Участники акции протеста в здании парламента Армении в Ереване

Сулҳ дар Қаробоғи Кӯҳӣ: кӣ барои чӣ меҷангид?

218
(Таҷдидшуда 17:58 11.11.2020)
Ҳодисаҳои шаби 9 ба 10 ноябр дар робита бо Қаробоғи Кӯҳӣ акнун барои сиёсатмадорон ва коршиносон то дер мавзӯи баррасӣ мешавад

ДУШАНБЕ, 11 ноя – Sputnik. Агар кӯтоҳ карда гӯем, дар як шабонарӯз ҷанг ба сулҳ мубаддал шуд, хатти фронт бошад ба истиқрори низомиёни Русия табдил ёфт (ёдрас мешавем, пас аз ду моҳи изҳороти ҳушдоромез, ки Русияро гӯё аз минтақа фишурда мекунанд).

Нахуст, шабона хабар омад, ки дар марзи Арманистону Озарбойҷон чархболи ҳарбии Русия сарнагун шудааст ва ду нафар аз узви халабонҳо ҳалок шудаанд. Шояд, ин сабабгори оғози тағйир ёфтани вазъ гардид.

Боку фавран ӯҳдадории ҳодисаро бар дӯш гирифт, иқрор шуд, ки ин ҳодисаи тасодуфии фоҷеабор буд ва Илҳом Алиев ба Путин занг задаву пӯзиш хост.

Сипас раисҷумҳури Русия Владимир Путин бо муроҷиатномаи махсус баромад кард ва хабар дод, ки изҳороти сеҷонибаи оташбаси билкулл ва истиқрори нерӯҳои сулҳбони Русия дар минтақа ба имзо расидааст.

Субҳи барвақт аз аэродроми Уляновск-Восточний ҳавопаймои  Ил-76 бо нерӯҳои сулҳбони Русия ба ҳаво хест. 

Ҷузъиёти созишномаи имзошуда ин буд, ки дар Ереван дарҳол ошӯб сар зад. Эътирозгарон бинои ҳукумат ва парлумонро торумор карданд ва раиси Маҷлиси шӯрои миллиро бераҳмона латтукӯб намуданд.

Мухолифин сарвазири кишвар Никол Пашинянро, ки созишномаро имзо кард, ба хоинии миллат муттаҳам мекунанд.

"Инҷо мардумро мекушанд": Русияро дар Қаробоғ кӣ интизор аст?

Қаҳри мухолифини ереваниро ва талаботи онҳоро дар бораи ихроҷ шудан аз созишнома фаҳмидан мумкин аст, зеро дар ҳақиқат, ҳуҷҷат шикасти ҷониби арманӣ ва аз даст додани ҳудуди ҷумҳурии эътирофношудаи Қаробоғи Кӯҳиро (ҶЭҚК) ба миён мегузорад.

Аммо, гап сари он аст, ки Арманистон илоҷи дигаре надошт, - дурусташ, он бадтар буд - фоҷеаи низомӣ. 

Тавре президенти ҶЭҚК Араик Арутюнян изҳор дошт: "Агар амалиётҳои ҷангӣ бо ҳамин низом идома меёфтанд, мо Арсахро дар чанд рӯз аз даст медодем". Ӯ дар ин изҳороташ афзуд, ки дар шаҳри Шуша қӯшунҳои арманӣ ҳанӯз 7 ноябр - тавре Илҳом Алиев гуфт - контролро аз даст дода буданд.

Росташ, як савол ба миён меояд: Чаро Боку дар ҳоли як қадам аз ҳалли мушкилии рақами якашон дар созишнома имзо карда, ҷангро бозистонданд? 

Раисҷумҳури Озарбойҷон барои кишвари худаш қаҳрамони миллӣ гардид, аммо он ҷо низ мухолифҳо кам нестанд, ки аз хиёнат ба манфиатҳои миллӣ ҷор мезананд.

Бидуни шак, Илҳом Алиев, чун сиёсатмадори пуртаҷриба дар қарори худ, аз рӯи сабабҳо ва мақсадҳояш амал мекард.

Масалан, чанд моҳ пеш, ӯ ба арманиҳое, ки дар Қаробоғ зиндагӣ мекунанд, амният ва риояи ҳуқуқашонро кафолат дода буд. 

Аммо ба тамоми хоҳиши худ нигоҳ накарда, ӯ наметавонист ваъдаашро иҷро кунад - саҳифаҳои торику хунолуди торихи ду миллат исботи ин гуфтаҳоянд. Ва гумон аст, ки роҳбари Озарбойҷон муҷрими як хунрезии арманиҳо шуданист. 

Дар навбати худ Маскав низ далелҳоеро гуфт, ки Боку ба он гӯш дод.
Аммо як омили муҳими дигаре низ ҳаст - Туркия, ки ба қарори президенти Озарбойҷон бетаъсир намонд.

