Таджикские сомони и рубли, архивное фото

Болоравии нархи нафт, коронавирус ё ваҳм: чаро дар Тоҷикистон нархи рубл поён рафт

60
(Таҷдидшуда 00:15 22.03.2020)
Дар моҳи март дар Тоҷикистон қурби рубли русӣ нисбати сомонӣ якбора коҳиш ёфт. Сутуни Sputnik Тоҷикистон сабабҳои рух додани ин чизро дарк кард

ДУШАНБЕ, 18 мар — Sputnik, Дмитрий Верхотуров. Дар моҳи март Бонки миллии Тоҷикистон қурби рубли русиро нисбати сомонӣ ба таври назаррас коҳиш дод. Агар қурби қаблӣ барои 1 рубл 0,1413 сомонӣ буд, пас 18 март қурби Бонки миллии Тоҷикистон 0,1293 сомонӣ буд.

Ва ин як ҷаҳиши тасодуфӣ дар қурби асъор вобаста нест, ки ба хусусиятҳои бозори дохилии асъор вобаста аст, балки баъзе тамоюлҳое, ки дар тӯли якчанд рӯз идома доранд.

Бисёр вақт метавон фаҳмонд, ки беқурбшавии рубли русӣ сабаби пастравии нархи нафт аст ва ин ба таври ғайримустақим дар Тоҷикистон инъикос ёфтааст. Барои Русия ин дар ҳақиқат чунин аст: коҳиш ёфтани нархи нафт ба бозори асъор ворид шудани рублро меорад, ки болоравии онҳо ба беқурбшавӣ меорад. Ин падида бо ҳар гуна тағирёбии нархи нафт ба пастшавӣ мушоҳида мешавад. Аммо, Тоҷикистон нафтро намефурӯшад ва аз ин рӯ, ин тавзеҳот кор намекунад.

Ба андешаи ман, эҳтимол дорад, ки ин падида бо рӯйдодҳои тамоман гуногун, бахусус бо эпидемияи коронавирус алоқаманд бошад.

Тадбирҳои карантинӣ ва баъзан воҳима дар бозорҳо, албатта, ба иқтисодиёт таъсир мерасонанд ва метавонанд ба бозори асъори ҷумҳурӣ фишор оваранд.

Паноҳаи озуқаворӣ

Ногаҳон дар бозори асъори Тоҷикистон қурби рубл хеле зиёд шуд ва ин ба паст шудани қурби рубл ба қурби сомонӣ оварда расонид. 

Аммо рубл дар биржаи асъори Душанбе чӣ гуна пайдо мешавад? Дар асл, танҳо як манбаи воридшавии рубл ба иқтисодиёти Тоҷикистон мавҷуд аст - интиқоли шаҳрвандони Тоҷикистон, ки дар Русия кор мекунанд. Интиқолҳо ба гиранда дар Тоҷикистон бо сомонӣ дода мешаванд, яъне бонке, ки аз Русия бо рубл пул интиқол кардааст, бояд ин рублро фурӯшад.

Ва яке аз сабабҳои аввалини ба вуқӯъ омадани чунин рубл, эҳтимол аз вуқӯи маъруфи озуқаворӣ дар Душанбе 3-5 март аст. Шубҳае нест, ки он вақт бисёре аз сокинони Душанбе, инчунин сокинони шаҳру минтақаҳои дигар, хешовандони худро дар Русия занг зада, хоҳиш карданд, ки барои харидани саривақт хӯрок пул фиристанд.

Воҳима хотима ёфт ва ҷараёни пул рафт. Барои интиқол, як тоҷике, ки дар Русия кор мекунад, бояд аз кордиҳанда пул гирад, масалан, пешпардохт, ки вақти муайянро мегирад. Ҳамагӣ як ҳафта гузашт, дар Русия муҳоҷирон пул ҷамъ карданд ва онҳоро ба ватанашон сар карданд. Инҷо болоравии қурби асъор дар натиҷаи ворид шудани рубл ба интиқолҳо дар бозори асъори Тоҷикистон ба амал омад.

