Президент США Дональд Трамп

Трамп мутмаин аст, ки наҷоти Амрико дар кайҳон аст

128
(Таҷдидшуда 16:31 10.04.2020)
Президенти ИМА фармонеро имзо кард, ки он ҳуқуқи амрикоиҳоро барои истихроҷи захираҳо дар кайҳон таъмин мекунад

ДУШАНБЕ, 8 апр — Sputnik, Ирина Алкснис. Дар ҳуҷҷат ба таври возеҳ гуфта шудааст: космос" домейни қонунӣ ва физикӣ як ҷузъи нодири фаъолияти инсон аст ва Иёлоти Муттаҳида онро майдони ҷамъиятӣ ҳисоб намекунад".  Аммо, тавре ки Кохи Сафед дуруст қайд кард, Иёлоти Муттаҳида танҳо мавқеи дарозмуддатро тасдиқ кард ва бидуни тағирот ба он. 

Таваҷҷӯҳи бештар - асосан ба таври оҷилона - аз эҳтимолияти ба имзо расонидани ин фармон ба миён омадааст: барои Амрикову раҳбари он дигар мушкилоти фавқулодда вуҷуд надорад!

Воқеан, гарчанде ки тамоми ҷаҳон имрӯзҳои душворро аз сар мегузаронанд, ибораи "тӯфони комил" барои тавсифи вазъ дар Иёлоти Муттаҳида бештар мувофиқ аст.

Аз як тараф, эпидемияи шадиди COVID-19: шумораи зиёдтари сироятшудагон ва зиёда аз даҳҳо фавтидагон.

Аз ҷониби дигар, бӯҳрони шадиди иқтисодӣ ба назар мерасад, ки ҳукуматҳо барои рафъи он чораҳои фавқулодда меандешанд, ки коршиносон онҳоро бо бомбаи атомӣ муқоиса мекунанд ва ошкоро ишора карданд, ки қадамҳо барои наҷот додани иқтисодиёт метавонанд оқибатҳои харобиоварро боз ҳам зиёдтар кунанд.

Табиист, ки иқтисодиёт табиатан аз паси он афтод ва дафни фавқулодда - воқеан - дастовардҳои се соли президентии Трампро дафн кард. Бекорӣ сабтҳоро сабт мекунад ва коршиносон метарсанд, ки ин танҳо ибтидо аст ва он боз ҳам бадтар мешавад.

Ғайр аз он, каме бештар аз шаш моҳ то интихоботи навбатии президентӣ боқӣ мондааст - ин на танҳо барои соҳиби кунунии Кохи Сафед, балки барои тамоми кишвар тақдир аст.

Ва дар чунин вазъ Доналд Трамп зарурияти таваҷҷӯҳро ба фазо баррасӣ кард.

Ва барои ӯ ин таваҷҷӯҳи тасодуфӣ нест. Вай борҳо ба ин мавзӯъ муроҷиат кардааст.

Моҳи январи соли гузашта маълум шуд, ки Президенти Иёлоти Муттаҳида дар баъзе ҳолатҳо пешниҳод кардааст, ки агар NASA одамро ба Марс то соли 2020 расонад, маблағи номаҳдуди пулро ба NASA ҷудо кунад.

Дар моҳи марти соли 2019, Трамп талаб кард, ки амрикоиҳо дар панҷ сол ба Моҳ супурда шаванд. Дар моҳи июл, вай ба сӯҳбат дар бораи сайёраи Сурх баргашт ва ваъда дод, ки парчами ИМА дар он ҷо барвақт насб хоҳад шуд.

Моҳи феврали соли равон, президент ба Конгресс бо дархости маблағгузории барномаи парвозҳои парвозкардашуда ба Моҳ ва Марс муроҷиат кард. Ҳамин тавр, қарори нав ба сиёсате, ки Трамп дар тӯли чандин солҳо роҳандозӣ мешавад, комилан мувофиқат мекунад. 

Саволи асосӣ гуногун аст: чӣ гуна як пайдарҳамии шабеҳро, агар мантиқ набошем, роҳбари ИМА бо мавзӯи кайҳон арзёбӣ кунем?

Эҳсоси ҳавасмандии Доналд Трамп ба як калима табдил ёфтааст, ки ба осонӣ ба рақибон имкон медиҳад, ки ӯро дар ҳама гуна гуноҳҳо, аз ҷумла аблаҳӣ ва ҳатто девона айбдор кунанд (кор барои Кремл ҳатто номбар карда намешавад).