Дастгирии Туркия дар дастовардҳои ҳозираи Озарбойҷон нақши муҳим бозиданд. Аммо ҳаммаашро пардохт кардан лорзим аст, иштиёқи Эрдуғон бошад, ҳамонеро мемонад, ки мегӯянд, "даст диҳӣ, аз орунҷат мегиранд."

Алиеве, ки доим кӯшиш мекард байни марказҳои аслии қудрат дар минтақа (Русия, Туркия ва Эрон) тавозун эҷод кунад ва бо ҳамин ҳокимиятро дар кишвар пойдор бимонад, ҳеҷ вақт хостори табдил додани Озарбойҷон ба лӯхтаки дасти Анқара нест.

СММ аз Арманистону Озарбойҷон хост фавран ба даргирӣ дар Қаробоғи Кӯҳӣ поён диҳанд

Аз он ногуфта, ки ба Қаробоғ аз Шарқи Наздик ҷангиёни "Ҷабҳат-ан-Нусра" ва дигар гурӯҳҳои радикалӣ, ин сарбуррон чи барои минтақа ва чи барои худи Озарбойҷон таҳдиди бузурге мебошанд. 

Маҳз барои ҳамин ҳам, кишварҳои мусалмонӣ пеш аз дигар давлатҳо бо исломгароён мубориза мебаранд - онҳо мавриди ҳамлаи мустақим қарор мегиранд. 

Анҷоми амалиёти ҳарбӣ ва созишномаи ба тавсиб расонида ба Озарбойҷон имконият медиҳад, ки ин масъаларо барои ҳамеша маҳв кунад. 

Илҳом Алиев расман ба ҷониби Анқара дар бораи нерӯҳои сулҳовари турк дар Қарабоғ ишора кард, аммо дар ин ҳуҷҷати имзошуда Туркия умуман ёдрас намешавад.

Дар ин замина ҳодисаи чархболҳои Русия печутоби ҷадиде ба худ мегирад. 

Шакке нест, ки Озарбойҷон қувваҳое ҳастанд (пеш аз ҳама туркгарона), ки дар канда шудани созишнома манфиатдоранд. 

Зеро фаҳмост, ки раванди гуфтушунид чанд вақт буд, ки идома меёфт ва маълумот дар бораи натиҷаҳои он дар фазоҳои марбута печ мехӯрд. 

Наметавон рад кард, ки як таҳрики созмонёфта сурат гирифтааст ва онро бо умеде анҷом додаанд, ки мақомоти Русия ба он дода мешаванд ва дар лаҳзаҳои ахир аз созиши бадастоварда даст мекашанд - ва ҷанг дар Қаробоғ идома меёбад. 

Аммо Маскав ва Боку дар ин ҳолат кореро карданд, ки бояд мекарданд: Озарбойҷон ӯҳдадориро бар дӯш гирифт, Русия таҳаммул намуд. 

Аммо дар бораи Арманистон ин чизро гуфта наметавонем. 

Қаробоғи Кӯҳӣ: Оё Озарбойҷону Арманистон метавонанд оташбас эълон кунанду пешти мизи сулҳ нишинанд?
Sputnik/RUPTLY/ TV/Государственные учреждения Азербайджана и Армении

Соли 2018 одамони зиёде дар кӯчаҳо Никол Пашинянро ба "тахт" нишониданд. Ва имрӯз ҳамон қадар одамон ва дар ҳамон кӯчаҳо омода буданд, ки ӯро "сарнагун" кунанд, зеро маълум шуд, ки роҳбаре, ки мегуфт кишварро ба Аврупо мебарам, ба ҷои дигаре бурд ва кори вай дар соҳаи сохтмони низомӣ барои Арманистон бохти бузурге шуд. 

 Бояд қайд кард, ки мардони ҷавону нерӯманде ки мехостанд бинои ҳукуматро торумор кунанд, бидуни ягон киноя ҳамчунин дар чаҳорчӯбаи марбуттарин равандҳои ғарбӣ қарор дорад.

Агар Арманистон аз ҳодисаҳои ду соли охир дарс нагирад, худаш барои дигар кишварҳои дигар дарс хоҳад шуд.

Барои вазъ бошад дар минтақа дар умум як нишондод муҳим аст, гурӯҳи тазриқшудаи Русия байни нерӯҳои Арманистон ва Озарбойҷон, метавонад аз ҳисоби шумора як чизи рамзӣ намояд.

Аммо қувва ва иқтидори қудрати шинохташуда бо он чен мешавад, ки то кадом андоза байни ду ҷониби ҷанг камтар истода метавонанд. 

Барои гуфтан, ки ин дар анҷоми ҷанг кофист, метавон статуси Русияро ҳамчун "таъминкунандаи сулҳ дар Қафқоз" пеши назар овард.