Бастани сарҳади Русия

Аммо агар пастравии қурби асъор танҳо бо ваҳмҳои озуқаворӣ вобаста бошад, пас вазъи коҳиш ёфтани воридшавии рубл, вазъ дар бозори асъор зуд барқарор мешавад. Аммо, тавре мебинем, қурби рубл нисбати сомонӣ каме каме боло рафт, ки ин аз он шаҳодат медиҳад, ки воридшавии рубл ба Тоҷикистон ҳоло ҳам идома дорад. Сабаб чист? 

Чунин ба назар мерасад, ки дар ин муддат то бастани сарҳадҳо чораҳои карантини сарҳадӣ дар Русия пурзӯр карда шуданд. Қарор дар бораи бастани сарҳад барои шаҳрвандони хориҷӣ (ба истиснои онҳое, ки иҷозати зист дар Русия доранд) қабул карда шуд ва аз 18 март то 1 май, шаҳрвандони хориҷӣ наметавонанд вориди Русия шаванд. Гуфтан душвор аст, ки ин манъкунӣ то кай идома меёбад, оё он пеш аз ба охир расидани давраи ҷудошуда бекор карда мешавад. Ин метавонад бо беҳбуди вазъи эпидемиологӣ сурат гирад.

Барои муҳоҷирон (ва на танҳо аз Тоҷикистон), ин манъ маҳдудияти бебаҳост. Воқеан, сафари нақшавӣ ба Ватан, барои корҳои оилавӣ, ба роҳи яктарафа бо таъхири шадид бармегардад. Омилҳои дигари марбут ба коронавирусро, ки ба шуғли шаҳрвандони Тоҷикистон дар Русия таъсири манфӣ мерасонанд, набояд қайд кард.

Умуман, тахмин кардан мумкин аст, ки дар баробари пайдоиши аввалин маълумот дар бораи эҳтимолияти бастани сарҳад, муҳоҷирони тоҷик ҳарчӣ метавонистанд ба ватанашон интиқол диҳанд (интиқолҳо метавонанд ба суратҳисобҳои бонкӣ дар бонкҳои Тоҷикистон бошанд) ҳамчун як суғурта.

Ҳамаи ин инчунин ҷараёни қурби рублро ба Тоҷикистон дастгирӣ мекунад, ки баъдан боиси беқурбшавии рубл нисбат ба сомонӣ мегардад.

Пиндоштҳо ва омор

Сабабҳои дар боло коҳишёфтаи рубл, албатта тахминҳо ҳастанд ва то ҳол онҳо бо ягон маълумоти аниқтар тасдиқ кардани онҳо нестанд. Эҳтимол аст, ки дар оянда омор пайдо мешавад, ки ин ба таври дақиқ доварӣ карданро имкон медиҳад, масалан, омори интиқол, ки дар моҳи март ба таври чашмрас ҳаҷми маблағҳои интиқолшударо нишон медиҳад.

Аз тарафи дигар, сабаби дигари коҳиши қурби рублро дар нуқтаҳои мубодилаи асъори тоҷик тасаввур кардан душвор аст. Аз ҷиҳати назариявӣ, инро фаҳмонидан мумкин аст, ки аҳолӣ пасандозҳои рубли худро партофта, онҳоро ба сомонӣ ё доллар иваз мекунад. Аммо ин инчунин бо коронавирус ва ҳама чораҳои зиддиэпидемиологӣ зич алоқаманд аст.

Умуман, карантини Русия барои иқтисодиёти тамоми кишварҳои Осиёи Марказӣ як озмоиши ҷиддӣ ба назар мерасад, аз он ҷое, ки муҳоҷирон ба Русия асосан аз Русия, Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон мераванд. Ва на танҳо дар шакли ҷаҳишҳои асъорӣ.

Аввалан, аз ҳисоби карантин, шуғли муҳоҷирони ин кишварҳо дар Русия коҳиш меёбад. Яъне, дар як ё ду моҳи оянда кишварҳо контингенти назарраси одамонро ба даст меоранд, ки бе кор ва даромад мемонанд. Дуюм, ҳаҷми интиқоли пулии муҳоҷирон ногузир дар миқёси умумӣ ва солона коҳиш меёбад, ки барои Тоҷикистон ва Қирғизистон ниҳоят муҳим аст, зеро норасоии маблағҳои асъорӣ савдои хориҷӣ ва буҷаи онҳоро халалдор мекунад.

