Академик Бобоҷон Ғафуров, акс аз бойгонӣ

Дайн пеши Ғафуров ё моҷарои чопи “Тоҷикон” дар Кобул - қисми 2

1517
(Таҷдидшуда 21:22 30.12.2019)
Ба зудӣ дар манзили Усмонов дар микрорайони Кобул гурӯҳи мутахассисони тоҷик, аз ҷумла Кароматулло Олимов, Қурбон Бобоев, Зуҳуриддин Юсупов, Ҳабибулло Бобоев, Равшан Раҳмонов ва дигарон ҷамъ омаданд, то мавзӯи чопи “Тоҷикон” – ро ба баррасӣ гиранд

ДУШАНБЕ, 31 дек — Sputnik.  Аввал, ба Қурбон Бобоев, ки таърихшинос буд, пешниҳод шуд, ки ин корро анҷом диҳад, аммо ӯ ба далели масруфияти зиёд, аз ҷумла (бо иттифоқи Иброҳим Усмонов) тарҷумаи китоби “Таърихи Афғонистон" (1982) – и Юрий Ганковский ба дарӣ ин пешниҳодро рад кард.

Қисми 1-и матлабро аз ин пайванд бихонед

“Қарор шуд, китобро ба Сиддиқӣ супорем, ки яке аз муаррихони қавӣ буд, аммо хати тоҷикиро намедонист. Агар розӣ шавад, Равшан Раҳмонӣ мехонад, Сиддиқӣ ба хати форсӣ менависад. Чунин ҳам шуд. Ман ҳар ҳафта бо онҳо нуктаҳои нофаҳмо ё баҳснокро ба баррасӣ мегирифтам”, - қисса мекунад Усмонов.

Раҳмонӣ ва Сиддиқӣ рӯзҳои ахири моҳи декабри соли 1983 ба баргардони “Тоҷикон” шурӯъ карданд. Зимистони қаҳратуне дар Кобул ҳукм меронд. Пойтахти Афғонистон барқу гармӣ надошт. Ин ду нафар худро бо гарданбанду палто печида, аз чароғи бобоии карасинӣ кор мегирифтанд. Қуюди шабгардӣ дар Кобул эълон шуда буд. Сиддиқӣ маҷбур буд, шабҳо дар хонаи Раҳмонӣ бимонад.

“Ба хотири наздик кардани забони асар ба дарӣ аз луғатҳои маъруф, назири “Фарҳанги забони тоҷикӣ” ва “Луғати Деҳхудо” истифода карда, бархе ҷумлаҳоро тағйир медодем. Мо аз устод Усмонов, ки мушовири декани факултаи умури иҷтимоӣ буданд, хоҳиш кардем, ки кори баргардони “Тоҷикон” - ро қонунӣ кунанд. Он кас ба декан хабар доданд, ки ҳамчунин як китоб ҳаст, бояд ду нафар масъули баргардон шавад. Ҳамин тавр, чопи китоб ба нақшаи кафедраи таърих ворид карда шуд”- - мегӯяд Раҳмонӣ.

Баргардони “Тоҷикон” то моҳи майи соли 1984 анҷом шуд. Раҳмонӣ тарҷумаи ҳоли Бобоҷон Ғафуровро омода карда, ба Сиддиқӣ дод, то дар пешгуфтораш истифода кунад.

“Китоб тайёр шуд. Ман аз Муҳаммад Козим Оҳанг, ки ҳамкасби ман ва ҳам райиси чопхонаи Донишгоҳи Кобул буд, хоҳиш кардам, ки китобро ротапринт ё гистиснар кунад, яъне на чопи ҳуруфӣ. Дар мо ҳам асарҳои илмиро ротапринт мекарданд. Ин кор моҳи май анҷом шуд. Бачаҳои факултаи журналистикаро эъзом кардем, то китобро варақчинӣ (фалсофка) кунанд. Равшан Раҳмонӣ, ки як ҷавони чаққон буд, раҳбарии ин корҳоро бар дӯш дошт”, - қисса мекунад Иброҳим Усмонов.

