои худро ба таври дақиқ ба муҳтарам Р. Набиев пешниҳод кардем. “Монед, ман дида мебароям. Боз як бори дигар дида бароед, маслиҳат кунед”,-гуфтанд раис. Бо ҳамин на маслиҳат шуду на кори дигар” (Карим Абдулов, “Роҳи беҳбуд”, саҳ. 62).  

Дар ин зимн Нарзулло Дӯстов, ноиби раёсатҷумҳурӣ дар соли 1992 менависад, ки Раҳимҷон Ғафуров, вазири вақти сохтмони деҳоти Тоҷикистон дар тасмимгириҳои Раҳмон Набиев ба унвони раисҷумҳур нақши калидӣ дошт. “...Раҳмон Набиев зимни ҳалли тамоми корҳои масъули давлатӣ бо вазири ҳамонвақтаи сохтмони деҳот Раҳимҷон Ғафуров машварат мекард. Дар таъйин намудан, аз кор озод намудани кадрҳо, қабули фармонҳои муҳими давлатию ҳукуматӣ ӯ ба президент маслиҳат медод ва сардори давлат ҳам мувофиқи маслиҳати ӯ амал мекард (Нарзулло Дӯстов, “Захм бар ҷисми Ватан”, саҳ. 263).

Гузашта аз ин Ҳизби коммунистӣ дар моҳи январ иҷозаи фаъолият ба даст овард, ки боиси таҷаммӯи мардум шуд. Аввалин тазоҳуроти мардумӣ дар мухолифат бо иҷозаи фаъолияти ҲКТ дар шаҳри Қӯрғонтеппа баргузор  шуд.

Ин гуна тағйирот дар сиёсат аз он дарак медод, ки Раҳмон Набиев натавонист манфиатҳои нерӯҳои сиёсиро ба таври баробар таъмин кунад. Албатта, манзур ин нест, ки барқарор накардани ҳуқуқҳои Ҳизби коммунистии Тоҷикистон маънои таъмини манфиатҳоро дошт, балки манзур шеваи кор, ҳалли решаии масъала аст, ки раисҷумҳури тозаинтихобшуда ба он даст наёфт. Яъне бидуни муросо бо нерӯҳои мухолиф ҳуқуқҳои ҲК  барқарор шуданд ва ин маънои онро дошт, ки вазъи сиёсӣ ба ҳолати қабл аз сентябри соли 1991 бармегардад.

Юрий Куйдин
21 декабря 1991 года. Президент Республики Таджикистан Рахмон Набиев

Бинобар ин дар натиҷаи 40 рӯзи фаъолияти раисҷумҳури Тоҷикистон аллакай сиёсати пешгирифтаи ӯ ба мухолифат дучор шуд. 12 январ дар шаҳри Душанбе аввалин бор дар соли 1992 тазоҳурот баргузор гашт, ки муътаризон иқдомоти раисҷумҳурро дар робита ба таъйини “раисони кумиҷроия, ғасби садо ва симо, эҳёи Ҳизби коммунист, кӯшиши ҳифз намудани сохтори куҳнаи идорӣ ва ғайра” (Бӯрӣ Карим, “Фарёди солҳо”, саҳ.384) нодуруст унвон  карданд.

