Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон

Раҳмон гуфт, кай забон расман "тоҷикӣ" шуд: изҳороти Президент баъди баҳсҳо атрофи ном

2351
(Таҷдидшуда 13:36 04.10.2019)
Эмомалӣ Раҳмон, раисиҷумҳури Тоҷикистон, зимни суханронӣ ба муносибати рӯзи забони давлатӣ, ки ҳамасола 5 октябр таҷлил мегардад, дар Кохи Борбад гуфт, имрӯз моро "тоҷик" ва забонамонро "тоҷикӣ" мешиносанд

ДУШАНБЕ, 4 окт — Sputnik. Тибқи иттилои дафтари матбуоти раисиҷумҳури Тоҷикистон, Эмомалӣ Раҳмон изҳор дошт, ки забони тоҷикӣ дар шумули қадимтарин забонҳои Хуросону Мовароуннаҳр меросбари забонҳои бостонии ориёист.

Раисиҷумҳур таъкид намудааст, ки решаҳои забони мо ба садсолаҳои пеш аз мелод ва асрҳои аввали солшумории нав, бахусус, ба даврони мавҷудияти забонҳои суғдӣ, бохтарӣ, портӣ ва паҳлавӣ рафта мерасанд.

“Солҳои бистуми асри гузашта, яъне дар шароити барои халқи тоҷик ва забони модарии он басо ҳассосу тақдирсоз забони мо расман номи “забони тоҷикӣ” - ро соҳиб шуд ва яке аз далелҳои ҷиддии ташкил ёфтани давлати миллиамон гардид”, - таъкид кард раисиҷумҳур.

Эмомалӣ Раҳмон барои омода кардани мутахассисони таърихи забон, бахусус, донандагони забонҳои қадимаамон, ки имрӯз ангуштшумор мебошанд, дастур дод. Ӯ зарур хонд, ки масъулин барои омодасозии шевашиносону хатшиносон чораҷӯӣ намоянд, то ки дар асоси калимаву ибораҳои зебову шевои бостониамон нуқсу камбудиҳои забони имрӯзаамонро бартараф сохта, онро боз ҳам ғанӣ гардонем.

“Имрӯз аҳли олам моро бо номи “тоҷикон”, давлатамонро бо номи “Тоҷикистон” ва забонамонро бо номи “забони тоҷикӣ” мешиносанду эътироф мекунанд”, - таъкид кардааст Эмомалӣ Раҳмон.

Ба гуфтаи раисиҷумҳур, осори Рӯдакиву Фирдавсӣ, Аттору Саноӣ, Саъдиву Ҳофиз, Мавлонои Балхиву Мавлоно Ҷомӣ ва садҳо нафари дигар, ки ҳанӯз чандин аср пеш навишта шудаанд, имрӯз барои мардуми мо дастрасу фаҳмо ва азизу гиромӣ мебошад.

Ӯ дар идома аз қабул шудани қонун дар бораи забони давлатии Тоҷикистон зикр карда, илова намудааст, ки бар асари назорати нокифоя аз тарафи мақоми назораткунандаи татбиқи қонун талабот ва муқаррароти он аз ҷониби баъзе вазорату идораҳо, ташкилоту муассисаҳо, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо ҳанӯз ҳам пурра амалӣ нагардида, дар ин самт як силсила мушкилоте боқӣ мондаанд, ки бояд ҳал карда шаванд.

Раисиҷумҳур аз иҷро нашудани бархе бандҳои барномаи давлатӣ гуфта, мисол овардааст, ки таҳия ва нашри Энсиклопедияи забони тоҷикӣ, ки Вазорати фарҳанг ва Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик масъулони он мебошанд, то ҳол ба сомон нарасидааст.

2351
Ҳаётой Муминова

Ордкашии Ҳаётой дар сарҳад ва тарки саҳнаи бузург: "ҳеҷ вақт сар хам намекунам" - видео

2874
(Таҷдидшуда 17:21 09.08.2020)
Ҳаётой Муъминова - Ҳунарманди мардумии Тоҷикистон, дар бораи солҳои душвори 90-ум, ордкашӣ дар сарҳад ва тарки саҳнаи бузург нақл кард

ДУШАНБЕ, 9 авг — Sputnik. Ҳунарманди мардумии Тоҷикистон Ҳаётой Муъминова дар барномаи "Ногуфтаҳо" - и журналист Орзу Исоев дар бораи ҳаёти шахсӣ гуфт.

