Боевики движения Талибан

Фаъолияти ҷангиёни тоҷик дар шимоли Афғонистон барои “Толибон” муфид аст

82
(Таҷдидшуда 16:20 01.05.2020)
Дар шимоли Афғонистон гармтар шуда истодааст ва агар “Толибон” ҳоло ба кишварҳои ҳамсояи Осиёи Марказӣ нараванд, силоҳбадастони Тоҷикистон аллакай дар хоки Афғонистон ҳузур доранд ва дар баробари “Толибон” кор мекунанд

ДУШАНБЕ, 28 апр — Sputnik, Александр Хроленко. Нерӯҳои амниятии Афғонистон шадид шудани ҷангҷӯёни тоҷикро дар шимоли кишвар қайд мекунанд. Ҳафтаи гузашта як гурӯҳи мусаллаҳи ҷангиёни тоҷик беш аз 15 нафар аз қаламрави Роғистон ба постҳои нерӯҳои ҷонибдори ҳукумати музофоти Куф-Аб ҳамла карданд. Сипас отряд ба музофоти Рагистон баргашт.

Гурӯҳҳои террористӣ аз ҷумҳуриҳои Осиёи Марказӣ дар Вардуҷа, Рагистон, Ямган, Юрме, Дарайм, Яптал ва дигар ноҳияҳои Афғонистон ҳузур доранд ва қаламравҳои муайяни онҳоро пурра назорат мекунанд. Дар сарҳади Нусай бо Тоҷикистон, ҷангиён аз 16 шаҳрак 15-тоашро назорат мекунанд. Гурӯҳҳои хориҷӣ, чун қоида, бо Толибон амал мекунанд ва барои ноил шудан ба ҳадафҳои умумӣ кӯшиш мекунанд.

Қаблан мақомоти Бадахшон кӯшиши тақвияти ҳузури низомӣ дар минтақаҳои созмонҳои террористии ИГ * ва “Ал-Қоида” * -ро бо кӯмаки гурӯҳҳои тоҷикӣ ва узбакӣ - Ансарулла ва Ҳаркати Исломӣ эълон карда буданд. Чунин ҳамкориҳо эҳтимолияти содироти воқеияти Афғонистон ба қаламрави кишварҳои ҳамсояро ба маротиб меафзояд.

Ҷангҳои доимӣ дар қариб дар тамоми вилоятҳои Ҷумҳурии Исломии Афғонистон (IRA) идома доранд. Дар ҷараёни ҳамлаи террористии Толибон * 26 апрел дар вилояти Логар (дар масофаи 30 километр аз Кобул) шаш нерӯи амниятии Афғонистон ҷон бохтанд ва чаҳор нафарашон асир шуданд.

Дар постгоҳи ҳукуматӣ дар наздикии шаҳри Кала-Нау (музофоти Бадгис) 13 милитсионер дар натиҷаи ҳамлаи Толибон рӯзи 24 апрел кушта шуданд ва даҳ нафари дигар бедарак шуданд. Дар маҷмӯъ дар тӯли як ҳафтаи охир беш аз 100 корманди нерӯҳои амниятии Афғонистон кушта ва даҳҳо нафар маҷрӯҳ шуданд.

Қаблан дар вилоятҳои шимолии Балх ва Тахар тақрибан 30 узви нирӯҳои амниятии ҷамъиятӣ ва панҷ сокини маҳаллӣ, аз ҷумла як кӯдак дар ду даргириҳо бо Толибон кушта шуданд. Дар ин замина даҳшатнок намояндагони Толибон * рӯзи 24 апрел оташбаси мутақобиларо, ки президенти Афғонистон Ашраф Ғанӣ пешниҳод кардааст, номувофиқ меҳисобанд.

Шароити толибон

Ба шумо хотиррасон мекунам, ки яке аз муҳимтарин шартҳои созишномаи сулҳи Толибон бо Иёлоти Муттаҳида ва муколамаи афғонӣ озод кардани силоҳбадастони маҳбус ва хизматчиёни ҳарбии нерӯҳои ҳукуматӣ мебошад. Гузашта аз ин, чандин маротиба силоҳбадастон зиёданд. Дар марҳилаи аввал, Кобул бояд 5000 Толибонро раҳо кунад ва бар ивази он 1.500 сарбоз ва полисро қабул кунад. Афзалиятҳо ва шартҳои имконнопазир мавҷуданд.

