Сайидмукарам Абдукодирзода, архивное фото

Абдулқодирзода: сунниҳо ва шиъаҳо дар Тоҷикистон ҳамзистии мусолиматомез доранд

2014
(Таҷдидшуда 21:03 26.12.2017)
Торих ҳам собит карда, ки ҳанафиён ва исмоилиён метавонанд ҳамзистии мусолиматомез дошта бошанд, мегӯяд раиси Шурои уламои Маркази исломии Тоҷикистон Саидмукаррам Абдулқодирзода

ДУШАНБЕ, 26 дек — Sputnik, Умед Ҷайҳонӣ. Раиси Шурои уламои Маркази исломии Тоҷикистон Саидмукаррам Абдулқодирзода чанде пеш аз Русия боздид намуд ва бо раиси Шурои муфтиҳои Русия шайх Равил Айнуддин дидору гуфтугӯ кард. Дар ин мулоқот намояндагони Идораи динии мусулмонони Русия ва Кумитаи умури дини ҳукумати Тоҷикистон низ ширкат доштанд.

Домулло Саидмукаррам Абдулқодирзода дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон аз дастовардҳои ин сафар ва мулоқотҳо бо муҳоҷирони тоҷик ёд кард.

- Салом алайкум ва раҳматуллоҳ, ҳазрати домулло!

— Алайкум салом ва раҳматуллоҳу ва баракотуҳу!

- Умедворам, ки сафаратон ба Русия хуб гузашт. Мехостем аз дастовардҳоятон бипурсем.

— Ба номи Худованди бениҳоят бахшанда ва бениҳоят меҳрубон! Мо дар нахустин рӯз аз сафар бо раиси Шурои муфтиҳои Русия шайх Равил Айнуддин дар Масҷиди ҷомеъи Маскав дидор кардем. Шайх Айнуддин пеҳниҳод кард, ки миёни Шурои муфтиҳои Русия ва Шурои уламои Тоҷикистон Ёддошти тафоҳуми ҳамкорӣ имзо шавад, ки бар асоси он намояндагии Шурои уламо ё Маркази исломии Тоҷикистон дар Русия фаъол шавад ва дар миёни муҳоҷирони тоҷик дар заминаи муқобила бо теруризм ва ифротгароӣ рӯшангарӣ кунад.

Мо ин пешниҳодро пазируфтем ва дархост кардем, ки онҳо асноду мадорикро омода кунанду бароямон бифристанд то ман ҳам назаротамонро бидиҳем ва ин санад имзо шавад. Фикр мекунам, ки ҳамкории ду кишвар дар чорчӯби ин ёддошти тафоҳум ҳам барои ниҳодҳои расмии динӣ ва ҳам барои муҳоҷирон судманд хоҳад буд.

Пас аз дидор бо шайх Айнуддин ва намоз бо бархе аз муҳоҷирон, ки дар он ширкат доштанд, суҳбате мухтасар доштам. Дар ин суҳбат аз ниёзҳои руҳонии муҳоҷирон, вазъ дар кишварҳои мусулмоннишин, фитна дар миёни мусулмонон гуфтугӯ шуд.

Муҳоҷирон ин суҳбаҳоро хуб пазируфтанд ва идома доданашро хостанд, вале масъулони масҷид нагузоштанд, ки мо дар онҷо бо мардум суолу ҷавоб кунем. Аз ин рӯ ман пешниҳод кардам, ки муҳоҷирон худ макону замоне таъйин кунанд то дидорҳоро идома бидиҳем, ки дар чанд мулоқоте, ки дар ин рӯзҳо доштем ниёзҳояшонро шунидем ва дархостҳоямонро гуфтем.  

- Муҳоҷирони тоҷик дар Русия чи ниёзе доштанд ва Шумо чи дархосте аз онҳо доштед?

— Муҳоҷирон аз мушкилоти ҳаёташон гуфтанд ва ҳаёт ҳам ки ҳамеша мубориза аст ва нерӯҳои бадхоҳ низ ҳамаҷо, чи дар дохил ва чи дар хориҷ аз кишвар, ҳастанд, ки талош доранд ҷавононро ба домашон биандозанд. Мо ҷавононро аз ҷиноёти ин нерӯҳо дар кишварҳои Ховари Миёнаву Наздик огоҳ кардаву гуфтем, ки аз онҳо пайравӣ накунанд.