Ҳаётой Муъминова солҳои ҷанги шаҳрвандӣ, ки аз сангинтарин рӯзҳои мардуми Тоҷикистон буданд, нахустин фарзандашро ба дунё овард. Ӯ ҳамроҳи ҳамсараш барои дарёфти қути лоямут ва рӯзгоргузарнӣ ба тиҷорат рӯ овард.

"Ман аз Худованд шукргузорӣ мекунам, ки бароям чунин марди сабур, фурӯтан ва оқил ҳадя кард", - гуфт Ҳаётой дар бораи ҳамсараш ва орзу кард, ки Худованд ба ӯ 100 сол умр диҳад.

Ҳаётой Муъминова зане ҳаст, ки дар зиндагӣ ношукрӣ ва нолиданро намеписандад.

"Агар ба ман фишор оранд ҳам, садди роҳи ман шаванд ё хоҳиши ҳамкорӣ надошта бошанд, ман ҳеҷ вақт сар хам намекунам, ман бисёр хушрӯй баромада меравам. Инкори ҳар чиз тавлиди роҳи нав аст", - бовар дорад Ҳаётой ва аз ашхосе, ки садди роҳи ӯ шуданд ва боиси тарки саҳнаи бузург гардиданд, изҳори сипос мекунад.

Ҳаётой Муъминова шаш сол дар замони ҷанги шаҳрвандӣ ба тиҷорат машғул буду дар ин ҷодда муваффақ ҳам шуд.

"Тӯй нест, маош нест. Як дугона доштам дар Каленин Холбӣ, дигараш Истамой. Онҳо аслан мухлисонам буданд, ман дар маъракаҳояшон хизмат карда будам. Баъд гуфтанд мебинем аҳволатон хеле вазнин, биёед ман ба шумо тиҷоратро ёд медиҳам. Баъд  ангуштарини маркиза ва як гарданбандамро фурӯхта ба тиҷорат оғоз кардам". 

Ҳамин тавр Ҳаётой рӯ ба тиҷорат овард ва ҳамроҳи ҳамсараш бозорнишин шуд. Дар тиҷорат Ҳаётой муваффақ шуд. Ӯ мегӯяд мушкилиҳо ҳам хубии худро дорад.

"Рафиқони зиёде пайдо кардем. Чор рӯз сурудхонда мерафтем Бишкек барои бор, боз сурудхонда меомадем. Мисли як оила шуда будем",- гуфт Ҳаётой.

Сароянда ҳамчунин дар бораи сахтиҳои тиҷорат нақл кард.

"Як бор гуфтанд орд камчин шудааст ва интиқоли он манъ аст, вале мо ба ин нигоҳ накарда бор мекардем. Мо то Регар бо мошини худамон ва баъд пиёда сарҳадро убур мекардем ва баъд мошинҳои Ӯзбекистон моро интизор мешуданд. Борро дар сарҳад бояд аз болои як ҷӯйбори калон мегузаронидем. Шафёр ба пушти ман бор мекард ман то ҷӯйбор мебурдам, Меҳрӣ аз ҷӯйбор гузаронид ба мошини дигар бор мекард", - нақл мекунад Ҳаётой ва меафзояд, ки агар сарҳадбонон дар чунин ҳолат онҳоро медиданд, мумкин буд парронанд ё ҷарима кунанд.

Ин кори сангинро занон ба хотири обод кардани хона ва сер кардани шиками худу кӯдакон анҷом медоданд.

Ҳаётой Муъминова мегӯяд, инсон то охирин лаҳзаи ҳаёташ барои хушбахтии худ талош мекунад ва танҳо бояд такя ба Худо кунад.

Орзу Исоев аз ошноӣ бо Ҳаётой гуфту зиндагии ӯро дабистони вафову садоқат ва сабуриву инсонпарварӣ хонд.

2874
Барчаспҳо:
ҳаёти шахсӣ, сароянда, Тоҷикистон, Душанбе
Историк Гафур Шерматов

Рӯнамоии китоби таърихнигори тоҷик дар бораи Ҷанги Бузурги Ватанӣ: видео

67
(Таҷдидшуда 11:38 08.08.2020)
Таърихнигори тоҷик Ғафур Шерматов китоби худро дар бораи аҳамияти иштироки Тоҷикистон дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ муаррифӣ кард

ДУШАНБЕ, 8 авг — Sputnik. Рӯнамоии китоби тозанашри таърихшинос оид ба ҶБВ дар Маркази илму фарҳанги Русия сурат гирифтааст, дар ин бора телевизиони “Мир 24”гузориш додааст.