Толибон * афзалияти раҳоӣ додани 15 қотил ва гурӯҳҳои хунрезро талаб мекунанд. Танҳо яке аз онҳо - Лайлуддин Гулбеддин - дар ҳамлаҳои калони террористӣ дар Кобул иштирок кардааст, таркишҳо дар сафорати Олмон ва маросими дафни писари ноиби президенти Сенати Ирон Муҳаммад Исидяр ва ҳамла ба Донишгоҳи Амрикои Афғонистон (AUAF) дар соли 2017.

Дар ҳама ҳамлаҳои террористие, ки бо Гулбеддин алоқаманд буданд, даҳҳо ғайринизомиён кушта ва захмӣ шуданд. Тибқи қонунҳои амалкунанда, ҳукумати Афғонистон барои озод кардани чунин ҷинояткорон қудрат ва ё асос надорад, ҳатто зери фишори Вашингтон.

Дар натиҷа, Кобул тақрибан 400 маҳбусро раҳо кард, ки на ҳама онҳоро "Толибон" муаррифӣ мекунанд. Толибон * 60 асирро озод карданд (аз 1000 нафар), аммо танҳо 19 нафар ҳамчун кормандони амният эътироф карда шуданд. Музокирот ва амалиёти низомӣ, парадҳо ва қатлкунӣ идома доранд.

Ихтилофи низомӣ дар Кобул, бӯҳрони ҳарбию сиёсиро дар кишвар амиқтар мекунад, ба заиф шудани қудрати давлатӣ ва тақвияти нуфузи Толибон ва дигар созмонҳои террористӣ мусоидат мекунад.

Мавқеи Русия

Истодагарии бесуботӣ, таҳдидҳои террористӣ ва маводи мухаддир дар Афғонистони ҳамсоя ҷавобгӯи манфиатҳои стратегии Федератсияи Россия ва иттифоқчиёни он дар Осиёи Марказӣ нест. Маскав барои таҳкими марзҳо ва амнияти низомии Тоҷикистон, Узбакистон, Қирғизистон ва Қазоқистон тамоми кӯшишҳоро ба харҷ медиҳад. Устувории минтақавӣ аз ҳисоби рушди сохторҳои СААД, ҳамкориҳои ҳарбӣ-техникӣ ва машқҳои муштараки низомӣ тақвият дода мешавад. 

Ҳамзамон, Русия барои оштӣ кардани мухолифони беиттилоъ дар Ҷумҳурии Исломии Афғонистон кӯшиши зиёд ба харҷ дод. Дарвоқеъ, қадами аввал дар сохтори баъди низоъ дар Афғонистон 5-6 феврали соли 2019 дар Маскав дар доираи "Муколамаи байнимазҳабӣ" гузошта шуда буд. Кишварҳои узви СПАД рӯзи 29 феврал эълом доштанд, ки алтернативаи ҳалли сиёсӣ ва дипломатии вазъ дар Ҷумҳурии Исломии Афғонистон вуҷуд надорад ва муҳимияти машваратҳои Маскав барои ба даст овардани сулҳ дар Афғонистон муҳим аст. Бидуни аз таърихи созишномаи сулҳи ИМА бо Толибон * дар ҳамон рӯз дар Қатар ба имзо расидан.

Шарикони ғарбӣ баъзан фаъолсозии сиёсати хориҷии Осиёи Марказии Маскавро дар сарлавҳаҳои "Русҳо ба Афғонистон баргардонидаанд" содда мекунанд. Албатта, чунин арзёбиҳо аз воқеият дур ҳастанд. Бо вуҷуди ин, Русия умедвор аст, ки пас аз рафъи бӯҳрон дар Ҷумҳурии Исломӣ, ҳамкорӣ миёни Маскаву Кобул дар бисёр самтҳо тақвият хоҳад ёфт.

Федератсияи Россия омода аст барои таҳкими суботи минтақавӣ, аз ҷумла баррасии конструктивии дархостҳои шарикони афғон оид ба таҳвили силоҳ ва техникаи низомии Русия, ки барои таъмини амният ва соҳибихтиёрии давлатии Ҷумҳурии Исломии Афғонистон заруранд, ҳама чизи имконпазирро анҷом диҳад.

Дар оянда, ҳангоми бастани созишномаҳои мушаххаси байнидавлатӣ ва риояи қатъии «қоидаҳои бозӣ», шарикии стратегии Русия ва иттифоқчиёни минтақавии он аз як тараф ва Афғонистон аз ҷониби дигар имконпазир аст. Аммо, дар ин системаи координатӣ нақши гурӯҳҳои террористӣ ба сифр мерасад.