218
Участники автопробега в поддержку Дональда Трампа

"Русҳо ин корро карданд": як қудрати ҷаҳонии тоталитарӣ сохта шуд

288
Хабари хушҳолкунанда: Расонаҳои амрикоӣ моро дар ёд доранд, дӯст медоранд ва ба ёд меоранд - ҳатто шадидтар, назар ба соли 2016, замоне ки "ҳистерии русӣ" дар авҷаш қарор дошт.

ДУШАНБЕ, 1 дек – Sputnik, Виктор Мараховский Агентии байналмилалии иттилоотии "Россия сегондя" ба суоли он, ки дар чор соли минбаъда Иёлоти Мутаҳиддаи Амрико барои чӣ моро муҷозот хоҳанд кард, посух пайдо кард.

Ин посух - содда нест, аммо қобили фаҳм аст. Коршиносони оҷонсӣ тафтишоти махсуси худро( бо номи рамзии "Ҳаштпо 3") аз рӯи даҳҳо нашриётҳои номии ИМА, ки дар он дар ним соли ахир номи Русия зикр гардидааст, анҷом доданд.

Натиҷа: акнун маълум аст, ки мӯҳтавои ҳастии мову шумо барои ҳавзаи расонаҳои амрикоӣ (ин маънои онро дорад, ки барои сиёсати амрикоӣ низ) дар чист. Ва нақши мо дар ҷо маълум аст.

Ин маънои онро дорад, ки тақрибан муносибат бо мо маълум аст, ва амалҳоеро, ки дар оянда нисбати Русия анҷом хоҳанд дод, маълум аст.

Хабари хушҳолкунанда: Расонаҳои амрикоӣ моро дар ёд доранд, дӯст медоранд ва ба ёд меоранд - ҳатто шадидтар, назар ба соли 2016, замоне ки "ҳистерии русӣ" дар авҷаш қарор дошт.

Хабари ғамгинкунанда: бо гузашти тақрибан як сол аз баррасии қаблӣ чизе лаънатӣ тағйир накардааст.
Аз 1227 бо интишороти марбута бо Русия аз 1 августи то 15 ноябр имсол - нашрияҳои позитивӣ қариб ба сифр баробар аст.

Интиҳоротҳое, ки метавон нейтралӣ гуфт ("не, русҳо ҳештег дар бораи пирӯзии Трамп сар надоданд", "не, русҳо ба натиҷаҳои интихобот таъсир нарасониданд", "руссҳо дахолаташон ба интихоботро инкор мекунанд"), - 46-тоанд ё чор фоизи тамоми интишоротҳоро ташкил медиҳанд. 

Боқимонда 96 дар сад - ин ҳатто такрор нест, балки гурзандозии кунд ба мухотаби мавриди назар аст: русҳо ба интихобот дахолат мекунанд, русҳо зеҳни шуморо дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҳакк мекунанд, русҳо ҷонибдори Трампанд ва фейкро паҳн мекунанд.

Русия боз ба дахолат дар интихоботи Президентии Амрико айбдор мешавад? - навор

Ин чакишкорӣ он қадар касалкунанда ва ноумедкунанда буд, ки ин ҷо маъное ҳам нест: дар куҷое дар ҳуҷраҳои корӣ ва ё дар хонаҳояшон рӯзноманигороне менишастанд, ки чизе барояшон шавқовар набуд, рӯзноманигорон ва муҳаррироне, ки панҷ бор дар як рӯз (ба монанди  CNN — 570 интишорот дар 106 рӯз) даҳон боз мекарданд, то хабар диҳанд:

— Путин орзу мекунад, ки бародараш Трампро дастгирӣ кунад ва ба интихоботи мо дахолат кунад
— Русия кӯшиши ҳакк кардани интихоботи моро идома медиҳад
— Тролҳои Русия ба аудитория таъсир доранд
— Шабакаҳои иҷтимоӣ ба таври бояду шояд амали хакер ва троллҳои Русияро назорат намебаранд
—  Агар ба Трамп овоз диҳӣ, ба дустури арбоби тира Путин овоз медиҳӣ.

Ин албатта бо Русия ягон иртибот надорад ва надошт. Ин ҷузъи  ҳаёти расонаҳои дохилии Иёлоти Муттаҳида - мамлакати оммаҳои ниҳоят сусти илмӣ ва дар айни замон, як давраи доимии интихоботӣ мебошад.

Кишварҳое, ки вазифаи тӯпҳои ВАО ба душманони дохилӣ зарба мезананд, ин аст, ки шунавандагонро доимо бо ҳамон мантраҳо, мантраҳо-пешниҳодҳо даъват кунанд, ки ба интихоботи навбатӣ омада, ба ҳар касе, ки ба шумо лозим аст, овоз диҳед (инро, агар шумо ногаҳон фаромӯш кардед, демократия мегӯянд).

