Ҷаласаи байнидавлатии Иттиҳоид Авруосиё. Акс аз бойгонӣ

Сиёсатшинос: Тоҷикистон ҳамин сол ба ИИ АвруОсиё мепайвандад

197
(Таҷдидшуда 18:06 21.07.2016)
Владимир Евсеев сиёсатшиноси рус бовар дорад, ки ҳукумати Тоҷикистон воридшавӣ ба Иттиҳоди Иқтисоди АвруОсиёро дастгирӣ намуда, дар ояндаи наздик аризаи расмӣ пешниҳод мекунанд.

ДУШАНБЕ, 20 июл — Sputnik. Баъди пайвастан ба ИИ АвруОсиё, ки дар ояндаи наздик рух хоҳад дод, Тоҷикистон барои рушди иқтисод соҳиби имконоти ҷадид мегардад, изҳор дошт муовини директори Донишкадаи ИДМ Владимир Евсеев дар мусоҳиба бо Sputnik.

Айни ҳол ҳукумати Тоҷикистон масъалаи ворид шуданро баррасӣ намуда истодаанд. Ҳамаи маводҳо аз ҷумла таҳлили ҳамаҷонибаи масъала барои қабули қарор ба ҳукумати кишвар пешниҳод шудааст.

Аз ҳама муҳим савдо накардан…

Коршинос Владимир Евсеев барои вуруди Тоҷикистон монеъае намебинад, ҳамааш аз омода будани ҳукумат вобаста аст. Ба қавли ӯ дар сурати розӣ шудани мақомоти кишвар вуруди Тоҷикистон дар давоми ҳамин сол ба вуқӯъ хоҳад пайваст.

"Қирғизистон чун аъзои Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС) ба Иттиҳоди Иқтисоди АвруОсиё пайваст. Бовар дорам, ки ҳукумати Тоҷикистон барои ворид шудан ба ИИ Авруосиё розӣ хоҳад шуд. Вале агар Тоҷикистон барои дарёфти имтиёзҳои беҳтар бо ИИ АвруОсиё  "савдо" кунад ба вуҷуд омдани мушкилот аз эҳтимол дур нест",-қайд кард Евсеев.

Ҳангоме, ки ҳукумати кишвар ва президент ҷавоби мусбат медиҳанд ба Иттиҳоди Иқтисоди АвруОсиё аризаи расмӣ пешниҳод карда мешавад. Ва сипас аъзоҳои комиссия якчанд масъалаи муҳим аз ҷумла гумрукро баррасӣ хоҳанд кард.

"Айни ҳол омодагии ҳукумати ҷумҳуриро барои тағйир додани тарифҳо дарк кардан мушкил аст, чунки тариф-ин пул аст. Ҳангоме, ки ҳукумат ба тағйир додани тарифҳо розигӣ медиҳад, он вақт дар бораи вуруд сухан гуфтан ҷоиз мешавад. Чунин қарорҳо дар сатҳи сарони кишварҳо қабул мегарданд",-гуфт Евсеев.

Ба қавли ӯ Тоҷикистон бо кишварҳои аъзои Иттиҳоди Иқтисоди Авруосиё мушкил надорад, аз ин рӯ барои пайвастан ба иттиҳод ягон монеъ дида намешавад.

Ба муҳоҷирон-ҷои кор, ба ватан-пул

Таҳлилгар вазъияти мушкили иқтисодии дохили кишварро қайд намуда, афзуд ки танҳо дар сурати пайвастшавӣ ба ИИ АвруОсиё метавон ин мушкилотро ҳал кард.

"Дар сурати ворид шудан ба иттиҳод вазъи иқтисодӣ ва иҷтимоии ҷумҳурӣ беҳтар мегардад. Қабл аз ҳама ин мушкилоти муҳоҷирони меҳнатӣ мебошад, ки барои Тоҷикистон масъалаи дарднок аст. Воридншавӣ ба ИИ АвруОсиё имкон медиҳад, ки низоми таъмини кор дар Русия ва Қазоқистон содда  шавад. Дар баробари ин имкони рушди низоми бонкии дохили иттиҳод низ рушд хоҳад кард",-иброз дошт Владимир Евсеев.