Карим Абдулов, ки мегӯяд, дар ташкили ин тазоҳурот Ҳизби демократи Тоҷикистон даст дошт, талаби муътаризинро ба ин гуна ба қалам додааст: “Имрӯзҳо дар Тоҷикистон ба тамоми маънӣ диктотура, қувваҳое, ки мехоҳанд режими тоталитариро аз нав зинда гардонанд, зуҳур карда истодаанд. Маҳдуд кардани фаъолияти сиёсии гурӯҳҳои сиёсӣ ва шаҳрвандон, ҳаққу ҳуқуқи онҳо, таъқиби нерӯҳои демократӣ дар Қумсангир, Қӯрғонтеппа, Ванҷ, Файзобод, Фархор, Зафаробод, Ғончӣ, Хоруғ ва ғайра ба тасарруфи раисҷумҳур даровардани Кумитаи радио ва телевизион, рӯирост ва аҳдшиканона вайрон намудани шартномаи 6 октябр, қонуншиканиҳо дар рӯзи 23 сенятбр ва дар маъракаи интихоби раисҷумҳур, аз рӯйи садоқати шахсӣ ва манфиати гурӯҳӣ таъйин кардани роҳбарон ин кори ошкори нерӯҳои оппозитсионӣ ва ғайраю ҳоказо гувоҳи равшан мебошанд” (Карим Абдулов, “Роҳи беҳбуд”, саҳ. 76).

Боло бурдани ҳадди ақали маош (340 сӯм буд), бекор кардани қарори Шӯрои Олӣ дар бораи таъйини руасои навоҳӣ аз ҷониби раисҷумҳур, истеъфои Атахон Сайфуллоев, раиси Кумитаи садо ва симо ва истеъфои Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев, додситони кул, изҳори нобоварӣ ба С. Шаропов, додситони шаҳри Душанбе аз дигар талаботи онҳо буд. Қисме аз ин талаботи мардумро мудири котиботи Раҳмон Набиев ҷолиби диққату қобили баррасӣ, вале қисми дигарро ғайриқонунию муғризона гуфтааст. Зимнан котиботи раёсатҷумҳур бо овардани далоиле талаботи муътаризинро рад кардааст.

Р. Набиев: Сафаралӣ бачаҳои Кӯлобро гаранг кард

Сангинтарин рӯзҳои раёсатҷумҳурии Раҳмон Набиев баъди Наврӯзи соли 1992 оғоз шуданд. Ин воқеот, ахиран мунҷар ба аз сари қудрат рафтани иддае аз ҳомиёни Раҳмон Набиев дар солҳои 1990-1991 шуд. Агар онҳо дар соли 1992 ба мисли солҳои 1990-1991 Раҳмон Набиевро дастгирӣ мекарданд, на танҳо ӯ сари қудрат боқӣ мемонд, балки шояд Тоҷикистон ҳам ба гирдоби ҷанги 5-сола намепечид.

Дуруст аст, ки муҳокимаи Муҳаммадаёз Навҷувонов, вазири вақти умури дохилиро дар парлумон муҳаққиқон дар аксар маврид оғози нооромиҳо дар Тоҷикистон унвон мекунанд. 26-уми марти соли 1992 қисме аз ҳамшаҳриҳои вазири вақти умури дохилӣ ба манзури ҳимоят аз ӯ ба майдон омаданд, вале вақте нерӯҳои мухолифи вақт, ҲНИТ, ҲДТ, созмонҳои “Растохез” ба онҳо пайвастанду норизоиятии худро аз рафтори Сафаралӣ Кенҷаев нисбат ба Навҷувонов ва ҳарфҳои аввалӣ дар ин иҷлос иброз карданд, кор аз кор гузашт. Агар ба баррасии воқеоти он шабу рӯз, аллахусус ҷараёни тазоҳуроту баҳсҳо дар атрофи талабҳои мухолифин пардозем, матлаб тӯлонӣ хоҳад шуд. Барои ҳамин бо овардани як нукта дар ин  маврид иктифо мекунем.

Атобеки Амирбек, раиси “Лаъли Бадахшон” тайи як суҳбаташ бо банда дар соли 2012 гуфта буд, ки “аз аввал то охири гирдиҳамоиҳо агар Сафаралӣ Кенҷаев ақаллан як маротиба назди мардум баромада мегуфт, ки «ман ҳамон вақт дар телевизион нодуруст баромад кардам, мебахшед», ҷараёни гирдиҳамоӣ дигар мешуд. Аммо Сафаралӣ Кенҷаев на он ки чунин накард, балки гуфт, “ман аз сари мансаб меравам, вале аз мардум узр намехоҳам”.