Ду ҳазору бистум ба ин демократияи шадид танҳо як навоварӣ оварданд: платформаҳои иҷтимоии Фейсбук ва Твиттер фазои ВАО-ро таҳти назорати худ ,ба фоидаи номзади демократҳо Ҷо Байден,  гирифтанд.

Яъне:

— қатъ кардани зуҳуроти шуури коллективиро, ки Трампро ҳамчун "мубориз бар зидди мафияи фосидон" ситоиш мекунанд, нишон додани Трамп ҳамчун лӯхтаки Путин ва пуштибони нажодпарастони сафед,

—барои хомӯш кардани худи Трамп ҳар вақте, ки ӯ чизе мегуфт, ки аз ҷониби "коршиносони мустақили ҷалбшудаи шабакаи иҷтимоӣ" ғайривоқеӣ дониста мешуданд (ба ман муяссар шуд, ки маълумотро барои 19 октябр пайдо кунам: Трамп 65 маротиба хомӯш карда шуд, аммо қалъаи воқеӣ бо қариб тамоман қатъ шудани Трамп ҳанӯз дар пеш буд,

— қатъ кардани тафтишоти ҳатто васоити ахбори омма дар бораи он ки чӣ гуна Байден ва оилааш дар Украина ҷудо шуданд (дар инҷо Twitter ва Facebook якҷоя ва хеле муассир сӯҳбат карданд - аксарияти овоздиҳандагони демократ дар бораи саёҳатҳои Байдени хурдӣ, ки онро New York Post тасвир кардааст).

Дарвоқеъ, мо сохтори давлати тоталитарии асри XXI иттилоотиро мушоҳида кардем, ки он ба маънои аслӣ дар пеши назари мо ба охир расид.

Эдвард Сноуден шаҳрванди Русия мешавад - вале мехоҳад "амрикоӣ" бимонад

Қудратҳое, ки соҳибони фазои ВАО ҳамзамон фантомаҳоро тарғиб мекунанд (ба монанди ҳамон дахолати Русия, ки ҳамчун роҳбари Агентии амнияти киберамният ва зерсохтори ИМА Кристофер Кребс рӯзи 5 ноябр изҳор дошт, вуҷуд надошт) ва эътирозҳоро манъ мекунанд ва пас аз афзоиши ҷодугарии дастгирӣ аз демократҳо бо 14 миллион овоз онҳо овози шубҳаҳоро манъ мекунанд ва тарғиб мекунанд - дар ритми ҳамон мантра-пешниҳодҳо - тезиси "не, ҳеҷ гуна қалбакӣ набуд, Трамп дурӯғ мегӯяд, Трампчиён низ дурӯғ мегӯянд".
... Ин ҷо бояд чиро қайд кард.

Мо, албатта, ба ҳеҷ ваҷҳ наметавонем ба амалҳои минбаъдаи маъмурияти ИМА таъсире расонем. Аввалан, азбаски дар Амрико "лоббияи ҷонибдори Русия" вуҷуд надорад ва ҳеҷ гоҳ "лоббияи тарафдори Русия" вуҷуд надошт (ва аз ҷумла, ҳеҷ гоҳ дар байни ҷумҳурихоҳон набуд: сиёсатмадори "русгаро" дар Иёлоти Муттаҳида дарвоқеъ номзади ниҳоии президентӣ аз Ҳизби Демократ Тулси Габбард буд, ки бо баъзе сабабҳо вай моро ба ҷазо даъват накард, ки барои ин ӯро "дороии Русия" меномиданд).

Ва дуввум - ва муҳимтар аз ҳама - мо бояд як чизи оддиро дар хотир дорем: тақрибан даҳ сол аст, ки элитаи ИМА (сиёсӣ, ВАО, новобаста аз он) дар бораи Русия чизе намедонад. Ягон сиёсатмадори амрикоӣ ба кишвари заҳролуди мо сафар намекунад, ҳеҷ кадоме аз онҳо Маскав, Санкт-Петербург, Екатеринбург, Сибир ва Камчаткаро надидааст.

Аммо ин, албатта, дар доираи таваҷҷӯҳи онҳост: ҳамаи душманони асосӣ ҳоло дар дохили миллати худ мутамарказ шудаанд ва маҳз онҳо дар ҷои аввал меҷанганд. Хабари хуш ин аст.

Бо ҳамаи сабабҳои дар боло овардашуда, мо набояд фикр кунем, ки ягон усули махсусан мураккаби мубориза ва ҷазо нисбати кишвари мо татбиқ карда мешавад.

Барои татбиқи амалҳои дақиқ ва мақсаднок ба ягон кишвар, шумо бояд инро бидонед. Ҳар касе, ки дар баъзе тирандозҳо раҳбари сатҳи олиро куштанӣ буд, медонад: бе омӯзиши тӯлонӣ, ин ғайриимкон аст.