Бо вуҷуди ин, дар тӯли солҳои мавҷудияти вай дар Кохи Сафед, устоди ӯ исбот кард, ки ин тасвир танҳо халқи беруна аст, дар асл мо дар назди мо менеҷери оқил ва хеле муассире ҳастем, ки дар шароити номусоид муваффақ шуда метавонад. Вай тавонист вазъро дар Вашингтон ба нафъи худ баргардонад, ки дар он қариб тамоми мошини давлатии ИМА бар зидди вай кор мекард. Вай натиҷаҳоро аз системаи иқтисодӣ берун овард, ки мухолифонаш танҳо имконнопазир ва дастнорас ҳисоб мекарданд. Бале, ҳоло ин муваффақиятҳо зери фишори вазъҳо нест шуданд (ки Трамп низ дар бораи он, ки чанде пеш онҳоро сахт танқид карда буд). Аммо ин ҳақиқатро тағир намедиҳад. 

Ва акнун, вақте ки ҷаҳони шинос пеши назари мо афтад, президенти ИМА мавзӯи таҳқиқи кайҳонро идома медиҳад.

Чунин ба назар мерасад, ки аз ҷониби Доналд Трамп ин аҷнабӣ ва беақлӣ нест. Вай воқеан роҳи халосиро, ки иқтисоди Амрико ворид кардааст, мебинад. Эҳтимол, мавқеи ӯ ба мансубияти насл таъсир мекунад, ки ҷавонияш ба давраи некбинонаи оммавӣ дар бораи дурнамои кайҳонии инсоният афтодааст. Аммо, дар асл, "ташхис" -и президенти ИМА комилан дуруст аст.

Доналд Трамп ҳуқуқи ИМА ба истихроҷи захираҳои моҳро таъмин кард. Аз эҳтимол дур нест, ки маҳз ҳамин чиз ба кишвар ба эпидемия ниёз дорад. Аммо дар шароити маъракаи интихобот - ҳамин тавр.

Иқтисоди ҷаҳонӣ ба бӯҳрони системавӣ ворид шуд, ки боз як таксимоти бузургро ба бор хоҳад овард. Иёлоти Муттаҳида баҳрабарандаи асосии системаи мавҷуда - пурқувваткунанда мебошад. Дар ҷаҳон рақибони хеле ҷиддӣ қувват гирифтанд, аз ин рӯ дигаргуниҳои ҷорӣ ба Вашингтон талафоти азимтаринро ваъда медиҳанд. Вазъият бо он шадидтар мегардад, ки «сайёра ба охир расидааст» - дар сайёра дигар минтақаҳо ва бозорҳои наве нестанд, ки метавонанд манбае барои даври навбатии рушди иқтисодӣ бошанд, чун ҳамеша дар таърих буд. 

Дар чунин шароит, ҳама гуна кӯшиши бозсозӣ ва навсозии иқтисодиёти Амрико натиҷаи косметикӣ ва кӯтоҳмуддат хоҳад дошт. Ба мо сарчашмаи бунёдии наве лозим аст, ки рушди дарозмуддатро таъмин намояд. Эҳтимол, Доналд Трамп чунин фазои берунаеро мебинад.

Ин ғоя дар назари ҷомеаи муосир хеле шубҳанок аст.

Панҷоҳу шаст сол пеш, ҳам коршиносон ва ҳам омма итминон доштанд, ки дар оғози асри 21, инсоният дар самти кашф кардани фазо бо истифода аз захираҳои беназир ва номаҳдуд хоҳад буд.

Воқеият камтар хушбин буд.

Фазо ҳамчун "маҳфилҳои" гаронқимони қудратҳои пешрафтаи ҷаҳон боқӣ мемонад. Истифодаи тиҷоратии он ниҳоят маҳдуд аст (моҳвораҳои коммуникатсионӣ ва лоиҳаҳои шабеҳ), аммо ВАО мунтазам хабарҳои бад мерасонанд. Ҳафтаи гузашта ҳама дар бораи муфлисшавии OneWeb ва нокоми дигари Элон Маск фаҳмиданд. 

Шубҳае нест, ки дер ё зуд як пешрафти илмӣ ва технологӣ ба амал хоҳад омад, ки инсониятро ба марҳилаи нав дар кашфи кайҳон, ки тиҷорати онро ҷолиб хоҳад кард, хоҳад овард.

Аммо, ба ҳалли фаврии ин масъала ошкоро хатарнок аст. Аммо Трамп ба назар ният дорад, ки ин корро кунад.

Эҳтимол, ҳамчун соҳибкор ва ходими давлатӣ, ки тавонист ба хатогиҳои амиқтарин роҳ ёбад, ӯ ба дурустии назорати деринаи идоракунӣ боварӣ дорад: бо захираҳои зарурӣ (аз молиявӣ ба инсон) ва фишори кофии маъмурӣ, ҳама гуна мушкилотро метавон ҳал кард.

Гарчанде ки сухан гуфтан тақрибан дурусттар мебуд.  

128
Шаҳраки хитоӣ дар Хуҷанд: дар баҳорон ҳам “ях” аст

Шаҳраки хитоӣ дар Хуҷанд: дар баҳорон ҳам “ях” аст

590
(Таҷдидшуда 17:32 30.05.2020)
Панҷ сол аст, ки лоиҳаи сохтмони шаҳраки чинӣ дар Хуҷанд “ях” бастааст. Якуним ҳазор метри мураббаъ замине, ки бояд дар он шаҳраки нав бунёд мешуд, тули ин солҳо шабеҳи як партовгоҳе аст, ки бӯи бади он, ҳавои атрофро олуда мекунад

ДУШАНБЕ, 30 май – Sputnik. Сокинони хиёбони ба номи Раҳмон Набиеви шаҳри Хуҷанд мегуянд, ба ин умед буданд, ки мақомот бо ваъдаи тахриби манзилҳояшон, бо бунёди биноҳои наву замонавӣ дар ободии ин маҳалла ҷаҳд мекунанд. Аммо бо гузашти панҷ сол, маълум мешавад, ки ҳеҷ чиз дар ин маҳалла тағйир наёфта, балки аз пештара дида, ҳоло онҳо ба як вазъи душвори экологӣ ру ба ру қарор гирифтаанд.

Муборак Мирахмедова, аз шумори сокинони маҳаллаи бо номи Раҳмон Набиев мегуяд онҳое, ки манзилҳояшонро хароб карда, замини онро бо умеди соҳиб шудан ба хонаҳои ошёнадори шаҳраки нав дар ихтиёри масъулини ҳукумат қарор доданд, панҷ сол аст, ки дар шароити ҳуҷраҳои иҷоравӣ зиндагӣ мекунанд.

Сохтмони нотамоми Чайна тавн дар Хуҷанд
© Sputnik /
Сохтмони нотамоми "Чайна тавн" дар Хуҷанд

Якуним ҳазор метри мураббаъ замини аз ҳисоби тахриби манзили 32 хонавода мавҷуд буда, зимнан амсоли як “партовгоҳ” и боз аст. Ҳар кас ҳар вақте, ки хост партоваҳоро ба ин макон мепартояд ва бӯи ғализи он ҳамаҷойро олуда мекунад.

Тарҳе, ки солҳо боз ҳукумат бунёд карда наметавонад

Соли 2015 ҳукумати шаҳри Хуҷанд, он замон зери роҳбарии Раҷаббой Аҳмадзода, (ҳоло раиси вилояти Суғд) ба 32 хонавода, сокинони хиёбони Раҳмон Набиев, воқеъ дар канори чапи руди Сир пешниҳод кард, ки замини иморатҳояшонро барои сохтмони шаҳраки нав ё ба истилоҳ “China tawn” ҳамвор кунанд. Бар ивази ин кор ба сокинон аз биноҳои навбунёди ин шаҳрак хонаҳои нави истиқоматӣ дода мешавад.

Қарори вобаста намудани 1, 5 ҳазор метр қитъаи замини аз ҳисоби манзили сокинон ба вуҷуд омда бо қарори раиси он вақтаи Хуҷанд, Раҷаббой Аҳмадзода ба ширкати ширкати мутаалиқ ба шаҳрвандони Чин “Ҳусноро 1” вобаста карда шуд.

Лоиҳаи шаҳраки хитоӣ ва ё “Чайна тавн”, дар ин мавзеъи Хуҷанд иборат аз 7 комплекс биноҳои 12, 14, ва 16, ошёна ва сохтмони мактабу дигар иншооти иҷтимоиро дар назар дошт, ки дар маҷмӯъ, барои 1200 оила пешбинӣ мешуд.