* -  Созмони террористии дар Русия мамнуъ.

82
Барчаспҳо:
Толибон, Тоҷикистон, Афғонистон, Русия
Шаҳраки хитоӣ дар Хуҷанд: дар баҳорон ҳам “ях” аст

Шаҳраки хитоӣ дар Хуҷанд: дар баҳорон ҳам “ях” аст

590
(Таҷдидшуда 17:32 30.05.2020)
Панҷ сол аст, ки лоиҳаи сохтмони шаҳраки чинӣ дар Хуҷанд “ях” бастааст. Якуним ҳазор метри мураббаъ замине, ки бояд дар он шаҳраки нав бунёд мешуд, тули ин солҳо шабеҳи як партовгоҳе аст, ки бӯи бади он, ҳавои атрофро олуда мекунад

ДУШАНБЕ, 30 май – Sputnik. Сокинони хиёбони ба номи Раҳмон Набиеви шаҳри Хуҷанд мегуянд, ба ин умед буданд, ки мақомот бо ваъдаи тахриби манзилҳояшон, бо бунёди биноҳои наву замонавӣ дар ободии ин маҳалла ҷаҳд мекунанд. Аммо бо гузашти панҷ сол, маълум мешавад, ки ҳеҷ чиз дар ин маҳалла тағйир наёфта, балки аз пештара дида, ҳоло онҳо ба як вазъи душвори экологӣ ру ба ру қарор гирифтаанд.

Муборак Мирахмедова, аз шумори сокинони маҳаллаи бо номи Раҳмон Набиев мегуяд онҳое, ки манзилҳояшонро хароб карда, замини онро бо умеди соҳиб шудан ба хонаҳои ошёнадори шаҳраки нав дар ихтиёри масъулини ҳукумат қарор доданд, панҷ сол аст, ки дар шароити ҳуҷраҳои иҷоравӣ зиндагӣ мекунанд.

Сохтмони нотамоми Чайна тавн дар Хуҷанд
© Sputnik /
Сохтмони нотамоми "Чайна тавн" дар Хуҷанд

Якуним ҳазор метри мураббаъ замини аз ҳисоби тахриби манзили 32 хонавода мавҷуд буда, зимнан амсоли як “партовгоҳ” и боз аст. Ҳар кас ҳар вақте, ки хост партоваҳоро ба ин макон мепартояд ва бӯи ғализи он ҳамаҷойро олуда мекунад.

Тарҳе, ки солҳо боз ҳукумат бунёд карда наметавонад

Соли 2015 ҳукумати шаҳри Хуҷанд, он замон зери роҳбарии Раҷаббой Аҳмадзода, (ҳоло раиси вилояти Суғд) ба 32 хонавода, сокинони хиёбони Раҳмон Набиев, воқеъ дар канори чапи руди Сир пешниҳод кард, ки замини иморатҳояшонро барои сохтмони шаҳраки нав ё ба истилоҳ “China tawn” ҳамвор кунанд. Бар ивази ин кор ба сокинон аз биноҳои навбунёди ин шаҳрак хонаҳои нави истиқоматӣ дода мешавад.

Қарори вобаста намудани 1, 5 ҳазор метр қитъаи замини аз ҳисоби манзили сокинон ба вуҷуд омда бо қарори раиси он вақтаи Хуҷанд, Раҷаббой Аҳмадзода ба ширкати ширкати мутаалиқ ба шаҳрвандони Чин “Ҳусноро 1” вобаста карда шуд.

Лоиҳаи шаҳраки хитоӣ ва ё “Чайна тавн”, дар ин мавзеъи Хуҷанд иборат аз 7 комплекс биноҳои 12, 14, ва 16, ошёна ва сохтмони мактабу дигар иншооти иҷтимоиро дар назар дошт, ки дар маҷмӯъ, барои 1200 оила пешбинӣ мешуд.

Он замон гуфта мешуд, ки баъди ду сол қисмате аз корҳои сохтмониро “Ҳусноро 1” ба анҷом расонида, ибтидо ба сокинон, ки манзиҳояшонро хароб кардаанд, калиди ҳуҷраҳоро тақдим мекунад. То тақдими ҳуҷраҳои нав, яъне зарфи ду сол тибқи шартнома, масъулияти пардохти иҷорапулии сокинон ҳам бар души ин ширкат вогузор шуда буд.

Аммо бо ин панҷ сол сипарӣ мешавад, ки ин гурӯҳи сокинони Хуҷанд бехона монда ва дар шароити танги ҳуҷраҳои иҷоравӣ зиндагӣ мекунанд.