Хулоса, мавзеъгирии Сафаралӣ Кенҷаев мунҷар ба он шуд, ки муътазирон муваффақ бо тавофуқ бо ҳукумат шаванд ва Сафаралӣ Кенҷаев, раиси вақти Шӯрои Олӣ, нафаре, ки дар соли 1990 дубора Раҳмон Набиевро ба парлумон баргардонда буд, истеъфо дод. Истеъфои ӯро иҷлосияи 13-уми Шӯрои Олӣ дар таърихи 22-юми апрели соли 1992 қабул кард.

Сафаралӣ Кенҷаев дар рӯзҳои аввали гирдиҳамоӣ намехост истеъфо бидиҳад. Ӯ дар ёддоштҳояш менависад, ки истеъфояш  ба хотири гаравгон гирифтани 17 нафар вакили парлумон ва муовинони сарварзир буд. Вале ӯ бо вуҷуди ин ки баъд аз истеъфояш аз раисии парлумон раиси КАМ таъйин шуд, ором нагирифт, балки ба муборизааш барои баргаштан ба мансаб идома дод. Як рӯз баъд аз истеъфои С. Кенҷаев дар майдони Ленини шаҳри Кӯлоб гирдиҳамоии ҷонибдорони раиси Шӯрои Олӣ оғоз ёфт.

Ду рӯз баъд ин издиҳоми муътаризон ба Душанбе расид. Онҳоро Сафаралӣ Кенҷаев ва Нарзулло Дӯстов пешвоз гирифтанд. “Сафаралӣ бачаҳои Кӯлобро гаранг кард. Онҳоро ба Душанбе овард. Ман аз вай ин хел умед надоштам. Ту ӯро насиҳат накардӣ, Аслиддин. Ман ба вай бовар карда, мансаб дода будам. Раиси Кумитаи бехатарӣ шуда буд. Акбар ҳам ин рафторро дастгирӣ кард. Пас чаро онҳо ба Кӯлоб сим зада, мардумро ҷамъ кардаанд?»,-менависад Аслиддин Соҳибназаров бо ёдоварӣ аз суҳбаташ бо Р. Набиев. Вале Нарзуллоҳ Дӯстов менависад, ки омадани мардуми Кӯлоб ба Душанбе бо Раҳмон Набиев маслиҳат шуда буд, ҳарчанд ба қавли Дӯстов, худи ӯ розӣ набуд, ки мардуми Кӯлоб барои тазоҳурот ба Душанбе биёянд. “Раҳмон Набиев гуфт, ки роҳбарони Кӯлоб ба ӯ телефон кардаанду аз ҳама тафсилоти омадани гирдиҳамомадгони Кӯлоб огаҳ аст. Шумо ба ин масъала кордор набошед... охир, аз нозукиҳои вазъияти ин ҷо (Душанбе-Т.С.) хабар доред-ку” (Нарзулло Дӯстов, “Захм бар ҷисми Ватан”, саҳ. 214).

идома дорад...

1823
Барчаспҳо:
таърих, Раисҷумҳур, Раҳмон Набиев, Тоҷикистон
Заместитель главного редактора журнала «Авиапанорама», заслуженный военный летчик России Владимир Попов

Коршинос дурнамои ифтитоҳи парвозҳо байни кишварҳои ИДМ-ро арзёбӣ кард

369
(Таҷдидшуда 14:36 27.10.2020)
Муовини сармуҳаррири маҷаллаи “Авиапанорама”, генерал-майор, Ҳавонаварди шоистаи ҳарбии Федератсияи Россия, номзади илмҳои техникӣ Владимир Попов гуфт, ки фурудгоҳҳои кишварҳои ИДМ барои кушодани ҳаракати ҳавоӣ то куҷо омодаанд

ДУШАНБЕ, 27 окт - Sputnik. Мақомоти Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дар мавриди азсаргирии парвозҳо байни Тошканд ва Душанбе ба созиш расиданд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, нахустин парвози ҳавопаймоҳо байни пойтахтҳои Тоҷикистон ва Ӯзбекистон рӯзи 28 октябр сурат мегирад.