Дар сурати беҳтар шудани вазъи кунунии Афғонистон илова намуд коршинос, имкони интиқоли нерӯи барқ дар доираи лоиҳаҳое, ки айни ҳол мавриди баррасӣ қарор доранд пайдо мешавад. Сохтани долони нақлиётӣ тариқи Афғонистон танҳо дар доираи Иттиҳоди Иқтисоди Авруосиё ба роҳ монда хоҳад шуд.

Манфиатҳои Иттиҳоди Иқтисоди АвруОсиё

Кишварҳои аъзои ИИ Авуросиё ҳамчунин манфиатҳои пайвастани Тоҷикистонро дарк мекунанд. Ин иттиҳод кушиш мамлакатҳои ғарбро барои дохил намудани кишварҳои Осиёи Марказӣ ба ҳар гуна ҳамгироиҳо суст мекунад.

"Минтақаи мушкил барои он бояд мубориза бурд. Дар баробари ин пайвастани Тоҷикистон имкон медиҳад, ки иқтидори Чин, ки лоиҳаи "Роҳи Абрешим"-ро дастгирӣ мекунад,  пуратар истифода шавад",-гуфт оқои Евсеев.

Сиёсатшинос ҳамчунин қайд намуд, ки иттиҳоди ҳамгироӣ минтақаи озоди савдоро бо Ветнам, Эрон ва Покистон баррасӣ менамояд. Ва Тоҷикистон барои рушди муносибатҳои савдо бо Чин ва Эрон кишвари мувофиқ хоҳад буд.

Платформаи нави ҳамкориҳои Авруосиёи Бузург  ҳамроҳшавии ду иттиҳоди бузург —ИИ Авруосиё ва СҲШ-ро дар назар дорад. Дар баробари ин лоиҳа пайвастани аксари  кишварҳои Осиёи Марказиро новобаста ба мушкилоти ҷойдошта ва амният дар назар дорад.

Дар сурати пайваст шудан ба ИИ АвруОсиё Тоҷикистон ҳамчунин имкон пайдо мекунад, ки бо Ҳиндустон ҳамкориҳои хуб ба роҳ монад, ба гуфти сиёсатшинос Ҳиндустон ба ҳамкорӣ бо кишварҳои Осиёи Марказӣ таваҷҷӯҳ дорад.

Роҳи пурмашаққат

Ба қавли таҳлилгар яке аз мушкилоти асосӣ таъсиси минтақаи озоди савдо бо Эрон хоҳад буд, чунки муносибатҳои имрӯзаи Душанбе ва Теҳрон наонқадар хуб аст.

"Ин ҷо хусусиятҳои дигарро низ ба назар гирифтан лозим аст, ҳастанд кишварҳое, ки ба ИИ АвруОсиё дохил мешавад, вале ба СҲШ не. Бо чунин давлатҳо низ бояд музокирот анҷом дода шавад",-изҳор дошт сиёсатшинос.

Дар баробари ин Евсеев аз он тарс дорад, ки Тоҷикистон ба минтақаи интиқоли молу амволи Чин ба таври қочоқ ба дигар икшварҳои ИИ Авруосиё табдил ёбад.

"Сарфи назар аз он, ки Тоҷикистон дар чорроҳаи муҳим ҷойгир аст, бисёриҳо онро чун кишвари дурдасти Осиёи Марказӣ медонанд, вале хатарҳо вуҷуд доранд. Бояд дар сатҳи гумрукӣ тадбирҳо андешида шавад",-гуфт коршинос.

Ҳамчунни Евсеев илова намуд, ки Иттиҳоди Иқтисоди АвруОсиё эҳтимолан дар ояндаи наздик аз ҳисоби Узбакистон васеътар шавад. Айни ҳол Тошканд барои баъзе аз кишварҳои аъзои ИИ АвруОсиё наонқадар  мувофиқ аст. Вале коришнос бовар дорад, ки то ворид шудани Узбакистон  Тоҷикистон аллакай соҳиби "имтиёз" мешавад.