Як нафар аз шумори ин гурӯҳи сокинон дар суҳбат ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, бо даъвати ҳукумат, ночор дар қатори 31 хонавода манзили иборат аз ду ошёнаии худро, ки аз 9 хона иборат буд, вайрон кард, аммо инак панҷ сол мешавад, ки ҳамроҳ бо узви 11 нафари оилааш дар шароити танги ҳуҷраҳои иҷора зиндагӣ мекунанд.

“Панҷ сол мешавад, ки мо дар шароити ҳуҷраҳои иҷоравӣ бо азоб зиндагӣ мекунем. Дар як хонаи се ҳуҷрагӣ мо 11 нафар зиндагӣ мекунем. Ду соли пеш туйи хонадоршавии духтарамро ночор дар шароити танги иҷора барпо кардем. Ин барои ман хеле ташвишовар буд”, - таъкид намуд, ҳамсуҳбати мо.

Сокинони дигар ҳам, ки бо ваъдаи ҳукумат бовар карда замини иморатҳояшонро барои сохтмони шаҳраки қарор доданд, аз шароити танготанги ҳуҷраҳои иҷоравӣ то ҳол нигаронӣ мекунанд.

Ширкати сохтмонии “Ҳусноро 1 ”, ки моликони аслияш шаҳрвандони кишвари Чин мебошанд, соли 2015 дар шаҳри Гулистони вилояти Суғд сабти ном шудаааст. Бар пояи иттилои расмӣ ин ширкат дар моҳи ноябри соли 2018 барҳам хурда ва ҳама муассисонаш, ки ба гуфтаи мақомот шаҳрвандони Чин, ба кишвари худ баргаштаанд.

Мавзӯъи таъхир дар сохтмони “шаҳраки хитоӣ” дар Хуҷанд дар поёни соли 2017 замоне расонаӣ шуд, ки мӯҳлати ваъдаҳои масъулини ҳукумату ин ширкати сохтмонӣ ба поён расиданд, аммо тавре дида мешавад кор дар ин самт ҳанӯз оғоз нагардид. Шартномае, ки мувофиқи ваъдаи ҳукумат миёни сокинон ва “Ҳусноро 1” баста шуду он бояд то ин замон амалӣ карда мешуд, ба иҷро нарасид.

Соли 2017 бо фармони раисиҷумҳур ба ҷои Раҷаббой Аҳмадзода, Маъруф Муҳаммадзода, раиси шаҳри Хуҷанд таъин гардид. Раҷаббой Аҳмадзода, аввал раиси Кумитаи давлатии идораи замин ва геодезии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва баъдан дар моҳи марти соли 2018, раиси вилояти Суғд таъин карда шуд.

Муроҷиати сокинони Гулистон ба Аҳмадзода барои кашидани хатти барқ ба маҳаллаҳои навбунёд

Ба ин тартиб мавзӯъи “яхбанди” и шаҳри чинӣ дар Хуҷанд ҳамеша дар нишастҳои матбуотӣ раиси навтаъин Маъруф Муҳаммадзодаро манзур медошт.

Рӯзи 18-уми майи соли 2018 ҳукумати Хуҷанд аз маҳалли гуфтугузори Муҳаммадзода бо сокинони хиёбони Раҳмон Набиев бо нашри чанд акс дар саҳфаи шабакаҳои иҷтимоӣ аз оғози корҳои ҳамворкунии замин аз ҷониби сохтмончиҳои ширкати "Ҳусноро-1” хабар дода буд, вале бо гузашти инак се сол собит мешавад, ки қарор ва тарҳи бунёди шаҳраки нав дар Хуҷанд муаллақ боқӣ мондааст.

Муҳаммадзода қарори Аҳмадзодаро бекор кард, аммо чаро ҳеҷ чиз тағйир наёфт?
Ахиран рӯзи 23 уми июли соли 2019, Маъруф Муҳаммадзода, раиси шаҳри Хуҷанд дар нишасти матбуотӣ дар посух ба саволи рӯзноманигорон аз гашти нав дар сохтмони “шаҳраки чинӣ” хабар дод.

“Он қарори раиси шаҳри Хуҷанд (Раҷаббой Аҳмадзода) оиди ҷудо кардани замин 1, 5 ҳазор метр қитъаи замин ба ширкати “Ҳусноро-1” бекор карда шуд. Чун, ки то қарори пешинаро мо бекор накунем, иҷозаи сохтмон карданро дода наметавонем. Заминаи қарори нави раиси шаҳр барои ҷудо намудани замин, барои бунёди бинои истиқоматии дувоздаҳошёна ба Идораи сохтмони асосии шаҳр таҳия шуда ва рӯзҳои наздик он ба имзо мерасад”, гуфта буд, Муҳаммадзода раиси Хуҷанд.