Гузашта аз ин, оқибатҳои карантинро эҳтимол чанд моҳ пас аз қатъ шудани он эҳсос кардан мумкин аст.

60
Барчаспҳо:
нафт, сомонӣ, Тоҷикистон, Русия
Президент РФ Владимир Путин и председатель КНР Си Цзиньпин

Алвидоъ, доллар: Русия ва Чин ба асъори амрикоӣ ҷойгузин ёфтанд

638
Дар соли 2015 қариб 90 дар сади савдои дутарафа тавассути доллар анҷом дода мешуд. Аммо пас аз оғози ҷанги тиҷории байни Амрико ва Чин кӯшишҳои мувофиқакардашудаи Маскав ва Пекин ин нишондод дар соли 2019 камтар аз 50 дар садро ташкил дод

ДУШАНБЕ, 9 авг — Sputnik. Русия ва Чин дар роҳи паст кардани вобастагӣ аз доллар фаъолона ҳамкорӣ мекунанд. Коршиносон мегӯянд, чунин ранг гирифтани ҳол метавонад дар натиҷа байни Пекин ва Маскав "иттиҳоди молие" -ро ба миён орад, менависад нашрияи машҳури ҷопонӣ Nikkei Asian Review.

Нашрия ба маълумоти Бонки марказии Русия ва Хадамоти федеролии гумруки кишвар истинод мекунад. Бино бар омори ниҳодҳои мазкур, бори нахуст дар торихи ҳамкориҳои тиҷории Русияву Чин саҳми доллар ба камтар аз 50 дар сад афтодааст.

"Доллар фақат барои 46 дар сади муҳосибаи байни Русия ва Чин истифода мешавад. Дар ҳамин ҳол евро 30 дар сад ва пули миллӣ 24 дар сади муҳосибаҳои ду кишварро ташкил медиҳанд", - омадааст дар гузориши Nikkei Asian Review.

Бо доллар кор мекунӣ, муҷозот мешавӣ: додгоҳ раиси ширкати “Тоҷикояндасоз”-ро ҷарима кард

Таъкид мешавад, ки солҳои охир, Русия ва Чин дар солҳои охир дар савдои дутарафаашон истифодаи долларро ба маротиб коҳиш доданд.

"Дар соли 2015 қариб 90 дар сади савдои дутарафа тавассути доллар анҷом дода мешуд. Аммо пас аз оғози ҷанги тиҷории байни Амрико ва Чин кӯшишҳои мувофиқакардашудаи Маскав ва Пекин ин нишондод дар соли 2019 камтар аз 50 дар садро ташкил дод", - тавзеҳ медиҳад Nikkei Asian Review.

Тавре мудири Институти тадқиқотҳои Шарқи дури АИР Алексей Маслов гуфт, "дедолларизатсия" ё долларгурезии Амрикову Чин ба "қулла" наздик мешавад, ки метавонад муносибатҳои Маскав ва Пекинро то "иттиҳод" расонад.

"Ҳамкориҳои Русия ва Чин дар соҳаи молия аз он мегӯяд, ки онҳо дар ниҳоят дар ҳоли ёфтани параметрҳои иттиҳоди ҷадид бо якдигар ҳастанд. Бештаринҳо интизор доштанд, ки ин иттиҳод ё тиҷорӣ ё низомӣ хоҳад буд, аммо он ҳоло бешатр ранги молӣ мегирад. Ин барои ҳарду кишваркафолати мустақилӣ медиҳад", - гуфт вай.

Nikkei Asian Review қайд мекунад, ки "дедолларизатсия" аз соли 2014 авлавият дошт. Русия ҳамчунин пас аз таҳримҳои ИМА маҷбур шуд, ки ба асъори амрикоӣ ҷойгузин ёбад.

