Латиф Пидром, акс аз бойгонии шахсӣ

Латиф Пидром: Ҷанги Афғонистон ва чолишҳои Осиёи Марказӣ

772
(Таҷдидшуда 12:25 08.10.2017)
Вакили Маҷлиси намояндагони Афғонистон ва раиси ҳизби "Конгреи миллӣ" мегӯяд, ки Амрико ва Ғарб мехоҳанд ҷангро аз Афғонистон ба Осиёи Марказӣ бикашонанд.

ДУШАНБЕ, 31 июл — Sputnik. Латиф Пидром дар мақолае, ки махсус барои Sputnik Тоҷикистон навиштааст, пайомадҳои ҷанг дар Афғонистон ва асару таъсираш бар кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Русияро таҳлил кардааст.

Пеш аз ҳодисаи 11 сентябри соли 2001 Збигнев Бжезинский дар як суханронӣ дар Мюнхени Олмон гуфта буд, ки "200 милюн мусулмон дар ҷануби марзҳои Русия ба ҷанг бо ин кишвар хоҳанд рафт". Дар замони ҳузури Шуравӣ дар Афғонистон, Ғарб, ба вижа ИМА, бо нерӯҳои радикалии исломӣ эътилоф кард, то ки ваҳшатноктарин ва сахтарин ҷанг бо Иттиҳоди Шуравиро раҳбарӣ кунад. Дар идомаи ин "эътилофи номуқаддас" ҷунбиши "Толибон" ва дигар гурӯҳҳои радикалии исломиро эҷод кард ва ҷанг пас аз хуруҷи Артиши Сурх аз Афғонистон низ ҳамчунон идома ёфт.

Дидгоҳҳои Амрико, ки дар гузашта ба манобеъи нафтӣ ва иқтисодии Ховари Миёна, Осиёи Марказӣ ва Қафқоз мутамаркиз шуда буд, ҳоло вориди марҳилаи рақобати стратегӣ шудааст: кӯшиш ва рақобат барои эҷоди султа бар Ховари Миёна ва Осиёи Марказӣ — ду ҳавзаи муҳимми тамаддунии ҷаҳон.

Кондолиза Райс, вазири пешини умури хориҷаи ИМА борҳо гуфта буд, ки «мо дар Ироқу Афғонистон ба думболи манофеъи Амрико ҳастем, на таъмини демократия». Ҳақиқат ин аст, ки бо таваҷҷуҳ ба рақобатҳои кунунии чандҷониба, Афғонистон чизе бештар аз як пойгоҳи низомӣ ва стратегӣ барои Амрико аҳамият надорад. Афғонистон фақат барои судури ҷанг ва дар ниҳоят заъифсозии рақибон (Чин, Русия) ё султаи комил бар Осиёи Марказӣ ва Қафқоз мавриди истфиода қарор мегирад.

Толибон ва ДОИШ акнун беш аз 60% дарсади ҷуғрофиёи рустоӣ ва то ҳудуде шаҳрии Афғонистонро таҳти контрол даровардаанд ва ҷангро ба вилоятҳои шимолӣ ва шимолу шарқии Афғонистон низ бурдаанд. Ҷанг акнун то каронаҳои дарёи Ому расидааст. Бо таваҷҷуҳ ба аҳдофи баландмуддати Амрико, сулҳ дар Афғонистон ба вуҷуд намеояд, магар он ки ҷанг дар Осиёи Марказӣ шуълавар гардад ва буҳрон дар ҳавзаи геополитики Русия фарогир шавад.

Намояндагони давлати Кобул, ки худ муҷрии (иҷрокунандаи) барномаҳои ИМА дар минтақа ҳаст, дар диду боздид бо мақомоти баландпояи Русия ва Осиёи Марказӣ ба онҳо иттилоъоти ғалат медиҳанд ва мехоҳанд онҳоро дар ғафлат бигузоранд. Барои ҳар таҳлилгар равшан аст, ки густариши ҷанг ба Осиёи Марказӣ Русияро бо буҳронҳои шадиди сиёсӣ, низомӣ ва иқтисодӣ дучор мекунад. Ҳануз ин кишварҳо бо Русия дар зинаҳои мухталифи иқтисодӣ ва амниятӣ пайванду вобастагии жарф доранд. Бори ҷанг дар Осиёи Марказӣ бештар ба дӯши Русия хоҳад афтод ва онро аз назари иқтисодӣ ба чолиш хоҳад кашид ва системаи пулии ин кишварро зери таъсир қарор хоҳад дод.

Бо таваҷҷуҳ ба он чи ИМА дар Афғонистон анҷом медиҳад ва иродаи надоштани амрикоиҳо ба сулҳ дар Афғонистон ва сиёсати султахоҳонаи Амрико, густариши ҷанг ба Осиёи Миёна ҳатмӣ ба назар мерасад.