Мо аз муҳоҷирини тоҷик дархост кардем, ки ба ҳеч гурӯҳе, ки онҳоро ба нерӯҳои тундрав ё мазҳаби ботил даъват мекунанд, ҳамроҳ нашаванд ва чуноне, ки пешвои миллат ҳам доим тазаккур медиҳанд, ки зиракии сиёсир аз даст надиҳанд то ҳеч бадхоҳе натавонад миёни онҳо фитна бар ангезад. Ман ҳам таъкид кардам, ки ҳар касеро, ки шуморо ба як гурӯҳи тундрав ё як мазҳаби ботил даъват кард, шумо бо пойафзоратон бар даҳанаш бизанеду бигӯед, ки "аз даҳонат бӯи хун меояд, ҷосусу хоин! Ту бо пуле, ки аз бегонагон мегирӣ, мехоҳӣ дар миёни мо финта бияндозӣ!"

- Бибахшед, мехостем мушаххас бифармоед, ки он гурӯҳҳои тундраву ифротӣ ва мазҳаби ботил кадом ҳастанд?       

— Албатта, манзур аз гурӯҳи тундраву ифротӣ ҳамон "Давлати исломӣ" аст, ки чанд кишвари орому ободро харобазор гардондааст. Мазҳаби ботил ҳам он мазҳабҳое ҳастанд, ки берун аз мазҳаби аҳли суннат ва ҷамоъат аст. Бо таваҷҷуҳ ба ин, ки чандин кишвар дар Ховари Миёна ва наздик дар оташи низоъи шиъаву суннӣ сӯхтаву садҳо ҳазор кас дар ин ҷангҳо кушта шудааст, ман аз муҳоҷирон даъват кардам, ки аз мазҳаби Имом Абуҳанифа пайравӣ кунанд, ки падарону бобоёнашон садҳо сол аз он пайравӣ кардаву ҳама дар роҳи ҳаққ рафтаанд. Чуноне, ки таҷруба нишон медиҳад, кишваре, ки аксари кулли аҳолияш аз як мазҳаб пайравӣ мекунанд, орому осудаву обод аст, аммо кишваре, ки аҳолияш аз чанд мазҳаб пайравӣ мекунад, ноорому ноосуда аст. Ман аз Афғонистон мисол овардам, ки ҳамсояамон аст. Ин мисол таъна задан нест, балки воқеияту ҳақиқате аст, ки моро ҳам озор медиҳад. Чиҳил сол боз дар ин кишвар, ки низомаш ҷумҳурии исломӣ ҳам ҳаст, чанд гурӯҳи исломӣ мусулмонкушӣ доранд. Аз ин рӯ, ман аз муҳоҷирон хостам, ки аз мазҳаби ҳанафӣ пайравӣ кунанд, ки мазҳабе муътадилу созгору таҳаммулпазир аст ва дурустиву ростияшро Қуръон таъйид мекунад.

- Мо дар Тоҷикистон як ақаллияти шиъа дорем, ки исмоилӣ аст. Робитаи аҳли суннат ва ҷамъоат ва аҳли шиъаи исмоилӣ дар Тоҷикистон чигуна аст? Оё он низ мазҳаби ботил шумурда мешавад ё на?

— Ман ҳамеша дар суханрониҳоям гуфтаву мегӯям, ки мо дар кишвар мазҳаби шиъаи исмоилия дорем, ки асрҳо боз бо аҳли суннат муносибати неку бародарона ва ҳамдигарфаҳмӣ дорад. Яке аз тафовутҳои аслии мазҳаби исмоилия бо мазҳаби дувоздаҳимомӣ ин аст, ки пайравонаш тақия намекунанд, яъне пинҳон кардани ҳадафу мақсад то пайдо шудани қувват дар исмоилия вуҷуд надорад. Онҳо ҳамеша дӯстиву муҳаббату бародариву ухувватро мақсади асосӣ қарор медиҳанд, ки мақсади асосии мо низ ҳаст. Ман борҳо дар Маркази исмоилия дар Душанбе бо руҳониёни ин равия суҳбатҳои рӯшану ошкоре доштаам. Албатта, он хатарҳое, ки аз шиъаи дувоздаҳимомӣ бар меояд, аз исмоилия бар намеояд. Аз ин рӯ, ман ҳамеша исмоилиёнро аз дувоздаҳимомиён ҷудо медонам, зеро ҳаргиз осебу зиёне аз онҳо надидаву умедворам, ҳаргиз ҳам нахоҳем дид. Торих ҳам собит карда, ки ҳанафиён ва исмоилиён метавонанд ҳамзистии мусолиматомезона дошта бошанд.

