Плотина Сангтудинской ГЭС в Таджикистане

Агар Вахш беоб монад ва ё чӣ гуна Тоҷикистон бӯҳрони энергетикиро паси сар кунад

366
Норасоии мавсимии об дар дарёҳои Тоҷикистон пас аз чанд сол метавонад ба як проблемаи доимӣ мубаддал гардад. Аз ин рӯ ин мушкилӣ бояд аз ҳоло дар зҳамдастӣ бо кишварҳои минтақа ҳалу фасл шавад

ДУШАНБЕ, 31 июл — Sputnik. Тоҷикистон бо ду ҳамсоякишвараш - Афғонистону Ӯзбекистон ба падидае дучор омаданд, ки решаи он табиӣ буда, оқибаташ иқтисодист.

Ҳоло Тоҷикистон ба далели коҳиш ёфтани сатҳи оби Вахш интиқоли неруи барқ ба ин ду кишвар муттаваққиф намуд.

Чанде қабл ширкати "Барқи тоҷик" аз каам шудани захираҳои обӣ барои истеҳсоли барқ хабар дода, санаи 29 - уми июл бошад Ҳукумати Тоҷикистон расман ба мардум муроҷиат намуд, ки лимити барқ ба далели 50 дарсад кам шудани оби дарёи Вахш  ҷорӣ мешавад.

Боз торикӣ: чаро Тоҷикистон маҳдудияти нерӯи барқро ҷорӣ кард ва он то кай идома меёбад

Зимнан, сар аз 16 - уми июл интиқоли неруи барқ ба Ӯзбекистон коҳиш ёфт ва ҳукумати ин кишвар фавран бо "Туркменэнерго" шартнома баст ва ба хариди неруи барқ аз ин кишвар шурӯъ намуд.

Гузашта аз ин, Тоҷикистон барои таъминтнамудани сокинони худ дар мавсими тирамоҳ - зимистон, тамими гирифт, ки аз ҳоло лимити барқро ҷорӣ намояд. Зеро ба далели камбарф омадани зимистон сатҳи оби дарёҳо бамаротиб кам аст.

То кадом ҳад ин мушкилӣ ҷиддист?

Рӯдҳои Панҷ ва Вахш иқтидори асосии гирдоэнергетикаи Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд ва обҳои ин ду дарё аз ҳисоби пиряхҳо ва ҷамъшавии барф дар кӯҳҳо вобаста аст.

Тибқи маълумоти доктори илмҳои ҷуғрофӣ Холназар Муҳаббатов, дар ҳавзаи Вахш - 3150 кв. км пиряхҳо, дар ҳавзаи Панҷ - 2960 кв. км пиряхҳо мавҷуд аст. Дар қаламрави Тоҷикистон, Вахш ҷараёни миёнаи солонаро ба 18,3 метри мукааб ташкил медиҳад, ва Панҷ - 17,1 метри мукааб. Тибқи захираи умумии об дар Тоҷикистон, пиряхҳо 460 метри мукааб, кӯлҳо - 46 метр мукааб, обҳои зеризаминӣ - 6,6  ва маҷрои барқароршавандаи дарё, ки аз боришоти зиёд вобастагӣ дорад, 56,8 метри мукааб ташкил медиҳад.

Боришоти барф дар кӯҳҳо ҳангоми боридани боронҳои шамол на танҳо маҷрои дарёро ба вуҷуд меоранд, балки дар пиряхҳо захираи обро пур ва зиёд мекунанд. Онҳо хеле муҳиманд, бидуни ин, захираҳои об дар пиряхҳо дар тӯли камтар аз даҳ сол истифода хоҳанд шуд, ки дар натиҷа Тоҷикистон ва дигар кишварҳои Осиёи Марказиро дар ҳолати ногузир мемонад.

Бар тибқи маълумотҳо, қисми зиёди боришот дар Помири Ғарбӣ меборад, ки аз он ҷо дарёҳои Вахш ва Панҷ ҷорӣ мешаванд, аз моҳи октябр то май, ҳангоми боришоти миёнаи моҳона аз 37 то 80 мм дарбар мегирад.

Аммо соли гузашта боришот аз ҳад зиёд кам буд. Норасоии боришот аз моҳи ноябри соли 2019 сар шуд. Январи соли 2020 25 мм боришот ба қайд гирифта шуд, ки ин қонеъкунанда буд.

Аммо пас аз ин моҳ боришот ба маротиб кам шуд:

  • феврал - 2 мм, 6фисад;
  • март - 37 мм, 87%;
  • апрел - 14 мм, 35%;
  • май - 4 мм, 17%;
  • июн - 5 мм, 43%;
  • июл - 2 мм, 46%.

Дар соли 2019, моҳҳои аввали зимистон низ хушк буд ва дар моҳҳои июл-сентябр тамоман боришот паст шуд. Зимнан, моҳҳои май ва июн сербориштар буданд. Дар моҳи май - 234 мм, 928% аз меъёр, июн - 109 мм, 970% аз меъёр. Ин ду моҳ тамоми солро бо об таъмин карданд. Аз ин рӯ, он вақт ягон мушкилоти махсус вуҷуд надошт.

Роҳи ҳалл дар куҷо бошад?

Ба назари ман, ин масъала муносибати стратегӣ ва кӯшишҳои муштараки тамоми кишварҳои минтақа ва инчунин иштироки Русияро тақозо мекунад, ки бидуни он ҳалли ингунамасъалаҳои мураккаб ва дорои сармояи зиёд ниҳоят душвор аст. Ин вазъ дар ҷаҳони муосир як зуҳуроти аҷибест, вақте ки иқтисодиёти як қатор давлатҳо аслан аз боридани барф дар кӯҳҳо пойбанд бошад.

Аввалан, рушди соҳаҳои энергетика, ки ба захираҳои гидроэнергетикӣ алоқаманд нестанд, аҳамияти бузург дорад: газҳои гармидиҳӣ, нерӯгоҳҳои атомӣ ва офтобӣ. Ҳоло, агар ҳоло дар Ӯзбекистон як нерӯгоҳи атомӣ ба кор медаромад, вазъ маҷрои дигарро касб мекард. Зеро Тошканд дар ин сурат метавонист ҳамсоякишварҳои худро дар ҳолати коҳиши захираҳои об бо неруи барқ таъмин кунад.

Дуввумин ки бо дарназардошти об шудани пиряхҳо дар Помир, захираи об дар обанборҳо ба таври лозимӣ бояд бошад.

"Барқи тоҷик" пас аз хомӯшӣ эълом кард, ки чаро "лимит" дубора ҷорӣ шуд

Зеро бар тибқипешгӯиҳои мавҷуда то соли 2030 пиряхҳо дар Помир бо маром об мешаванд, вале пас аз он, то соли 2050 ин пиряхҳо аз 7 то 17 дарсад коҳиш хоҳанд ёфт.

Минбаъд мавсимҳои камбориш зуд - зуд такрор меёба ва ин раванд ба хушксолиҳои дарозмуддат метавонад оварда расонад. Агар раванди обшавии пиряхҳо вусъат ёбад, то захираи об дар рӯди Вахш низ кам гардида, истеҳсоли неруи барқ низ коҳиш меёбад.Ин ҳолат бошад ба суст шудани иқтисоди тамоми минтақа меорад.

Ҳамин тавр, агар дар тӯли 10-15 соли оянда якчанд обанборҳои калон дар болои Вахш ва болои дигар дарёҳо сохта нашавад, Тоҷикистон ва ҳамсоякишварҳои он метавонанд ба норасоии ҷиддии неруи барқ дучор шаванд. Варианти дигар ин аст, ки Осиёи Марказиро ба минтақаи ҳастаӣ ва бунёди нерӯгоҳҳои атомӣ табдил дод.

366
Барчаспҳо:
энергетика, Тоҷикистон, Вахш, дарё
Московский нефтеперерабатывающий завод (НПЗ)

Корхонаи полоиши нафт сохта шуд, аммо нафт барои коркард нест

551
(Таҷдидшуда 01:35 19.09.2020)
Мақомоти минтақаи озоди иқтисодии Данғара мегӯянд, ифтитоҳи нахустин полоишгоҳи нафти Тоҷикистон дар ин марказ, ки ду сол аст ба таъхир меафтад, ба таъмини нафти хом бастагӣ дорад

ДУШАНБЕ, 19 сен — Sputnik. Мақомоти минтақаи озоди иқтисодии Данғара эълом кардаанд, ки дар ҳоли ҳозир бо Эрон, Русия ва Қазоқистон барои таъмини нафти хоми мавриди ниёзи полоишгоҳи Данғара вориди музокира шудаанд ва мунтазири натиҷаи гуфтугуҳо ҳастанд, иттилоъ додааст радиои тоҷикии Садои Хуросон.

Гуфта шудааст, ки ифтитоҳи нахустин полоишгоҳи нафти Тоҷикистон, ки аз соли 2014 оғоз шудааст, то ба ҳол чанд бор ба далилҳои мухталиф ба таъхир меафтад.

 Пеш аз ин мушкилоти молӣ ва сари вақт пардохт нашудани маблаги таҷҳизоти мавриди ниёзи сохти ин полоишгоҳ иллати ақиб афтодани замони баҳрабардорӣ аз марҳилаи нахусти он унвон мешуд, аммо акнун гуфта мешавад, ки ин марказ омодаи фаъолият шуда ва мунтазири дарёфти нафти хом мебошад.

 Бо ифтитоҳи марҳилаи нахусти полоишгоҳи нафти Данғара дар вилояти Хатлон коркарди 500 ҳазор тон нафт дар сол фароҳам хоҳад шуд ва бо такмили он Тоҷикистон метавонад солона як миллион тон нафти хомро дар ин полоишгоҳ тасфия кунад.

 Ба ин тартиб илова бар таъмини ниёзи дохилӣ заминаи содироти бензин ба Афғонистон низ барои Тоҷикистон фароҳам хоҳад шуд.

 Тоҷикистон дар сол ба 1 600 000 тон бензин ва салярка ниёз дорад, ки ба таври комил аз хориҷ ворид мешавад.

 Ширкати чинии tk-oil барои сохти ин полоишгоҳ 450 миллион доллар ихтисос додааст.

551
Барчаспҳо:
минтақаи озоди иқтисодӣ, сохтмони корхонаи полоиши нафт, корхона, нафт, Данғара, Тоҷикистон
Рогунская ГЭС

Пурра маблағгузорӣ мешавад: пандемия ба кори сохтмони НБО Роғун таъсир намегузорад

414
(Таҷдидшуда 17:04 16.09.2020)
Маблағгузории сохтмони НБО “Роғун” ба хотири пандемияи вируси корона ва буҳрони иқтисоди дар ҷаҳон коҳиш намеёбад

ДУШАНБЕ, 16 сен — Sputnik. Маблағгузории сохтмони НБО “Роғун” пурра таъмин хоҳад шуд, иттилоъ додааст хабаргузории “Авеста” дар истинод ба мақомоти дахлдори Тоҷикистон.

Ҳамин тавр, пандемияи вируси корона дар ҷаҳон ба муҳлати сохтмони иншооти муҳими Тоҷикистон таъсир нахоҳад расонад.

Табрикоти Раҳмон бо ҷашни Истиқлол: сӯҳбат аз "Роғун", хоинон ва сипос аз хурду калон

Таъкид шудааст, ки дар ҳоли ҳозир, алакай 70 дарсади маблағҳои пешбинишуда дар соли равон, ҷудо карда шуд.

 “Маблағгузории лоиҳаи сохтмони ишооти гидроэлектрикӣ идома дорад, дар ҳоли ҳозир 70 дарсади маблағҳои пешбинишуда дар соли равон алакай барои сохтмони Роғун равона шудааст”, таъкид шудааст дар иттилои манбаъ.

Ҳамин гуна, танҳо дар нимсолаи аввали соли 2020 барои иҷрои лоиҳаи мазкур беш аз 1,3 миллиард сомонӣ равона шудааст. Ҳамагӣ барои иҷрои ин лоиҳа то охири сол бояд 2,1 миллиард сомонӣ (муодили 203,4 миллион доллар) равона гардад.

Гуфта шудааст, вобаста ба аҳамияти стратегӣ доштани ин лоиҳа, маблағгузории он новобаста аз пандемияи вируси корона, ки ба ҳаҷми даромади буҷаи кишвар таъсир гузоштааст, пурра иҷро хоҳад шуд.

Расонаҳо: коркунони "Роғун" аз пардохт нашудани маошашон шикоят мекунанд

Қаблан иттилоъ дода шуда буд, ки дар шаш моҳи аввали соли 2020 НБО “Роғун” истеҳсоли барқро се баробар афзоиш додааст.

Ин дар ҳолест, ки ҳоло танҳо ду агрегати НБО “Роғун” ба кор дароварда шудааст. Агрегати авввали НБО “Роғун” моҳи ноябри соли 2018 ва агрегати дуюм соли 2019 ба кор дароварда шуда буд. Ҳамагӣ дар НБО “Роғун” қарор аст шаш агрегат насб шавад.

414
Барчаспҳо:
иқтисод, буҳрон, вируси корона, Роғун, НБО "Роғун", НБО, Тоҷикистон
Итоговая пресс-конференция Миссии наблюдателей от СНГ после выборов

Номзадҳо дар шаҳри Душанбе ба зиёиён ва намояндагони касбу кори гуногуни чӣ ваъда доданд?

0
(Таҷдидшуда 02:46 20.09.2020)
Ахиран вохӯрии навбатии номзадҳо ба мансаби Президенти Тоҷикистон ва шахсони боэътимоди онҳо бо интихобкунандагон дар ноҳияҳои Фирдавсӣ ва Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе баргузор гардид

ДУШАНБЕ, 20 сен — Sputnik. Дар вохӯрӣ зиёиён ва намояндагони касбу кори гуногуни пойтахт иштирок намуда, бо муҳтавои барномаҳои пешазинтихоботии номзадҳо шинос шуданд, иттилоъ додааст хабаргузории давлатии АМИТ “Ховар”.

Манбаъ таъкид доштааст, ки дар ноҳияи Фирдавсӣ номзад ба мансаби Президенти Тоҷикистон аз Ҳизби Аграрии Тоҷикистон Рустам Латифзода таъкид намуд, ки боз ҳам баланд бардоштани мавқеи бахши аграрӣ дар таъмини амнияти озуқавории мамлакат ва озод кардани соҳаи кишоварзӣ аз андоз, баланд бардоштани нафақаи кишоварзон то сатҳи нафақаи миёнаи ҷумҳуриявӣ дар меҳвари барномаи пешазинтихоботиаш қарор дорад.

Абдуҳалим Ғаффорзода номзад ба мансаби Президенти Тоҷикистон аз Ҳизби Сотсиалистии Тоҷикистон иброз дошт, ки дар барномаи пешазинтихоботии ҳизб рушди соҳаи саноат бо роҳи баланд бардоштани рақобатпазирӣ ва ба фурӯш баровардани маҳсулоти саноатии дар бозори ҷаҳонӣ рақобатпазир аз  тадбирҳои асосӣ ба ҳисоб меравад.

Ҳамзамон гуфта шудааст, ки дар Барномаи пешазитихоботии номзад ба мансаби Президенти Тоҷикистон аз Итттифоқои касабаи мустақили Тоҷикистон, Иттифоқи ҷавонон ва ҲХДТ Эмомалӣ Раҳмон, ки аз ҷониби шахси боэътимод Аброр Мирсаидов  муаррифӣ карда шуд, таҳким бахшидан ба сармояи инсонӣ, баланд бардоштани самаранокии истеҳсолот ва истифодаи оқилонаи сарватҳои табиии мамлакат ва баланд бардоштани рақобатнокии иқтисоди миллӣ аз ҳадафҳои асосӣ ба ҳисоб меравад.

Ҳамчунин дар ноҳияи Исмоили Сомонӣ низ номзадҳо ба мансаби Президенти Тоҷикистон ва шахсони боэътимоди онҳо бо интихобкунандагон вохӯрӣ доир намуданд.

Номзад ба  мансаби Президенти Тоҷикистон аз Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон Рустам Раҳматзода дурнамо ва самтҳои таҳкими вазъи иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва сиёсии кишавар, дастгирии ҷавонон ва дастрасии онҳо ба манзилро, ки дар барномаи пешазинтихоботиаш дарҷ ёфтааст, ба интихобкунандагон муаррифӣ намуд.

Аз ҷумла таъкид гардидааст, ки  таъсиси бозори ширкатҳои идоракунанда бо мақсади ғайриинҳисоркунонии хизматрасонии хоҷагии манзилию коммуналӣ, созмондиҳии ширкатҳои идоракунандаи нав ҳамчун корхонаҳои маҳаллӣ дар шакли ҷамъиятҳои саҳҳомии пӯшида бо иштироки аҳолии минтақа ҳамчун саҳҳом зарур аст.

Номзад Мироҷ Абдуллоев, аз Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон дар барномаи пешазинтихоботии худ диққати асосиро ба ҳамоҳангсозии сатҳи рушди иқтисодӣ ва иҷтимоии минтақаҳои кишвар, беҳтар кардани инфрасохтори шаҳру деҳот, дастгирии давлатӣ ва боз ҳам боло бурдани мақому манзалати занон равона намудааст. Барномаи пешазинтихоботии номзад ба мансаби Президенти Тоҷикистон аз ҷониби шахси боэътимод Заррагул Мирасанова муаррифӣ карда шуд.

Ёдрас мешавем, ки интихоботи Президентӣ дар Тоҷикистон санаи 11 октябри соли равон таъин шудааст.

Номзадҳо аз ҳозирин хоҳиш карданд, ки фаъолона дар ин маракаи муҳимми сиёсӣ иштирок намоянд.

0
Барчаспҳо:
ваъда, мансаб, Душанбе, Интихоботи президентӣ, интихобот, Тоҷикистон