Таъсиси институти президентӣ дар Тоҷикистон ва саҳми Раҳмон Набиев дар он - идома

1124
(Таҷдидшуда 19:20 02.09.2019)
Тоҷикистон дар соли 1992 ҳамагӣ шаш моҳ шакли идории президентиро таҷриба кард. Иҷлосияи 16-ум боз ҳам симмати раёсатҷумҳуриро барҳам зад.

ДУШАНБЕ, 2 сен — Sputnik. Талабшоҳи Салом.  Ҷумҳурии Тоҷикистон аз замоне ки таъсис ёфт, раисҷумҳур надошт. Кишварро, ки худ аз лиҳози ҳудудӣ ва низоми сиёсӣ зодаи идеологияи болшевикӣ буд, котиби ҲК идора мекард. Аз институтҳои иҷроя танҳо симмати раиси Шӯрои Вазирон вуҷуд дошт.

Соли 1990, қабл аз истиқлоли Тоҷикистон институти президентӣ дар кишвар поягузорӣ шуд, вале аввалин интихоботи раёсатҷумҳурӣ ба таври умумихалқӣ доир нашуд. Моҳи ноябри соли 1990 вакилони Шӯрои Олӣ Қаҳҳор Маҳкамовро раисҷумҳур Тоҷикистон баргузиданд. Рақиби ӯ дар ин интихобот Раҳмон Набиев буд, ки дар муқобили Қаҳҳор Маҳкамов шикаст хӯрд.

Дуруст аст, ки Раҳмон Набиев дар ин интихобот ба ҷуз он ки гуфт, ба вакилон бурдборӣ мехоҳад ва тамоми донишу малакаашро барои тараққии Тоҷикистон сарф мекунад, чизе дигаре гуфта натавонист.  Карим Абдулов, ки дар интихоботи раёсатҷумҳурии соли 1991 яке аз ходимони ситоди интихоботии Раҳмон Набиев буд, менависад, Раҳмон Набиев ҳамеша аз дигарон хоҳиш мекард, ки фикру андешаҳояшонро дар бораи ин ё он масъала барои  ӯ нависанд.

Ин гуна афрод ба манзури он ки Раҳмон Набиев аз назари онҳо дар баромадҳояш истифода мекунад, афкорашонро рӯй коғаз меоварданд, аммо Р. Набиев болои ин гуна машваратҳо кор намекард. Бинобар ин, ба назари Карим Абдулов, ҳамеша “Раҳмон Набиевро эрод мегирифтанд”.

Дигар ваъдаи Раҳмон Набиев интихоботи соли 1990 роҳ надодан ба воқеоте чун воқеаҳои февралии соли 1990 дар Тоҷикистон буд, ки соли 1992 Тоҷикистон аз он бадтарашро шоҳид шуд.

Бо вуҷуди он ки нахустин бор лафзи “президент” дар ҳайати Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон дар соли 1990 пайдо шуд, аммо шакли идории кишвар президентӣ набуд. Тоҷикистон аввалин бор 30-юми апрели соли 1992 ба муддати шаш моҳ ба шакли идораи президентӣ гузашт ва салоҳиятҳои раисҷумҳур бештар шуд.

Ҳарчанд Раҳмон Набиев иддао мекунад, ки дар ба майдон овардани мардуми Кӯлоб ӯ нақш надошт, вале ҳамвора ӯ ба ин майдон такя мекард.  Барои ҳамин якуми майи соли 1992 “Фармони президенти Тоҷикистон дар бораи баталони ҷудогона дар ҳайати бригадаи таъйиноти  махсус” содир шуд ва Бӯрихон Ҷобиров, яке аз афроди Фронти халқӣ фармондеҳи он таъйин гашт.

Рустами Абдураҳим, раиси Созмони “Ошкоро” ва яке аз афроди таъсиргузор дар майдони “Озодӣ” дар соли 1992 дар пурсиш ба суолҳои муфаттиши додситонӣ дар ҷиҳати таъсис баталони мазкур гуфтааст: “Рӯзи 24. 04. 92 бо таклифи Дӯстов дар ҳузури президент Набиев масъала гузошта шуд, ки Горди миллӣ дар ҳайати се ҳазор нафар ташкил карда шавад. Таклиф қабул шуд. Ман, мулло Ҳайдар, Сангак, Бӯрӣ, Дӯстов, Набиев, Кенҷаев, Ҳувайдуллоев иштирок доштем.