Попов гуфт, ки эҳёи парвозҳо дар дохили ИДМ дурнамои рафъи бӯҳрон дар нақлиёти ҳавоиро боз мекунад.

Владимир Попов ба Sputnik Тоҷикистон гуфт: "Танҳо манъ кардан, бастани марзҳо лозим нест, бояд назорат ва сармоягузорӣ кард, то амнияти умумиҷаҳониро таъмин кунед". Ба гуфтаи мутахассис, вазъи мавҷуда имкон медиҳад, ки ҳаракати ҳавоӣ дубора барқарор карда шавад, зеро ташхиси коронавирус муайян,  ваксина аллакай сохта шудааст ва  нақшаи табобати ин беморӣ мавҷуд аст.

Номбурда илова кард, ки иқтисодиёт ба тамоми соҳаҳои ҳаёт таъсир мерасонад.

Тоҷикистон боз аз рӯйхат берун монд: Русия бо 4 давлати дигар парвозҳо барқарор кард

Барои барқарор кардани кори ҳамаи сохторҳо, риояи тамоми чораҳои зидди эпидемия зарур аст, гуфт коршинос.

Ёдовар мешавем, дар пайи ҳамагирии коронавирус кишварҳо, аз ҷумла Тоҷикистон марзҳояшонро ба хотири ҷилавгирӣ аз ин беморӣ бастанд.

369
Барчаспҳо:
фурудгоҳҳо, коршиносон, парвозҳо, Тоҷикистон
Самолет F-16

"Аллакай дар истеҳсолот": чаро Русия "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат"-ро эҳё мекунад

562
Муносибати байни қудратҳои ҳастаӣ то ҳадде боло рафтааст. Дипломатҳо ба бунбаст афтоданд, ҷонибҳо сафирҳоро даъват мекунанд. Қувваҳои мусаллаҳ дар ҳолати омодабош қарор доранд

ДУШАНБЕ, 26 окт — Sputnik. Барҳаво, қавӣ, бо технологияи олӣ сохташуда- аллакай ба наздикӣ Қувваҳои мусаллаҳи Русия бастаҳои ҷадиди фармондиҳӣ дар асоси ҳавопаймои баландпарвози Ил-96-400М-ро ба даст меоварад. 

Дар Ғарб ин гуна мошинҳоро "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат" меноманд. Дар ҳолати оғози ҷанги севуми ҷаҳонӣ аз борти "ситоди парвоз" низомиёни олӣ ва роҳбарияти сиёсии кишвар дифоъ ташкил мекунанд ва аз замин қӯшунҳои обӣ ва ҳавоиро идора менамоянд. Ин навъи ҳавопаймоҳоро имрӯзҳо танҳо Русия ва ИМА доранд. Дар бораи имконот ва вазифаҳои онҳо маводи РИА Новостиро мутолиа кунед.

Наҷоти фармондиҳӣ

Муносибати байни қудратҳои ҳастаӣ то ҳадде боло рафтааст. Дипломатҳо ба бунбаст афтоданд, ҷонибҳо сафирҳоро даъват мекунанд. Қувваҳои мусаллаҳ дар ҳолати омодабош қарор доранд. Бомбафканҳои статегӣ боло мешаванд, қоиқҳои зериобии ҳастаӣ бо мушакҳои баллистикӣ ба уқёнус мераванд, системаҳои мушакии заминӣ ба ҳаракат даромдаанд ва ҷаҳон дар интизори ҷанги севум аст. 