197
Барчаспҳо:
вуруди Тоҷикистон, Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё, Владимир Евсеев, АвруОсиё, Тоҷикистон
Международные военные учения НАТО, архивное фото

"Русҳоро аз ҷои осебпазир мезанем": НАТО чӣ нақша дорад

271
(Таҷдидшуда 16:58 22.01.2021)
Бо эҷоди воҳиди низомӣ, сохтани инфрасохтор ва муттаҳидсозӣ - дар соли 2021, НАТО фишорро ба марзҳои ғарбии Русия афзоиш хоҳад дод

ДУШАНБЕ, 22 янв — Sputnik, Андрей Котс. Дар моҳҳои май-июн, эътилоф бузургтарин тамринҳоро пас аз Ҷанги Сард, таҳти унвони Defender Europe - 2021 баргузор мекунад.

Ҷавоб ба онҳо машқҳои баробармиқёси муштараки Русия ва Белорус "Ғарб - 2021" хоҳад буд, ки моҳи сентябр ба нақша гирифта шудааст.

Майдони ҳарб - Урупо

Дар доираи Defender Europe 2021, мисли пештара, дар Урупои Шарқӣ ва назди Балтика амалҳои мудофиавӣ ва ҳуҷумӣ машқ карда мешаванд. Тибқи нақшаи тамрин, нерӯҳои НАТО ба вилояти Калининград ҳамла карда, минтақаҳои ғарбии Русияро муҳосира мекунанд ва инчунин "ҳамлаи густурдаи Русия" -ро пешгирӣ кунанд. Ба фарқ аз солҳои қаблӣ, дар соли 2021, на ба Урупои Шарқӣ, балки ба Урупои Ҷанубӣ диққати махсус дода мешавад.

Манёврҳо дар Черногория, Косово ва Албания ба нақша гирифта шудаанд. Дар Булғористон ва Руминия тамринҳои ҳавоӣ ва партоби мушакҳои замин ба замин баргузор мешаванд. Ва Маҷористон ҳамчун ақибгоҳи "ҷанг" хизмат хоҳад кард.

Амрикоиҳо нерӯҳои худ, аз ҷумла қисмҳои 1-уми савора ва дивизияҳои 82-уми десантиро ба Урупо интиқол медиҳанд. Садҳо воҳиди техникаи ҳарбӣ барои мақсадҳои гуногун тавассути Атлантика интиқол дода мешаванд. Ғайр аз ин, бригадаи 53-уми пиёдагард аз Флорида оварда мешавад.

Истисно нест, ки пас аз тамринҳо амрикоиҳо боз баъзе аз силоҳҳоро дар Урупо "фаромӯш" хоҳанд кард, чунон ки на як бору ду бор рух дода буд. Ба гуфти коршиносон, бо ин роҳ Пентагон қобилияти ҳамлаии худро дар минтақа сол ба сол афзоиш медиҳад.

Дар посух ба Defender Europe 2021, Русия ва Белорус дар моҳи сентябр манёврҳои West-2021-ро баргузор мекунанд. Вазири дифоъи Белорус Виктор Хренин рӯзи душанбе гуфт, ки "тамринҳои муштарак имкон медиҳанд, ки усулҳои нави амалҳои муштарак тавассути воҳидҳои ҳамлаи ҳамҷоя санҷида шаванд" ва "арзёбии самаранокии силоҳ ва таҷҳизоти нав ва муосир аз санҷиш гузарад".

Минск таъкид кард, ки манёврҳои стратегӣ "муносибатҳои қавии иттифоқӣ ва ягонагии дидгоҳҳои вазоратҳои дифоъи Белорус ва Русияро дар бораи таъмини амнияти низомии Давлати Иттиҳодӣ" инъикос мекунанд.

Намоиши нерӯ

Ҳарду ҷониб аз забони маъмулии дипломатӣ дар бораи манёврҳои ғайримуқаррарӣ алайҳи ягон блоки давлатӣ ё низомӣ истифода накарданд. Амалияи ҳамла ба нерӯҳои НАТО ба Калининград ва омода кардани хизматчиёни ҳарбии Русия ба ҷангҳои шаҳрӣ равшан нишон медиҳад, ки кӣ бо кӣ ҷангиданист. Албатта, эҳтимолияти задухӯрди миқёсӣ кам аст, аммо хеле воқеист.