Бино ба ин таъкиди Муҳаммадзода, аз соли 2019 масъулияти сохтмони бинои истиқоматӣ ба зиммаи ҳукумат вогузор шуда ва баъди бекор шудани 1, 5 ҳазор метр қитъаи замин аз мувозинати “Ҳусноро-1” масъулияти пардохти хонаи иҷроравии сокинон ҳам ба зимаи ҳукумат вогузор шуд.

Ҳукумати шаҳри Хуҷанд пештар сабаби ба иҷро нарасидани сохтмони шаҳраки навро аз кашолкориҳои ҳампаймони қаблии худ, яъне “Ҳусноро-1” шарҳ медод. Вале, ин ки ҳоло худи ҳукумат масъулияти сохтмони ин тарҳро бар уҳда дорад, дақиқ гуфта наметавонад, ки чаро ду сол ба ин тараф кор дар ин самт шах шудааст?

Сохтмони нотамом дар Хуҷанд, ки барои Чайна тавн ҷудо кардаанд
© Sputnik /
Сохтмони нотамом дар Хуҷанд, ки барои "Чайна тавн" ҷудо кардаанд

Толиб Каримов, коршиносони масоили сохтмон дар Тоҷикистон мегуяд, саривақт иҷро нашудани ин тарҳ, ҳуқуқи сокинонеро, ки манзилҳои бутуни худро вайрон карда, замини онро дар ихтиёри мақомот супоридаанд, нағз мегардад.

Аҳмадзода ба ваъдааш вафо кард: 500 каси дигар соҳиби замин шуданд

”Аз рӯи қонунгузорӣ бояд пеш аз он, ки як нафарро аз хонааш беҷо кунанд, яъне, замини хонаи вай ба мақомоти марбутаи давлатӣ лозим бошад, бояд ӯро бо ҷои зисти мутобиқ таъмин кунанд. Аммо дар мисоли сокинони хиёбони Раҳмон Набиев ин муқаррарот риоят нашудааст ва ҳанӯз ҳуҷҷатҳои шаҳраки нав омода нашуда, ҳавлии мардумро вайрон карда ва онҳоро бо ваъдаи то ду соли бозгашт ба хонаҳои нав, дар шароити ҳуҷраҳои иҷроавӣ ҷойгир карданд”, зикр мекунад, коршинос.

Бо гузашти панҷ сол аз таҳияи лоиҳаи шаҳри замонавӣ бо номи “Чайна тавн”, ҳоло дар ин макон танҳо “партовгоҳ”еро дидан мумкин аст, ки чор тарафаш боз буда, ба гуфтаи сокинон, роҳ ба сӯи партобпартоии баъзеҳо ҳамвор шудааст. Аммо бо ин вазъ метавон интизор буд, ки ин “партовгоҳ”, рӯзе ба як шаҳраки замонавӣ табдил дода мешавад, оё не?

Ваъдаҳои хушку интизории чорсола: чаро “China Town” дар Хуҷанд сохта нашуд?

Агар, ҳа пас онҳое, ки хонаҳояшонро ба хотири бунёди шаҳрак вайрон кардаанд, кай аз шароити манзилҳои иҷоравӣ ба хонаҳои худ баргардонида мешаванд?

590
Жители города Душанбе в защитных масках на улице

Роҳи тоҷикӣ: чаро Тоҷикистон қарантина накард?

1549
(Таҷдидшуда 12:06 29.05.2020)
Вокуниши мақомоти Тоҷикистон ба қарантинаи саросарӣ хеле муҳтотона аст. Дар қиёс бо Белорус, Шветсия ва ҳатто кишварҳои ҳамсоя ин кишвари Осиёи Марказӣ аз роҳи худ рафт

ДУШАНБЕ, 21 май — Sputnik, Фахриддини Холбек. Вақте ҳарфи қарантинаи саросарӣ матраҳ шуд, хабаргузории миллии “Ховар”, танҳо минбаре, ки назарҳои расмӣ аз он садо медиҳанд, чанд иттилои қобили таваҷҷӯҳеро ба нашр расонд. 16 май ин расона аз қавли Раёсати иттилоот ва робитаҳои хориҷии дастгоҳи раиси шаҳри Душанбе хабар дод, ки ҳоло аз 863 ҳазор сокини пойтахт 512 ҳазор “ба қарантина фаро гирифта шудаанд”.