Хушбахтона, ин сенария  афсонае беш нест. Чи дар Русия ва чи дар Амрико хуб дарк мекунанд, ки ҷанг метавонад дарҳол ба ҷанги ҳастаӣ табдил ёбад, ки даҳҳо миллион қурбонӣ хоҳад дошт. Аммо низомиён доим ба сенарияи бадтар омода мешаванд. 

Ҳарду ҷониб интизор доранд, ки зарбаи авал дар ин гуна чолиш рақибро бесар мекунад, ва аз ӯ имконияти идораи қӯшунҳоро мегирад, ки натавонад ҳеҷгуна муқовимат нишон диҳад. Мақсади асосӣ - марказҳои сиёсӣ ва ҳарбӣ ҳастанд.

 Дар давраи таҳдид роҳбарияти Русия ва ҳайъати олии фармондиҳии Қувваҳои мусаллаҳ дар шароити комилан махфӣ ба фурудгоҳи ҳарбӣ мебаранд, ки дар он ҷо онҳоро пунктҳои фармондиҳии болдор интизор аст. 

Сулҳҷӯи зӯргӯй: Трамп мехоҳад, сарбозони амрикоиро ба хона орад - видео

Вазифаи асосии экипажҳои ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат - нафарони аввали кишварҳоро аз зери ҳамла берун оварда,  имконияти идора аз он тарафи ҳаворо фароҳам меоварад. Суботи набарди ин пунктҳои фармондиҳиро тавассути ҷангандаҳо ва танкҳо ба танзим медароранд. Чунин тактикаи монанд дар Амрико дар солҳои ҷанги сард коркард шудааст.

Ҷойгузине, ки муддатҳо дар интизори он буд

Нерӯҳои ҳаво ва фазои Русия аз чунин ҳавопаймоҳои рӯзи қиёмат 4-то дорад. Ин ҳавопаймоҳо дорои нерӯгоҳи қавӣ, воситаҳои муоширати муосир ва имконияти якчанд рӯз истодан дар ҳаворо доранд. 

Аз гузаштагонаш Ил-80 танҳо бо пешониаш фарқ мекунад, ки калон асту дар он таҷҳизоти радиову электронӣ ҷой дода шудаанд. Афзун бар ин Ил-80 равзана надорад, то мусофирон аз наздикии инфиҷори ҳастаӣ кӯр нашаванд.

Маълумоти бештар аз ин дар бораи Ил-80 сирри давлатист. Танҳо гуфта мешавад, ки дар борти ҳавопаймо таҷҳизот барои идораи тамоми намудҳои Қувваҳои мусаллаҳ, бинои махсус барои кор ва истироҳати мусофирони олимақом, ва захираи сӯзишворӣ ҷойгир аст.

Ҳавопаймо метавонад аз ҳамагуна фурудгоҳ парвоз кунад.

Амрико ба хотири қатъи сохтмони “Маҷрои шимолӣ-2” шарик меҷуяд

 Аммо Ил-80 бештар аз 15 сол аст, ки тавассути нерӯҳо истифода мешавад ва бештари манобеи худро тавсеа доданд. Доманаи амалии онҳо ҳамагӣ о 3800 километрро ташкил медиҳад, ки барои пункти ҳавоии идоракунӣ нокифоя аст. 

Барои ҳамин интихоби  Ил-96-400М ба сифати аоси ҳавопаймои нави рӯзи қиёмат пурра дуруст аст: доманаи амалии он қариб 9 ҳазор километрро ташкил медиҳад.

Меҳмонхонаҳои парвозкунанда
Нерӯҳои мусаллаҳи ИМА дорои 4 ҳавопаймои  E-4B Nightwatch мебошад, ки дар асоси боинг -747 сохта шудаанд. Ҳаряки аз онҳо 1000 нафарро меғунҷонад ва ҳангоми кифоягии маводи сӯхт метавонад то дар ҳаво то як ҳафта монад. E-4B Nightwatch аз таъсири таркиши ҳастаӣ осебе намебинад, ва дорои таҷҳизоти муосири радиоэлектронӣ мебошад.