- Дар Тоҷикистон афзун бар шиъаёни исмоилӣ, шиъаҳои дувоздаҳимомӣ низ аз қадим боз зиндагӣ доранд. Оё ҳисоби онҳо аз ҳисоби дувоздаҳимомиҳои Эрон ҷудо аст ва ё онҳо низ ҷузъе аз ҳамонҳо ҳастанд? 

— Ман тоза мешунавам, ки дар Тоҷикистон пайравони шиъаи дувоздаҳимомӣ ҳам вуҷуд дорад. Аммо агар, ки ҳастанд, мушкиле нест, дар Тоҷикистон масеҳиёну будоиён ҳам зиндагӣ мекунанд. Лекин модоме, ки мо аз онҳо ҳеч хатаре эҳсос намекунем, онҳоро ҳамчун дӯсту бародар мепазирем. Агар ин нерӯҳои бадхоҳ миёни пайравони дину мазҳабҳо фитна наангезанд, онҳо ҳамеша дар сулҳу сафо зиндагӣ ба сар хоҳанд бурд. Мусулмонон аз шиъаву суннӣ садсолҳо дар Ироқу Яману Баҳрайну Афғонистон ҳамзистии муслиматомезе доштанд. Хавфи мо аз ин аст, ки нерӯҳои бадхоҳ миёни ин ду мазҳаб, ки аз як аслу асос пайравӣ мекунанд, фитна наандозанд. Мо дар усул ҳама яке ҳастем, аммо мутаассифона, дар масъалаҳои ҷузъие, ки аз табиати инсон бархостаанд, ихтилофи назар дорем. Мо ҳам дар дидору гуфтугӯҳо дар Маскав ва Санкт-Петербург бо муҳоҷирон ҷавононро аз ҳамин хатароту ихтилофот огоҳ кардем то ба ин кашокашҳо ҳамроҳ нашаванд ва онҳоро доман назананд.

- Муҳоҷирони кории тоҷик дар Русия ниёз ба омӯзиши мазҳабӣ доранд. Оё аз Шумо напурсиданд, ки дар кадом мактабҳои исломии Русия метавонанд таҳсил кунанд?

— Ман дар мулоқот бо муҳоҷирон борҳо таъкид кардаам, ки дар ин масъала аз ниҳодҳои расмии исломии Русия ёрӣ ва раҳнамоӣ бигиранд. Суолҳои фиқҳӣ ва шаръии худро аз ниҳодҳо ва руҳониёне бипурсанд, ки давлат онҳоро масъул кардаву барои мо ҳам аз чеҳраҳои шинохта ҳастанд. Улуми мазҳабиро тавсия мекунем, ки дар донишгоҳҳои исломии Маскав ва Қазон ва дигар шаҳрҳо, ки барномаҳои омӯзишияшонро Вазорати омӯзишу улуми Русия таъйид кардааст, таҳсил кунанд.

- Оё дар ёддоштномае, ки Шумо бо Шурои муфтиҳои Русия имзо мекунед, дар назар нагирифтаед, ки барои муҳоҷирони тоҷик аз Тоҷикистон имом-хатиб бифиристед то улуми исломро ба забони худашон таҳсил кунанд?

— Албатта дар ин ёддошт банде ҷой дода хоҳад шуд, ки намояндагони мо дар шаҳрҳои Русия, ки бештарини муҳоҷиронамон онҷо бошанд, расман фаъолият дошта бошанд. Аслан ин сафари мо ҳам ба ҳамин хотир буд, ки чанд намояндаамонро расман ба идораҳои динии Русия муаррифӣ кунем то дар чорчӯби қонунҳои ҷории он кишвар бо муҳоҷирон суҳбат кунанд. Мо ҳарҷо ки суҳбате кардем, муҳоҷиронро ба қонунмадорӣ ва қонунмандӣ фаро хондаем то аз қонунҳои он кишвар итоат ва онҳоро риоят кунанд.         