Китоби тозанашр "Ҷанг ва Ғалаба. Тоҷикистон дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ"  унвон дошта, муаллиф барои таҳияи он панҷ сол заҳмат кашидааст.

Собиқадори ҶБВ аз Тоҷикистон, чӣ гуна пулемёти ҷангиашро дар осорхонаи Маскав шинохт?

Ба гуфтаи Шерматов, тамоми саҳмҳо ва ҷангҳоеро, ки зодагони ҶШС Тоҷикистон кардаанд, дар як китоб ҷой додан номумкин аст, аммо ӯ дар матн муҳимтарин марҳилаҳои Ҷанги Бузурги Ватаниро, ки ба  Тоҷикистон рабт дорад, қайд кардааст.

Аз Сталинград то Берлин: саргузашти собиқадори 112-солаи ҶБВ аз Тоҷикистон

Аксари сафҳаҳои китоб ба ҳаёти аҳолии ҷумҳурӣ дар рӯзҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ бахшида шудаанд.

Дар муаррифии китоб инчунин намояндагони пойгоҳи низомии 201-и Русия ва сафири фавқулодда ва мухтори Русия дар Тоҷикистон Игор Лякин-Фролов ширкат варзиданд.

67
Барчаспҳо:
таърих, рӯнамоӣ, Ҷанги Бузурги Ватанӣ, муҳаққиқ, Ғафур Шерматов
Президент США Дональд Трамп

Ба нафъи Амрико ва тамоми дунё: Трамп неруҳояшро аз Олмон берун меорад

0
Вазири дифоъи ИМА Марк Эспер гуфт, ки хуруҷи ояндаи нерӯҳо аз Олмон ба стратегияи таркиби Русия мувофиқат мекунад

ДУШАНБЕ, 11 авг – Sputn. Ирина Алкнис. Мавқеи сардори шӯъба аз вазифаи губернатор бадтар аст, зеро дар ихтиёри ӯ танҳо як далел барои ҳимояти мавқеи эълоншуда мавҷуд аст. Расман, Иёлоти Муттаҳида дарвоқеъ "артиши бештареро ба самти шарқ, ба сарҳадҳои Русия наздиктар мекунад". Мушкилот дар он аст, ки ҳангоми санҷиши наздик, ин тезис хокро пошида, паҳлӯи нодурусти рӯйдодро фош мекунад, ки ин барои амрикоиён хеле номувофиқ аст.

Тақрибан 12 ҳазор сарбоз Олмонро тарк хоҳанд кард. Аммо аксарияти онҳо - 6.4 ҳазор нафар - ба ИМА бармегарданд. Боқимонда ба кишварҳои дигари Аврупо, аз ҷумла Италия ва Белгия тақсим карда мешаванд. Ва дар наздикии Маскав - дар Полша - танҳо як ҳазор сарбоз фиристода мешавад.

Дар моҳи июни соли 2018 дар Вашингтон Пост гузориши калон дар бораи таҳлили хароҷот ва таъсири интиқоли қувваҳои калони Пентагон ба Аврупо нашр шуда буд. Рӯзнома иддао дорад, ки Трамп ба ин идея таваҷҷӯҳ зоҳир карда буд. Гузашта аз ин, ангезаҳои Президенти ИМА танҳо бо норозигӣ аз иттифоқчиёни НАТО вобаста буданд, ки аз додани дифоъ худдорӣ карданд. Пеш аз ҳама, ин ба Берлин дахл дошт, ки солҳои тӯлонӣ сарфи назар аз хароҷоти низомӣ то ду фоизи ММД, тибқи талаботи оинномаи Иттифоқи Атлантикаи Шимолӣ худдорӣ мекард.

Ҷанҷол бар сари нафти Сурия: Вашингтон таъкид дорад даромади нафт ба Амрико намерасад

Як сол пеш, ин мавзӯъ дар фазои ҷамъиятӣ дубора пайдо шуд. Сипас сафири ИМА дар Олмон Ричард Гренел омодагии кишварашро барои берун кардани низомиёни худ аз Олмон ва ҷо додани онҳо дар Лаҳистон изҳор кард.

Вокуниши шадидтарин ва дилгармкунанда - ин изҳорот дар Полша ба амал омадааст. Дар давоми соли сипаришуда, сиёсатмадорони Лаҳистон ва васоити ахбори омма орзу мекарданд, ки кишвари онҳо ба ҷои Олмон ба маркази диққати қувваҳои мусаллаҳи Амрико дар Аврупо табдил меёбад.

