Черный понедельник на валютных рынках

Буҳрон дар пеш аст: Пас аз коронавирус иқтисоди Тоҷикистонро чӣ интизор аст?

3546
(Таҷдидшуда 14:13 28.04.2020)
Паҳншавии коронавирус ва оқибатҳои он ба иқтисоди кишварҳои мухталифи ҷаҳон метавонад боиси заиф шудани иқтисоди Тоҷикистон шавад. Коршиносон мегӯянд агар ислоҳоти ҷиддӣ ба роҳ монда нашавад пас аз коронавирус Тоҷикистон метавонад ба як буҳрони ҷиддӣ рӯ ба рӯ шавад

ДУШАНБЕ, 28 апрел – Sputnik, Расул Шодиев.  Бонки Осиёии Рушд гуфтааст, паҳншавии коронавирус дар кишварҳои Осиё ва Аврупо, ки ин кишварҳоро ба буҳрони ҷиддӣ рӯ ба рӯ кардааст, метавонад иқтисоди Тоҷикистонро ба ҳам занад.

Коронавирус нест, доллар ҳам нест

Мақомоти Тоҷикистон эълон доштанд, ки дар ин кишвар нишонаҳои сирояти коронавирус дида намешавад. Гарчанде аз бемории илтиҳоби шуш даҳҳо нафар ҷони худро аз даст додаанд.  

Бонки Осиёии Рушд дар гузориши ахири худ, таъкид кардааст, ки сирояти коронавирус ва оқибати он ба иқтисоди Чин ва Русия, ки шарикони асосии иқтисодии Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд, боиси беқурбшавии пули миллии тоҷикӣ шуда,  сатҳи таваррум боло хоҳад рафт.

Барои мисол қабл аз пайдоиши коронавирус дар Чин ва Русия 1 доллари амрикоӣ дар бозори дохилии кишвар баробар ба 9,8 сомонӣ буд. Имрӯз арзиши 1 доллар дар бонкҳои Тоҷикистон ба 10,24 сомонӣ баробар шудааст, аммо дар бозори сиёҳи кишвар аз ин ҳам бештар аст. Барои мисол 1 доллар дар бозори сиёҳ ба 15 сомонӣ муомила мешавад.

Болоравии нархи доллар боиси болоравии қимати коло ва маводи ғизоӣ дар бозорҳои Тоҷикистон шудааст.

Дар ҳоле, ки мақомоти Тоҷикистон дар аввали сол сатҳи таварруми солонаро дар сатҳи 6 дарсад пешбинӣ карда буданд.

Бино бар ҳисоботи Бонки Осиёии Рушд, болоравии сатҳи таваррум боиси коҳиши сарозер шудани сармояҳои хориҷӣ ба иқтисодӣ Тоҷикистон мешавад. 

Ҳамзамон ба гуфтаи ҳамин бонк, сармояҳои давлатӣ дар иҷрои барномаҳо дар Тоҷикистон низ коҳиш хоҳанд ёфт.

Иллати дигари таъсири КОВИД-19 ба иқтисоди Тоҷикистон ин аст, ки муҳоҷирони меҳнатӣ, ки ҳоло дар қарантина дар Русия қарор доранд, имкони интиқоли пул ба Тоҷикистонро аз даст доданд. Дар оянда имкон дорад Русия дар мавриди қавонини муҳоҷират таҷдиди назар кунад ва аксарияти муҳоҷирони тоҷик имкони кор дар Русияро аз даст диҳанд.

Коронавирус ба иқтисод аллакай таъсир кард

Бонки Осиёии Рушд дар гузориши ахири худ таъкид кардааст, ки коронавирус дар ҳоли ҳозир иқтисоди Тоҷикистонро ба ҳам задааст.

Ба гуфтаи ин бонк,  дар ҳоли ҳозир, дар бахши савдо ва беҳдошт дар ҷумҳурӣ мушкилиҳои ҷиддӣ пеш омадааст. Дар ҳоле, ки даромад аз соҳаи сайёҳӣ ва муҳоҷирони меҳнатӣ анқариб ба сифр фаромада, ё ночиз шудааст, оидоти Тоҷикистон ба маротиб коҳиш ёфтааст.

Тоҷикистон кишварест, ки аз 70 то 90 дарсади бархе аз колоҳои ниёзи мардум, ғизо ва маводи сӯхтро аз кишварҳои хориҷӣ, аз ҷумла Русия, Чин ва Қазоқистон ворид мекунад.

Ин ҳам дар ҳолест, ки буҷети Тоҷикистон, ба гуфти ҳамин бонк, ба мушкил рӯ ба рӯ мешавад.

Бино ба гузориши Бонки Осиёии Рушд, Тоҷикистон дар оянда дар ҷамъоварии андоз, ки яке аз сарчашмаҳои асосии даромади буҷети  ҷумҳурӣ ба ҳисоб меояд, низ ба мушкил рӯ ба рӯ хоҳад шуд. Ин ҳам дар ҳолест, ки ба гуфтаи ҳамин бонк, ҷамъоварии андоз дар Тоҷикистон ду баробар нисбат ба кишварҳои рӯ ба тараққӣ аз меъёр зиёд аст ва Тоҷикистонро зарур аст, дар низоми андозбандӣ ислоҳоти ҷиддӣ роҳандозӣ намояд.

Роҳандозии ислоҳот дар соҳаи андозбандӣ боиси сарозер шудани сармояҳои хориҷӣ ба ин кишвар мешавад.

Ба гуфтаи коршинорсони ҳамин бонк, Тоҷикистонро зарур аст, сарчашмаҳои дигари даромади буҷетро низ пайдо намояд.

Ҳоҷимуҳаммад Умаров, доктори улуми иқтисодӣ дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон гуфт, ки Тоҷикистон ҷуз роҳандозии ислоҳот дар бахши иқтисод ва андоз роҳи дигаре барои пур кардани буҷет ва рушди иқтисод надорад.

Ба гуфтаи вай, давлат ин ислоҳотро чӣ гуна амалӣ мекунад, ин масъалаи дигар аст.

Бонки Осиёии рушд низ гуфтааст, ки ислоҳот дар бахши андозбандӣ бояд тарзе сурат бигирад, ки барои сармоягузорони хориҷӣ ҷолиб бошад. Манзури ин бонк ва коршиносон ин аст, ки давлат бояд ба корхонаҳо ва тоҷироне имтиёз қоил шавад, ки фаъолияти онҳо барои давлат ва рушди иқтисод судманд бошад на инки ба нафарон ва корхонаҳое, ки ба роҳбарони он ба давлат наздик бошанд. Вобаста ба ин ба гуфтаи коршиносони бонк фишори давлат ба корхонаҳо ва тоҷирони инфиродӣ камтар шавад.

Коршиносони Бонки осиёии рушд дар гузориши худ таъкид карданд, ки дар соли ҷорӣ рушди ММД-и Тоҷикистон то 5,5 дарсад поин хоҳад омад,  дар ҳоле, ки қаблан Саидмурод Зайниддинзода, роҳбари маркази тадқиқоти вазорати рушди иқтисод ва савдои Тоҷикистон гуфта буд, ки ҳаҷми рушди ММД дар соли ҷорӣ 8 дарсадро ташкил хоҳад дод.

Рушд бидуни пешрафт

Ба гуфтаи Зулфиқори Исмоилён, коршиноси масоили иқтисодӣ арқоми ироакардаи давлат дар мавриди рушди иқтисоди ин кишвар аз воқеъият дур аст.

Барои мисол ба гуфтаи вай, давлати Тоҷикистон ҳамасола рушди иқтисоди ин кишварро аз 5 то 7 дарсад мешуморад. Агар Тоҷикистон дар чанд соли ахир то 7 дарсад рушд медошт давлат дар ин шабу рӯз ба мушкили камбуди пул рӯ ба рӯ намешуд.

Вай тахмин мезанад, ки арқоми ироакардаи давлат сатҳӣ ва то ҷое то 50 дарсад воқеъият надорад.

Ба гуфтаи оқои Исмоилён, оморе, ки дар бораи рушд ҷамъоварӣ мешавад воқеъият надорад ва Эмомалӣ Раҳмон, раисҷумҳури ин кишвар борҳо дар ҷаласаҳо дар ин бора таъкид карда буд.

Ба гуфтаи оқои Исмоилён, кишваре, ки ҳамасола 7 дарсад рушд дорад пардохтпазир аст ва ҳамасола ҳаҷми қарзи хориҷии он коҳиш меёбад. Аммо дар Тоҷикистон ин раванд баръакс аст. Қарзи хориҷии Тоҷикистон ҳамасола афзоиш меёбад ва ҳоло ба 2,8 миллиар доллар расидааст, ки 35,8 дарсади ММД-и кишварро ташкил медиҳад.

Тибқи иттилои мақомоти Тоҷикистон давоми панҷ соли оянда ҷумҳурӣ бояд то 40 дарсади қарзи гирифтаашро пардохт намояд.

Тибқи иттилои маълумоти расмӣ қарздиҳандаи аслии Тоҷикистон “Эксимбонк”-и Чин мебошад, ки 54,1 дарсади қарзҳои хориҷӣ ва ҳудуди 80 дарсади қарзҳои дуҷониба бо ин кишварро ташкил медиҳад.

Ин ҳам дар ҳолест, ки бархе аз кишварҳои хоириҷӣ ва созмонҳои байналмилалӣ аз қарз додан ба Тоҷикистон худдорӣ кардаанд.  Модоме, ки Тоҷикистон ҳамасола рушди 7 дарсадӣ дорад ин кишвар пардохтпазир ҳисоб мешавад ва созмонҳои сармоягузор ҳақ надоранд аз додани қарз ба Тоҷикистон саркашӣ кунанд.

Ба гуфтаи коршиносон, созмонҳои сармоягузори хориҷӣ вазъи воқеии иқтисоди Тоҷикистонро хуб эҳсос мекунанд ва медонанд, ки қариб 80 дарсади даромади буҷети Тоҷикистон аз ҷамъоварии андоз ва оидоти гумрукӣ аст.

Боэътимодии рушди иқтисоди кишвар аз истеҳсолот ва содироти коло ба бозори берунӣ аст на аз ҷамъоварии андоз ва ҷарима.

Бонки Осиёии рушд дар гузориши ахири худ гуфтааст, ки таъсири паҳншавии коронавирус дар ҷаҳон ба иқтисоди Тоҷикистон ҳоло таҳлили ҷиддӣ нашудааст ва таъсири он дар оянда метавонад барои ин кишвар миёншикан бошад.

 

3546
Барчаспҳо:
оқибат, вирус, ислоҳот, буҳрон, иқтисод, Тоҷикистон
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон (437)
Слива, архивное фото

Олуи Made in Khatlon: содироти беш аз 100 тонна олу ба панҷ кишвари хориҷӣ

390
(Таҷдидшуда 02:24 28.05.2020)
Маҳсулоти истеҳсоли вилояти Хатлон асосан ба Қазоқистон, Покистон, Афғонистон, Русия ва Қирғизистон содирот шудааст

ДУШАНБЕ, 28  май — Sputnik. Бино бар иттилои манбаъ, соҳибкорони маҳаллӣ олуро аз ноҳияи Кӯшониён дар қуттиҳои махсус бор карда, тавассути мошинҳои борбар ба шаҳри Санкт-Петербурги Русия интиқол доданд.

Президент Эмомали Рахмон открыл спортивный комплекс в Ховалингском районе
© Официальная страница пресс-службы президента РТ в Facebook.

Ҳамчунин чанде пеш, боғпарварони ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ низ бо мусоидати бахши намояндагии Агентии содироти назди Ҳукумати Тоҷикистон дар вилояти Хатлон ба хориҷи кишвар 51 тонна меваҷотро содир карда буданд.

То имрӯз аз вилояти Хатлон, асосан навоҳии Ҷ. Балхӣ, Кӯшониён ва Ҷайҳун ба хориҷи мамлакат ҷамъан 139 тонна мева бо иловаи лимӯ содирот шудааст.

Мақомоти Хатлон таъкид доштааст, ки имсол, тибқи дурнамо аз шаҳру навоҳии вилояти Хатлон ба мамолики хориҷи дуру наздик 90 ҳазор тонна меваю сабзавот содирот хоҳад шуд.

То 27 май ин нақша ба андозаи 40,5% иҷро гардида, ба хориҷа 36 ҳазору 429,1 тонна меваю сабзавот, аз ҷумла 36 ҳазору 255,2 тонна пиёз содир карда шудааст.

“Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2019 ба хориҷи мамлакат ба андозаи қариб 15 ҳазор тонна маҳсулоти бештар содирот шудааст”, - таъкид доштааст манбаъ.

Ҳамзамон манбаъ зикр кардааст, ки маҳсулоти кишоварзии истеҳсоли вилояти Хатлон асосан ба Қазоқистон, Покистон, Афғонистон, Русия ва Қирғизистон содирот шудааст.

390
Барчаспҳо:
истеҳсол, Қирғизистон, Қазоқистон, Покистон, содирот, Хатлон, Тоҷикистон
Меваю сабзавот дар бозор, акс аз бойгонӣ

Азми мақомоти Хатлон барои содироти 90 ҳазор тон меваю сабзавот ба хориҷа

152
(Таҷдидшуда 20:54 27.05.2020)
Мақомоти Хатлон мегӯянд, имрӯз, 27 май, аз вилоят ба Русия боз 50 тонна олу содир карда шуд. Соҳибкорони маҳаллӣ олуро аз ноҳияи Кӯшониён дар қуттиҳои махсус бор карда, тавассути мошинҳои борбар роҳии Санкт-Петербург намуданд

ДУШАНБЕ, 27  май — Sputnik. Тибқи иттилои мақомоти Хатлон, рӯзе пеш боғпарварони ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ низ бо мусоидати бахши намояндагии Агентии содироти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилоят ба хориҷи кишвар 51 тонна меваҷотро содир карда буданд.

Президент Эмомали Рахмон открыл спортивный комплекс в Ховалингском районе
© Официальная страница пресс-службы президента РТ в Facebook.

Манбаъ таъкид намудаст, ки имрӯз аз вилояти Хатлон, асосан навоҳии Ҷ. Балхӣ, Кӯшониён ва Ҷайҳун ба хориҷи мамлакат ҷамъан 139 тонна мева бо иловаи лимӯ содирот шудааст.

“Мавсими содироти меваҷот, тавре ки мутахассисон таъкид мекунанд, тоза шурӯъ шудааст. Имсол, тибқи дурнамо аз шаҳру навоҳии вилояти Хатлон ба мамолики хориҷи дуру наздик 90 ҳазор тонна меваю сабзавот содирот хоҳад шуд”, - омадааст дар иттилоия.

Мақомоти Хатлон мегӯянд, то 27 май ин нақша ба андозаи 40,5% иҷро гардида, ба хориҷа 36 ҳазору 429,1 тонна меваю сабзавот, аз ҷумла 36 ҳазору 255,2 тонна пиёз содир карда шудааст. Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли 2019 ба хориҷи мамлакат ба андозаи қариб 15 ҳазор тонна маҳсулоти бештар содирот шудааст.

Манбаъ таъкид кардаст, ки маҳсулоти кишоварзии истеҳсоли вилояти Хатлон асосан ба Қазоқистон, Покистон, Афғонистон, Федератсияи Русия ва Қирғизистон равона гардидааст.

152
Президент Кыргызской Республики Сооронбай Жээнбеков

Сооронбой Жээнбеков барои таҷлили Рӯзи Пирӯзӣ ба Маскав меравад

0
(Таҷдидшуда 18:43 28.05.2020)
Гузашти низомӣ ба муносибати Рӯзи Пирӯзӣ дар Маскав рӯзи 24 июн баргузор мешавад. Рӯзи таҷлили ид дар Маскав чораҳои амниятӣ шадид мешавад

ДУШАНБЕ, 28  май — Sputnik. Президенти Қирғизистон Сооронбой Жээнбеков дар гузашти низомӣ ба муносибати 75-умин солгарди Рӯзи Пирӯзӣ ширкат хоҳад кард, хабар медиҳад Sputnik Қирғизистон.

Ин хабарро раҳбари хадамоти матбуотии президент, Толгонай Стамалиев таъйид кардааст.

Ёдрас мешавем, ки имсол ба далели паҳншавии коронавируси навъи COVID - 19 таҷлили оммавии Рӯзи Пирӯзӣ дар Русия, ки ҳамасола рӯзи 9 май, баргузор мешуд, лағв шуд.

Президенти Русия Владимир Путин, рӯзи 26 май фармон дод, ки омодагӣ барои таҷлили 75-умин солгарди Пирӯзӣ дар Ҷанги Бузурги Ватаниро дар пойтахти Русия шаҳри Маскав ва дигар шаҳрҳо оғоз шавад.

Беш аз миллион нафар аз 60 кишвари ҷаҳон суруди "Рӯзи Пирӯзӣ" - ро сароиданд - видео

Ӯ қайд кард, ки рӯзи 24 июн барои таҷлили ин иди бузург рӯзи мувофиқ аст, чун маҳз дар ин таърих нахустин бор соли 1945 гузашти низомии қаҳрамонон баргузор шуда буд.

Дақиқаи хомӯшӣ барои поси хотири қурбониёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ

Дар баробари ин президент ба вазири дифоъ Сергей Шойгу фармуд, то замони таҷлили ид амнияти шаҳрвандон қатъиян таъмин шавад ва хатари сироятёбӣ ба коронавирус дар он рӯз кам карда шавад.

0
Барчаспҳо:
ҷашни рӯзи Ғалаба, Маскав, сафар, Сооронбой Жээнбеков, Маскав
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон (437)