Оё Русия ва муттаҳидонаш метавонанд аз чунин як фоҷиъае ҷилавгирӣ кунанд? Дар хушбинонатарин ҳолат ва дар сурати тасмими қатъии Русия, агар радикалҳои исломӣ шикаст бихӯранд, (ки феълан баъид ба назар мерасад), навъи дигаре аз ҷангу рақобат миёни қудратҳои бузурги ҷаҳонӣ ва минтақаӣ дар Ховари Миёна ва Осиёи Марказӣ идома хоҳад ёфт.

Осиёи Миёна ҳавзаи геополитикӣ, геоэкономикӣ ва геостратегии Русия ва низ то ҳудуде ҳавзаи нуфузи Ҷумҳурии Халқи Чин аст. Дар ниҳоят ва дар охири кор Русия, Чин ва муттаҳидонашон дар ин ҳавза Амрикоро шикаст хоҳанд дод. Аммо буҳрон ва ноамнӣ дар Осиёи Марказӣ мисли Ховари Миёна барои муддатҳои тулонӣ идома хоҳад кард. Амрико аз ин буҳрон суд хоҳад бурд. Буҳрон ба зиёни қудратҳои минтақаӣ хоҳад буд.

Ба назари кишварҳои ғарбӣ ва хоса Амрико ва даъвое, ки доранд, сохторҳои суннатӣ — сиёсии Осиёи Марказиро бо сиришти модерн ва ҷаҳони навин, ки демократия аз созандҳои аслии он аст, созгор намедонанд ва ба ҳамин далел барои худ ҳаққи мудохила дар кишварҳои ҷаҳони севумиро медиҳанд ва ба ҳаққи интихоби кишварҳои дигар эҳтиром намегузоранд. Русия ҳам шояд ин сохторҳои кишварҳои Осиёи Марказиро дар бархурд бо раванди ҷаҳонӣ шудан ва дунёи модерн аз назар дур наяндозад ва ба ин ноҳамхониҳо таваҷҷуҳ кунанд.

Бунёдгароии исломӣ ҳамчун абзоре дар ихтиёри Амрико қарор дорад ва аз ин абзор барои эҷоди буҳрон дар кишварҳои Осиёи Марказӣ истифода мекунад. Шояд қудратҳои мухолиф бо Амрико ҳам ба ин абзор бетаваҷҷуҳ набошанд ва дар нуқоте аз он истифодаи абзорӣ намоянд. Бино бар ин Осиёи Марказӣ бо чолишҳои ҷиддӣ ва сахт рӯ ба рӯ аст.

Ҳузури ишғолгаронаи ИМА дар Афғонистон ва рушди рӯзафзуни Толибон ва ДОИШ ҷангро ба манотиқи шимолии Афғонистон овардааст. Агар Толибон ва ДОИШ муваффақ шаванд чанд вилоятро дар шимол ба даст оваранд, ҷангҷӯёни мусулмон аз кишварҳои дигар дар он вилоятҳо таҷаммуъ хоҳанд кард. Теъдоде аз ин гурӯҳҳо, муташаккил аз ӯйғурҳо, чечениҳо, тоҷикҳо, узбакҳо, қазоқхо ва ғайра дар вилоятҳои Ҷалолобод, Кунар, Нуристон, Лағмон дар шарқ ва Бадахшон, Сари пул, Форёб, Қундуз ва Бағлон дар шимол ва шимолу шарқ ҳузур доранд. 

Русия ва кишварҳои Осиёи Марказӣ мебоист бо нерӯҳои дунявӣ ва миллигаро ва демократии Афғонистон дари гуфтугӯву ҳамкориро боз мекарданд. Сармоягузорӣ рӯи нерӯҳои радикалии исломӣ ва шуморе аз танзимҳои ҷиҳодӣ як иштибоҳи бузург аст. Ин гуна нерӯҳо худ гирфитори андешаи радикалии исломӣ ҳастанд ва метавонанд бо Толибон ва ДОИШ ба далели муштаракоти динӣ, мазҳабӣ ва идеологӣ канор биоянд ва эътилоф кунанд. Дар сурате, ки қудрати Толибон ва ДОИШ ба ҳадди боло ва субот дар Афғонистон бирасад, нерӯҳои радикалии исломӣ дар Афғонистон бо Толибон ва ДОИШ ва нерӯҳои радикалии динии Осиёи Марказӣ муттаҳид хоҳанд шуд.

Ба ҳар ҳол, бо таваҷҷуҳ ба рушди бунёдгароии исломӣ ва низ бархурди Ғарб бо сохторҳои суннатии Осиёи Марказӣ, ин ҳавза дар маърази таҳдидҳо ва чолишҳои ҷиддӣ қарор хоҳад гирифт. Коҳиши шиддати ҷанг дар Афғонистон маътуф ва машрут бар густариш ва ташдиди ҷанг дар Осиёи Марказӣ хоҳад буд. Яъне ҷанг дар Афғонистон замоне фурӯкаш хоҳад шуд, ки гурӯҳҳои тундрав ҷангро бо худ ба кишварҳои Осиёи Марказӣ набаранд. Барномаи Ғарб бурдани ҷанг аз Афғонистон ба Осиёи Марказӣ аст. Пас ҳануз аз сулҳ хабаре нест.

772
Барчаспҳо:
ҷангу ҳаросафканӣ, Ғарб, Осиёи Марказӣ, Русия, Амрико, Латиф Пидром, Афғонистон-Тоҷикистон-Русия
Мавзуъ
Замир Кабулов: Стротежии Амрико дар Афғонистон ноком шуд
Коршинос: ҷанг дар Афғонистон намегузорад ки Тоҷикистон тарҳҳояшро дар Осиё густариш диҳад
Сайфулло Сафаров: ҷанг дар шимоли Афғонистон таҳдидест бар амнияти Тоҷикистон
Холод Леонид доктор экономических наук, экс-замминистра сельского хозяйства и продовольствия РФ

Коршинос гуфт, ки чигуна устувории хоҷагии қишлоқ дар Тоҷикистон ба иқтисод таъсир мекунад

55
(Таҷдидшуда 18:37 01.08.2020)
Леонид Холод, коршиноси рус, доктори илмҳои иқтисод, муовини вазири хоҷагии қишлоқ ва озуқаи Русия тавзеҳ дод, ки оё дар Тоҷикистон рушди содирот ба бозори дохилӣ таъсири манфӣ мерасонад ё не

Кӣ ба чунин натиҷа ноил шуд - табиат ё одамон бо кӯшиши худ ва истифодаи агротехнодогия, саволест, ки вақт металабад, таъкид мекунад, Леонид Холод, коршиноси рус, доктори илмҳои иқтисод, муовини вазири хоҷагии қишлоқ ва озуқаи Русия ба Sputnik Тоҷикистон.

Холод рассказал, как укрепление сельхозсферы влияет на экономику Таджикистана

"Рушди 8 дар садии соҳаи аграрӣ натиҷаи хуб аст. Ин дастоварди муваққатӣ нест", - афзуд коршинос.
Холод гуфт, ки дар Тоҷикистон ҳосилро пештар аз Русия мебардоранд, ин аз он шаҳодат медиҳад ки омор аз натиҷаҳои бадастомада аст.

"Содирот чизи хуб аст, агар нархҳои дохилиро набардорад, молро дар худи дохили кишвар кам накунад,", - таъкид кард коршинос.

Хоҷагии қишлоқ яке аз соҳаҳои бузурги Тоҷикистон аст, ки рушди нишондодҳои он боиси мустаҳкам шудани пули миллӣ ва рушди иқтисоди кишвар мешавад.

55
Генеральный директор авиакомпании Таджик Эйр Дилшод Исматуллозода

Рӯзҳои сахти "Тоҷикэйр": қарз аз маош ва рухсатии бемузди кормандон

706
Ширкати ҳавонавардии "Тоҷикэйр" ҳудуди 90% дарсади кормандонашро дар пайи қатъи парвозҳо ба рухсатии бемузд фиристодааст

ДУШАНБЕ, 27 июл — Sputnik. Дилшод Исматуллозода, директори кулли ширкати "Тоҷикэйр", ки дар нишасти матбуотӣ суҳбат мекард, дар шарҳи ин матлаб гуфт, моҳи март вақте парвозҳо қатъ карда шуданд, ҳамчунин зарурат – ба рухсатии бемузд фиристодани 80 – 90% кормандони ширкат пеш омадааст.

"Аммо замоне, ки парвозҳои чартерӣ шурӯъ шуданд, мо аксарияти онҳоро дигарбора ба кор ҷалб намудем. Аз моҳи август вақте парвозҳои мунтазам сар шаванд, ҳамаи коргаронамон сари кор хоҳанд буд", - гуфт Дилшод Исматуллозода.

"Тоҷикэйр" аз соли гузашта ба ин сӯ бо мушкили молӣ мувоҷеҳ шудааст. 4 январи соли 2019 ин ширкат муваққатан парвозҳояшро қатъ карда, аз 2 сентябри ҳамон сол онҳоро дубора аз сар гирифт.

Аммо қатъи дубораи парвозҳои байнулмилалӣ дар моҳи марти соли равон дар пайи густариши "вируси корона" дар ҷаҳон ширкатро дигарбора ба мушкил мувоҷеҳ сохт.

Ширкати “Тоҷик Эйр” парвозҳояшро ба Деҳлӣ барқарор мекунад

Директори кулли ширкат мегӯяд, ҳолати бефаъолиятӣ ширкатро ба қарз афканд, аз ҷумла бештар аз 12 миллион сомонӣ аз музди меҳнат пеши кормандонаш бидеҳкор шуд.

"Пас аз шурӯъи дигарбораи кор мо тавонистем 4 миллион сомонӣ қарзи пештара аз ҳисоби музди меҳнати кормандон ва ҳам 8 миллиону 200 ҳазор сомонии дигар маош пардохт кунем. Умедворем, ки пас аз барқарор шудани парвозҳо ҳармоҳа маоши кормандонро мепардозем ва парвозҳои мунтазам имкон медиҳанд, ки қарзҳои пешинаро низ адо кунем", - гуфт ӯ.

"Тоҷикэйр" як ширкати давлатии ҳавонавардии Тоҷикистон буда, тибқи иттилои Агентии авиатсияи гражданӣ, дар парки худ як ҳавопаймои коршоями "Боинг 757 – 200" ва як ҳавопаймои "Ан – 28" дорад ва бақия ҳавопаймову чархболҳои ширкат дар таъмир мебошанд.

706
Барчаспҳо:
кормандон, маош, қарз, Тоҷик Эйр
Неделя моды в Душанбе. архивное фото

Фарзонаи Хуршед дар бораи бегонагӣ бо Фаридун ва "шери нар" - и наваш - видео

1471
(Таҷдидшуда 20:58 10.08.2020)
Сарояндаи машҳури тоҷик Фарзонаи Хуршед дар бораи бегонагӣ бо собиқ ҳамcараш овозхони шинохта Фаридуни Хуршед ва ишқи наваш гуфт

ДУШАНБЕ, 10 авг – Sputnik. Сарояндаи машҳури эстрадаи тоҷик Фарзонаи Хуршед дар барномаи шабакаи "Пешсаф" дар бораи зиндагии шахсияш нақл кард.

Ӯ гуфт бо ҳамсари пешинаш Фаридуни Хуршед чор сол шуд ягон иртиботе надорад ва аз тавлиди фарзанд дар хонаводаи Фаридун хушҳол аст.

"Вақте дар хонае тифл ба дунё меояд дар он хонавода 60 рӯз фариштаҳо фурӯд меояд. Закияҷони азиз ба табрики додараш рафт, ман хушҳол шудам. Хурсандии як банда барои ман хурсандӣ аст. Худованд шоҳид ҳаст, ки ман нисбати Фаридун ғайр аз он кӣ ӯ падари фарзандонам ҳаст, ягон эҳсосоти дигар надорам. Фақат ҳурматаш мекунам ба он хотире кӣ ӯ падари фарзандонам аст", - гуфт Фарзона ва афзуд, ки Закияро худ барои табрикоти падараш равон кард.

Фарзона ба мухлисонаш муроҷиат карда хоҳиш намуд, ки ба ӯ аз Фаридун суол накунанд, чун аллакай барои ӯ инсони бегона аст.

"Шавҳар наздиктарин шахс барои зан аст, вале вақте ҷудо шудӣ бегонатарин инсон барои ту мешавад", - таъкид мекунад Фарзона.

Фарзонаи Хуршед аз камтарин сарояндаҳоест, ки бо дигар ҳунармандон дӯстӣ надорад ва ба қавли аксари мардум бисёр ҳавобаланд аст.

Фарзона мегӯяд аз тарси халалдор кардани ин ё он нафар ӯ бо касе ошноӣ намекунад ва дӯстони наздиктаринаш модару аппаҳояш ҳастанд.

"Вақте касе бо ман аз наздик ошно мешавад, мегӯяд ту чӣ қадар духтари хуб будаӣ, вале ман фикр мекардам, ки ту бисёр ҳавобаланд ҳастӣ".

Фарзонаи Хуршед такаббури худро кори ген гуфт.

"Бобои падариям рус ҳаст ва бибии падарам бошад эронист. Шояд аз ин сабаб виқори баланд дорам, вале дилам соф аст", - мегӯяд Фарзона.

Сароянда дар хотимаи барнома ҳамчунин дар бораи ишқи наваш гуфт ва ҳатто акси марди ҳаёташро ба муҷрии барнома нишон дод.

"Марди воқеъӣ - шери нар интихобатро нигоҳ намекунад. Албатта дар зиндагии ман шери нар ҳаст",- гуфт Фарзона.

1471
Барчаспҳо:
бегона, шавҳар, ҳамсар, Фаридуни Хуршед, Фарзонаи Хуршед