Масъалаи роҳбари Горди миллӣ мондани Бӯриро Дӯстов ба миён гузошт. Вай гуфт, Бӯрӣ марди паҳлавон аст, аз дасти вай меояд ин кор. Баъд Набиев гуфтанд, ки ӯ унвон надорад, биёед, ба ӯ унвони подполковникӣ диҳем”. Дар идома Рустами Абдураҳим меафзояд, ки Бӯрӣ Ҷобиров гуфтааст, ба ӯ на рутбаи подполковникӣ, балки унвони генерал-майор диҳанд. Вале Раҳмон Набиев ба ин дархости ӯ ҷавоби рад медиҳад, ба далели ин ки Ф. Ниёзов, раиси Кумитаи дифоъ рутбаи генаралӣ дошт.

Нуктаи дигари ҷолиб ин буд, ки Рустами Абдураҳим, нафаре, ки дар ташкили Горди миллӣ саҳм дошт, эътироф мекунад, ки Бӯрӣ Ҷобировро контрол намекарданд, балки ӯ худаш ҳайати гордро интихоб мекард. “Масалан, як бачаи хулиганро командир монд, ки номаш Маталӣ буд”,- мегӯяд Рустами Абдураҳим.

Вале инро ҳам бояд гуфт, ки ин нишондоди Рустами Абдураҳим, 8-уми майи соли 1992, баъди ба асорат афтиданаш ба дасти нерӯҳои мухолиф гирифта шудааст.  Ба ҳар ҳол ин гордро генерал-майорҳо Ф. Ниёзов ва М. Муҳаммадҷонов бо автомати “Калашников” таъмин карданд. Ба қавли Бӯрӣ Каримов, теъдоди “Калашников”-ҳое, ки ба Горди миллӣ дода шуд, 1700 адад буд ва 2-юми май силоҳ ба дасти нерӯҳои горд расид. Аммо дар нишондоди Рустами Абдураҳим ин теъдод 700 адад ва санаи тақсими онҳо 24-уми апрел гуфта шудааст. Новобаста аз он ки теъдоди силоҳ чанду буду кадом сана он ба Горди миллӣ дода шуд ва замоне ки муътаризони майдони “Озодӣ” ба Кӯлоб баргаштанд, ин аслиҳаро дар даст доштанд.

Ба қавли Рустами Абдураҳим, “дар назди онҳо масъала гузошта шуд, ки агар давлат иқтидор дошта бошад, оппозитсия бояд пайдо нашавад...”. Дар ҳамин ҳол шаш рӯз баъд аз тасмими таъсиси горд ва мусаллаҳ кардани он, яъне 30-юми апрел шакли идории Тоҷикистон президентӣ эълом шуд ва дар пайи тавофуқе, ки мухолифон бо раисҷумҳуру Девони Вазирон доштанд, иддае аз нафароне, ки дар таъсиси ин горд саҳм доштанд, аз ҷумла Нарзуллоҳ Дӯстов ва генарал-майор Ф. Ниёзов аз мансаб барканор шуданд.

Гузашта аз ин, тибқи зербанди “б”-и банди 1-и протоколи созиши раисҷумҳуру Шӯрои Вазирон, фармони қаблии раисҷумҳур дар заминаи ташкили Горди миллӣ (аслан он горд набуд, балки полки Вазорати умури дохилӣ буд, ки тобеи раисҷумҳур шуд) ботил шуд. Вале ҳукумат силоҳҳои тақсимкардаашро бозпас гирифта натавонист. Ин дар ҳоле буд, ки 5-уми май, вақте генерал-майор Баҳром Раҳмонов, фармондеҳи Горди миллии раёсатҷумҳур бо мухолифин пайваст, мухолифин низ мусаллаҳ шуда буданд.

Дар чунин вазъ 7-уми май протоколи ташкили Ҳукумати Муросои Миллӣ миёни раисҷумҳури Тоҷикистон, Шӯрои Вазирон ва мухолифин ба имзо расид. Тибқи банди 14-и протоколи мазкур, дар иҷлосияи 15-уми Шӯрои Олӣ бояд масъалаи истеъфои Сафаралӣ Кенҷаев ва Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев баррасӣ мешуд.

Бинобар ин Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев, ки аз афроди калидии ҳалқаи ҳомиёни Раҳмон Набиев дар соли 1990-1991 маҳсуб мешуд, аз Душанбе рафт. Ба гумони ғолиб Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев ва Сафаралӣ Кенҷаев бо бардошт аз он ки дар иҷлосияи 15-уми Шӯрои Олӣ онҳо наметавонанд мансабҳои худро ҳизф кунанду тобеи мухолифин мешаванд, Душанберо такр карданд.