- Номи Шуморо имсол дубора дар шумори 500 обрӯмандтарин мусулмони ҷаҳон овардаанд. Шумо аз ин чи эҳсосе доред?

— Ростиро бигӯям, ман аз ин ки номамро дар ин феҳрист овардаам, хиҷолатзада ҳастам. Фикр мекунам, ки инҷо иштибоҳе шудааст, чун ман ҳеч хидмате накардаам, ки сазовораш бошам. Ман ҳар коре, ки мекунам, ба хотири Худованди аззаву ҷалл ва оромии кишварам ва дину мазҳабам мекунам ва ҳамеша дар барои оромиву осудагиву дӯстив бародарии кулли уммати ислом дуъо мекунам.

- Худованд дуъоҳои Шуморо қабул кунаду аҷратон бидиҳад. Мо ҳам дуъо мекунем, ки Шумо ҳамеша тандурусту комёб бошед! Сипосгузорем аз ин фурсате, ки дар ихтиёрамон гузоштед!

— Омин! Шумо ҳам сиҳату саломат бошед ва Худо нигаҳдоратон бод!

2014
Барчаспҳо:
ҳамзистии мусолиматомез, исмоилӣ, ҳанафӣ, суннӣ, шиъа, Саидмукаррам Абдулқодирзода, Тоҷикистон
Мавзуъ
Мулоқоти панҷсоатаи Саидмукаррам Абдулқодирзода бо муҳоҷирони тоҷик дар Санкт-Петербург
Саидмукаррам Абдулқодирзода барои мулоқот бо муҳоҷирони тоҷик ба Русия омад
Абдулқодирзода: маҳдудияти динӣ дар Тоҷикистон дар даврони Шуравӣ вуҷуд дошт, ҳоло не
Мулоқоти Саидмукаррам Абдулқодирзода бо муфтии Истамбул дар бораи ҲНИТ ва табаддулотҳо
Шӯрои уламои Тоҷикистон Иди Рамазонро муайян кард: шарҳи Абдулқодирзода
Абдулқодирзода: мо барои он хору залил шудем, ки аз илм рӯ гардонидем
Абдулқодирзода: барои муайян намудани андозаи риш супориш нагирифтаем
Раҳмон ва Абдулқодирзода дар феҳрасти 500 мусалмони таъсиргузор
Ведущий научный сотрудник Института экономики Российской академии наук (РАН), заведующая отделом экономики Института стран СНГ, главный редактор научно-аналитического журнала Геоэкономика энергетики Аза Мигранян

Коршинос гуфт иқтисоди Тоҷикистонро баъд аз интихоби Эмомалӣ Раҳмон чӣ интизор аст

328
(Таҷдидшуда 23:30 14.10.2020)
Ба гуфтаи мутахассиси Пажуҳишгоҳи кишврҳои ИДМ Аза Мигронян, барои ҳифзи роҳи сиёсати пешгирифта, раисҷумҳур бояд дар иқтисоди миллӣ тағйиротҳои ҷиддӣ ворид намояд

Интихоботи президентии гузашта эътимоди мардум ба раисҷумҳуро тасдиқ кард, вале барои нигоҳ доштани ин эътимод ҳукумати Тоҷикистон дар 7 соли оянда бояд дар роҳи аз байн бурдани мушкилиҳои иқтисодииҷумҳурӣ ҷиддан талош намояд.

 

Эксперт рассказала о перспективах таджикской экономики после избрания Рахмона

“Умедворам, ки дар ҳафт соли оянда Эмомалӣ Раҳмон бо ислоҳотҳои иқтисодии назаррас вазъи Тоҷикистонро беҳбуд хоаҳд кард. Ӯ бояд фаъолияти озоди соҳибкоронро таъмин кунад ва фишори давлат низ ба тонҳо коҳиш ёбад”, таъкид доштааст коршинос Аза Мигранян.

Вай гуфт, иқтисоди Тоҷикистон пойбанди қарзҳои хориҷӣ ва интиқоли пули муҳоҷирони меҳнатӣ аст ва дар ин ҳафт сол бояд дар мадди аввал маҳз ҳамин мушкил комилан аз байн бурда шавад.