Дар ин ҷамъи қарантинашуда кормандони маорифу хонандагону донишҷӯён (403 570 нафар), кормандону ронандагони муассисаҳои нақлиёти ҷамъиятӣ (823 нафар), 12 бозори фурӯши матоъу телефон, 661 нуқтаҳои хизматрасонӣ (12 818 нафар) ва мизоҷони онҳо дар як рӯз (73 786 нафар), 30% - и хизматчиёни давлатӣ (2 253 нафар) ва 10 фоизи сокинони пойтахт (86 296) дохил шудаанд.

Дар ҳошияи ин арқом 351 ҳазор нафари дигар мемонанд, ки дар сафи қарантинашудагон нестанд, зеро дар соҳоти муҳим – тандурустӣ, иттиҳодияҳои динӣ, корхонаҳои саноатӣ, мағозаву дӯконҳо, бозорҳои истеъмолӣ ва ғайра кор мекунанд.

Қарантина дар музофот

Аз рӯи иттилооте, ки тариқи манобеъи ғайрирасмӣ дар дастраси Sputnik Тоҷикистон қарор гирифтанд, ба ин натиҷа метавон расид, ки дар саросари кишвар агарчи расман қарантина эълон нашуд, як гуна қарантинаи, ба истилоҳ, нарм ё мардумӣ ба таври худкор ҳукмфармо шуд.

Дар шаҳрҳо ҳаракати нақлиёт маҳдуд, ба ҷуз бозорҳои маводи хӯрока, бақия бозорҳо ва ҳам марокизи хизматрасонии маишӣ баста, мардум хонашин шуданд.

Ҳаракат миёни навоҳӣ низ маҳдуд, ҳатто бархе деҳот бидуни дастури расмӣ дар даромадгоҳҳои худ посгоҳҳо эҷод намуда, дар ҳамдастӣ бо бунгоҳҳои тиббӣ тадобири беҳдоштӣ ба роҳ андохтанд.

Дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон Музаффар Юнусов, Носирҷон Маъмурзода, Ғолиб Ниятбеков, сухангӯёни ҳукуматҳои вилоёти Суғду Хатлон ва Бадахшон гуфтанд, ки ҳар чӣ мақомот аз сокинон хостанд, аз ҷумла бидуни зарурати ҷиддӣ ба сафар набаромадан, дар хона монда, қавоиди гигиениро риоя кардан дар сатҳи тавсия буд ва мардум ҳам аз онҳо истиқбол карданд.

Намояндагони бархе аз шаҳру навоҳии Навоҳии тобеъи ҷумҳурӣ низ суханҳое аз ин қабилро ба мо такрор карданд. Ва ин ҳама ба он маъност, ки як қарантинаи нарм ё мардумӣ дар Тоҷикистон ҳукм меронад.

“Чаро?” – и асосӣ

Ҳанӯз дар оғози буҳрон бархе коршиносон ба ин далел, ки бидуни ҷорӣ кардани қарантина намешавад ҷилави густариши “вируси корона” -ро гирифт, аз ҳукумат хостанд, то мардумро саросар дар хона шинонад, зеро бо ҳаракати одамон вирус низ ҳаракат мекунад ва ин вазъ гирифтани ҷилави онро ғайримумкин мекунад. Мунтақидони ҳукумат дуртар рафтанд.

Онҳо қатъан хостанд, ки ба хотири ҳифзи сиҳати мардум ва ҷилавгирии маргумирҳо ҳукумат “киссаашро кобад” ва “сахтӣ накунад”.

Аммо Азизи Нақибзод, коршиноси тоҷик, мегӯяд, ҳукумати Тоҷикистон ба ин натиҷа расидааст, ки зарурати эълон кардани қарантинаи саросарӣ дар кишвар вуҷуд надорад.

“Бубинед, соли гузашта нақшаи андозҳо иҷро нашуд. Ҳоло мо чӣ дорем? Корхонаҳои бузург надорем, ки андози бузург диҳанду коргари зиёд дошта бошанд ва дар пайи қарантина мардуми зиёд бекор монанд. Тайи як моҳи ахир ҳукумат тамоми бозорҳо - манбаъи хеле умдаи андозро баст. Агар онҳо боз ҳам мебуданд, савдо намебуд, чун мардум бо дарки буҳрон маболиғи худро эҳтиёт карданд ва тоҷир савдои дуруст ҳам намекард. Қиёси Тоҷикистон бо Белорус мантиқӣ нест. Он кишвар даҳҳо корхонаи бузург дорад, ки агар қарантина кунад, иқтисодаш барбод меравад. Ё ҳамчунин мулоҳизаҳоро дар Аврупо Шветсия дорад, ки аз роҳи худ рафт, на дигар кишварҳои қора”, - гуфт Азизи Нақибзод.