Онҳо медонистанд, ки вазъи соли 1992 аз вазъ дар соли 1991 тафовут дорад. Барои ҳамин Раҳмон Набиевро дар Душанбе на танҳо ба ҳоли худ танҳо гузоштанд, балки эълом доштанд, ки Ҳукумати Муросои Миллиро эътироф нахоҳанд кард. 11–уми май сессияи намояндагони Қайроққум эълом дошт, ки Ҳукумати Муросои Миллиро эътироф намекунад. Ба дунболи он 12-уми май Шӯрои вакилони халқи Кӯлоб низ чунин як мавзеи худро эълом дошт.

Нуруллоҳ Ҳувайдуллоев бошад, 14-уми май дар иҷлосияи 10-уми ғайринавбатии Шӯрои вакилони халқи вилояти Ленинбод ташкили Ҳукумати Муросои Миллиро табаддулоти давлатӣ унвон кард. Бо вуҷуди он ки Раҳмон Набиев дар саҳнаи сиёсӣ “танҳо” монда буд, аммо ба фаъолияташ идома  додан мехост. Зоҳиран ғайриқонунӣ хондани Ҳукумати Муросои Миллӣ аз ҷониби ду ҳуқуқшиноси матраҳи кишвар вазъро ба манфаиати эшон тағйир надод ва Н. Ҳувайдуллоев баъдтар ба Душанбе баргашту додситонии ҳукуматеро ба уҳда гирифт, ки замони аввали ташкили ин ҳукумат онро "табаддулоти давлатӣ" унвон намуда буд.

Оғози задухӯрдҳо ва изҳоротҳои зиддинабиевӣ

Моҳи июн аллакай вазъ дар вилояти Хатлон муташанниҷ шуд. Задухӯрдҳо дар қисмати минтақаи Қӯрғонтеппа ҳоли мардумро ба танг овард. Мухолифини ҳукумат дар минтақаи Кӯлоб зери фишор қарор доштанд. Ин дар ҳоле буд, ки амалан ҳукумати Раҳмон Набиев ба дасти мухолифин гузашта буд. Аммо вазъ дар ҷумҳурӣ аз он башорат медод, ки ҳукумати марказӣ идораи куллии кишварро аз даст додааст.

Ба гунаи мисол, Ҳукумати Муросои Миллӣ дар марказ шакл гирифта буд ва ин гувоҳ бар он буд, ки мухолифин ба ҳадафи худ расиданд, вале зери фишор қарор гирифтани мухолифин дар Кӯлоб, ҳатто Ғаффор Мирзоев, ки байни ду майдон хайма зада буд, ҳамчунин ба ду ҷабҳа қисмат шудани сокинони Вахш аз тасаллути комил бар кишвар надоштани ҳукумати вақт дарак медод.

Дар ҳамин айём, ба назари иддае аз муҳаққиқон, Шодмон Юсуф иштибоҳе кард, ки боиси оғози зиддияти Русия бо мухолифин шуд, ҳол он ки маҳз бо дахолати русҳо мухолифин дар тирамоҳи соли 1991 тавониста буданд ба мақсади худ ноил шаванд. Замоне ки мухолифин ба дунболи музокира бо Раҳмон Набиев ҷиҳати таҳаққуқи муқаррароти протоколи ташкили Ҳукумати Муросои Миллӣ буданд, ба навиштаи Валерий Яковлев, хабарнигори рӯзномаи “Известия”, Шодмон Юсуф гуфт, “нерӯҳои мусаллаҳи муттаҳидаи ИДМ агар минбаъд ҳам ба ихтилофоти дохилии Тоҷикистон мудохила кунанд, дар он сурат оппозитсия дар гумон аст, аз уҳдаи муҳофизати русзабонҳо барояд”.

 Ин мавзеъгирии “падари демократия” дар Тоҷикистонро коршиносон иштибоҳе медонанд, ки боиси дар муқобили нерӯҳои мухолифин қарор гирифтани Русия шуд. Дар натиҷа Ҳукумати Муросои Миллӣ, ҳукуматеро, ки вилоёти Кӯлобу Ленинобод эътироф надошт,  контроли вазъро аз даст дод ва Тоҷикистон ба гирдоби ҷанг печид. 16-уми июни соли 1992 дар шаҳри Қӯрғонтеппа тирпаррониҳо оғоз шуданд.