 

328
Барчаспҳо:
ислоҳот, Эмомалӣ Раҳмон, интихобот, коршинос, иқтисод, Тоҷикистон
Шокирджон Хакимов

Ҳакимов гуфт, дар Тоҷикистон пас аз интихобот амалҳои эътирозӣ ғайриимкон аст

1103
(Таҷдидшуда 18:03 06.10.2020)
Шокирҷон Ҳакимов, муовини раиси ҲСДТ эҳтимоли сар задани тазоҳурот пас аз интихобот дар Тоҷикистонро арзёбӣ кард

ДУШАНБЕ, 6 окт — Sputnik. Дар Тоҷикистон пас аз интихобот тазоҳурот нахоҳад шуд, изҳор дошт дар суҳбат бо РИА Новости сиёсатмадор, муовини раиси ҲСДТ Шокирҷон Ҳакимов.

"Амалҳои эътирозӣ ва гирдиҳамоии онҳое, ки аз натоиҷи интихоботи президентии Тоҷикистон норозианд, ғайриимкон аст", - гуфт Ҳакимов.

Ба гуфти ӯ аксари сокинони кишвар то ҳол ҷанги шаҳрвандии 1992-1997 - ро дар ёд доранд.

Муовини раиси ҲСДТ ҳамчунин афзуд, ки мақомоти қудратӣ дар сурати сар задани тазоҳурот метавонанд зуд ташкилкунандагон ва идеологҳоро ҷазо диҳанд.

"Он имконоте, ки мақомоти қудратии кишвар дорад, сабаби дигари ғайриимкон будани тазоҳурот аст", - гуфт Ҳакимов.

Дар Тоҷикистон рӯзи 11 октябр интихоботи президентӣ баргузор мешавад.

Интихобот-2020: ҳавзаҳои интихоботӣ дар Русия

 

Ба интихоботи раёсатҷумҳурии Тоҷикистон, дар маҷмӯъ 5 нафар аз номзадҳо, ки имзои кофӣ ҷамъ оварданд, роҳхат гирифтанд. Инҳо Рустам Латифзода (ҲАТ), Эмомалӣ Раҳмон (ҲХДТ), Мироҷ Абдуллоев (ҲКТ), Рустам Раҳматзода (ҲИИТ) ва Абдухалим Ғаффоров (ҲСТ) мебошанд.

Номзадҳо ба мансаби Президенти Тоҷикистон дар соли 2020: кӣ, чӣ қадар имзо ҷамъ кард

Саидҷаъфар Усмонзода намоянда аз Ҳизби демократии Тоҷикистон, ҳарчанд тавонист имзоҳои кофиро ҷамъ орад, аммо аснои пешниҳод намудан ба КМИ, намояндагони ин комиссия дар гирдоварии имзоҳо ҷой доштани қонуншиканиро пайдо намуданд. Ҳамин тавр, Усмонзода аз имкони иштирок дар интихоботи президентӣ маҳрум шуд.

Гузашта аз ин, намояндаи ҷавон аз ВМКБ Фаромуз Иргашев, ки низ даъвои иштирок кардан дар интихоботи қарибулвуқӯро намуда буд, ба далели ҷамъ наовардани имзои кофӣ аз сабқат канор монд.

1103
Барчаспҳо:
президентӣ, интихобот, Шокирҷон Ҳакимов, Тоҷикистон
Маруф Мухаммадзода

Дигар муҳлат нест: дастури Муҳаммадзода, барои барканории раисони бемасъул

373
(Таҷдидшуда 10:19 20.10.2020)
Маъруф Муҳаммадзода, раиси шаҳри Хуҷанд зимни баргузории ҷаласа, аз бемасъулиятии раисони маҳаллаҳо дар бораи пешгирӣ ва мубориза бо бемории COVID-19 изҳори нигаронӣ варзид

ДУШАНБЕ, 20 окт – Sputnik. Муҳаммадзода дар иҷлосияе, ки дар он фаъолияти нуҳ моҳаи соҳаҳои хоҷагии халқи шаҳри Хуҷанд натиҷагирӣ карда мешуд, аз бемасъулиятии раисони маҳаллаҳо ҷиҳати пешгирии бемории коронавирус интиқод кард.