Ба гуфтаи коршиносон, тағйири қудрат дар Иёлоти Муттаҳида ба амалҳои НАТО дар соли 2021 мустақиман таъсир хоҳад гузошт. Дар тӯли чор соли президенти Доналд Трамп ягонагии блоки Атлантикаи Шимолӣ ба таври назаррас суст шуд. Соҳиби Кохи Сафед пинҳон намедошт, ки ӯ пеш аз ҳама манфиатҳои Амрикоро пайгирӣ мекунад ва ҳатто имкони баромадан аз иттифоқро истисно намедонад. Ин суханронӣ дар Урупо боиси нигаронии шадид гашт, масъалаи артиши ИА дубора ба миён омад. Президенти нав бешубҳа кӯшиш хоҳад кард, ки ҳама чизро ислоҳ кунад.

"Муносиботи Русия ва НАТО имсол бадтар хоҳанд шуд", - гуфт Константин Сивков, муовини аввали президенти Академияи масоили геополитикӣ. "Байден мехоҳад эътилофро барқарор кунад. Ва ин душмани берунаро талаб мекунад. Русия барои ин нақш аз ҳама мувофиқтар аст, азбаски Чин хеле дур аст. Вашингтон инчунин барои муттаҳид сохтани ҷомеаи Амрико ба тасвири душмани беруна ниёз дорад.

Пул кор кардан

Аммо, коршиносон чунин мешуморанд, ки дар асл НАТО ҳеҷ нақшаи ошкорои хашмгин алайҳи Русия надорад. Тавсеаи минбаъдаи эътилоф барои амрикоиҳо танҳо роҳи пул кор кардан ва Урупоро бештар ба худ бастан аст. Вашингтон ба давраи пеш аз Трамп бармегардад ва дахолати худро ба умури Дунёи қадим афзоиш медиҳад.

Аврупо барои ИМА таҳти роҳбарии Байден яке аз бозорҳои асосии маҳсулоти низомӣ боқӣ хоҳад монд. Ин маънои онро дорад, ки мо бояд интизор шавем, ки суханрониҳои зидди Русия аз хориҷа зиёдтар шаванд. Аммо аксари коршиносон мутмаинанд: Вашингтон ва Брюссел ба гумон аст, ки ҷуръат кунанд, ки нерӯи дуввумин абарқудрати ҷаҳонро дар ҳақиқат бисанҷанд.

271
Барчаспҳо:
нақша, осеб, НАТО, НАТО, Русия
Руководитель Школы востоковедения факультета мировой экономики и мировой политики Национального исследовательского университета Высшая школа экономики (НИУ ВШЭ) Алексей Маслов

Коршиноси рус сабаби беқурбшавии рекордии пулро дар Тоҷикистон гуфт

246
(Таҷдидшуда 20:27 16.01.2021)
Коршиноси рус, иҷрокунандаи вазифаи мудири Институти Шарқи дури Академияи илмҳои Русия Алексей Маслов дар бораи роҳҳои пешгирии таваррум гуфт

ДУШАНБЕ, 16 январ - Sputnik. Дар Тоҷикистон дар соли 2020 беқурбшавии пули миллӣ ба ҳадди ниҳоияш расид.

Бино бар иттилои Агентии омори назди раисҷумҳури Тоҷикистон, нишондод бар хилофи пешбиниҳо, ба 9,4 дар сад расид.

Пештар коршиносон гуфта буданд, ки сатҳи таваррум дар ҷумҳурӣ аз 7 дар сад боло нахоҳад рафт.

Дар давоми сол дар кишвар арзиши хӯрокворӣ ба маротиб гарон шуд. Афзун бар ин, на танҳо маҳсулоти воридотӣ, балки ватанӣ низ қимат гашт. 

Алексей Маслов, коршиноси рус, иҷрокунандаи вазифаи Институти Шарқи дури Академияи илмҳои Русия гуфт, ки кодом чораҷӯӣ метавонад беқурбшавии пулро дар Тоҷикистон боздорад.

Ҳамчунин коршинос тавзеҳ дод, ки чӣ боиси баланд рафтани он гардид.

"Якумаш, ин аз қатъ гаштани бисёре аз равандҳои берунии иқтисодӣ, пеш аз ҳама равандҳои содиротиву воридотӣ, аз ҷумла, қатъи интиқоли маҳсулот ба Тоҷикистон аз хориҷ вобаста аст. Дар натиҷа, ин ҳам ба  камшавии содирот ба Русия ва Чин ва кам шудани гирифтани мол аз Чин оварда расонид", - гуфт Маслов дар сӯҳбат бо Sputnik Тоҷикистон.

Ин равандҳо ба иқтисоди дохилӣ таъсири назаррас доранд. Бештари амволи тоҷикӣ, ба гуфтаи коршинос, бо далели баста будани марзҳо ба бозори беруна намебароянд. Барқароршавии ин равандро на зудтар аз мобайнҳои сол ва ё охири соли равон бояд интизор шуд, таъкид кард Маслов.

Бонки миллӣ гуфт дар беқурбшавии сомонӣ ва болоравии арзиши доллар кӣ гунаҳгор аст

Коршинос мегӯяд, ки аз ҳама роҳи самарабахши пешгирии беқурбшавӣ, ин рушди бозори дохила мебошад.

"Ин пеш аз ҳамаҳавасмандкунии рушди тиҷорати хурду миёна, ба таври максималӣ коҳиш додани андоз, озод кардани истеҳсолкунандагони хурд аз ҳама намуди андоз ва ғайра мебошад", - қайд кард вай.

Ин амал ба афзоиши маҳсулоти дохила, маҳз ба ҳамон, ки боиси инфлятсия гардидааст, оварда мерасонад.

"Ин гречка, равғани маска, маҳсулоти нонӣ ва ғайраҳо аст, ки бояд истеҳсоли онро афзоиш дод", - афзуд коршинос. 

246

Бабри барфӣ дар Ишкошим 45 сар гӯсфандро хӯрду ба дом афтод

0
(Таҷдидшуда 12:19 25.01.2021)
Кормандони бахши ҳифзи муҳити зисти ноҳияи мазкур озодапангро дастгир карда, тибқи қоидаҳои бехатарӣ дар минтақаи кӯҳӣ ӯро раҳо намуданд

ДУШАНБЕ, 25 янв— Sputnik. Дар ноҳияи Ишкошими Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ба сокини маҳалӣ бабри барфӣ хисороти калон расондааст, хабар медиҳад бахши ҳифзи муҳити зисти ноҳияи мазкур.

Ба иттилои манбаъ, озодапанг ба оғилхонаи сокини ин ноҳия ворид шуда, дасти кам 45 сар ҳайвони шохдори майдаро ба ҳалокат расонидааст.

Зимнан, аз ҷониби кормандони бахши муҳити зист, озодапанг дастгир гардида, бидуни расонидани осеб ва тибқи коидаҳои бехатарӣ ӯро ба минтақаи кӯҳӣ интиқол дода, раҳо намуданд.

Манбаъ меафзояд, зарари расида ба сокини маҳаллӣ аз ҷониби мақомоти маҳаллии ҳифзи муҳити зист ҷуброн карда мешавад.

Таҳлилҳо нишон медиҳад, ки бабрҳои барфии калонсол, бинобар беқувватии худ дар фасли сармо асосан ба оғилхонаҳои сокинони маҳал даромада, ҳайвоноти майдаро тӯъмаи худ қарор медиҳанд.

Наҷоти бабри барфӣ дар Бадахшон

Тоҷикистон аз ҷумлаи 12 кишвари дорои макони зисти озодапаланг дар ҷаҳон шинохта шудааст ва ин намуд ҳайвон  ба Китоби сурхи ҷаҳонӣ ва Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон низ шомил гардидааст. 

Намояндагони бахши ҳифзи муҳити зисти ноҳияи Ишкошим мегӯянд, ҳудуди 70 дарсади макони зисти озодапаланг маҳз ВМКБ аст.

0
Барчаспҳо:
гӯсфанд, паланг, Ишкошим