Хисороти қарантинаи саросариро Шариф Раҳимзода, директори Институти иқтисодиёт ва демография ба хабаргузории «Ховар» шарҳ дода, гуфта буд, ки агар Тоҷикистон ду моҳ тамоми соҳаҳоро мебаст ва намегузошт мардум кор кунанд, тақрибан 16 миллиард сомонӣ зарари иқтисодӣ медид.

“Ин дар ҳолест, ки тибқи нақша соли 2020 бояд маҷмӯи маҳсулоти дохилии мо ба сатҳи 87 миллиард сомонӣ мерасид. Яъне агар мо аз нимаи моҳи апрел то нимаи моҳи июн қарантина ҷорӣ мекардем, пас наметавонистем он маҳсулоти кишоварзиеро, ки имрӯз дар бозорҳои мо фаровонанд, ба даст орем”, - гуфт Шариф Раҳимзода.

“Кам бошаду ғам набошад”...

Бархе кишварҳои гирифтори “вируси корона” бо эълони қарантинаи саросарӣ барномаҳои чандинмиллиардаи зиддибуҳрониро рӯи даст гирифтанд, то осебпазириҳои моддиву маънавии шаҳрвандони худро ҷуброн кунанд.

Аз ҷумла ин кишварҳо кӯмакпулӣ ва қатъи ҷаримапулӣ ба гирифторони ин маризӣ, иловапулӣ ба кормандони тиб, рухсатӣ ва рухсатипулӣ ба волидайни талабагони мактаб, пӯшидани зиёни соҳибкории хурду миёна, қатъи пардохтҳои қарзии бонкҳо ва даҳҳо имтиёзи дигарро рӯи барномаҳо оварданд, ки аз сӯи ҳукуматҳо ҷуброн мешавад.

Дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон кормандони бонку ниҳодҳои иқтисодӣ гуфтанд, ки ироаи чунин имтиёзот дар тавони ҳукумати Тоҷикистон нест, аз ҷумла тавқифи уҳдадориҳои қарзии муштариён пеши бонкҳо, зеро худи бонкҳо низ пеши сармоягузоронашон уҳдадорӣ доранд, аммо ҳар иқдоми мумкин аз сӯи ҳукумат анҷом мешавад, то эътидоли иқтисодиву иҷтимоӣ аз миён наравад.

Аз ҷумла Бонки миллӣ нархи бозпардохт ва захираҳои ҳатмиро поён оварда, ҳудуди 250 миллион сомонӣ маболиғи бонкҳоро озод кард, ки ҳама равонаи иқтисодиёт шуд, иқтисодиёте, ки тибқи иттилои расмӣ, ҳудуди 40% - сади оидоташро маболиғи муҳоҷирини меҳнатии ҳоло дар ватану Русия дармонда ташкил мекунад.

Ҳамзамон Тоҷикистон ба ин муваффақ шуд, ки як қисмати қарзҳояш дар Сандуқи пули ҷаҳонӣ бахшида шавад ва ҳам 189 миллион доллар қарзи бефоизи ин ниҳоди молиявиро ба даст орад. Ба қавли ҳамсӯҳбатони мо, музокироте аз ин қабил бо Бонки ҷаҳонӣ, Бонки осиёии рушд ва дигар ниҳодҳои байнулмилалии ҷаҳонӣ ба хотири қавӣ нигоҳ доштани сутунҳои иқтисоди Тоҷикистон дар ҳоли расидан ба марҳалаи ниҳоии худ ҳастанд.

Сироҷиддин Икромӣ, раиси “Амонатбонк”, бонки давлатии Тоҷикистон, ба Sputnik Тоҷикистон гуфт, тибқи дастури Ситоди ҷумҳуриявии ҷилавгирӣ аз “вируси корона” миллионҳо доллар қарз дар ихтиёри Агентии захираҳои давлатӣ гузошта шуд ва ин ниҳод аз Ӯзбекистону Қазоқистон нуриҳои минералӣ ва ғалла ворид кард.

