Абдуғанӣ Мамадазимов. Акс аз бойгонӣ

Коршинос: ба раисҷумҳури ӯзбекон бояд ҳақиқати гапро дар бораи Роғун гуфт

462
Таҳлилгарон вобаста ба бемории Ислом Каримов дар бораи тақдири ояндаи Тошканд муҳокима мекунанд. Яке аз мавзӯъҳои асосии он – муносибати минбаъдаи Тошканд бо ҳамсоягонаш аз ҷумла бо Тоҷикистон ва Қирғизистон мебошад. Ин тағийротҳо чӣ гуна мешуда бошанд?

ДУШАНБЕ, 30 авг — Sputnik.  Рӯзи гузашта духтари раисҷумҳури Ӯзбакистон  Лола дар бораи бемории падараш хабар дод.  Ӯ дар саҳифаи худ дар Facebook  менависад, ки падараш ба сактаи майнаи сар гирифтор шудааст.

Каме баъд аз он бегоҳии санаи 29-уми август  хабари марги Ислом Каримов дар ВАО пайдо шуд, аммо онро шахсони расмӣ зуд рад карданд.

Коршиносон аллакай насаби чанд нафар — ворисони эҳтимолии Каримовро номбар кардаанд, амма ҳамаи онҳо як ақида доранд, ки бо дигар шудани раисҷумҳур дар Ӯзбакистон куллан чизе тағийр намеёбад, зеро табақаи болоии ҷумҳурӣ муддати тӯлонист, ки ба тағийротҳо тайёр аст.

Ба гуфтаи намояндаи Ассотсатсияи сиёсатшиносони Тоҷикистон Абдуғанӣ Муҳаммадазимов дар Ӯзбакистон фақат ду варианти дигаргунии ҳукумат вуҷуд дорад.

— Боиси таассуфи зиёд аст, ки дар яке аз минтақаҳои ҷавони ҷаҳон ҳоло ба ҳукми анъана надаромадааст, ки ҳукумати он дигаргун шавад(тариқи интихоботи мардумӣ ва шаффоф),- мегуяд вай.- Барои ҳамин фақат ду интихоб боқӣ мемонад: яке варианти қирғизӣ(роҳбари давлат тариқи зӯровари дигар карда мешавад), дигаре туркманӣ, ки дахолати қувваҳои болоӣ  дар он дида мешавад.

Таоми ҷамъияти ҷаҳонӣ саломатии президенти Ӯзбакистонро нигарон аст. Пеш аз ҳама  тамоми таҳлилгарон фол мебинанд, ки Ӯзбакистон тариқи кадом роҳ меравад ва ё аниқтараш оё халқ бо он ворисе, ки онроҳукумат  пешбинӣ мекунанд, розӣ мешавад ё не. (ба мисоли варианти туркманӣ)

Агар халқ бо он розӣ нашавад, он вақт табаддулоти калони ҷамъиятиву сиёсӣ ба монанди "ҳодисаҳои андиҷонӣ" ба амал меояд. Варианти сеюм —ҷамъияти аз ҳама калони минтақа- ӯзбакӣ бо дигар роҳ меравад.

Ба гуфтаи Муҳаммадазимов табақаҳои олии Ӯзбакистон ба он нигоҳ накарда, ки гуногун мебошад,  як шабоҳат дорад.  Ошкор ё махфӣ онҳо 80% бойигарии мамлакатротабақаҳои олӣ  идора мекунанд. Барои ҳамин дар интихоби ворис онҳо манфиати тарафҳо фикр мекунанд.

-Оё вақтҳои наздик муносибати Тошкент бо ҳамсоягонаш дигар мешавад, хусусан бо Тоҷикистон ва Қирғизистон?

— Бе ягон шубҳа муносибатҳо дигар мешавад. Аммо дар масъалаи Тоҷикистон дар нақшаи стратегӣ ин муносибат як ду соли дигар боқӣ мемонад. Касе, ки ба сари қудрат наояд, шояд Мирзиёев бошад, муносибатҳои хориҷиро дар ним сол наметавонад тағийр диҳад. Шояд муносибатҳо рафта рафта гармтар гарданд.

Аз ҳама пештар муносибатҳо бо Қирғизистон беҳтар мешаванд. Мушкилӣ дар муносибати Тоқикистон Ӯзбакистон бо сабаби НБО Роғун аст. Дар ин масъала имконияти хубе дорем, то ба Ӯзбакистон гӯем, ки дарёи Вахш пӯшонида намешавад, балки самти худро дигар мекунад.

Ҳамавақт байни муносибатҳои Тоҷикистону Ӯзбакистон  НБО Роғун меистод. Мо имрӯз метавонев ва бояд ба роҳбарияти ин кишвар тафсилоти ҳақиқии ин лоиҳаи НБО-ро расонем. Ин бисёр муҳим аст. Пас аз он ки муносибатҳо байни қирғизон ва ӯзбекон беҳтар мешавад, ман боварӣ дорам, ки муносибати мо низ бо ин кишвар беҳтар мегардад.

"Русия ҳамкори аввалини Ӯзбакистон боқӣ мемонад"

Сиёсатшиноси ӯзбек Камолиддин Раббимов фикр мекунад, ки аз рафтани Каримов аз сари ҳукумат сиёсат ба зуддӣ дигар намешавад.

— Мақомоти олии режими сиёсӣ одат кардаанд, ки ҷамъиятро ба "устуворӣ"  маҷбур карда ҳукумронӣ кунанд. Ин сиёсат дер давом хоҳад кард.

-Оё барои ҳукумат дар Ӯзбакистон мубориза ба амал меояд ва ё ин масъала барвақт ҳаллӣ худро ёфтааст?

Фикр мекунам, ки аз сабаби бемории раисҷумҳур дар Ӯзбакистон вазъият мухталиф  аст.  Аз як тараф онҳо дарк карда истодаанд, ки дар таърихи Ӯзбакистон давраи нав сар мешавад, қисме аз ҷамъият ҳангоми дигар шудани ҳукумат дар бораи масъалаи субот дар кишвар ва сулҳ андеша доранд. Қисме аз онҳо  умед доранд, ки режими ҳукумат шояд дигар шавад.  

— Агар дар масъалаи вориси Ислом Каримов ҳарф занем, бояд аввал ба назар гирем, ки оё Ислом Каримов метавонад саломатии худро барқарор кунад ва ҳукумати хешро давом диҳад, агар не кӣ аз сафи номзадони пуриқтидор метавонад дар атрофи худ тарафдорони зиёдтарро ҷамъ кунад.

Ман фикр мекунам, ки рақибони асосии талабгарони ҳукумат сарвазири ҳозира Шавкат Мирзиёев ва ҷойнишини аввал ва вазири молияи кишвар Рустам Азимов  мегарданд. Аммо чуноне ки ман аллакай гуфтам, ҳоло дар элитаи сиёсӣ ҳама ороманд, аниқтараш шояд ба тавҷри пинҳонӣ дар бораи президенти нави кишвар фикр карда истода бошанд.

-Ҳангоми дигар шудани ҳукумат ба ин ҷумҳурӣ таъсири кадом мамлакат бештар мегардад-  Русия ва ё Ғарб?

— Ҳоло тамоман гуфтан мумкин нест, ки кӣ перзиденти минбаъда мешавад, дар кадом шароит вай ба сари ҳукумат меояд ва сиёсати геопалитикии вай чӣ гуна мешавад. Аммо касе, ки пас аз Каримов ба сари ҳукумат ояд, вай аз атрофиёни ҳозираи Каримов хоҳад буд.

Касе, ки набошад ва дар ҷойи аввал дарк мекунад, ки Русия ҳамкори савдо ва иҷтисоди асосии Ӯзбакистон мебошад. Ӯзбакистон ба монанди тамоми ОМ зери фазои иттилоотии Русия мебошад.  Дар Русия якчанд миллион қувваҳои кории Ӯзбакистон фаъолият мекунад.

Тарси сиёсии Каримов аз Русия дар даврони ИҶШС  замина ёфта буд.  Он пас аз вайроншавии Иттиҳоди Шӯравӣ низ боқӣ монд. Ҳукумати нави Ӯзбакистон ба ҳар ҳол дар ин масъала андешаи нав ва тоза  хоҳад дошт. Ин чунин маъноро дорад, ки Ӯзбакистон бо роҳбари нав метавонад самти сиёсии худро камтар бошад ҳам, дигар кунад.

Фикр мекунам, ки сиёсати геопалитикии Каримов — дурӣ аз ҳама, дар сиёсати  ҳукумати нави Ӯзбакистон ба — наздик шудан бар ҳама табдил меёбад.  Аммо ин танҳо ҳоло эҳтимоли ман аст.

-Оё ба наздикӣ Тошкент муносибати худро ба ҳамсоягонаш дигар мекунад?

— Бо рафтани Каримов асабҳои кӯҳна ва хотираи пуршудаи сиёсии Ӯзбакистон меравад. Табиист, ки бо роҳбари нави Ӯзбакистон муносибатҳо низ тоза мегарданд.  Яке аз мушкилиҳои асосии Ӯзбакистон- ин муносибатҳои вайрони он бо ҳамсоягонаш мебошад.

Ман фикр мекунам, ки ҳар  касе  ба сари ҳокимият наояд, муносибати давлатро бо ҳамсоягонаш албатта дида мебарояд. Аммо яке аз сабабҳои ихтилоф бо ҳамсоягон- ин манбаъҳои об мебошад. Ӯзбекистоне, ки 31 млн аҳолӣ дорад сол ба сол бештар ба мушкилии хушкшвӣ дучор шуда истодааст, хусусан қисми марказӣ, ҷанубӣ ва ғарбии ин минтақаъ. Бояд инро ба назар гирифт…


 

462
Барчаспҳо:
Муносибатҳои сиёсии ҳукумати нави Ӯзбакистон, Абдуғанӣ Мамадазимов, Осиёи Марказӣ

Афзоиши рекордии гирифторони COVID - 19 дар Ӯзбекистон

1111
(Таҷдидшуда 14:54 12.07.2020)
Рӯзи панҷум мешавад, ки дар Ӯзбекистон шумораи рекордии сироятшудагон ба бемории коронавируси навъи COVID - 19 сабт мешавад

ДУШАНБЕ, 12 июл – Sputnik. Дар Ӯзбекистон шумораи рекордии гирифторони вабои аср ба қайд гирифта шуд, хабар медиҳад Вазорати беҳдошти ин кишвар.

Бар пояи омори ин ниҳод дар давоми 24 соати гузашта дар ҳудуди Ӯзбекистон 500 ҳолати нави гирифторӣ ба коронавруси навъи COVID - 19 ба қайд гирифта шуд. Шумораи умумии беморон аз 12,7 ҳазор кас бештар шуд.

"То 12 июли соли равон дар ҳудуди Ӯзбекистон 12 706 кас аз бемории коронавирус сироят шудааст", - омадааст дар хабарнома.

Қайд мешавад, ки давоми панҷ рӯзи охир теъдоди гирифторони ин маризӣ дар ҳоли афзоиш аст: 11 июл 483 ҳолат, 10 июл - 464, 9 июл - 421, ва 8 июл – 379.

Тибқи иттилои манбаъ, шумораи умумии шифоёфтагон дар Ӯзбекистон  7,7 ҳазор нафарро ташкил медиҳад. Дар ҳоли ҳозир 4,9 ҳазор маризи COVID-19 таҳти назорати пизишкон қарор доранд.

Духтурон мегӯянд, ҳоли 45 шаҳрванд вазнин буда, авзоъи боз ҳафт бемори дигар ваҳим арзёбӣ мешавад.

Дар баробари ин дар давоми шабонарӯзи гузашта дар Ӯзбекистон се нафар аз коронавирус фавтид.

Дар умум аз рӯзи аввали сабти ин беморӣ дар қарамрави Ӯзбекистон то кунун 58 нафар қурбони ин вабо шудааст.

 

Дар Ӯзбекистон дар робита ба дубора авҷ гирифтани бемории коронавирус то 1 август ҳаракати нақлиёт манъ карда шуда, барои ашхоси аз 65-сола боло ҳамарӯза ва барои дигар қисми аҳолӣ рӯзҳои истироҳат қарантина эълон шудааст.

1111
Барчаспҳо:
афзоиш, гирифторони беморӣ, вируси нав, Ӯзбекистон
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
 Президент Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов

Президент дастур дод: доруи зидди вируси коронаро аз Русия харед

1334
(Таҷдидшуда 01:50 12.07.2020)
Мақооти Туркманистон эълон кардааст, ки доруи зидди коронавирусро аз Русия харидоӣ хоҳад кард

ДУШАНБЕ, 12 июл – Sputnik.  Қурбонгулӣ Бердимуҳаммадов, раисҷумҳури Туркманистон ба Вазорати беҳдошти ин кишвар дастур дод, ки доруи зидди коронавирусро аз Русия харидорӣ кунад, иттилоъ додааст хабаргузории “Форс”.

Тибқи ииттилои манбаъ, Вазорати беҳдошт ва саноати пизишкии Туркманистон бояд доруҳои зиддивирусии мавриди ниёзи тавлиди Русияро харидорӣ кунад.

Тибқи ин фармони раисҷумҳур, маркази мудирияти дорухонаҳои Вазорати беҳдошти Туркманистон ин масъулиятро бар ӯҳда гирифтааст.

Бояд гуфт, ки дар ҳоли ҳозир саноати пизишкии Русия тавониста 2 доруи муассири зидди коронавирусро тавлид кунад.

Ахиран Дафтари минтақавии СҶТ дар Аврупо оид ба ҳолатҳои фавқулодда гуфт, ки ҳайати созмон баҳри ҳамкорӣ бо мақомоти маҳаллӣ дар робита ба омодагӣ ва пешгирии коронавирус ба Туркманистон мераванд.

Гуфта мешавад ин муддат, намояндагони СҶБ бо мутахассисони соҳаи тандурустӣ мулоқот намуда, кори муштаракро оид ба арзёбии хатар ва таҳияи механизмҳои вокуниш ба COVID-19 баррасӣ менамояд.

Ҳамчунин, ҳайати коршиносон аз муассисаҳои тиббӣ, марказҳои саломатии давлатӣ, озмоишгоҳҳо ва дигар муассисаҳои сатҳи ҷумҳуриявӣ, вилоятӣ ва шаҳрӣ ва нуқтаҳои даромадгоҳӣ дидан хоҳанд кад.

Қаблан вазири умури хориҷаи Туркманистон Рашид Мередов дар рафти нишасти матбуотие изҳор дошт, ки ҷумҳурӣ омода аст ҳайати СУТ-ро аввалҳои моҳи июл пешвоз гирад.

Мередов дар ҳамин нишасти матбуотӣ таъкид кард, ки то ҳол Туркманистон ба кишварҳое шомил мешавад, ки бо коронавирус рӯ ба рӯ нашудааст.

Ӯ далоили набудани коронаро на  саривақт бастани марз, балки рушди низоми тандурустӣ гуфтааст.

1334
Барчаспҳо:
Русия, вирус, дору, Раисҷумҳур, Қурбонгулӣ Бердимуҳаммедов, Туркманистон
День 13 июля

Ҷашнҳои рӯзи 13 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон

0
(Таҷдидшуда 20:06 12.07.2020)
Рӯзи сенздаҳуми июл дар Қазоқистон- Рӯзи кормандони мақомоти амнияти миллӣ буда дар Черногория – Рӯзи давлатдорӣ мебошад

Рӯзи 13 июл дар ҷаҳон чӣ рух дод

Соли 1885 дар Амстердам Осорхонаи миллии Голландия ифтитоҳ ёфт.

День 12 июля
© Sputnik / Стас Этвеш / Вишнякова Мария

Соли 1923 Парлумони Англия фурӯши машруботи спиртиро ба шахсони аз 18 -сола поён манъ кард.

Соли 1930 дар пойтахти Уругвай – шаҳри  Монтевидео аввалин Чемпионати ҷаҳон оид ба футбол оғоз гардида, 30 июл ба анҷом расид.

Соли 1935  аввалин Созишномаи тиҷоратӣ миёни Иттиҳоди Шӯравӣ ва ИМА  ба имзо расид.

Соли 2001 пиразани 101-солаи австралиягӣ бо номи Эйми барои давидан ба масофаи 1500 метр рекорди нави ҷаҳонӣ гузошт. Ӯ ин масофаро дар 19 дақиқаю 59 сония паси сар намуд.

Рӯзи 13 июл дар Тоҷикистон чӣ рух дод

Соли 1992 миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Сотсиалистии Ветнам муносибатҳои дипломатӣ барқарор карда шуданд.

День 11 июля
© Sputnik / Стас Этвеш / Вишнякова Мария

Соли 2002 дар шаҳри Душанбе дуюмин конференсияи Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон баргузор гардид.

Соли 2011 дар шаҳри Душанбе миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ассотсиатсияи байналмилалии рушд 3 созишнома, аз ҷумла, Созишнома дар бораи маблағгузории «Лоиҳаи мустаҳкам намудани тартиби ҳифзи иҷтимоӣ» ба имзо расид.

Соли 2012 Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бокуи Озарбойҷон бо Директори генералии ширкати амрикоии «Сокар Фостер Вилер» (Socar Foster Wheeler) Ҷиамперо Тривелла мулоқот анҷом дода,  масоили ҳамкорӣ дар соҳаи истихроҷ ва коркарди саноатии нафт дар Тоҷикистонро  баррасӣ намуданд.

Соли 2015 дар Маҷмааи давлатии «Кохи Борбад» бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Сарвазири Ҷумҳурии Ҳиндустон Нарендра Модӣ Форуми кишоварзии Тоҷикистону Ҳиндустон баргузор гардид.

Соли 2015 дар пойтахти Тоҷикистон-шаҳри Душанбе муҷассамаи шоир, файласуф, мусиқидон ва чеҳрапардози чирадасти ҳиндӣ Робиндранат Такур расман ифтитоҳ ёфт.

Ҷашнҳои рӯзи 13 июл

  • Дар Қазоқистон- Рӯзи кормандони мақомоти амнияти миллӣ.
  • Дар Черногория – Рӯзи давлатдорӣ.

Рӯзи 13 июл дар Тоҷикистон кӣ ба дунё омадааст

Абдулло Субҳон (1955)- шоир.

Басир Расо (1931-2011) – шоир, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.

Мўсо Вализода (1937)- шоир.

Қаро Зокиров (1929)- рассом, ҳайкалтарош.

Амонулло Каромов (1970)- актёри театр.

Фотима Куинова (1925) – сароянда, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.

Бақо Содиқов (1941) – коргардони кино, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон, дорандаи Ҷойизаи давлатии ба номи Рўдакӣ.

Собир Хоҷаев (1928 – 2009) – мутарҷим.

Самеъҷон Шодиев (1919-1994)- арбоби давлатӣ, Корманди шоистаи маданияти ТоҷикистонАзиз Эргашев (1922- 1997)- арбоби ҷамиятӣ, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.

Ямилов (1934) – актёри театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон.

Раҳматулло Ҳошимов (1960)- сароянда.

Равшан Баротов (1972)- оҳангсоз.

0
Барчаспҳо:
ҷашн, Ҷаҳон, Тоҷикистон
Мавзуъ
Ҷашнҳои рӯзи 8 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
Ҷашнҳои рӯзи 9 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
Ҷашнҳои рӯзи 10 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
Ҷашнҳои рӯзи 11 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
Ҷашнҳои рӯзи 12 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон
Ҷашнҳои рӯзи 7 июл дар Тоҷикистон ва ҷаҳон