"Давлату ҳукумат ба шумо бовар карда вазифа додааст. Имрӯз вақти он аст, ки ба вазифаатон содиқ бошед, мардумро ҳимоя намоед, барои саломатии мардум чораандешӣ кунед, то мардум аз беморӣ талаф наёбад. Мутаасифона ягон чорабинӣ накардед, ягон ташаббус, ягон пешниҳод нисбати хуруҷи бемории COVID-19 аз ҷониби раисони маҳаллаҳоро надида истодаем. Дар оғоз як ду бор корҳои безарагардониро гузаронидед, дигар ҳоло аз ёди ҳама ин корҳо баромада рафт", - иброз намуд Муҳаммадзода.

Мушкили хуруҷи бемории COVID-19 ва роҳҳои пешгирии он, аз мавзӯъҳои меҳварии ҷаласаи ҳукумати шаҳри Хуҷанд ба ҳисоб мерафт. Ва бино бар таъкиди масъулини иҷлосия, шаҳри Хуҷанд яке аз шаҳрҳои осебпазир аз лиҳози хуруҷи ин беморӣ гардидааст.

Фирӯза Нуруллозода, муовини раиси шаҳри Хуҷанд иттилоъ дод, ки аз оғози сабти пандемияи каронавирус то имрӯз дар маркази Суғд, 4 ҳазору 650 мавриди сирояти беморӣ қайд шудааст, аз ин шумор 3114 нафар дар Бемористонҳои клиникавӣ, сироятӣ ва таваллудхонаи Хуҷанд табобат гирифта ва 1536 нафар дар зери муоинаи амбулатории духтурон қарор доштанд.

Муовини раиси шаҳри Хуҷанд омори охирини сироятёбӣ ва табобати сокинонро дар ҷаласа ироа намуд.

"Айни ҳол 128 нафар бо сирояти илтиҳоби шадиди шуш дар беморхонаҳо, 64 нафар бо ҳамин гуна ташхиси беморӣ дар табобати амбулаторӣ ва 35 нафар бо аломати COVID-19 зери назорати амбулаторӣ қарор доранд. Аз тарафи духтурони оилавӣ ва кормандони МНДСЭ муоинаи эпидемиологии манбаҳои сироят гузаронида шуда, корҳои фаҳмондадиҳӣ оиди пешгирии роҳҳои сироятёбӣ аз шахси бемор, аъзоёни оила ва дигарон гузаронида шудааст", -  зикр намуд, Нуруллозода.

Ҳарчанд дар ин ҷаласа иттилоъ дар бораи шумори фавт аз беморӣ гуфта нашуд, вале раиси Хуҷанд аз маргумири сокинон нигаронӣ кард ва ба муовинонаш дар барои барканор кардани раисони маҳаллаҳое, ки дар ин самт дуруст карбарӣ накардаанд дастур дод.

"Ин шухӣ нест, ҷони одам рафта истодааст. Талафот шуда истодааст. Раисони маҳалла медонед, кӣ аз кадом кӯча бо кадом сабаб фавтид. Тамом, мо дигар муҳлат дода наметонем, ки як моҳ ё ду моҳ корашро дуруст карда тавонад. Таҳлил мекунетон, ки кадом раиси маҳалла дар ҳамин самт бетарафӣ карда бошаду корро дуруст ба роҳ намондааст, барои ман гузориш медиҳетон, дигар ягон рӯз кор намекунад. Кор мекардагиш кор мекунад, кор намекардагия ба ҷояш дигар кас таъйин карда мешавад. Шахсони масъулро мондан даркор, ки дар ин масъала дуруст корбарӣ кунанд", -  гуфт раиси шаҳри Хуҷанд.

Алҳол дар шаҳри Хуҷанд 22 маҳалла мавҷуд мебошад.

Маъруф Муҳаммадзода аз масъулони шуъба ва бахшҳои кор бо ҷавонон, занон, фаъолони маҳаллаҳо, имомхатибон, омӯзгорон ва кормандони мақомоти ҳифзи ҳуқуқ даъват намуд, ки барои пешгирӣ ва мубориза бо ҳамагири каронавирус чораҳои зарурӣ андешанд.

373
Барчаспҳо:
бемасъулиятӣ, муҳлат, раис, Хуҷанд, Маъруф Муҳаммадзода
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон