Один из создателей вакцины Спутник V кандидат биологических наук Ильяс Есмагамбетов

Илёс Эсмагамбетов - ҷавони қазоқистонӣ таҳиягари ваксинаи "Спутник V "

307
(Таҷдидшуда 17:31 15.02.2021)
Яке аз таҳиягарони ваксинаи коронавируси "Спутник V", ҷавони қазоқ Илёс Эсмагамбетов гуфт, ки чаро биотехнолог шуд ва чӣ гуна ваксина таҳия кард

ДУШАНБЕ, 15 фев — Sputnik. Як гурӯҳи калони вирусологҳо дар роҳи офаридани аввалин ваксинае, ки дар ҷаҳон ба қайд гирифта шудааст - "Спутник V"  кор карданд.

Дар байни таҳиягарон Илёс Эсмагамбетови қазоқ низ буд. Sputnik Қазоқистон мусоҳибаи ихтисосӣ бо ин донишманди ҷавонро нашр мекунад.

- Илёс Булатович, шумо қазоқи этникӣ ҳастед, аммо то ҷое ки мо медонем, шумо дар Русия таваллуд шудаед. Оё волидони шумо қазоқҳои русанд ё онҳо аз Қазоқистон ба ин ҷо кӯчидаанд?

- Ман қисман қазоқ ҳастам, аз тарафи падарам. Падари ман аз Шимкент ба ин ҷо омадааст. Вай дар Донишгоҳи Бауман таҳсил карда, баъд аспирантураро дар он ҷо ба итмом расонидааст. Ихтисоси ӯ ба технологияҳои кайҳоншиносӣ рабт дорад ва то пошхӯрии СССР ӯ дар Русия кор кардааст. Дар аввали солҳои 90-ум ӯ ба Қазоқистон баргашт.

"Спутник V" метавонад кӯмак кунад: Аврупо ба норасоии шадиди ваксин рӯбарӯ шуд - навор

Ман дар вилояти Маскав таваллуд шудаам, аммо, албатта, ман зуд-зуд ба Қазоқистон ташриф меовардам ва гоҳ-гоҳе то имрӯз сафар мекунам. Хешовандон дар канори падар дар чор шаҳри Қазоқистон - Шимкент, Алмаато, Байконур ва дар пойтахт зиндагӣ мекунанд. Бори охир дар Қазоқистон ду сол пеш будам.

- Имрӯз ихтисоси вирусология ба яке аз касбҳои маъмултарин табдил ёфтааст. Чаро шумо он вақт тасмим гирифтед, ки ин касбро интихоб кунед?

-Ман биотехнолог ва биологи молекулавӣ, номзади илмҳои биологӣ ҳастам. Ҳама чиз дар ҷараёни таҳсил худ аз худ шуд. Дар Донишгоҳи давлатии биотехнологияи амалии Маскав таҳсил мекардам ва вақте ки мо мавзӯи "Биотехнологияи молекулавӣ" -ро оғоз кардем, маҳз ҳамон касб ба ман писанд омад.

Сипас таҷрибаомӯзӣ оғоз шуд. Ва тавассути таҷрибаомӯзӣ ман ба Маркази Миллии Тадқиқоти Гамалеи рафтам. Муовини директори Маркази Гамалеи Борис Савелевич Народитский дар кафедраи биология, вирусология ва муҳандисии генетикии донишгоҳи мо дарс медод. Вай маро барои таҷрибаомӯзӣ ба ин ҷо фиристод. Ва ман дар ин ҷо одат кардам ва тақрибан 10 сол аст, ки дар маркази Гамалеи кор мекунам.

- Рисолаи номзадии худро дар кадом мавзӯъ навиштед?

- Ин тадқиқот оид ба хосиятҳои муҳофизатии векторҳои аденовирус аз зуком аст.

Один из создателей вакцины Спутник V кандидат биологических наук Ильяс Есмагамбетов
© Sputnik / Владимир Астапкович
Один из создателей вакцины "Спутник V" кандидат биологических наук Ильяс Есмагамбетов

- Маркази Гамалея маҳз ба ваксинаҳо бо истифодаи вектори аденовирус тахассус дорад. Аммо, як шахси оддӣ, ки бо тиб ва вирусология иртибот надорад, чӣ будани онро намефаҳмад. Бо ибораҳои содда шарҳ диҳед?

- Вектор як навъ наноконтейнерест, ки барои ба организм расондани на худи  сироят, балки маълумоти лозима дар бораи онро мерасонад. Ин маълумоти генетикӣ сафедаро барои патоген - дар ин ҳолат, коронавирусро рамзгузорӣ мекунад.

Абдуллозода гуфт, шаҳрвандони Тоҷикистон бо ваксини русӣ эм мешаванд ё на

Яъне, вектор раванди сироятиро ба вуҷуд намеорад, балки танҳо дар бораи патоген, ки зидди он бояд иммунитет инкишоф дода шавад, маълумот ворид мекунад.

- Чӣ гуна шумо яке аз таҳиягарони ваксини "Спутник V" шудед?

- Дар маркази мо се лаборатория мавҷуд аст, ки технологияи истеҳсол ва санҷиши векторҳои аденовирусро доранд. Ман узви яке аз ин озмоишгоҳҳо ҳастам ва албатта, аз ваксина дар натиҷаи кори як тими азим ифтихор мекунам. Ман шахсан саҳми худро кам мешуморам.

- Бо вуҷуди ин, ваксинаи коронавирус маҳсули зеҳни шумост. Вақте бори аввал ахбори фейкӣ  дар бораи "Спутник V" нашр шуд, шуморо асабонӣ кард?

- Не, ман фикр мекунам, ки инсон, он чизеро мешунавад, ки шунидан мехоҳад. Ва дуввум, ман, алахусус, барои тамошои ин ҳама вақт надорам. Албатта ман чанд видеоро дидаам. Фикр мекунам, ки дар интернет бисёр ғояҳои дасисагӣ мавҷуданд, ки зеҳни одамонро тира мекунанд.

Ин аз он сабаб рух медиҳад, ки одамон одатан дар бораи вирусология кам чизе фаҳмиданд. Пас, агар ман чунин чизҳоро шунавам, хафа нашудам ва асабонӣ нашудам, зеро ман мефаҳмам: агар онҳо ба ман дар соҳаи илм видеоеро нишон диҳанд, ки ман дар он чизе намефаҳмам, ман низ хато карда метавонам.

Над созданием первой зарегистрированной в мире вакцины от коронавируса Спутник V работала целая команда вирусологов. В числе разработчиков оказался и казах Ильяс Есмагамбетов
© Sputnik / Владимир Астапкович
Над созданием первой зарегистрированной в мире вакцины от коронавируса "Спутник V" работала целая команда вирусологов. В числе разработчиков оказался и казах Ильяс Есмагамбетов

- Ба назари шумо, мо чӣ гуна метавонем ин холигии донишро дар ҷомеа пур кунем?

- Курси иммунология ва биологияи молекулавӣ - барои ҳама кӯтоҳ ва дастрас ҷорӣ кардан лозим аст.

- Феълан, ки ин гуна курс вуҷуд надорад, шумо ба одамоне, ки ҳоло ҳам фикр мекунанд, ки эм карда шаванд ё не, чӣ мегӯед?

-Ман гуфта метавонам, ки ваксина масъалаи сирф шахсӣ барои ҳама аст. Аммо агар шумо битарсед, ки ваксина ҳолатон бадтар хоҳад шуд, гуфтаниям - баръакс, ваксина кафолати муҳофизат аз 90% медиҳад, ин аллакай маълумоти расмист. Бемор шудан хеле хатарноктар аст, алахусус агар шумо бо саломатии оҳанин фахр карда натавонед.

-Шумо худатон эм кардаед?

- Бале, албатта, яке аз аввалинҳо буд, вақте ки таҳқиқот буд. Вақте ки ваксина дар Русия пайдо шуд, хешовандони ман низ дар ин ҷо эм карда шуданд. Ва хешовандони қазоқ ҳанӯз вақт надоранд.

- Оё ягон таъсири манфӣ доштед?

- Пас аз компоненти аввал каме ҳарорат буд. Мехостам ин нуктаро таъкид кунам: бояд бифаҳмед, ки чаро ваксинаҳои векторӣ аз ҷумлаи муассиртаринҳо мебошанд.

Дар Эрон эмгузаронии саротосарӣ бо ваксинаи “Спутник V” оғоз ёфт

Далели он аст, ки онҳо ба раванди сироятӣ тақлид мекунанд. Аз ин рӯ, реаксияи кӯтоҳмуддати иммунии организм дар шакли ҳарорат метавонад рух диҳад. Аммо ин маънои онро надорад, ки шахс бемор аст! Ин танҳо системаи масуният аст.

- Ниҳоят, ҳамчун яке аз таҳиягарони ваксина, пешгӯии худро нақл кунед. Шумо ояндаи "Спутник V" -ро чӣ гуна арзёбӣ мекунед?

- Рақобатпазир. Комилан дар саросари ҷаҳон рақобатпазир.

307
Барчаспҳо:
вируси корона, Қазоқистон
Джамолиддин Абдуллозода встретился с постоянным представителем Всемирного банка в Таджикистане

Сипосгузории Ҷамолиддин Абдуллозода аз Бонки ҷаҳонӣ

126
(Таҷдидшуда 14:12 05.03.2021)
Бонки ҷаҳонӣ дар доираи тарҳи вижа то 1 январи соли 2021  ба Тоҷикистон 11,3 миллион доллар кумак кардааст, ки аз ин маблағ 9,4 миллион доллари он харҷ гардидааст, ки 83,4 фоизи маблағи умумии Лоиҳаро ташкил мекунад

ДУШАНБЕ, 5 мар — Sputnik. Вазири тандурустии Тоҷикистон Ҷамолиддин Абдуллозода бо намояндаи доимии Бонки ҷаҳонӣ дар Тоҷикистон  Ян Петтер Олтерс баргузор гардид.

Ҷамолиддин Абдуллозода аз номи Ҳукумати Тоҷикистон барои дастгириҳои пайваста дар рушд ва пешрафти соҳаи тандурустӣ, махсусан дар давраи пандемияи COVID-19 ҷиҳати пешгирӣ ва табобати бемории сироятии коронавирус ба Бонки ҷаҳонӣ изҳори миннатдорӣ баён кард.

Вазорати тандурустӣ мегӯяд, кумаки Бонки ҷаҳонӣ дар давраи ҳамагирии коронавирус ба Тоҷикистон назаррас мебошад.

Махсусан, бо ин мақсад "Лоиҳаи фавқулоддаи муқовимат ба вируси COVID-19 дар Тоҷикистон"-и назди Вазорати тандурустӣ дар доираи Созишномаи маблағгузорӣ байни Ҳукумати Тоҷикистон ва Бонки ҷаҳонӣ (гранти №D604-TJ) аз 3 апрели соли 2020 ба фаъолият оғоз намуд, ки  ҳадафи  он таъмини омодагӣ ва эътино ба пандемияи сирояти COVID-19 дар Тоҷикистон мебошад.

Дар доираи маблағгузории ин тарҳ то имрӯз як қатор корҳо анҷом дода шудаанд. Махсусан, ҷиҳати таҳкими иқтидори шӯъбаҳои табобатӣ ва эҳёи 10 беморхонаҳои интихобгардида 23 номгӯи таҷҳизоти тиббӣ, 9 номгӯи воситаҳои муҳофизати шахсӣ ва 77 номгӯи доруворӣ харидорӣ ва дастрас карда шуда, инчунин корҳои таъмирӣ дар ин беморхонаҳо гузаронида шудаанд.

Инчунин, бо мақсади тақвият додани сатҳи огоҳонии аҳолӣ аз пешгирӣ ва хавфу оқибатҳои имконпазири пандемияи COVID-19 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон тавассути роҳҳои мухталифи иттилоот ва алоқа дар мавриди  пешгирии ин беморӣ 15 номгӯи маводҳои иттилоотӣ (постерҳо, овезаҳо, брошюра ва буклетҳо) бо теъдоди 424 ҳазор нусха,  инчунин, шакли варақаи ҳуҷҷатҳо барои таъйин кардани кӯмакпулии иҷтимоӣ бо теъдоди 800 ҳазор нусха ба табъ расонида шуда, ба ҳамаи шаҳру ноҳияҳои кишвар дастрас карда шуданд.

Ҳамзамон, ҷиҳати баланд бардоштани заминаи техникии Маркази матбуоти Вазорати тандурустӣ дар доираи лоиҳаи мазкур 12 номгӯи таҷҳизоти техникӣ, аз ҷумла дастгоҳи рақамии наворбардор ва пахшкунанда, компютер, асбобҳои аксбардор, принтери ранга ва дигар воситаҳои техникӣ харидорӣ  ва ба маркази  мазкур супорида шуданд.

Бо мақсади дастгирии табақаҳои ниёзманди аҳолӣ, ки дар давраи паҳншавии сирояти COVID-19 аз нуқтаи назари амнияти озуқаворӣ осебпазир ба шумор мерафтанд, ба 64 469 оилаҳои камбизоати Тоҷикистон кӯмакпулии яквақтаи иҷтимоӣ расонида шуд.

Кӯмакпулии якдафъаина ба андозаи 500 сомонӣ ба як оилаи камбизоати дорои кӯдакони то синни 3-сола як маротиба ҳамчун дастгирии иҷтимоии иловагӣ аз тарафи  Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон расонида шудааст. То имрӯз барои  пардохти кӯмакпулии яквақтаи иҷтимоӣ ба оилаҳои камбизоати кӯдакони то 3 сола дошта дар ҳаҷми 32 234 500 сомонӣ ё зиёда аз 3,0 миллион доллари ИМА маблағ сарф карда шудааст.

Дар доираи амалисозии лоиҳаи мазкур ҳамзамон барои нигаҳдории ҳайати кормандон, анҷом додани чорабиниҳои хариди мол, кор ва хизматрасониҳо, таҳияи ҳисоботҳои молиявӣ, муҳосибӣ, мониторинг ва арзёбии рафти татбиқи Лоиҳа хароҷоти муайян пешбинӣ шудааст.

Бояд гуфт, ки мониторинги рафти татбиқи лоиҳа, аз ҷумла дастраснамоии таҷҳизотҳои тиббӣ, воситаҳои муҳофизати шахсӣ ва дорувории харидоригардида ба беморхонаҳо, инчунин сифати корҳои таъмирӣ дар муассисаҳои тандурустӣ аз ҷониби кормандони Гурӯҳи татбиқи Лоиҳа гузаронида шудааст.

Манбаъ афзуда, ки дар маҷмӯъ, то 1 январи соли 2021  аз 11,3 миллион доллар маблағи пешбинигардида 9,4 миллион доллари он харҷ гардидааст, ки 83,4 фоизи маблағи умумии Лоиҳаро ташкил мекунад.

126
Барчаспҳо:
Бонки ҷаҳонӣ, тандурустӣ, Ҷамолиддин Абдуллоев, Вазорати тандурустии ҶТ

Мурашко гуфт, озмоиши даври дуюми "Спутник Лайт" анҷом ёфт

49
(Таҷдидшуда 14:07 05.03.2021)
Вазорати тандурустии Русия аз анҷоми озмоиши даври дуюми ваксини "Спутник Лайт" хабар дод

ДУШАНБЕ, 5 мар— Sputnik. Вазири беҳдошти Русия Михаил Мурашко аз анҷоми даври дуюми озмоиши клиникии ваксини "Спутник Лайт" хабар медиҳад, менависад РИА Новости.

Мурашко дар суҳбат бо хабарнигор изҳор дошт, ки феълан ваксини "Спутник Лайт" дар марҳилаи баҳодҳии мутахассисон қарор дорад.

Гуфта мешавад, иҷозат барои доир кардани озмоиши саввуми ин ваксин ҳам моҳи феврал дода шуд. Зикр мегардад, ки озмоиши навбатӣ дар ду гурӯҳ гузаронида мешавад ва бояд то соли 2022 ба итмом расад.

"Спутник Лайт" қисми таркиби маҳсулоти Спутник мебошад, ки онро Маркази Гамалеи дар якҷоягӣ бо Фонди сармоягузории мустақими Русия дар платформаи хуб омӯхташудаи векторҳои аденовируси инсон таҳия кардааст.

Қаблан Кирилл Дмитриев роҳбари Фонди сармоягузории мустақими Русия таъкид намуд, ки ваксини мазкур асосан барои бозори хориҷа таҳия шудааст ва дар дохили кишвар бошад асосан аз "Спутник V" истифодабарӣ мешавад.

Таҳиягарони нахустин ваксина гуфтанд, душманони Русия аз пешсафии "Спутник V" меҳаросанд

Директори Маркази Гамалея Александр Гунзбург гуфт, ки истифодаи "Спутник Лайт" дар кишварҳои хориҷ имкон медиҳад, ки авҷи бемориҳо коҳиш дода шуда, сарборӣ дар соҳаи тандурустии маҳаллӣ камтар карда шавад.

Ӯ мегӯяд, масуният пас аз ваксина эҳтимолан се-чор моҳ боқӣ хоҳад монд ва самаранокии ваксина тақрибан 85% хоҳад буд.

49
Барчаспҳо:
Русия
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон

Ба Пашинян пешниҳод карданд, ки дар назди халқ ба зону зада худро парронад - видео

0
(Таҷдидшуда 20:20 05.03.2021)
Бо чунин пешниҳод собиқ президенти Арманистон Роберт Кочарян баромад кард. Ӯ бовар дорад, ки нокомии Арманистон дар қазияи Қарабоғи Кӯҳӣ таҳризӣ шуда буд

Кочарян изҳор дошт, ки Никол Пашинян бояд назди мардум ба зону занад.

Ва агар сарвазир шаъну шараф дошта бошад бояд умуман худро парронад.

Воқеияти ҷадид: аз чӣ Качаряни зиндонӣ Пашинянро ҳушдор дода буд - видео

Сабти пурраи нишасти матбуотиро, ки дар он кишвардори собиқи Арманистон аз рейтинги пасти Пашинян ёдовар шуда, дар бораи шикаст дар Қарабоғ ва нақшаҳои ояндааш сухан гуфт, метавонед дар зер тамошо кунед.

0
Барчаспҳо:
пешниҳод, собиқ, президент, Никол Пашинян, Арманистон