“Мо аксия эълон кардем, ки тибқи он қарз ба сомонӣ 1,5% ва ба доллар 0,8% ба кишварзон дода мешавад. Ин иқдом то 1 май буд, аммо мо то 1 июн тамдид кардем, зеро сол сербориш омад ва баҳори навоҳии кӯҳистон ҳам дер сар шуд. Қарзи камфоизу арзон пешниҳод кардем, то ҳосиле ба даст оварда, амнияти озуқавории худро таъмин карда бошем”, - гуфт Сироҷиддин Икромӣ.

Замоне, ки ин гузориш омода мешуд, дафтари раисҷумҳури Тоҷикистон хабар дод, ки Эмомалӣ Раҳмон бо як қарор тартиби нави пардохти кумакпулиҳои иҷтимоӣ ба оилаҳои камбизоатро тасдиқ кард.

Бино ба он, аз 1 июли соли равон ин оилаҳо аз буҷаи давлат ҳар чормоҳа 116, дар умум 464 сомонӣ дар сол дарёфт мекунанд.

Ҳукумати Тоҷикистон чӣ тадобири дигареро барои саломати Тоҷикистон рӯи даст гирифтааст, ба мо маълум нест, зеро имкони дарёфти чунин иттилоъ аз Ситоди ҷумҳуриявии ҷилавгирӣ аз “вируси корона” аслан вуҷуд надорад.

Аммо аз он чӣ дар расонаҳои давлатӣ нашр шуд ва ин ҳам ки коҳиши фишори “вируси корона” бар ҷомиа мушоҳида мешавад, метавон ба ин натиҷа расид, ки Тоҷикистон дар ин буҳрон аз роҳи худ рафт, роҳи тоҷикӣ.

1549
Барчаспҳо:
буҷа, иқтисод, вирус, Тоҷикистон
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
Пробирка с кровью анализа на антитела к коронавирусу COVID-19

Оғози истеҳсоли “Антиковид-19” дар Тоҷикистон: дорусоз гуфт, сироятро 99% кам мекунад

707
Сайидвалӣ Ҳикматов, дорусози тоҷик, мегӯяд, истифодаи ин маҳлул, эҳтимоли сирояти дигаронро 99 фоиз кам карда, барои духтурону бемордорон хатари сироятёбӣ қариб аз байн меравад

ДУШАНБЕ, 2 июн - Sputnik. Сайидвалӣ Ҳикматов, дорусози тоҷик, истеҳсоли маҳлули антисептикии пошанда (спрей)-ро ба роҳ мондаст, ки “Антиковид-19” ном дорад

Маҳлул дар асоси сиёҳдона тайёр шуда, қобилияти баланди зиддивирусӣ дорад, хабар додаст нашрияи парлумони Тоҷикистон, “Садои мардум”.

Ба иттилои манбаъ, Ҳикматов муътақид аст, ки агар беморони гирифтори коронавирус рӯзе 6-8 маротиба маҳлулро ба кому даҳон пош диҳанд, эҳтимолияти сироят ёфтани дигарон 99 дарсад кам мешавад.

“Духтурон ва дигар ашхосе, ки бо беморон тамос доранд, агар бо ин маҳлули антисептикӣ даҳонашонро коркард намоянд, хатари сироятёбӣ қариб пурра аз байн меравад”, - омадааст дар матлаб.

Манбаъ афзуд, бемороне, ки дар шаҳрҳои Хуҷанду Панҷакент, Турсунзода ва ноҳияи Мастчоҳ аз маҳлули “Антиковид-19” истифода бурдаанд, беҳбудиро эҳсос намуданд.

Нашрия навиштааст, ки яке аз бартариҳои нӯшдорую маҳлули антисептикии пошандаи “Антиковид-19” дар он аст, ки хосияти иммуномодуляторӣ дошта, қувваи муҳофизатии ҷисмро пурқувват мекунад.

“Магнийи таркиби сиёҳдона фаъолияти системаи дилу рагҳо, шуш, мағзи сар, системаи асаб ва мушакҳоро беҳтар мегардонад. Оҳан барои хунофарӣ, мис барои беҳтаргардонии раванди табодули моддаҳо дар ҳуҷайраҳо, манган баҳри фаъолияти хуби ғадуди зери меъда, селен дар муолиҷаи бемориҳои саратонӣ кумак мерасонанд. Витаминҳои гурӯҳи В дар фаъолияти хуби ҷигару низоми асаб нақши муҳим  мебозанад”, - омадааст дар матлаб.

707
Барчаспҳо:
истеҳсол, дорусозӣ, дору, сироят, Тоҷикистон