"Ҳамагуна амалиёти бонкие, ки дар тамоми ҷаҳон тавассути доллар анҷом дода мешаванд, дер ё зуд аз бонки амрикоӣ мегузарад. Ин маънои онро дорад, ки ҳукумати Амрико метавонад ба ин бонк супориш диҳад, ки ин ё он амлиётро мутаваққиф кунад", - тавзеҳ дод иқтисодшиноси ING Bank  дар Русия Дмитрий Долгин.

Дедолларизатсия пас аз ворид намудани миллиардҳо доллар молиёт ба колои чинӣ аз ҷониби ҳукумати Доналд Трамп фарохтар гардид.

"Мо онҳоро нодида гирифтем": Ғарб комёбии низомии Русияро дар Сурия эътироф кард

"Танҳо ба наздикӣ Чин ва иншоотҳои бузурги иқтисодӣ дарк карданд, ки онҳо низ дар вазъи ҳамтоёни русашон метавонанд қарор гиранд: зери таҳримҳо монанд ва ҳатто аз системаи SWIFT берун оянд", - иқрор мешавад, корманди илмии Маркази тадқиқотҳои Шонгхойи донишгоҳи Чжан Син.

Дар натиҷа дар соли 2014 Русия ва Чин созишномаи сесолаи мубодилаи асъорӣ бастанд. Он ба Маскав ва Пекин имконият дод, ки асъори якдигарро бе харидорӣ намудан аз бозори асъор дастрас карда тавонанд. Соли 2017 ин созишномаро ба 3 соли дигар тамдид карданд.

Тобистони соли 2019 ҷонибҳо созишномаи ивазкунии доллар ба пули миллӣ дар савдои байналмилалиро бастанд. 

Афзун бар ин, Русия аз ҳисоби доллар захираҳои юанро фаъолона бой мекунад. Бино бар иттилои Nikkei Asian Review Русия захираи чоряки юанро дар бозори ҷаҳонии асъор азхуд кардааст.

Тавре Маслов мегӯяд, кӯшиши Русия дар ҷамъоварии юан на танҳо бо мутанаввиъ намудани захираҳои асъори кишвар вобаста аст.

"Русия дар муносибат бо Амрико нисбат ба Чин мавқеи қатъиеро ишғол мекунад. Русия ба мубориза одат кардааст, он ба гуфтушунид намебарояд. Русия ба ҳамкории молӣ бо Чин нишон медиҳад, ки Чин низ мавқеашро мисли ӯ қатъӣ карда метавонад", - афзуд вай.

Дар ҳамин ҳол вожгун кардани доллар осон нест.
Ба гуфтаи иқтисодшиноси Донишгоҳи Ҳорвард Ҷеффӣ Франкел, доллар якчанд афзалият дорад, ки то ҳол ягон асъори кишварҳои дунё бо он баробар шуда наметавонанд.

Дар ҳамин ҳол, коршинос иқрор мешавад, ки вазъи долларро қарзи давлатии Амрико ва сиёсати таҳримбардори кишвар метавонад коста кунад.

Эрон таҳримҳои Амрико бар зидди ин кишварро терроризми иқтисодӣ хонд

"Таҳримҳо як воситаи муҳими Амрико мебашанд, аммо кӣ гуфта наметавонад, ки дигарон низ метавонанд ин роҳро пеш гиранд", - гуфт дар анҷом иқтисодшинос.

638
Вице президент академии образования Таджикистана Каримова Ирина Холовна

Касбро намедонанд: Каримова дар бораи мушкили асосии довталабон дар Тоҷикистон

193
Довталабон дар Тоҷикистон аксаран ба факултаҳои иқтисод ва ҳуқуқ мераванд, зеро онҳо танҳо мехоҳанд  дипломи маълумоти олиро бигиранд ва намефаҳманд, ки пас аз донишгоҳ чи кор онҳо интизор аст, мегӯяд профессор Ирина Каримова

ДУШАНБЕ, 8 авг — Sputnik. Тӯли солҳои зиёд ҷавонони Тоҷикистон  ихтисосҳои техникӣ ва табииро (ба истиснои тиббӣ) сарфи назар карда, ба ҳуқуқшиносон, иқтисоддонон ва духтурӣ дохил мешаванд.

Ба гуфтаи Ирина Каримова, доктори илмҳои педагогӣ, профессори Академияи таҳсилот, далел он аст, ки дар самти омӯзиши касбӣ дар мактабҳо кор бурда намешавад ва ҷавонон як факултетро бо ихтисоси васеъ интихоб мекунанду  умедворанд мешаванд, ки маълумоти олӣ ба таври автомотӣ ҳадди аққал ягон корро таъмин мекунад.

Ба гуфти мутахассис онҳо дар бораи пас аз хат дар куҷо кор карданашон ва чи кас шуданашон фикр намекунанд.

“Эҳтимол баччаҳои ҷавонро гуногунрангии касбҳои ояндаи худ ҷалб мекунанд. Охир, боварӣ дорад, ки дар ҳама ҷо иқтисодчӣ лозим аст - вай метавонад ба муҳосиб, менеҷер, корманди бонк кор кунад.  Ҳамин тавр, қариб дар ҳама гуна ташкилотҳои тиҷоратӣ ҳуқуқшинос лозим аст. Аммо суол ин аст, ки оё онҳо дар бозор талабот хоҳанд дошт ", -шарҳ дод Каримова ба Sputnik Тоҷикистон.

Ба гуфтаи вай, ҳатто бо касби духтур, ки хеле маъмул ва обрӯманд аст, мушкилот вуҷуд дорад - аксарияти довталабон намефаҳманд, ки омӯзиши шашсола дар соҳаи тиб чӣ қадар душвор аст. Аз ин сабаб, бисёриҳо пас аз соли 1-2-юм донишгоҳро тарк мекунанд.

193

Бомбандози Су-27 ду ҳавопаймои ҷосусии Амрикоро забт кард - видео

0
(Таҷдидшуда 18:56 09.08.2020)
Бомбандози Русия СУ-27 ду ҳавопаймои ҷосусии Амрикоро дар манотиқи бетарафи Баҳри Сиёҳ, забт кард. Низомиёни Амрикоро Қувваҳои дифоъи ҳавоии Русия ошкор карданд ва ба ҳаво бархостанд

"Экипажи бомбандози Русия оҳиста -оҳиста ба ҳавопаймо наздик шуда, онҳоро чун ҳавопаймои ҷосусии - RC-135 ва Р 8А "Посейдон" муайян кард. Нақзи марзи давлатии Федератсияи Русия аз ҷониби ҳавопаймоҳои ҷосусии Амрико иҷозат дода намешавад", - гуфт Вазорати дифоъи Русия.

Ин дуюмин қазияи ҳавоӣ дар масири Баҳри Сиёҳ мебошад. Бори аввал СУ-27 - RC-135 ва Р 8А "Посейдон" - ро ҳафтае пеш забт карда буд. Иғвогарӣ дар сарҳади Русия ҳамоно бештар мешавад.

Миёнаҳои моҳи июл бомбандозони Русия аз болои Баҳри Сиёҳ ду ҳавопаймои ҷосусӣ - боз ҳам ҳамон - Р 8А "Пасейдон" ва U-2S забт карданд.

Моҳи июн Қувваҳои ҳавоии Русия бомбандозони ИМА B-52H-ро забт карда буданд. Онҳоро ҳавопаймоҳои Су-30, Су-35 ва МиГ-31 ҳамроҳӣ карданд.

Моҳи май халабонони Русия бомбандози ИМА B-1B - ро дар масири Баҳрҳои Сиёҳ ва Балтик забт карда буданд.

Пас аз ҳар амали иғвогарона амрикоиҳо Русияро бидуни ҳеҷ далел, дар рафтори ношоям гунаҳкор мекунанд.

Вазорати дифоъи Русия ин айбдориро беасос мехонанд ва қайд мекунанд, ки доим тибқи меъёрҳои байналмилалӣ амал менамоянд.

Ин амалҳои иғвогарона авзоъи минтақаро муташанниҷ мегардонад. Вале бад шудани вазъият ва натиҷаҳои бебозгаштро танҳо бо касбияти халабонони Русия мешавад бартараф кард.

 

 

 

 

 

 

 

 

0
Барчаспҳо:
халабон, ҳавопаймо, Русия