Русҳо даҳто доранд, мо танҳо дуто: Амрико дар чӣ аз Русия хело қафо мондааст

Ҳамин тавр: Иёлоти Муттаҳида на танҳо қодир нест, ки Русияро дар ҷои дардоваре бикӯбад (қариб ҳама чизҳое, ки тирборон кардан мумкин аст, аллакай солҳои пеш тирандозӣ шуда буданд). Бадтар мешавад: онҳо наметавонанд ҳатто ба вазифаи расонидани зарар ба мамлакати мо ҳақиқатан диққат диҳанд.
Бо як сабаби оддӣ: дар айни замон, дар он ҷо олигархияи ВАО-сиёсӣ ғолиб омад, ки рақибони дохилии худро душмани асосии худ мешуморад.

Ин маънои онро надорад, ки ба макро-лоиҳаҳои Русия, ба монанди "Ҷараёни шимолии 2", чизе таҳдид намекунад. Аммо ҳеҷ асосе вуҷуд надорад, ки таҳдид афзоиш меёбад.

Албатта, онҳо моро дӯст намедоранд (шояд онҳо ҳатто аз мо нафрат дошта бошанд - барои ягона кишвари сайёра, ки қодир аст, агар дар сурати рух додани чизе гегемонияи ҷаҳонро дар ним соат нобуд кунад, боз чӣ интизор аст).

Аммо сохтори тоталитарии давлат, хоҳ "пешво" бошад ва хоҳ "демократӣ", аз сохтори муқаррарии давлатӣ бо он фарқ мекунад, ки ҳамеша душманони асосии худро дар худ меҷӯяд ва меёбад.

Пас, мо бояд танҳо сабр кунем ва ҷугориву тухми офтобпараст захира намоем.

Сафири Эрон дар Русия аз “худширинкунӣ”-и баъзе кишварҳои минтақа назди Амрико гуфт

288
Премьер-министр Израиля Биньямин Нетаньяху,  президент США Дональд Трамп, министр иностранных дел Бахрейна Абдуллатиф бин Рашид аль-Зайани и министр иностранных дел ОАЭ Абдалла бен Заид Аль Нахайян

Трамп бо сарусадо меравад. Оё ИМА барои зарба задан ба Эрон омодагӣ мебинад?

458
(Таҷдидшуда 20:07 30.11.2020)
Афзоиши нуфузи Эрон дар Ховари Миёна аз ҳама бештар Исроилро ба ташвиш меорад. Сарвазир Бенямин Нетаняҳу пешниҳод кард, ки Теҳрон на танҳо аз амрикоиҳо, балки аз давлати яҳудиён низ интиқом мегирад. Ӯ огоҳ кард, ки фаъолона амал хоҳад кард.

ДУШАНБЕ, 30 ноя — Sputnik, Галия Ибрагимова. Доналд Трамп ба интиқоли қудрат дар Иёлоти Муттаҳида розӣ шуд, агар ҳайати интихоботӣ пирӯзии Ҷо Байденро эътироф кунанд. Аммо пеш аз рафтан, тавре ки расонаҳо пешниҳод карданд, ӯ омода аст бо Эрон ҷанг кунад. Сабаби ҳуҷум барномаи ҳастаист, ки пас аз фурӯпошии "созишномаи ҳастаӣ" аз сар гирифтааст.

Амрикоиҳо инчунин ният доранд, ки Тел-Авивро дар фишор ба Теҳрон ҷалб кунанд. РИА Новости таҳлил кард, ки ин вазъ ба Ховари Миёна чӣ гуна таъсир хоҳад расонд.

Тундхӯии барзиёди Трамп

"Доналд Трамп метавонад ба Эрон зарба занад, бинобар ин нерӯҳои дифоъи Исроил (IDF) бояд дар посбонии онҳо бошанд. Барои мақомоти Исроил фаҳмидани мушкилоти давраи пеш аз савгандёдкунии Ҷо Байден муҳим аст. Раҳбари кунунии Амрико борҳо мавзӯи чӣ гуна корхонаи ғанисозии ураниум дар Натанз нобуд кунадро бардоштааст", - навиштааст нашрияи интернетии Axios бо истинод ба манбаъҳои исроилӣ.

Тавре ҳамсӯҳбатони сайти хабарӣ гуфтаанд, пас аз интишори як гузориши дигар дар бораи барномаи ҳастаии Эрон аз ҷониби Оҷонсии байналммилалии энержии ҳастаӣ (МАГАТЭ) Трамп тарҳи зарбаи пешгирикунандаро ба Теҳрон дар сар андохт.

Дар он гуфта мешавад, ки пас аз сарпечии Ҷумҳурии Исломӣ аз иҷрои шартҳои Нақшаи Амалиёти Муштараки Якҷоя (Барҷом), кишвар захираи урани афзоиш дод.