Раҳмонӣ мегӯяд, барои варақчинии китоб профессор Зуҳуриддин Юсупов (баъдҳо декани факултаи кимиёи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон), он вақт устоди кимиёи Донишгоҳи Кобул низ шогирдонашро фиристод. Вай мегӯяд, худаш низ дарси фолклор медод ва донишҷӯёнашро истихдом мекард. Ҳамин тавр, моҳи июни соли 1984 “Тоҷикон” бо теъдоди 1000 нусха чоп шуд. Аммо он чӣ пешбинӣ намешуд, ҷараёни ҳаводиси баъди чоп буд.

“Иғво” – и мутахассисони тоҷик

“Бародарони паштун ба Сулаймон Лоиқ, узви Бюрои сиёсии Ҳизби демократики халқ ва фарди муассир дар ҳукумати Афғонистон, хабар бурданд, ки мушовирону тарҷумонҳои Тоҷикистон ин китобро омода карда, чоп кардаанду иғвогарӣ мекунанд ва ҳассосиятҳои милливу қавмӣ дар кишварро доман мезананд. Паҳн кардани китоб боз дошта шуд. Акнун онҳое, ки дастандаркор буданд, бояд ҷазо мегирифтанд. Ин хавф ба Равшан бештар буд, чун ӯ мустақим ширкат мекард, мақоми баланд ҳам надошт ва тарҷумон буд. Хатари ихроҷ кардани ӯ аз Афғонистон пеш омад”, - ба хотир меорад Усмонов.

Иброҳим Усмонов мегӯяд, ӯ бо иттифоқи Кароматулло Олимов ва чанд нафари дигар ба машварат нишастанд, ки чӣ кор кунанд. Тасмим гирифта шуд, як муқаддимаи сиёсӣ навишта, аз қазия раҳбарияти раддаи аввали Афғонистонро огоҳ кунанд ва хостори дахолати онҳо шаванд.

“Ман як шаб нишаста, маҷмуаи маърӯзаҳои Бабрак Кормалро хонда, чор иқтибос гирифтам ва муқаддима навиштам. Акнун суоли дигар пеш омад: муаллифи муқаддима кӣ бояд бошад? Бо Козим Оҳанг назди Абулҳай Ҳабибӣ, таърихнигори маъруф рафтем. Он кас гуфт, ки ман Ғафуровро эҳтиром мекунам, аммо муқаддимаро пас аз хондани асар худ хоҳам навишт ва ба мо ишора дод, ки ба муқаддимаи навиштаи каси дигар имзо нахоҳад кард. Ин вақти зиёдро мегирифт. Гузашта аз ин, он кас мариз буданд ва тасмим гирифтем, ки аз ин фикр даст кашем. Хуб ҳам кардем. Он кас то нашри китоб (9 майи соли 1984) вафот карданд”, - қисса мекунад Усмонов.

Ӯ ба Иноят Рашид, декани факултаи улуми иҷтимоии Донишгоҳи Кобул, ки боҷаи Сулаймон Лоиқ буд, рӯ овард. Усмонов мушовири Рашид буд, аз ин хотир, ризоияти ӯро зуд ҳосил кард. Танҳо талаби Иноят Рашид ин буд, ки вақте ақвоми Афғонистон номбар мешаванд, аввал паштунҳо зикр шаванд. Усмонов розӣ шуд ва Рашид зери муқаддима имзо гузошт. Аммо ин охири кор набуд.

“Сулаймон Лоиқ раҳбари тавтиа буд. Дар канори ӯ афроди дигар ҳам буданд, назири Ғиёсӣ, вазири маорифи Афғонистон. Боре назди доктор Ҳайдари Масъуд, узви Бюрои сиёсии ҲХД Афғонистон, ки рафиқам буд, рафтам. Он ҷо Ғиёсӣ ҳам ҳузур дошт. Пурсид, китобатон чӣ шуд. Гуфтам, мунтазири шумоем, ки чӣ тасмим мегиред. Гуфт, ки бояд бо муаллиф машвара ва сари номи китоб таҷдиди назар шавад. Ҳайдар, ки огоҳ набуд, пурсид, чӣ хабар аст? Гуфтам, ин кас мехоҳанд номи китоби “Тоҷикон” – и Бобоҷон Ғафуровро тағйир диҳанд. Ӯ ба Ғиёсӣ гуфт, мехоҳӣ назди Ғафуров равӣ, то машварат кунӣ? Ғиёсӣ гуфт, хайр аст, зарур бошад меравам. Ҳайдар хандид. Гуфт, он кас вафот кардаанд, чӣ тур ту пешашон меравӣ? Дигар номи китоб номи китоб аст, онро намешавад тағйир дод, балки мӯҳтаво муҳим аст”, - ба ёд меорад Усмонов.

Кароматулло Олимов се нусхаи “Тоҷикон” - ро гирифта, ба раҳбари Афғонистон Бабрак Кормал, муовинаш Аноҳито Ротибзод ва сарвазир Султоналии Киштманд бурд. Иброҳим Усмонов як нусхаро ба бародари Кормал - Маҳмуд Барёлай, котиби идеологии ҲХД ва ҳамзамон мутасаддии мақомоти қудратии Афғонистон ва Равшан Раҳмонӣ як нусха ба Фарид Маздак, раиси Созмони ҷавонони ҲХД таслим карданд. Ҳамагӣ ба интизор нишастанд, ки раҳбарони Афғонистон чӣ тасмим хоҳанд гирифт... Дар ин миён, Ҷалолуддин Сиддиқӣ ва Равшан Раҳмонӣ минҳайси “гунаҳкорони асосӣ” ба мушкил дучор омаданд. Сиддиқиро хатари барканорӣ аз вазифа таҳдид мекард. Кори Раҳмонӣ ба марҳалаи бадтарини худ расида буд. Ӯро аз кор ронданд. Шиносномаашро гирифта, сафорати Иттиҳоди Шӯравӣ дар Кобул дар садади харидории билети ҳавопаймо ва ихроҷи ӯ аз Афғонистон шуда буд. Таҳқиқи ин қазияро ба дӯши кормандони сафорати Шӯравӣ дар Афғонистон - Максим Пешков (набераи Максим Горкий, поягузори адабиёти шӯравӣ, собиқ сафири Русия дар Тоҷикистон (2000 - 2005), Михаил Конаровский (сафири Русия дар Афғонистон (2002 – 2004) ва Фёдор Артюшин, раҳбари созмони комсомоли сафорат гузошта буданд.

“Онҳо маро ба ҳузур пазируфтанд. Моҳи июли 1984 буд. Маро пагоҳи ҳамон рӯз бояд бо тайёра ин тараф мефиристоданд. Конаровский аз ман пурсид: “Ту чӣ кор кардӣ, Равшан? Бо кадом миллатгароӣ машғулӣ?” Зуд посух додам: “Шумо ба ҷои он ки ба ман қаҳрамонӣ диҳед, маро аз кор пеш кардед. Ҳарчанд коммунист нестам, китоби Ғафуровро, ки дар асоси марксизм-ленинизм навишта шудааст, баргардон кардам. Конаровский номзади илми таърих буд, Ғафуровро хуб мешинохт. Ӯ бадоҳатан пурсид: “Барои Бобоҷон Ғафуров?”. Гуфтам, бале. Ҳар се хандиданд. Конаровский гуфт: “Гапе набудаасту ин қадар ҳангома сохтаанд. Ғафуров устоди ман ва шахсияти бузург буд. “Тоҷикон” як китоби олӣ аст”. Ҳамин тавр, шиносномаамро баргардониданду гуфтанд, бирав, ба корат идома деҳ. Ман тобистони соли 1985 як сол пас аз Афғонистон баргаштам”, - мегӯяд Раҳмонӣ.

Тасмими Кормал

Ба қавли Иброҳим Усмонов, пас аз як ҳафта Кароматулло Олимов хабар дод, ки Бабрак Кормал китобро хонда, гуфтааст, каме барвақт буд, ки чоп кунед, аммо ҳоло ки чоп кардед, паҳн кунед, гапи хосе нест.

“Ҳоло нусхае, ки ман дорам, ду ҷилд, бидуни муқаддимаи сиёсӣ аст. Пас аз ин гапу хабарҳо дар нашри нусхаҳои дигар муқаддима илова ва китоб паҳн шуд”, - гуфт ӯ ба Sputnik Тоҷикистон.

Наҷмиддини Ковиёнӣ, узви дигари Бюрои сиёсии ҲХД Афғонистон ва Маҳмуд Барёлай низ аз чопи китоб дастгирӣ карданд. Раҳмонӣ мегӯяд, Фарид Маздак, котиби якуми комсомоли Афғонистон пас аз огоҳӣ аз ин ҷанҷолҳо бо иттифоқи ҳамсараш Парисо чанд маротиба ба манзили ӯ омад.

“Вай гуфт, кори хуб кардед. Аз ин китоб ман ҳам хеле баҳра бурдам. Барёлай, ки дар Маскав таҳсил карда буд, гуфт, ман дар Маскав бо Ғафуров сӯҳбат кардаам ва ӯро як инсони шарифу донишманди нотакрор мешиносам”, - қисса мекунад Раҳмонӣ.

Талошҳои мо барои сӯҳбат бо академик Кароматулло Олимов, ки тарҷумони Бабрак Кормал ва шахси ворид ба қазия буд, натиҷа надоданд. Аз қиссаи чопи “Тоҷикон” ӯ дар матлабе бахшида ба шахсияти Бабрак Кормал дар рӯзномаи “Минбари халқ” (2016) чунин нигоштааст: “Бабрак Кормал таърихи Афғонистон ва Осиёи Марказиро низ хуб медонист. Бо тавсияи ӯ китоби Муҳаммад Ғубор “Афғонистон дар масири таърих”-ро дубора чоп карда буданд. Китоби “Тоҷикон”-и Бобоҷон Ғафуров, ки баъзе тоҷикбадбинони мансабдор “ҳабс” карда, монеи интишори он шуда буданд, танҳо бо супориши Бабрак Кормал паҳн шуд”.

Аммо баъд?

Қироншоҳ Шарифзода, рӯзноманигори маъруф, ҳамзамон устоди факултаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мегӯяд, чопи “Тоҷикон” дар Афғонистон хеле ҳангома офарид.

“Он замон ман ҳам тарҷумон будам ва дар Афғонистон кор мекардам. Ҳамон ҷо аз забони ҳамкорон аз чопи “Тоҷикон” огоҳӣ ёфтам. Хелеҳо талош мекарданд, ки онро ба даст оранд”, - қисса мекунад ӯ.

Аммо як ҳамсӯҳбати мо аз ҷумлаи дипломатҳои муҷарраби Афғонистон, ки нахост номашро зикр кунем, мегӯяд, қадами навбатии онҳое, ки зидди чопи “Тоҷикон” буданд, ин буд, ки китобро даста – даста пеши худ нигаҳ медоштанд ва ба ҳар меҳмоне, ки аз Шӯравӣ, аз ҷумла Тоҷикистон меомад, тӯҳфа мекарданд ва ҳамин тавр, “Тоҷикон” на ба ҳама дастрас шуду на ҳама аз он баҳра бурданд.

Бозчопи “Тоҷикон” пас аз 35 сол дар Афғонистон, кишваре, ки дар ин миён тамоми бадбахтиҳои ҷанги дохилӣ ва ихтилофҳои қавмиро таҷриба кард, бидуни ҳеҷ мушкили хос анҷом шуд. Рӯнамоии он 18 декабри соли равон дар шаҳри Файзободи вилояти Бадахшони он кишвар иттифоқ афтод ва ба қавли Ҳабиб Ҳамидзода, қарор аст рӯзҳои наздик дар Кобул низ як маҳфил гирифта шавад.

1517
Барчаспҳо:
нашр, китоб, тоҷикон, Тоҷикистон-Афғонистон
Евгений Примаков, раиси Россотрудничество, акс аз бойгонӣ

Ислоҳоти раиси нави “Россотрудничество”: аз ребрендинг то афзоиши бурсияҳо

273
(Таҷдидшуда 22:03 12.08.2020)
Тағйири ном, зиёд кардани бурсияҳо барои донишҷӯён аз ИДМ ва кор бо ҳунармандони шинохта - ҷузъиёте аз стратегияи ҷадиди “Россотрудничество” мебошанд, ки раиси нав муаррифӣ кард

ДУШАНБЕ, 12 авг — Sputnik, Данара Курманова. Ҳанӯз охири моҳи июн маълум шуд, ки Евгений Примаков, тележурналист ва вакили Думаи давлатӣ, роҳбари ожонси “Россотрудничество” таъйин гардидаст.

Дар рӯзи аввали кораш дар мақоми нав, Примаков ба расонаҳо ваъда дод, ки акнун ожонсро тағйироти бузург интизор аст. Аммо тафсилотро танҳо 11 август, зимни лексияи онлайнияш тавзеҳ дод.  Sputnik аз ҷузъиёти муҳими барномаи нави “Россотрудничество” гузориш таҳия кард.

Бидуни нерӯи нарм: чӣ хориҷиҳоро дӯсти Русия мекунад?

Пеш аз ҳама роҳбари “Россотрудничество” ба шарикон пешниҳод кард, ки аз корбурди истилоҳи “нерӯи нарм” худдорӣ кунанд, чун ба гуфтаи ӯ "ин мафҳуми норӯшанест, ки мо онро набаровардаем”.

“Ҳадафи “Россотрудничество”  аз аввал татбиқи нерӯ набуд, балки таъмини фазои мусоиди байналмилалӣ ва осудагӣ мебошад. Ожонс тавассути барномаҳои фарҳангию  маърифатӣ барои рушди ҳам Русия ва ҳам кишварҳои шарик шароит фароҳам месозад", - изҳор дошт роҳбари нав Ожонс.

Ба гуфтаи Примаков,  “Россотрудничество” аз идеяи ҳузури гуманитарӣ канор меравад, чун он консепти куҳна мебошад. Ӯ зарурати гузаштан аз ҳузури гуманитарӣ ба таъсири гуманитариро таъкид кард, ки барои ҳифзи субот мусоидат мекунад.

Ба сифати мисоли таъсири гуманитарӣ Примаков фоҷиа дар Бейрутро зикр кард, ки ожонс бори аввал дар интиқоли табибон барои кумак ба осебдидагон иштирок кард. Примаков ин иқдомро рамзӣ хонда, таъкид намуд, ки маҳз чунин чораҳо барои муносибати дӯстона ба Русия дар хориҷа мусоидат мекунанд. Ин амалҳо нишон медиҳанд, ки дар фаъолияти ожонс ҳеч нерӯе кор бурда нашуда, танҳо талош барои ҳамраъйӣ ҷой дорад.

Маҳфилҳо барои чойхӯрию иди тушберра бас: шеваи нави кор

Дар пайи омӯзиши якмоҳаи кори ожонс Евгений Примаков ба хулосае омадааст, ки ислоҳот дар ожонсро бояд аз шабакаи марказҳои русӣ оғоз кард.

"Кори онҳо набояд дар маҳдудаи аз ин чорабинӣ то чорабинии дигар, балки доимӣ бошад. Ин бояд низоми бошгоҳие бошад, ки иштирокдорон ҳар вақти дилхоҳ тавонанд он ҷо ҳузур дошта бошанд, суҳбат кунанд, китоб хонанд. Зеро ин марказҳо дар хориҷ маҳз барои афроде мебошанд, ки ниёз ба иртибот бо Русия доранд”, - шарҳ дод ӯ.

Ба ақидаи Примаков ҳар марказ набояд танҳо ба ҷавонон нигаронида шавад, балки аҳолии синнашон боло низ мавриди таваҷҷуҳ қарор гиранд, чун дар хориҷа зодаҳои шӯравӣ зиёданд, ки синнашон ба бознишастагӣ наздик омадааст. Барои ҳар гуруҳ вобаста ба сол бояд фаъолиятҳо фароҳам шаванд.

“Ба мо чорабиниҳое, ки танҳо барои қайд гузаронда мешаванду меҳмонҳоро чой мехӯронанд, зарур нест”, - изҳор дошт Примаков ва аз кормандони Ожонс даъват кард, ки аз идеяҳои монанд ба “Рӯзи мусиқии русӣ” ё “Иди тушберраи русӣ” канор раванд.  

Ӯ аз мушкил дар тағйири низоми кори бархе марказҳо гуфт, чун дар дохили бинои сафорат қарор доранду на ҳар кас метавонад вориди онҳо шавад: “Барои ин мо корро аз марказҳое оғоз мекунем, ки роҳандозии низоми ҷадид дар онҳо имконпазир аст”.

Ҷалби ситораҳо ва таҳлили майли ҷавонон

Раиси “Россотрудничество” зикр кард, ки аудиторияи асосии ожонс ҷавонон мебошанд, ки бештар майл ба фарҳанги поп доранд. Донишҷӯёни оянда метавонанд, тариқи китоб, синамо ва силсилафилмҳо майл ба фарҳанги русӣ пайдо кунанд. Ба ақидаи ӯ, шинос кардани ҷавонон бо классика муҳим мебошад, аммо шавқу майлҳои хоси ҷавононро низ набояд сарфи назар кард.

“Каманд афроде, ки англисиро омӯхтаанд, то осори Шекспирро бо забони асл бихонанд. Барои ҷавонони муосир забон ин пеш аз ҳама имконоти иҷтимоию иқтисодӣ мебошад”, - изҳор дошт роҳбари “Россотрудничество”.

Дар ин робита “Россотрудничество” бояд ҳунармандони шинохтаро бештар ба чорабиниҳо дар хориҷа ҷалб кунад, зарур хонд Примаков. Инҳо бояд афроде бошанд, ки дар ҳама ҷо шинохтаанд, на танҳо ҳайатҳои хурди эҷодӣ, ки дар бораи онҳо дар доираҳои маҳдуд сухан меравад.  

Ҳама нав мешавад: “Россотрудничество” ребрендинг мекунад

Худи номи “Россотрудничество” муосиру фаҳмо садо намедиҳад, хоса  барои афроде, ки русиро балад нестанд, мегӯяд Примаков. Ӯ зарурати ребрендинги ожонсро таъкид карда, афзуд, ки марказҳои илму фарҳанги Русия – ба русӣ РЦНК низ бояд тағйири ном кунанд.

“РЦНК – бисёр абревиатураи даҳшатовар аст,  чун худи номи “Россотрудничество”.  Хориҷӣ тавони талаффузи онро надорад”, - бовар дорад Примаков.

Дар баробари ин номи расмии ожонс – “Ожонси федералӣ дар умури ИДМ, ҳамватанҳои дар хориҷ иқоматдошта ва ҳамкории байналмилалии гуманитарӣ” ҳифз хоҳад шуд, танҳо бренди зоҳирӣ барои аудиторияе, ки забонашон русӣ нест, тағйир дода мешавад.

Калимаи “Россотрудничество” барои гӯяндаҳои забони русӣ чандон ваҳмовар нест, аммо номи нав барои Ожонс хароҷоти нав дар пай дорад, чун ҳадди ақал овезаҳо ва санадҳои расмӣ бояд тағйир дода шаванд. Ин маблағҳоро метавон барои корҳои муфиди дигар харҷ кард.

Зоҳиран сарфакорию хирадмеҳварӣ аз омилҳои калидии стратегияи Примаков мебошанд. Ӯ нияти кирои таҳиягарони брендро низ надорад, мехоҳад озмуни кушодеро эълон кунад, то номро барои Ожонс донишҷӯёне пешниҳод кунанд, ки тариқи “Россотрудничество” ба донишгоҳҳои Русия шомил шудаанд. Ӯ дар шарҳи мантиқи ин тасмим гуфт, ки ҳеч кас беҳтар аз иштирокдорони бевоситаи ин лоиҳа консепсияи онро эҳсос нахоҳад кард.  

Такя ба ИДМ: бурсияҳо ду баробар зиёд мешаванд

Бо пеш гирифтани лоиҳаҳои ҷадид, “Россотрудничество” пешбарии таҳсилоти Русияро низ канор нахоҳад гузошт, гуфт Примаков.

"Бо фармони президенти Федератсияи Русия бурсияҳои таҳсили ройгон барои шаҳрвандони хориҷӣ дар солҳои наздик ду баробар зиёд карда мешаванд. Феълан теъдодашон 15 ҳазор ададро ташкил медиҳад”, - хабар дод Примаков.

Зиёда аз он Ожонс лоиҳаҳои маърифатиеро, ки бо Русия ва забони русӣ алоқманданд дастгирӣ хоҳад кард, чӣ донишгоҳи бузург бошаду чӣ кӯдакистоне дар навоҳии дурдаст.

Инчунин “Россотрудничество” бештар ба таҳлил таваҷҷуҳ хоҳад кард, то беҳтар бифаҳмад, ки ҷавонони муосир ба чӣ майл доранд. Бо ин ҳадаф ожонс ният дорад, ки сомонаашро ба таври куллӣ тағйир диҳад. Примаков мегӯяд, сомонаи навро хонданбобтар хоҳанд  кард.

Ҳамаи ин албатта вақт мехоҳад, чун ожонс дар чаҳорчӯбаи сахт кор мекунад ва ҳар лоиҳа бояд ҳадди ақал як сол то оғози он тасдиқ шавад. Бо вуҷуди ин раиси “Россотрудничество” ваъда дод, ки ба шарофати навовариҳо ниҳоди тобеяш кушодтар хоҳад буд.

“Ин барои мубориза бо стереотипҳои куҳна, ки метавонистанд бо назардошти собиқаю хотираи куҳна нисбати ожонсамон пайдо шуда бошанд, кумак мекунад”, - хулоса кард Примаков.

273
Барчаспҳо:
ислоҳот, таҳсил, ИДМ, Русия
Маросими дафни Баҳром Гафурӣ

Сипоси падари Баҳром Ғафурӣ ба ғамшарикони хонадонаш

738
Хонаводаи Бахром Ғафурӣ, овозхони марҳуми тоҷик, ба тамоми дӯстону азизоне, ки тариқи шабакаҳои иҷтимоӣ ва расонаҳо ғамшарикӣ кардаанд, изҳори сипос кардааст

ДУШАНБЕ, 12 авг — Sputnik. Баҳром аввал ба шумо – миллати бошараф ва мухлисони азизаш, сипас ба хонаводаи мо тааллуқ дошт, омадааст дар изҳороти хонаводаи мотамзада.

“Аз замин то осмон аз якояки шумо миннатдорем. Худованд ҳамаи шуморо аз балову офатҳои заминиву осмонӣ нигаҳбон бошад!”, - дуо кардаанд аҳли байти сароянда.

Сипосномаро яке аз дӯстони хонавода, рӯзноманигор Фахриддини Холбек дар саҳифаи фейсбукияш аз номи падари хонадон - амаки Шамсиддин, бародарони Баҳром - Анвар, Музаффар, Вайсиддин, писаронаш – Анӯшервон ва Эҳсон ва бақияи аъзои хонаводаи Баҳром Ғафурӣ нашр кардааст.

Баҳром Ғафурӣ бар асари садамаи маргбор санаи 7-уми августи соли равон, тахминан соати 04:00 ҷон дода буд.

Бино бар иттилои ВКД, ронандаи автомашинаи тамғаи “Ланд-крузер-200”, рақами қайди давлатиаш 01-57JJ01, Анварзода Ислом Қурбон, соли таваллудаш 1991, муовини прокурори ноҳияи Фирдавсӣ, дар хиёбони Рӯдакии шаҳри Душанбе суръати автомашинаро баланд карда, ба автомашинаи тамғаи “Камаз” бархӯрдаааст. .

Ба иттилои мабаъ, дар натиҷа мусофири дохили автомашинаи мазкур Баҳром Ғафурӣ, соли таваллудаш 1976, сароянда, дар ҷойи ҳодиса ба ҳалокат расидааст.

Ҳамзамон манбаъ қайд кардааст, ки худи ронанда Анварзода ва мусофири дигари автомашина Зарипов Баҳодур, соли таваллудаш 1986, сокини деҳаи Кангурти ноҳияи Темурмалик ҷароҳатҳои ҷисмонӣ бардошта, дар беморхона бистарӣ гардидаанд.

738
Барчаспҳо:
ҳалокат, садама, овозхон, Тоҷикистон
Тотальный диктант в Душанбе

Хобгоҳҳо каму иҷорахонаҳо қимат: шикваи донишҷӯёни тоҷик аз гаронии нарх

4
То оғози таҳсил дар омӯзишгоҳу донишгоҳҳои Тоҷикистон, камтар аз 4 рӯзи дигар боқӣ мондааст, аммо мушкили камбуди хобгоҳ ва гароншавии арзиши хонаҳои иҷоравӣ бисёре аз донишҷӯёнро ба тавшвиш овардааст

ДУШАНБЕ, 13 авг – Sputnik. Донишҷӯёни тоҷик мегуянд, ба фарқ аз соли гузашта дарёфти хонаҳои иҷроравӣ дар шаҳрҳои Душанбеву Хуҷанд душвортар шудааст.

Иқбол Раҳимов шуморе аз донишҷӯёни Донишгоҳи тиббии ба номи Абӯалӣ ибни Сино дар шаҳри Душанбе мегуяд, қимати хонаҳои иҷоравӣ аз ҳар вақт дида ҳоло баланд шудааст.

"Ба 1000 сомонӣ ҳам ёфтани хонаи иҷоравӣ дар шаҳри Душанбе қариб ки номумкин шудааст. Соли гузашта мо бо ин қиммат хона иҷора гирифта будем, аммо имсол соҳибхона бо ин нарх хонаро ба иҷора намедиҳад", - гуфт Раҳимов.

Донишҷӯёни Хуҷанд низ аз мушкили дарёфти хонаҳои иҷоравӣ таъкид меварзанд.

Санҷар Шаропов, аз ҷумлаи донишҷӯёнест, ки баъди хатми таҳсили Коллеҷи тиббии шаҳри Хуҷанд азм дорад, имсол барои гирифтани маълумотии олии тахассусаш ба Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров таҳсил намояд, аммо гарон шудани қиммати хонаҳои иҷоравӣ ӯро дар ташвиш гузоштааст.

"Дар соли қаблӣ мо 4 нафар донишҷӯён бар ивази 600 сомонӣ дар як хонаи як ҳуҷрагӣ иқомат мекардем. Ҳоло бо ин нарх пайдо кардани хонаи иҷоравӣ душвор аст. Нархи хонаҳо то ба 800 -1000 сомонӣ баланд шудааст", - гуфт донишҷӯ.

Ҳоло дар шаҳри Хуҷанд, чаҳор муассисаи таҳсилоти олӣ аз ҷумла Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров, Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ бизнес ва сиёсати Тоҷикистон, Донишкадаи иқтисод ва савдои Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон, Донишкадаи политехкиникии Донишгоҳи давлатии техникии Тоҷикистон ба номи М. Осимӣ фаъолият мекунанд ва дар онҳо бештар аз 30 ҳазор донишҷӯ таҳсил мекунад.

Бемории 7 донишҷӯи тоҷик бо таби баланд дар Вуҳан маълум шуд: шарҳи сафорат

Аммо ин донишгоҳҳо дар мувозинати худ ҳамагӣ як ва ё дутоӣ хобгоҳ барои донишҷӯён доранд. Дар ин миён танҳо ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров дар мувозинаи худ чаҳор хобгоҳ дорад, ки дар онҳо кам ё беш аз 2500 ҳазор донишҷӯ, умдатан онҳое, ки тибқи Квотаи президентӣ дохил шудаанд таъмин мешаванд, аммо беш аз 20 ҳазор донишҷӯи дигари ин донишгоҳ аз ҳисоби худ хонаи иҷорави мегиранд.

Дар ҳоли ҳозир донишгоҳҳои кишвар имкони бо хобгоҳ таъмин кардани шумори қобили мулоҳизаи донишҷӯёнро надоранд ва дарёфти хонаҳои иҷоравӣ барои донишҷӯён мушкили аслӣ боқӣ мемонад.

4