11 рӯз баъд аз аввалин тирпарронӣ дар ин шаҳр, 27 –уми июн дар ноҳияи Вахш бархӯрди мусаллаҳона сурат гирифт. 27-уми июл бошад, дар натиҷаи бархӯрдҳои мусаллаҳона дар деҳаи Сари Пули совхози Бахти ноҳияи Вахш 54 нафар кушта шуд. Талошҳои собиқ мухолифин, ки акнун аз як ҷониб соҳиби ҳукумат шуда буданд ва ҷониби муқобил, яъне ҷонибе, ки қабл аз Ҳукумати Муросои Миллӣ зимоми давлатдорӣ дар даст дошт, барои хотима бахшидан ба бархӯрдҳои мусаллаҳона бенатиҷа анҷом ёфт. Як вохӯрии ҷонибҳо дар таърихи 20-уми июн дар фурудгоҳи шаҳри Қӯрғонтеппа ва дуюм дидори онҳо дар шаҳри Хоруғ дар 26-уми июл баргузор шуд, аммо баъди мулоқоти баъдӣ дар Совхоз-техникуми ноҳияи Бохтар зардухӯрди шадид ба вуқӯъ пайваст, ки албатта, аз бенатиҷа будани гуфтушунидҳо дарак медод.   

Идома дорад...

1124
Барчаспҳо:
саҳми бузург, Президент, Раисҷумҳур, Раҳмон Набиев, Тоҷикистон
Эмомали Рахмон и Мухаммад Ашраф Гани

Раҳмон ва Ғанӣ дар Душанбе чиро баррасӣ хоҳанд кард?

415
(Таҷдидшуда 16:02 04.03.2021)
Президенти Афғонистон моҳи март бо сафари расмӣ ба Душанбе меояд. Вале на барои баррасии масъалаи терроризм, балки ба хотири гуфтугӯ оиди нархи қувваи барқ

ДУШАНБЕ, 4 мар — Sputnik. Мақомоти Афғонистон иттилоъ доданд, ки Ашраф Ғанӣ моҳи март бо сафари расмӣ ба Тоҷикистон меояд. Санаи дақиқи сафар, барнома ва ҳайат ҳанӯз эълон нашудааст, аммо эҳтимол меравад - сухан дар бораи амнияти давлатӣ ва иқтисодиёт меравад, ва қисми тиҷоративу молиявии гуфтушунидҳо барои Кобул хеле муҳимтар бошад.

Ба гуфтаи Шарбатулло Содиков, муҳаққиқи МГИМО, барномаи зидди ҷинояткорӣ стандартӣ хоҳад буд - ҳифзи амният дар марзҳо, муқовимат бо қочоқи маводи мухаддир ва мубориза бо ифротгароӣ дар баробари ҳамлаи интизории "Толибон".

"Аз ҷумла, ҷонибҳо масъалаи истирдоди ашхосеро баррасӣ мекунанд, ки метавонанд аъзои гурӯҳҳои ҷиноятӣ бошанд ё дар қочоқи маводи мухаддир даст дошта бошанд. Пандемияи коронавирус вазъи ҷиноятиро танҳо афзоиш додааст ва ҳам барои Афғонистон ва ҳам барои Тоҷикистон таҳдид мекунад, бинобар ин мавзӯи хеле муҳим барои мақомоти ҳарду кишвар хоҳад буд", - гуфт Содиков.

Аммо масоили иқтисодиёт муҳимтар хоҳад буд. Ҳамин тавр, рӯзи 1 март роҳбари Палатаи намояндагони Шӯрои миллии Афғонистон Мирраҳмон Раҳмонӣ ба Тоҷикистон омад ва бо Эмомалӣ Раҳмон сафари қарибулвуқӯи Ғанӣ ва инчунин якчанд лоиҳаҳои байниминтақавиро баррасӣ кард.

Муовини ӯ Маҳмад Маҳмадраҳим бошад, бо роҳбари Вазорати рушди иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон Завқӣ Завқизода мулоқот намуда, дар бораи ташкили терминали байналмилалии логистикӣ дар қаламрави МОИ "Панҷ" бо ҷалби сармояи афғонӣ сӯҳбат кард. Тахмин меравад, ки ин интиқол ва фурӯши молҳоро аз Афғонистон осон мекунад.