Ғазаби президентро поён набуд, аммо Майк Пенс ва Майк Помпео ӯро водор карданд, ки ба ҳаяҷон наояд, навиштааст The New York Times аз мақомоти амрикоӣ. Онҳо ба Трамп гуфтанд, ки зарба ба Эрон боиси афзоиши хушунатҳои нолозим хоҳад шуд.

Маълумоти тасдиқшуда дар бораи нақшаҳои Амрико вуҷуд надорад. Аммо Исроил эътироф кардааст, ки онҳо барои омодагӣ ба муқовимати эҳтимолӣ дастур гирифтаанд. "Посух мумкин аст мустақиман набошад, балки ба нерӯҳои миёнаравии Эрон дар Сурия, Ғазза ё Лубнон сурат бигирад", - шарҳ додаанд ба Axios.

Дар ҳоле ки сиёсатмадорон дар бораи эътимоднокии маълумот дар бораи ҷанги эҳтимолӣ баҳс мекарданд, физик Муҳсин Фахризода дар Эрон кушта шуд. Хадамоти ҷосусии Ғарб ӯро "падари бомбаи Эрон" номиданд. Боварӣ доштанд, ки маҳз физик масъули барномаи ҳастаии Эрон аст. Теҳрон фавран Исроилро ба куштор айбдор кард ва ваъда дод, ки интиқом мегирад. Бенямин Нетаняҳу изҳороти эрониёнро нодида гирифт.

Корҳои қабл аз ҷанг

Фош шудани маълумот дар бораи таҳдиди ҳамла ба Эрон, агар рӯйдодҳои қаблӣ намебуд, беаҳамият мемонд. Ба наздикӣ Иёлоти Муттаҳида ҳавопаймоҳои бомбаандози стратегии B-52H Stratofortress -ро ба Ховари Миёна интиқол дод. Фармондеҳии марказии ИМА (CENTCOM) гуфт, ки ҳавопаймоҳои ҷангӣ ба минтақа "барои пешгирии таҷовуз ва дастгирии ҳампаймонҳо" омадаанд.

Вашингтон дақиқ накард, ки чанд мушакандоз фиристодааст ва дар кадом кишвар мустақар шудааст. Фарзияҳое пайдо шуданд, ки ҷангиён акнун мисли зимистони гузашта дар пойгоҳи ҳавоии Диего Гарсия, ҷазираи Бритониё дар Уқёнуси Ҳинд қарор доранд.

Барои омодагӣ дар сурати ҷанг бо Эрон дар он ҷой шаш ҳавопаймои бомбаандоз ҷой карда шуд. Сабаби муқовимати мусаллаҳона ин буд: қатли Қосим Сулаймонӣ, яке аз нухбагони артиши Эрон ва фармондеҳи Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ (IRGC) тавассути амрикоиҳо, Теҳрон ваъда дод, ки интиқом мегирад.

Давоми сол ба мавқеъҳои амрикоӣ дар минтақа ҳамла карда шуд. Аммо ягон бархӯрди мустақим вуҷуд надошт. Гузашта аз ин, амрикоиҳо ба коҳиш додани ҳузур ва сарбозон сар карданд. Ин боиси нигаронии кишварҳои ҳаммарз бо Эрон шудааст. Онҳо эътироф карданд, ки контингенти ИМА як навъ сангаре бар зидди таҳдидҳо буд ва муҳимтар аз ҳама, он Теҳронро бозмедошт.

Музокиротҳои - пинҳону ошкоро

Афзоиши нуфузи Эрон дар Ховари Миёна аз ҳама бештар Исроилро ба ташвиш меорад. Пас аз гирдоби авҷгирии зимистонаи ИМА ва Эрон, Тел-Авив бонги хатар зад. Сарвазир Бенямин Нетаняҳу пешниҳод кард, ки Теҳрон на танҳо аз амрикоиҳо, балки аз давлати яҳудиён низ интиқом мегирад. Ӯ огоҳ кард, ки фаъолона амал хоҳад кард.

Ҳукуматдорони Халиҷи Форс низ кӯшиш мекунанд, ки таъсири Эронро ба корҳои Ховари Миёна боздоранд. Пас аз суқути режими Саддом Ҳусейн дар Ироқ, Ҷумҳурии Исломӣ талош кард нақши раҳбари минтақаро бар дӯш бигирад. Аз ин арабҳо хавотир шуданд. Режими шиаҳои Оятуллоҳ барои анъанаву суннатҳои онон қобили қабул нест.

Барои ҷилавгирӣ аз тақвияти нақши Эрон дар минтақа, монархияҳои араб дар миёнаҳои солҳои 2000 бо Исроил гуфтушуниди ғайрирасмӣ карданд.  Гарчанде масъалаи ҳалношудаи Фаластин ба иттиҳоди ошкоро халал расонд, ҷонибҳо ба мувофиқа расиданд, ки бо қадамҳои зидди Теҳрон ҳамкорӣ кунанд.

Ба гуфтаи таҳлилгарон, ҳамкории хомӯшона, масалан, омодагии Урдун, Арабистони Саудӣ, Баҳрайн ва Аморати Муттаҳидаи Араб барои кушодани фазои ҳавоӣ барои ҳавопаймоҳои Исроил аз ин шаҳодат медиҳад.

Раёсати Доналд Трамп ва муносибати зиддиэронӣ робитаҳои Арабу Исроилро тақвият бахшид. Бо расидан ба қудрат, президенти 45-уми ИМА эълон кард, ки тамоми мушкилоти Ховари Миёнаро бо кӯмаки "созишномаи аср" ҳал хоҳад кард.

Он ҳалли масъалаи Фаластинро аз рӯи принсипи "ду давлат барои ду халқ" пешбинӣ мекард - дар якҷоягӣ бо Исроил, Фаластин низ дар харитаи ҷаҳон пайдо хоҳад шуд. Ин ташаббус дар кишварҳои арабӣ дастгирӣ наёфт. Аммо, ба гуфтаи монархияҳои Форс, он ба " бозсозии Ховари Миёна" саҳм гузоштааст.

Моҳи сентябр, Исроил, Аморати Муттаҳидаи Араб ва Баҳрайн бо миёнаравии амрикоиҳо муносибатҳои расмии дипломатӣ барқарор карданд. Дар айни замон, касе пинҳон намедошт, ки ҳамкории кишварҳо хусусияти тактикии зиддиэронӣ дорад.

Арабистони Саудӣ худро ҳамчун пешвои ҷаҳони араб намудор карда, худро аз Исроил ҷудо нигоҳ медошт. Ҳама дар бораи робитаҳои ғайрирасмии байни кишварҳо медонистанд, аммо ҳеҷ кас наметавонист ба муколама дар сатҳи олӣ роҳ диҳад.

Риёз ба таври анъанавӣ изҳор дошт: то ҳалли мушкили Фаластин дар бораи ҳеҷ гуна муносибат бо Тел-Авив ҳарф зада нахоҳад шуд. Аммо ин стереотип низ пош хӯрд. Чанде пеш маълум шуд, ки Нетаняҳу ба таври пинҳонӣ аз шаҳри Неоми Арабистони Саудӣ дидан карда, бо валиаҳд Муҳаммад бин Салмон гуфтушунид кардааст. Ин хабар ба “сенсатсия” табдил ёфт. Тафсилот ин маъзӯъ пайгирӣ нашуд. Назарияҳое ба миён гузошта шуданд, ки мавзӯи марказӣ онон таъсири Эрон будааст.

Риёз дар ибтидо муколамаро рад кард. Аммо пас аз худдории шарҳи Тел-Авив ба аксари кишварҳо собит шуд, ки ин мулоқот баргузор шудааст. Музокирот пас аз сафари котиби давлатии ИМА ба Ховари Миёна сурат гирифт. Майк Помпео бори дигар кӯшиш кард, ки давлатҳои минтақаро оштӣ диҳад ва дар бораи таҳдиди ҷиддӣ ба Эрон ҳарф зад.

Ҳузури низомии Эрон дар марзҳои Исроил ва муносибати раҳбарони ИМА ба Ховари Миёна

"Исроил ҳеҷ хоҳише барои муқовимати мустақими низомӣ бо Эронро надорад. Аммо дар ҳама ҷабҳаҳо муқовимати пинҳонӣ вуҷуд дорад. Ҷумҳурии Исломӣ ҳузури низомии худро дар Сурия дар ҳудудҳои марзи Исроил тақвият медиҳад. Ҳамсояи дигар, Лубнон, воқеан ҷониби Эрон аст. Теҳрон ба навори Ғазза таъсири ҷиддӣ мерасонад ва Ҳамосро маблағгузорӣ мекунад. Дар асл, Эрон дар ҳама марзҳои Исроил ҳузур дорад",-мегӯяд Ксения Светлова, узви собиқи Кнессет ва коршиноси Институти байнисоҳавии Ҳерзлияи Исроил.

Сафари махфии Нетаняҳу ба Арабистони Саудиро тағйири қудрат дар Иёлоти Муттаҳидаро баррасӣ мекунад.

 "Ҳар маъмурияти нави Амрико муносибати худро ба Ховари Миёна дуруст мекунад. Эҳтимол дорад, ки Нетаняҳу ва бин Салмон чӣ гуна ҳифзи ҳамоҳангиро дар робита бо Эрон дар давраи Байден баҳс кардаанд. Гарчанде ман фикр намекунам, ки президенти демократ зидди ин гуна тамосҳо бошад. Аз замони Барак Обама, амрикоиҳо роҳи хуруҷ аз минтақаро пеш гирифтаанд. Боқӣ мондани ҳадди аққал эътилофи арабӣ-исроилӣ, ки ба таҳдиди Эрон муқобил аст, ба манфиати Иёлоти Муттаҳида низ мебошад”, - гуфт Светлова.