Иёлоти Муттаҳида давоми солҳои тӯлонӣ талош кардааст, ки Олмонро чун яке аз бузургтарин кишварҳои ҷаҳон маҷбур созад, то хароҷоти ҳарбии худро ба таври назаррас афзоиш диҳад, зеро дар сурати муваффақ шудан, қисми зиёди маблағ ба хориҷа ворид мешавад. Амрикоиҳо аз таҳдиду фишороварӣ истифода мекарданд. Аммо, ҳама кӯшишҳои онҳо бенатиҷа буданд: Вашингтон натавонист  мавқеи мақомоти Олмонро дигаргун кунад.

Он чизе, ки мехостанд аз олмониҳо гиранд, гирифта натавонистанд. Ҳамчунин ба иқтисодиёти худ аз ин шева ягон сорамоягузории иловагӣ ҳам пайдо накарданд. Артиши низомӣ дар Аврупо коҳиш хоҳад ёфт - ва ин ҳам дар ҳолест, ки нуфуз ва қудрати афзояндаи Русия афзоиш меёбад. Хуруҷи нерӯҳо аз Олмон хеле заиф ба назар мерасад: ҶФО воқеан ҷои кор ва маблағҳои муайянеро, ки барои нигоҳдории инфрасохтори ҳарбӣ ба даст меорад, аз даст медиҳад, аммо ин талафотро бо зарари он муқоиса кардан мумкин нест, агар кишвар ба талабҳои Вашингтон розӣ мешуд.

Қарор шуд: Чинро даҳдаста буғӣ мекунанд, оё Русия ҳам даъват мешавад?

Шояд паҳлуи муҳимтаринин бошад, ки чаро Трамп ба ҳар ҳол қарор дод, ки контингентро аз Олмон хориҷ кунад. Дар ниҳоят, чизе ӯро аз идома додан ба гурба бо дум манъ кард ва шумо мебинед, оқибатҳои манфӣ камтар хоҳад буд.

Дар асл, норозигии президент комилан асоснок аст: на танҳо Амрико функсияҳои дифоъиро барои Аврупо ба зиммаи худ гирифт, балки масъалаи хароҷотро низ худаш пардохт менамояд, зеро калонтарин ва бойтарин кишварҳои ҷаҳони Қадим ба гардани худ бароҳатанд.

Дар ин ҷо, бешубҳа, далели он, ки ҳеҷ кадоме аз онҳо, аз ҷумла Олмон, ба воқеияти таҳдиди низомӣ барои худ аз Русия эътимод надорад, нақш надорад. Пас, агар амрикоиҳо мехоҳанд, ки фароғати ҳарбӣ-сиёсии худро бо Маскав идома диҳанд, пас Аврупо омода аст бо ҳамроҳии шарики калони НАТО бозӣ кунад, аммо Вашингтон бояд барои шӯҳратпарастии худ пардохт кунад.

Аммо Доналд Трамп ба чунин мавқеъ наздик нест. Вай борҳо ва ошкоро изҳор доштааст, ки роҳбарони ҷаҳонӣ муваззафанд то ба Амрико ва иқтисодиёти он манфиати мушаххас биёранд. Агар ин кор сурат намегирад, пас хароҷоти бефоидае, ки ба ин самт равона аст, бояд ба дигар маҷро равона гардад.

барои ба даст овардани манфиатҳои мушаххас ба Иёлоти Муттаҳида ва иқтисодиёти он масъул аст. Агар ин кор рӯй надиҳад, пас аҷнабӣ беақлии бефоида ва гаронбаҳост ва захираҳое, ки барои дастгирии он сарф карда мешаванд, бояд ба самтҳои нисбатан муҳим равона карда шаванд.

Даъвати Вазири мудофиаи Олмон: ҳамдилии муштарак бо НАТО бар зиди "таҳдиди Русия"

Хуруҷи неруҳои амрикоӣ аз хоки Олмон худ далели гуфтаҳои Трамп мебошанд.

Трамп чун дарк кард, ки ба дигаргун кардани мавҷқеи Олмон даст намеёбад, аз ин рӯ тактикаи кори худро дигар карду ба коҳиши низомиёни худ рӯ овард. Агар берун овардани неруҳои ҳарбӣ барои Амрико хароҷотталаб бошад, аз тарафи дигар пайваста масраф кардани маблағҳои калон дар ин самт зиёновартар аст. Аз ин рӯ, нақшаи Трамп бамаврид аст.

0