Ғайр аз ин, дар ин дидор масъалаҳои сохтмони корхонаҳои муштарак дар соҳаҳои фармасевтӣ ва саноати сабук баррасӣ карда шуданд.

Аммо нақшаҳои мушаххаси рушди тиҷорат ва истеҳсолот ягона чизе нестанд, ки ба зудӣ аз ҷониби Раҳмон ва Ғанӣ тасдиқ карда мешаванд.

Дар охири моҳи феврал Ҳукумати Тоҷикистон муҳлати ба истифода додани иншоот дар доираи лоиҳаи CASA-1000 -ро эълон кард. Лоиҳаи бузурги энергетикӣ содироти "барқи барзиёдии тобистона" -ро аз Тоҷикистон ва Қирғизистон ба Афғонистон ва минбаъд ба Покистон пешбинӣ мекунад.

Вазорати энергетикаи ҶТ гуфт, ки онҳо қисмати худро то охири соли 2021 ба итмом мерасонанд, яъне дар соли оянда як қатор минтақаҳои шимолии Афғонистон метавонанд дастрасии бефосила ба нерӯи барқ ​​дошта бошанд. Ва акнун бояд Раҳмон ва Ғанӣ тасмим гиранд, ки чӣ гуна амнияти хатҳои барқ ​​ва нархи як мегаваттро таъмин кунанд.

Беҳуда нест, ки Кобули расмӣ ба тиҷорат бо ҳамсоягонаш дар минтақа чунин аҳамияти калон медиҳад.

Бар хилофи собиқ президент Ҳомид Карзай, ки барояш аслан пул аз осмон мерехт (дурусттараш, аз ҷайби сарпарастони байналмилалӣ), манбаъҳои молиявии берунии Ғанӣ хеле маҳдуданд. Ва азбаски президент наметавонад ба сармоягузориҳои хориҷӣ беохир такя кунад, дастаи ӯ мекӯшад, ки иқтисоди ларзони миллиро ба навъе ба по хезонад.

Андрей Серенко, коршиноси Маркази омӯзиши Афғонистони муосир мегӯяд, аз нигоҳи иқтидори иқтисодӣ, лоиҳаҳои бузурги инфрасохторӣ ва савдои транзитии нисбатан хоксор барои ҳарду кишвар майдонҳои корношуда мебошанд.

"Далели гуфтаҳои боло сафари роҳбари Вазорати корҳои хориҷии Афғонистон Ҳаниф Атмар аст, ки ба наздикӣ ба Маскав парвоз кард ва ҳам Муҳаммад Каргар, ки сафари худро ба Боку ба наздикӣ ба анҷом расонд. Дар тӯли якуним соли охир командаи Ғанӣ як стратегияро амалӣ карда истодаанд - сохтани доираи маъмулии дӯстони Кобул на дар асоси мушкилоти амниятӣ, балки дар заминаи инфрасохтор", - шарҳ дод Серенко ба Sputnik Тоҷикистон.

Роҳбари Афғонистон дар кӯшиши шахсии худ барои дастгирии ҳамсоягонаш дар минтақа рӯҳбаландии дипломатӣ нишон дод. Дар муддати кӯтоҳ, Ғанӣ ба Тошканд, Ашқобод сафар кард ва Тоҷикистон охирин давлати сарҳадӣ дар Осиёи Марказӣ боқӣ мондааст, ки ӯ ҳанӯз ба он ҷо нарасидааст.

Манофеъи Кобулро дар Душанбе хуб дарк мекунанд ва аз ин рӯ мулоқоти ду президент самарабахш ва аз ҷиҳати созишномаҳои мутақобилан, судманд хоҳад буд.

"Афғонистон дар самти тиҷорат ва транзит як самти хеле умедбахш аст. Ҳар касе ки бо минтақа ҳамкориро на ҳамчун мушкил, балки ҳамчун манбаъ оғоз мекунад, аз ҳама бештар манфиат мебардорад", - таъкид мекунад Серенко.

Душанбе ҳадафи сафари Ғанӣ ба Тоҷикистонро гуфт

Берун аз Осиёи Миёна, чиниҳо аввалин шуда ба дарки ин мақсад расиданд, ки бидуни дастур ва оромона қарзҳои худро ба Кобул пешниҳод карданд. Маълум нест, ки Империяи Осмонӣ дар иваз чӣ хоҳад гирифт, аммо, тавре ки дар мисоли Тоҷикистон мебинем, ба эҳтимоли зиёд, саҳм дар конҳои металлҳои қиматбаҳо.

415
Барчаспҳо:
Эмомалӣ Раҳмон, Ашраф Ғанӣ, Афғонистон, Тоҷикистон
Ракетный комплекс Искандер-М

"Раққоси бад": шубҳаи Пашинян аз эътимоднокии "Искандар"-и Русия

253
(Таҷдидшуда 20:21 26.02.2021)
Истифодаи ҷангии системаҳои силоҳи пешрафтаи технологӣ ва дақиқ, тайёрии баланд ва муносиби мутахассисони соҳаро талаб мекунанд. Дар акси ҳол, онҳо метавонанд ба "системаи хато" табдил ёбанд, парвоз накунанд, ё "10 дарсад" тарканд

ДУШАНБЕ, 26 фев — Sputnik, Александр Хроленко. Сарвазири Ҷумҳурии Арманистон Никол Пашинян натиҷаҳои амалиётҳои ахири Қарабоғи Кӯҳиро дар мусоҳиба бо 1in.am арзёбӣ карда, ба эътимоднокӣ ва самаранокии ҷангии силоҳҳои Русия шубҳа кард. Ба гуфтаи ӯ, мушакҳои маҷмааи оперативӣ-тактикии Искандар ё умуман натаркидаанд, ё "10 фоиз" таркиданд (шарҳе набуд).

Ҳамзамон, Пашинян изҳори ният кард, ки ислоҳоти назарраси артиш - сохторӣ ва дар робита бо силоҳро анҷом диҳад.

Вазорати мудофиаи Арманистон аз шарҳи изҳороти духӯраи сарвазир дар бораи Искандар худдорӣ кард. Шояд яке аз мушовирон ба Пашинян ба қадри кофӣ иттилоъ надодааст ва ё қасдан гумроҳ кардаанд.

Хусусиятҳои коршоямӣ ва эътибори системаҳои мушакии Русия ба дараҷае баланд аст, ки онҳо ба муҳофизат аз таҳқир ниёз надоранд.

Беҳуда нест, ки Русия сеяки бозори ҷаҳонии силоҳро таҳти назорат дорад. Ҳаҷми содироти силоҳи Русия дар соли 2020 13 миллиард долларро ташкил додааст. Ин рақамҳо ва далелҳо аз сифати маҳсулоти мудофиавӣ шаҳодат медиҳанд, ки аксари кишварҳо бо пули бо меҳнати худ ба даст овардашуда ва бо арзиши пурра ба даст меоранд.

Дар дастҳои қодир, низоми мушакии Искандар ба ҳадафҳо дар кӯҳҳои Қафқоз ва баҳр бомуваффақият зарба мезанад (ҳангоми машқҳо) ва дар ҳолати ҷангӣ - дар Сурия ва шимоли Африқо. Даҳҳо кишвар мехоҳанд чунин силоҳҳоро ба даст оранд ва танҳо баъзе кишварҳо имкони ба даст овардани тағйироти содиротии "Искандар-Э"-ро доранд.

Арманистон хушбахт аст, зеро ҳеҷ гуна мушакҳои квазисталлистӣ мавҷуд нестанд, ки аз ҷиҳати масофа ва дақиқашон муқоисашаванда бошанд ва барои мудофиаи зиддиҳавоии душман номумкин бошанд.

Васвасаи квазисталлистӣ

Русия қобилиятҳои технологии баландро бо ҳама кишварҳо пай дар пай тақсим намекунад. Дар ин замина, мусоҳибаи Пашинян ба мисли  тарошаи аз бомафтода аст. Маҷмааи Искандер-Мро артиши Русия соли 2006 сохт, ки дар синфи худ беҳтарин дар сайёра шинохта шудааст ва рейтинги "силоҳи солҳои 80" таҳқиромез ба назар мерасад.

Изҳороти ошкорои сарвазири Арманистон нисбати мушаки Русия ба мо имкон медиҳад, ки чанд фарзия ва хулоса барорем. Ноуҳдабароӣ ё маълумоти ғалат метавонад сенарияи ниҳоӣ нест (он хеле содда менамояд).

Шояд бадномкунии оммавии силоҳҳои Русия "масъалаи интихоби стратегӣ" бошад, ҷузъи барномаи муайяни ислоҳоти сохторӣ ва сифатии артиши Арманистон аст ва пас саволҳо ба миён меоянд. Ереван дар ояндаи наздик кадом силоҳро ба даст оварданист, ки мувофиқи кадом меъёрҳо қобилияти мудофиавии худро тақвият мебахшад? Ва, муҳимтар аз ҳама, ҳадафи ниҳоии марҳилаи нави рушди низомӣ чист?

Чунин тахмин кардан мантиқан аст, ки пас аз ҷангҳои тирамоҳӣ дар Қарабоғ хулосаҳо бароварда шуда, нақшаҳо омода шудаанд. Аммо, мақоле ҳаст, ки "Ғалаба ҳамеша падари зиёд дорад ва мағлуб ҳамеша ятим аст." Аз мусоҳиба бо Пашинян бармеояд, ки дар Вазорати мудофиа ва Ситоди Генералӣ корҳои зиёди таҳлилӣ бо мақсади "исбот кардан, фаҳмидан, дидани тамоми ҳақиқат дар бораи ҷанг" идома доранд, ки беш аз 1000 парвандаи ҷиноӣ боз шудааст.

Фаҳмидани он душвор аст, ки дар ин ҷо чӣ бештар аст - ҷустуҷӯи ҳақиқат ва ислоҳи стратегия ё "таъини гунаҳгорон" - барои репрессияи минбаъда. Ва барои канорагирӣ аз масъулияти "падарон" -и асосии шикаст, ки шумораи онҳо ба таври объективӣ бо рақами бе сифр маҳдуд карда шудааст.

Дар матни васеи мусоҳиба оид ба амнияти миллӣ дар доираи "ӯҳдадориҳои СПАД дар ягон ҷумла зикр нашудаанд.

 СПАД ягона пуштибони боэътимоди Арманистон дар шароити нооромиҳои пас аз ҷанг ва сулҳи ноустувори Қарабоғ аст. Калимаҳои "инқилоб" ва "Конститутсия", ки зуд-зуд истифода мешаванд, худ аз худ чизе танзим нахоҳанд кард, онҳо амнияти кишварро кафолат дода наметавонанд.

Артиш асоси устувории ҳар як давлат аст, аммо муҳокимаҳо дар бораи "ислоҳоти назаррас" бидуни нақшаи мушаххаси амал харобиовар ба назар мерасанд. Инчунин баҳсҳои сатҳӣ дар бораи зарфиятҳои пасти ҷангии силоҳҳои Русия, бо ишораҳо дар бораи фасоди бебаҳс дар артиши миллӣ ва бахши таъминоти ҳамкориҳои ҳарбӣ-техникӣ.

Ноаён ва муқовиматнопазир

Системаи мушакии Искандер-М барои нобуд кардани ҳадафҳои муҳими душман (пойгоҳҳои ҳарбӣ, постгоҳҳои фармондеҳӣ ва марказҳои иртиботӣ, системаҳои мушакӣ, ҳавопаймоҳо ва чархболҳо дар фурудгоҳҳо) дар масофаи то 500 км бо дақиқии баланд тарҳрезӣ шудааст (Арманистон Искандар-Э-ро гирифтааст, ки  масофаи он то 300 км) мебошанд.

Афзалиятҳои асосии маҷмаа: ҳаракати стратегӣ, қобилияти пинҳонӣ иҷро кардани вазифаи ҷангӣ ва зарбаҳои мушакӣ, ҳисобкунии автоматӣ ва вуруди рисолати парвоз, эҳтимолияти ба итмом расонидани рисолати ҷангӣ дар шароити зидди оташ ва чораҳои зидди электронӣ.

Ҳар як партоби Искандар мобилӣ ва мустақил аст. Он метавонад дар ҳама ҷо ва ҳар вақт ва ҳатто мустақилона аз моҳвораҳои разведка ё ҳавопаймоҳо кор кунад. Барои ҳадаф, барнома, системаи новбари инерциалӣ, сигналҳои моҳвораҳои ГЛОНАСС истифода мешаванд.

Туркия аз Русия системи мушакии С-400 "Триумф" мехарад

Ракетаҳои баландмаҳками "Искандар" сатҳи хурди инъикоскунанда доранд, роҳҳои мураккаби парвоз (бо рулҳои газ-динамикӣ ва аэродинамикӣ идора карда мешаванд). Комплекс ду навъи мушак дорад.

Системаи мушакии "Искандер-М" аз ҷиҳати дақиқӣ, самаранокии омода сохтани мушакҳо ва дигар хусусиятҳо аз беҳтарин маҷмӯаҳои оперативӣ-тактикии хориҷӣ (LORA, Lance, ATACMS, Pluton) бартарӣ дорад.