Эътирофи хатоиҳои Трамп

Адлан Маргоев, таҳлилгари Институти тадқиқоти байналмилалии МГИМО итминон дорад, ки Эрон аз ҳамкории Арабу Исроил огоҳ аст. Ба гуфтаи коршинос, дар Теҳрон барқарории равобит миёни кишварҳои арабӣ ва "режими саҳюнистӣ" "хиёнат ба Фаластин" дониста мешавад. Мақомоти Эрон тамосҳои Арабистони Саудӣ, Амороти Муттаҳидаи Арабӣ ва Баҳрайнро бо Исроил интиқод карда, ҳанӯз ҳам ба шиддат гирифтани муқовимат манфиатдор нестанд.

Ба гуфтаи Маргоев, Теҳрон пас аз тағйири маъмурият дар ИМА ба коҳиши суханрониҳои зиддиэронӣ умед мебандад. "Мақомоти Эрон аз Байден даъват мекунанд, ки хатоиҳои Трампро эътироф кунад ва Барҷомро эҳё кунад. Дар сатҳи коршиносон, демократҳо инро аллакай муҳокима мекунанд, аммо дар амал ҳама чиз он қадар содда нест. Ҳатто муайян кардани тартиби амалиёт душвор аст. Масалан, Эрон талаб мекунад, ки таҳримот бекор карда шаванд. Аммо пас бояд тасдиқ карда шавад, ки Теҳрон шартҳои Барҷомро иҷро мекунад. Ҷумҳурии Исломӣ тавзеҳ медиҳад, ки тавофуқи ҳастаӣ имрӯз пурра иҷро намешавад, ба ин хотир, ки амрикоиҳо аввалин шуда аз он даст кашиданд. Чӣ гуна ба Барҷом баргаштан лозим аст, то механизм дар як вақт мувозӣ кор кунад, саволи кушод аст ", гуфт Маргоев.

Вай эътироф мекунад, ки бекор кардани қарорҳои зиддиэронии Трамп барои Байден осон нахоҳад буд. Маъмурияти раванда ва ҷонибдорони он баҳоҳои бениҳоят манфии сиёсати Эронро пахш карда, таҷрибаи мусбати музокирот ва як муддати кӯтоҳи риояи созишномаи ҳастаиро лағв карданд. Аммо, коршинос мутмаин аст, ки аз боло рафтан ба сатҳи низои низомӣ пешгирӣ карда мешавад.

458
Барчаспҳо:
низомӣ, сарҳад, нуфуз, айбдор, куштор, таниш, созиш, ҳамкорӣ, ҷанг, Арабистон, Исроил, Эрон, ИМА
Нафт, акс аз бойгонӣ

Тоҷикистон тавлиди маҳсулоти нафтиро каму воридоташонро зиёд кардааст

0
(Таҷдидшуда 16:14 03.12.2020)
Дар Тоҷикистон аз оғози соли 2020 то моҳи ноябр воридоти маҳсулоти нафтӣ зиёд шуда, истеҳсолот коҳиш ёфтааст

ДУШАНБЕ, 3 дек — Sputnik. Тайи 10 моҳи 2020 тавлиди маҳсулоти нафтӣ дар Тоҷикистон дар муқоиса бо ҳамин давраи соли гузашта 21 дарсад кам шудааст, хабар дод Вазорати рушди иқтисод ва савдо.

Бар асоси омори расмӣ, ҳаҷми тавлиди бензин 51,1%, сӯзишвории дизелӣ 51,2% ва мазут 51,3% кам шудаст.

Дар маҷмуъ аз январ то октябри соли равон дар Тоҷикистон 20,4 ҳазор тонна нафт истихроҷ шудааст.

Ин дар ҳолест, ки воридоти маҳсулоти нафтӣ дар кишвар 15,6% афзоиш ёфтааст. Таъминкунандаи асосии маводи сӯхт дар Тоҷикистон ҳамоно Русия боқӣ мондааст.

Аз аввали сол ба ҷумҳурӣ 488,5 ҳазор тонна маҳсулоти нафтӣ ба маблағи 231,6 миллион доллар ворид шудааст.

Қаблан Вазорати рушди иқтисоду савдо хабар дода буд, ки воридоти мол ба кишвар дар 10 моҳ ба 2,5 миллиард доллар баробар шудааст, ки ба андозаи 6,3 фоиз нисбати нишондоди январ – октябри соли 2019 камтар мебошад.

0
Барчаспҳо:
маҳсулот, нафт, Тоҷикистон