 Метавон гуфт, ки "ҳавопаймои рӯзи қиёмат"-и амрикоӣ, ин як меҳмонхонаи парвозкунанда аст. Дар он барои кори автономӣ тамоми шароит аз ошхона сар карда, то ҳаммом, минтақаи истироҳатӣ, ҳуҷраи дорои миз ва 9 курсӣ, ҷои муҷаҳҳаз бо техникаҳои иттилоотӣ барои 29 корманд ва дигар бино иборат аст. Хулоса, бисёр ҳавопаймои бароҳат аст.

Шояд барои ҳамин баъзан нафарони аввали Амрико барои парвоз ба дигар кишварҳо E-4B-ро ба ҷои Air Force One истифода мекунанд.

Ҳавоппаймоҳои  E-4B аз ҳавопаймои Ил-80-и Русия хело бузургсол аст. Онро ҳанӯз соли 1970 ба истифода бароварда буданд. Бояд қайд кард, ки онҳо то рафт замонавӣ ва пурратар мешаванд.

Мисол, соли 2015 як қисми борт раванди азнавбарномакунонӣ ва тағйирёбии таҷҳизоти коммуникатсиониро гузаштааст. Феълан ин ҳавопаймо бемамоният ба интернет дастрасӣ дорад. Даври E-4B - 11 ҳазор километрро ташкил медиҳад. 

"Ин қадамҳои авваланд": чаро Амрико зердарёиҳоро ба наздикии марзи Русия интиқол медиҳад

Афзун бар ин, амрикоиҳо 16 ҳавопаймои  E-6-ро доранд, ки метавонанд ба сифати пункти фармондиҳии муштараки стратегии нерӯҳои мусаллаҳи Амрико истифода шаванд. Дар ҳолати ҷанг ин мошинҳо аз минтақаи Уқёнуси Ором ва Атлантик вориди фазои ҷанг шуда, бо қаиқҳои зериобии ҳастаӣ ва "ҳавопаймоҳои рӯзи қиёсат" E-4B иртиботи бевосита хоҳанд дошт.

562
Автомобиль опрокинулся в реку Фондарё

Садамаи маргбор дар шоҳроҳи "Душанбе-Хоруғ-Қулма": худрав ба дарёи "Ғунд" чаппа шуд

0
(Таҷдидшуда 15:51 28.10.2020)
Вазорати умури дохилаи Тоҷикистон аз садмаи маргбор дар шоҳроҳи "Душанбе - Хоруғ - Қулма" хабар медиҳад

ДУШАНБЕ, 28 окт — Sputnik. Бино ба гузориши Вазорати корҳои дохилӣ, садама бегоҳи 27-уми октябррух додааст.

Тибқи иттилои ВКД, ронандаи худрави тамғаи "Чанху", Мардонов Ховар Навбаҳорович, соли таваллудаш 1972, сокини ноҳияи Шуғнон, ҳангоми ҳаракат дар шоҳроҳи "Душанбе-Хоруғ-Қулма", аз уҳдаи идораи воситаи нақлиёт набаромада, ба дарёи "Ғунд" чаппа шудааст.

Марги ду сокини Чорсӯ дар садамаи мудҳиши нақлиётӣ: яке ронанда буду дигараш мусофир

Гуфта мешавад, ки садама дар ҳудуди деҳаи Боғев ба вуқӯъ пайвастааст.

"Дар натиҷа, ронанда Мардонов Х.Н. ҷароҳати вазнини ҷисмонӣ бардошта, дар ҷойи ҳодиса ба ҳалокат расидааст", - омадааст дар хабарнома.

Боз садама дар тӯй: мошин бо домоди тоҷику арӯсаш ба истгоҳ бархӯрда, чаппа шуд

Манбаъ афзуда, ки аз рӯи ин ҳодисаи мазкур таҳқиқот идома дорад.

0
Барчаспҳо:
ҳалокат, садама, Тоҷикистон