Аналоги наздиктарин маҷмааи оперативӣ-тактикии Исроил LORA мебошад, ки аз ҷиҳати масофа ва дақиқаш пасттар аст (зиёда аз ин, мушакҳои Лаура бо траекторияи пешбинишавандаи баллистикӣ ҳаракат мекунанд).

Нерӯҳои дарёии Русия сангарҳои "Давлати исломӣ"-ро дар Сурия мушакборон карданд

Амрикоиҳо ин ҷо қафо монда истодаанд - дар соли 2020 онҳо аз модернизатсияи маҷмааи "антиқа" -и ATACMS даст кашиданд ва акнун ба сохтани як мушаки зарбазани зарфияти баланд барои системаҳои мушакии сершумори M270 MLRS ва HIMARS бо масофаи то 300 км шурӯъ карданд. Тибқи пешгӯиҳои мутахассисони бонуфузи Федератсияи Русия, аналогҳои хориҷии Искандар на пештар аз соли 2025 пайдо мешаванд.

253
Барчаспҳо:
силоҳ, Русия, Арманистон
Цветы в городе Душанбе

Ҳаво 8 март дар Тоҷикистон чигуна мешавад

0
(Таҷдидшуда 09:19 07.03.2021)
Аз рӯйи маълумоти мутахассисони Агентии обуҳавошиносии мамлакат, дар Рӯзи Модар Тоҷикистонро ҳавои бебориш интизор аст.

ДУШАНБЕ, 7 мар – Sputnik.  Имрӯз ҳаво дар шаҳри Душанбе қисман абрнок шуда, борон меборад.  8 март ҳаво тағйирёбандаи бебориш мешавад.

Шамол аз самти ғарб бо суръати 3-8 метр дар як сония мевазад. Дар ин рӯз ҳаво шабона 3+5 ва рӯзона 15+17 дараҷа гарм мешавад, менависад "Ховар" дар истинод ба агнетии обуҳавошиносӣ.

Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 7 март ҳавои тағйирёбанда шуда, дар ноҳияҳои ғарбии вилоят боридани  борон ва барф дар назар аст.  8 март ҳаво тағйирёбандаи бебориш мешавад.

Шамол аз самти ғарб бо гузариш ба шарқ бо суръати 3-8 метр дар як сония мевазад. Ҳаво дар ғарби вилоят шабона ва рӯзона 3+8 дараҷа гарм  мешавад.

Дар шарқи вилоят ҳаво шабона аз 18-23 то 26-31 дараҷа хунук ва рӯзона аз 1-6 то 7-12 дараҷа хунук мешавад.

Ҳаво дар вилояти Суғд 7 март тағйирёбанда шуда, дар баъзе ноҳияҳо борони бошиддат меборад.  Боридани жола аз эҳтимол дур нест.

8 март ҳавои камабр ва тағйирёбандаи бебориш дар назар буда, дар баъзе ноҳияҳо туман мефарояд. Шамол аз самти ғарб бо гузариш ба шарқ бо суръати 3-8 метр дар як сония мевазад. Ҳаво дар водиҳо шабона 3+8 ва рӯзона 12+17 дараҷа гарм мешавад.

Дар вилояти Xатлон 7 март ҳаво тағйирёбанда шуда, дар ноҳияҳои алоҳида борони кӯтоҳмуддат меборад.  Дар баъзе ноҳияҳо бориши борон  бошиддат шуда, ба амал омадани жола аз эҳтимол дур нест.

8 март дар ин вилоят ҳаво камабри бебориш  мешавад. Дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ туман мефарояд. Шамол аз самти ғарб бо гузариш ба шарқ бо суръати 3-8 метр дар як сония мевазад.

Ҳарорати ҳаво дар водиҳо шабона 4+9 ва рӯзона 18+23 дараҷа гарм мешавад. Дар ноҳияҳои доманакӯҳӣ ҳаво шабона аз 1 дараҷа хунук то 4 дараҷа гарм ва рӯзона 10+15 дараҷа гарм мешавад.

7 март дар ноҳияҳои тобеи марказ ҳаво тағйирёбанда шуда, борон меборад. 8 март ҳавои камабр ва тағйирёбандаи бебориш мешавад. Ҳарорати ҳаво дар водиҳо шабона 3+8 ва рӯзона 13+18 дараҷа гарм мешавад.

0
Барчаспҳо:
Рӯзи модар, ҳаво, Тоҷикистон