Он замон гуфта мешуд, ки баъди ду сол қисмате аз корҳои сохтмониро “Ҳусноро 1” ба анҷом расонида, ибтидо ба сокинон, ки манзиҳояшонро хароб кардаанд, калиди ҳуҷраҳоро тақдим мекунад. То тақдими ҳуҷраҳои нав, яъне зарфи ду сол тибқи шартнома, масъулияти пардохти иҷорапулии сокинон ҳам бар души ин ширкат вогузор шуда буд.

Аммо бо ин панҷ сол сипарӣ мешавад, ки ин гурӯҳи сокинони Хуҷанд бехона монда ва дар шароити танги ҳуҷраҳои иҷоравӣ зиндагӣ мекунанд.

Як нафар аз шумори ин гурӯҳи сокинон дар суҳбат ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, бо даъвати ҳукумат, ночор дар қатори 31 хонавода манзили иборат аз ду ошёнаии худро, ки аз 9 хона иборат буд, вайрон кард, аммо инак панҷ сол мешавад, ки ҳамроҳ бо узви 11 нафари оилааш дар шароити танги ҳуҷраҳои иҷора зиндагӣ мекунанд.

“Панҷ сол мешавад, ки мо дар шароити ҳуҷраҳои иҷоравӣ бо азоб зиндагӣ мекунем. Дар як хонаи се ҳуҷрагӣ мо 11 нафар зиндагӣ мекунем. Ду соли пеш туйи хонадоршавии духтарамро ночор дар шароити танги иҷора барпо кардем. Ин барои ман хеле ташвишовар буд”, - таъкид намуд, ҳамсуҳбати мо.

Сокинони дигар ҳам, ки бо ваъдаи ҳукумат бовар карда замини иморатҳояшонро барои сохтмони шаҳраки қарор доданд, аз шароити танготанги ҳуҷраҳои иҷоравӣ то ҳол нигаронӣ мекунанд.

Ширкати сохтмонии “Ҳусноро 1 ”, ки моликони аслияш шаҳрвандони кишвари Чин мебошанд, соли 2015 дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд сабти ном шудаааст. Бар пояи иттилои расмӣ ин ширкат дар моҳи ноябри соли 2018 барҳам хурда ва ҳама муассисонаш, ки ба гуфтаи мақомот шаҳрвандони Чин, ба кишвари худ баргаштаанд.

Мавзӯъи таъхир дар сохтмони “шаҳраки хитоӣ” дар Хуҷанд дар поёни соли 2017 замоне расонаӣ шуд, ки мӯҳлати ваъдаҳои масъулини ҳукумату ин ширкати сохтмонӣ ба поён расиданд, аммо тавре дида мешавад кор дар ин самт ҳанӯз оғоз нагардид. Шартномае, ки мувофиқи ваъдаи ҳукумат миёни сокинон ва “Ҳусноро 1” баста шуду он бояд то ин замон амалӣ карда мешуд, ба иҷро нарасид.

Соли 2017 бо фармони раисиҷумҳур ба ҷои Раҷаббой Аҳмадзода, Маъруф Муҳаммадзода, раиси шаҳри Хуҷанд таъин гардид. Раҷаббой Аҳмадзода, аввал раиси Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва баъдан дар моҳи марти соли 2018, раиси вилояти Суғд таъин карда шуд.

Муроҷиати сокинони Гулистон ба Аҳмадзода барои кашидани хатти барқ ба маҳаллаҳои навбунёд

Ба ин тартиб мавзӯъи “яхбанди” и шаҳри чинӣ дар Хуҷанд ҳамеша дар нишастҳои матбуотӣ раиси навтаъин Маъруф Муҳаммадзодаро манзур медошт.

Рӯзи 18-уми майи соли 2018 ҳукумати Хуҷанд аз маҳалли гуфтугузори Муҳаммадзода бо сокинони хиёбони Раҳмон Набиев бо нашри чанд акс дар саҳфаи шабакаҳои иҷтимоӣ аз оғози корҳои ҳамворкунии замин аз ҷониби сохтмончиҳои ширкати "Ҳусноро-1” хабар дода буд, вале бо гузашти инак се сол собит мешавад, ки қарор ва тарҳи бунёди шаҳраки нав дар Хуҷанд муаллақ боқӣ мондааст.

Муҳаммадзода қарори Аҳмадзодаро бекор кард, аммо чаро ҳеҷ чиз тағйир наёфт?
Ахиран рӯзи 23 уми июли соли 2019, Маъруф Муҳаммадзода, раиси шаҳри Хуҷанд дар нишасти матбуотӣ дар посух ба саволи рӯзноманигорон аз гашти нав дар сохтмони “шаҳраки чинӣ” хабар дод.

“Он қарори раиси шаҳри Хуҷанд (Раҷаббой Аҳмадзода) оиди ҷудо кардани замин 1, 5 ҳазор метр қитъаи замин ба ширкати “Ҳусноро-1” бекор карда шуд. Чун, ки то қарори пешинаро мо бекор накунем, иҷозаи сохтмон карданро дода наметавонем. Заминаи қарори нави раиси шаҳр барои ҷудо намудани замин, барои бунёди бинои истиқоматии дувоздаҳошёна ба Идораи сохтмони асосии шаҳр таҳия шуда ва рӯзҳои наздик он ба имзо мерасад”, гуфта буд, Муҳаммадзода раиси Хуҷанд.

Бино ба ин таъкиди Муҳаммадзода, аз соли 2019 масъулияти сохтмони бинои истиқоматӣ ба зиммаи ҳукумат вогузор шуда ва баъди бекор шудани 1, 5 ҳазор метр қитъаи замин аз мувозинати “Ҳусноро-1” масъулияти пардохти хонаи иҷроравии сокинон ҳам ба зимаи ҳукумат вогузор шуд.

Ҳукумати шаҳри Хуҷанд пештар сабаби ба иҷро нарасидани сохтмони шаҳраки навро аз кашолкориҳои ҳампаймони қаблии худ, яъне “Ҳусноро-1” шарҳ медод. Вале, ин ки ҳоло худи ҳукумат масъулияти сохтмони ин тарҳро бар уҳда дорад, дақиқ гуфта наметавонад, ки чаро ду сол ба ин тараф кор дар ин самт шах шудааст?

Сохтмони нотамом дар Хуҷанд, ки барои Чайна тавн ҷудо кардаанд
© Sputnik /
Сохтмони нотамом дар Хуҷанд, ки барои "Чайна тавн" ҷудо кардаанд

Толиб Каримов, коршиносони масоили сохтмон дар Тоҷикистон мегуяд, саривақт иҷро нашудани ин тарҳ, ҳуқуқи сокинонеро, ки манзилҳои бутуни худро вайрон карда, замини онро дар ихтиёри мақомот супоридаанд, нағз мегардад.

Аҳмадзода ба ваъдааш вафо кард: 500 каси дигар соҳиби замин шуданд

”Аз рӯи қонунгузорӣ бояд пеш аз он, ки як нафарро аз хонааш беҷо кунанд, яъне, замини хонаи вай ба мақомоти марбутаи давлатӣ лозим бошад, бояд ӯро бо ҷои зисти мутобиқ таъмин кунанд. Аммо дар мисоли сокинони хиёбони Раҳмон Набиев ин муқаррарот риоят нашудааст ва ҳанӯз ҳуҷҷатҳои шаҳраки нав омода нашуда, ҳавлии мардумро вайрон карда ва онҳоро бо ваъдаи то ду соли бозгашт ба хонаҳои нав, дар шароити ҳуҷраҳои иҷроавӣ ҷойгир карданд”, зикр мекунад, коршинос.

Бо гузашти панҷ сол аз таҳияи лоиҳаи шаҳри замонавӣ бо номи “Чайна тавн”, ҳоло дар ин макон танҳо “партовгоҳ”еро дидан мумкин аст, ки чор тарафаш боз буда, ба гуфтаи сокинон, роҳ ба сӯи партобпартоии баъзеҳо ҳамвор шудааст. Аммо бо ин вазъ метавон интизор буд, ки ин “партовгоҳ”, рӯзе ба як шаҳраки замонавӣ табдил дода мешавад, оё не?

Ваъдаҳои хушку интизории чорсола: чаро “China Town” дар Хуҷанд сохта нашуд?

Агар, ҳа пас онҳое, ки хонаҳояшонро ба хотири бунёди шаҳрак вайрон кардаанд, кай аз шароити манзилҳои иҷоравӣ ба хонаҳои худ баргардонида мешаванд?

590
Жители города Душанбе в защитных масках на улице

Роҳи тоҷикӣ: чаро Тоҷикистон қарантина накард?

1549
(Таҷдидшуда 12:06 29.05.2020)
Вокуниши мақомоти Тоҷикистон ба қарантинаи саросарӣ хеле муҳтотона аст. Дар қиёс бо Белорус, Шветсия ва ҳатто кишварҳои ҳамсоя ин кишвари Осиёи Марказӣ аз роҳи худ рафт

ДУШАНБЕ, 21 май — Sputnik, Фахриддини Холбек. Вақте ҳарфи қарантинаи саросарӣ матраҳ шуд, хабаргузории миллии “Ховар”, танҳо минбаре, ки назарҳои расмӣ аз он садо медиҳанд, чанд иттилои қобили таваҷҷӯҳеро ба нашр расонд. 16 май ин расона аз қавли Раёсати иттилоот ва робитаҳои хориҷии дастгоҳи раиси шаҳри Душанбе хабар дод, ки ҳоло аз 863 ҳазор сокини пойтахт 512 ҳазор “ба қарантина фаро гирифта шудаанд”.

Дар ин ҷамъи қарантинашуда кормандони маорифу хонандагону донишҷӯён (403 570 нафар), кормандону ронандагони муассисаҳои нақлиёти ҷамъиятӣ (823 нафар), 12 бозори фурӯши матоъу телефон, 661 нуқтаҳои хизматрасонӣ (12 818 нафар) ва мизоҷони онҳо дар як рӯз (73 786 нафар), 30% - и хизматчиёни давлатӣ (2 253 нафар) ва 10 фоизи сокинони пойтахт (86 296) дохил шудаанд.

Дар ҳошияи ин арқом 351 ҳазор нафари дигар мемонанд, ки дар сафи қарантинашудагон нестанд, зеро дар соҳоти муҳим – тандурустӣ, иттиҳодияҳои динӣ, корхонаҳои саноатӣ, мағозаву дӯконҳо, бозорҳои истеъмолӣ ва ғайра кор мекунанд.

Қарантина дар музофот

Аз рӯи иттилооте, ки тариқи манобеъи ғайрирасмӣ дар дастраси Sputnik Тоҷикистон қарор гирифтанд, ба ин натиҷа метавон расид, ки дар саросари кишвар агарчи расман қарантина эълон нашуд, як гуна қарантинаи, ба истилоҳ, нарм ё мардумӣ ба таври худкор ҳукмфармо шуд.

Дар шаҳрҳо ҳаракати нақлиёт маҳдуд, ба ҷуз бозорҳои маводи хӯрока, бақия бозорҳо ва ҳам марокизи хизматрасонии маишӣ баста, мардум хонашин шуданд.

Ҳаракат миёни навоҳӣ низ маҳдуд, ҳатто бархе деҳот бидуни дастури расмӣ дар даромадгоҳҳои худ посгоҳҳо эҷод намуда, дар ҳамдастӣ бо бунгоҳҳои тиббӣ тадобири беҳдоштӣ ба роҳ андохтанд.

Дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон Музаффар Юнусов, Носирҷон Маъмурзода, Ғолиб Ниятбеков, сухангӯёни ҳукуматҳои вилоёти Суғду Хатлон ва Бадахшон гуфтанд, ки ҳар чӣ мақомот аз сокинон хостанд, аз ҷумла бидуни зарурати ҷиддӣ ба сафар набаромадан, дар хона монда, қавоиди гигиениро риоя кардан дар сатҳи тавсия буд ва мардум ҳам аз онҳо истиқбол карданд.

Намояндагони бархе аз шаҳру навоҳии Навоҳии тобеъи ҷумҳурӣ низ суханҳое аз ин қабилро ба мо такрор карданд. Ва ин ҳама ба он маъност, ки як қарантинаи нарм ё мардумӣ дар Тоҷикистон ҳукм меронад.

“Чаро?” – и асосӣ

Ҳанӯз дар оғози буҳрон бархе коршиносон ба ин далел, ки бидуни ҷорӣ кардани қарантина намешавад ҷилави густариши “вируси корона” -ро гирифт, аз ҳукумат хостанд, то мардумро саросар дар хона шинонад, зеро бо ҳаракати одамон вирус низ ҳаракат мекунад ва ин вазъ гирифтани ҷилави онро ғайримумкин мекунад. Мунтақидони ҳукумат дуртар рафтанд.

Онҳо қатъан хостанд, ки ба хотири ҳифзи сиҳати мардум ва ҷилавгирии маргумирҳо ҳукумат “киссаашро кобад” ва “сахтӣ накунад”.

Аммо Азизи Нақибзод, коршиноси тоҷик, мегӯяд, ҳукумати Тоҷикистон ба ин натиҷа расидааст, ки зарурати эълон кардани қарантинаи саросарӣ дар кишвар вуҷуд надорад.

“Бубинед, соли гузашта нақшаи андозҳо иҷро нашуд. Ҳоло мо чӣ дорем? Корхонаҳои бузург надорем, ки андози бузург диҳанду коргари зиёд дошта бошанд ва дар пайи қарантина мардуми зиёд бекор монанд. Тайи як моҳи ахир ҳукумат тамоми бозорҳо - манбаъи хеле умдаи андозро баст. Агар онҳо боз ҳам мебуданд, савдо намебуд, чун мардум бо дарки буҳрон маболиғи худро эҳтиёт карданд ва тоҷир савдои дуруст ҳам намекард. Қиёси Тоҷикистон бо Белорус мантиқӣ нест. Он кишвар даҳҳо корхонаи бузург дорад, ки агар қарантина кунад, иқтисодаш барбод меравад. Ё ҳамчунин мулоҳизаҳоро дар Аврупо Шветсия дорад, ки аз роҳи худ рафт, на дигар кишварҳои қора”, - гуфт Азизи Нақибзод.

Хисороти қарантинаи саросариро Шариф Раҳимзода, директори Институти иқтисодиёт ва демография ба хабаргузории «Ховар» шарҳ дода, гуфта буд, ки агар Тоҷикистон ду моҳ тамоми соҳаҳоро мебаст ва намегузошт мардум кор кунанд, тақрибан 16 миллиард сомонӣ зарари иқтисодӣ медид.

“Ин дар ҳолест, ки тибқи нақша соли 2020 бояд маҷмӯи маҳсулоти дохилии мо ба сатҳи 87 миллиард сомонӣ мерасид. Яъне агар мо аз нимаи моҳи апрел то нимаи моҳи июн қарантина ҷорӣ мекардем, пас наметавонистем он маҳсулоти кишоварзиеро, ки имрӯз дар бозорҳои мо фаровонанд, ба даст орем”, - гуфт Шариф Раҳимзода.

“Кам бошаду ғам набошад”...

Бархе кишварҳои гирифтори “вируси корона” бо эълони қарантинаи саросарӣ барномаҳои чандинмиллиардаи зиддибуҳрониро рӯи даст гирифтанд, то осебпазириҳои моддиву маънавии шаҳрвандони худро ҷуброн кунанд.

Аз ҷумла ин кишварҳо кӯмакпулӣ ва қатъи ҷаримапулӣ ба гирифторони ин маризӣ, иловапулӣ ба кормандони тиб, рухсатӣ ва рухсатипулӣ ба волидайни талабагони мактаб, пӯшидани зиёни соҳибкории хурду миёна, қатъи пардохтҳои қарзии бонкҳо ва даҳҳо имтиёзи дигарро рӯи барномаҳо оварданд, ки аз сӯи ҳукуматҳо ҷуброн мешавад.

Дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон кормандони бонку ниҳодҳои иқтисодӣ гуфтанд, ки ироаи чунин имтиёзот дар тавони ҳукумати Тоҷикистон нест, аз ҷумла тавқифи уҳдадориҳои қарзии муштариён пеши бонкҳо, зеро худи бонкҳо низ пеши сармоягузоронашон уҳдадорӣ доранд, аммо ҳар иқдоми мумкин аз сӯи ҳукумат анҷом мешавад, то эътидоли иқтисодиву иҷтимоӣ аз миён наравад.

Аз ҷумла Бонки миллӣ нархи бозпардохт ва захираҳои ҳатмиро поён оварда, ҳудуди 250 миллион сомонӣ маболиғи бонкҳоро озод кард, ки ҳама равонаи иқтисодиёт шуд, иқтисодиёте, ки тибқи иттилои расмӣ, ҳудуди 40% - сади оидоташро маболиғи муҳоҷирини меҳнатии ҳоло дар ватану Русия дармонда ташкил мекунад.

Ҳамзамон Тоҷикистон ба ин муваффақ шуд, ки як қисмати қарзҳояш дар Сандуқи пули ҷаҳонӣ бахшида шавад ва ҳам 189 миллион доллар қарзи бефоизи ин ниҳоди молиявиро ба даст орад. Ба қавли ҳамсӯҳбатони мо, музокироте аз ин қабил бо Бонки ҷаҳонӣ, Бонки осиёии рушд ва дигар ниҳодҳои байнулмилалии ҷаҳонӣ ба хотири қавӣ нигоҳ доштани сутунҳои иқтисоди Тоҷикистон дар ҳоли расидан ба марҳалаи ниҳоии худ ҳастанд.

Сироҷиддин Икромӣ, раиси “Амонатбонк”, бонки давлатии Тоҷикистон, ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, тибқи дастури Ситоди ҷумҳуриявии ҷилавгирӣ аз “вируси корона” миллионҳо доллар қарз дар ихтиёри Агентии захираҳои давлатӣ гузошта шуд ва ин ниҳод аз Ӯзбекистону Қазоқистон нуриҳои минералӣ ва ғалла ворид кард.

“Мо аксия эълон кардем, ки тибқи он қарз ба сомонӣ 1,5% ва ба доллар 0,8% ба кишварзон дода мешавад. Ин иқдом то 1 май буд, аммо мо то 1 июн тамдид кардем, зеро сол сербориш омад ва баҳори навоҳии кӯҳистон ҳам дер сар шуд. Қарзи камфоизу арзон пешниҳод кардем, то ҳосиле ба даст оварда, амнияти озуқавории худро таъмин карда бошем”, - гуфт Сироҷиддин Икромӣ.

Замоне, ки ин гузориш омода мешуд, дафтари раисҷумҳури Тоҷикистон хабар дод, ки Эмомалӣ Раҳмон бо як қарор тартиби нави пардохти кумакпулиҳои иҷтимоӣ ба оилаҳои камбизоатро тасдиқ кард.

Бино ба он, аз 1 июли соли равон ин оилаҳо аз буҷаи давлат ҳар чормоҳа 116, дар умум 464 сомонӣ дар сол дарёфт мекунанд.

Ҳукумати Тоҷикистон чӣ тадобири дигареро барои саломати Тоҷикистон рӯи даст гирифтааст, ба мо маълум нест, зеро имкони дарёфти чунин иттилоъ аз Ситоди ҷумҳуриявии ҷилавгирӣ аз “вируси корона” аслан вуҷуд надорад.

Аммо аз он чӣ дар расонаҳои давлатӣ нашр шуд ва ин ҳам ки коҳиши фишори “вируси корона” бар ҷомиа мушоҳида мешавад, метавон ба ин натиҷа расид, ки Тоҷикистон дар ин буҳрон аз роҳи худ рафт, роҳи тоҷикӣ.

1549
Барчаспҳо:
буҷа, иқтисод, вирус, Тоҷикистон
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
ДТП, архивное фото

Мақомот ҳалокати сардори шуъбаи КҲФ дар Ванҷ ва писарашро зимни садамаи нақлиётӣ шарҳ дод

0
Кумитаи ҳолатҳои фавқулодаи Тоҷикистон садамаи маргбори рӯзи 31 майро ки дар пайи он Худоиев Асланшоҳ, сардори шуъбаи ин ниҳод дар ноҳияи Ванҷ бо писараш фавтид, шарҳ дод

ДУШАНБЕ, 2 июн – Sputnik. Бино ба иттилои сомонаи расмии ин ниҳод, ҳодиса баъд аз зуҳри рӯзи  31-уми майи соли равон  дар километри 109 шоҳроҳи Душанбе – Дарвоз - Хоруғ, мавзеъи  Шаҳидони ҷамоати деҳоти Қалъаи Хумб рух дод.

Ба иттилои манбаъ, автомашинаи тамғаи “Опел Астра”, ки аз ҷониби сокини 51-солаи деҳаи Рохарви ҷамоати деҳоти М.Абдуллоеви ноҳияи Ванҷ Озод Қадамов идора мешуд, дучори садама шуд.

“Ин мошин аз ноҳияи Сангвор ба самти ноҳияи Дарвоз дар ҳоли ҳаракат буд ва сабаби садама маълум нест. Бино ба нақли шоҳидон он ба умқи тақрибан 80 метр ба дарёи Хумбов сарозер мешавад”,-афзудааст манбаъ.

Манбаъ мегӯяд, бар асари ин садамаи мудҳиш корманди ин ниҳод бо писараш ба ҳалокат расида, ду нафари дигар бо ҷароҳатҳои вазнин дар бемористони ноҳияи Дарвоз бистарӣ шуданд

Гуфта мешавад, ҷасади Худоиев Умари 9-сола – писари Худоиев Аслншоҳ дирӯз тақрибан 300 метр поёнтар аз ҷойи ҳодиса, дар соҳили дарё пайдо шуд.

0
Барчаспҳо:
фавт, КҲФ Тоҷикистон, Ванҷ, Тоҷикистон