Руководитель Школы востоковедения факультета мировой экономики и мировой политики Национального исследовательского университета Высшая школа экономики (НИУ ВШЭ) Алексей Маслов

Коршиноси рус сабаби беқурбшавии рекордии пулро дар Тоҷикистон гуфт

250
(Таҷдидшуда 20:27 16.01.2021)
Коршиноси рус, иҷрокунандаи вазифаи мудири Институти Шарқи дури Академияи илмҳои Русия Алексей Маслов дар бораи роҳҳои пешгирии таваррум гуфт

ДУШАНБЕ, 16 январ - Sputnik. Дар Тоҷикистон дар соли 2020 беқурбшавии пули миллӣ ба ҳадди ниҳоияш расид.

Бино бар иттилои Агентии омори назди раисҷумҳури Тоҷикистон, нишондод бар хилофи пешбиниҳо, ба 9,4 дар сад расид.

Пештар коршиносон гуфта буданд, ки сатҳи таваррум дар ҷумҳурӣ аз 7 дар сад боло нахоҳад рафт.

Дар давоми сол дар кишвар арзиши хӯрокворӣ ба маротиб гарон шуд. Афзун бар ин, на танҳо маҳсулоти воридотӣ, балки ватанӣ низ қимат гашт. 

Алексей Маслов, коршиноси рус, иҷрокунандаи вазифаи Институти Шарқи дури Академияи илмҳои Русия гуфт, ки кодом чораҷӯӣ метавонад беқурбшавии пулро дар Тоҷикистон боздорад.

Ҳамчунин коршинос тавзеҳ дод, ки чӣ боиси баланд рафтани он гардид.

"Якумаш, ин аз қатъ гаштани бисёре аз равандҳои берунии иқтисодӣ, пеш аз ҳама равандҳои содиротиву воридотӣ, аз ҷумла, қатъи интиқоли маҳсулот ба Тоҷикистон аз хориҷ вобаста аст. Дар натиҷа, ин ҳам ба  камшавии содирот ба Русия ва Чин ва кам шудани гирифтани мол аз Чин оварда расонид", - гуфт Маслов дар сӯҳбат бо Sputnik Тоҷикистон.

Ин равандҳо ба иқтисоди дохилӣ таъсири назаррас доранд. Бештари амволи тоҷикӣ, ба гуфтаи коршинос, бо далели баста будани марзҳо ба бозори беруна намебароянд. Барқароршавии ин равандро на зудтар аз мобайнҳои сол ва ё охири соли равон бояд интизор шуд, таъкид кард Маслов.

Бонки миллӣ гуфт дар беқурбшавии сомонӣ ва болоравии арзиши доллар кӣ гунаҳгор аст

Коршинос мегӯяд, ки аз ҳама роҳи самарабахши пешгирии беқурбшавӣ, ин рушди бозори дохила мебошад.

"Ин пеш аз ҳамаҳавасмандкунии рушди тиҷорати хурду миёна, ба таври максималӣ коҳиш додани андоз, озод кардани истеҳсолкунандагони хурд аз ҳама намуди андоз ва ғайра мебошад", - қайд кард вай.

Ин амал ба афзоиши маҳсулоти дохила, маҳз ба ҳамон, ки боиси инфлятсия гардидааст, оварда мерасонад.

"Ин гречка, равғани маска, маҳсулоти нонӣ ва ғайраҳо аст, ки бояд истеҳсоли онро афзоиш дод", - афзуд коршинос. 

250
Флаги с символикой Евросоюза у здания Еврокомиссии в Брюсселе.

Урупо айбдори мушкилоташро ёфт

231
(Таҷдидшуда 16:56 03.03.2021)
Раҳбари дипломатияи Урупо Жозеп Боррел ин бор Русияро дар пешниҳоди маълумоти хатою бардурӯғ айбор мекунад

ДУШАНБЕ, 3 мар — Sputnik, Ирина Алкснис. Роҳбари дипломатияи Урупо Жосеп Боррел зимни суханронӣ дар ҷаласаи кумитаи махсуси парлумони Урупо оид ба дахолати хориҷӣ ба равандҳои демократии Иттиҳоди Урупо Русияро дар пешниҳоди маълумоти бардурӯғ айбдор кард.

Ба гуфтаи ӯ, ин ҳама барои паст задани демократияи ИА ва заиф кардани ҳамкориҳои байналмилалӣ равона шудааст.

Боррелл ба хатари махсуси маълумоти бардурӯғ ё гумроҳкунанда дар ҳоли пандемияи давомдор ишора кард. "Мо дидем, ки каналҳои тарафдори Кремл даъвоҳо паҳн мекунанд, ки ниқоб пӯшидан бефоида аст ё садоҳо алайҳи локдавн баланд мекунад", - гуфт ӯ.

Ҳоло, ба гуфтаи дипломат, дипломатияи ваксинаи Маскав ба мадди аввал баромад, ки аз як тараф кӯшиш дорад доруҳои Ғарб ва истеҳсолкунандагони онҳоро бадном кунад ва аз ҷониби дигар, таҳия ва рушди фаъолонаи худро тарғиб мекунад.

Нигаронии мансабдор фаҳмо аст. Дар ҳоле ки дар Русия ҳаёт барои аксари мардум бо нороҳатии ҳадди аққал ба ҳолати муқаррарӣ баргашт ва мақомот тадриҷан маҳдудиятҳои бар асари пандемия ҷоригардидаро бекор мекунанд, дар Урупо мавҷи пурзӯркунии карантинии нав ба назар мерасад.

Дар Финляндия вазъи фавқулода ҷорӣ карда шуд. Дар Лаҳистон, бинобар баландтарин сатҳи гирифторӣ дар ҷаҳон, ба сокинон тарки маҳалли зисташон манъ аст. Маҳдудиятҳо дар Италия низ шадидтар шудаанд.

Сулҳ хоҳӣ, ба ҷанг омодагӣ бин: баҳогузории Лавров ба муносибатҳои Русияву Аврупо

Дар навбати худ, аҳолии Урупо, ки аз маҳдудиятҳои тақрибан яксола хаста шудаанд, бештар далелҳои мақомотро қабул намекунанд, ки ҳамаи ин чораҳо танҳо ба манфиати худи мардум андешида мешаванд. Эътирозҳои оммавӣ амалан тамоми қитъаро фаро гирифтаанд.

Вазъ ба дараҷае душвор аст, ки ҳамоҳангии сафҳои Урупо дар пеши назар пош мехӯрад. Чехия бо дархости интиқоли "Спутник V" ба Русия рӯ овард - ва ин мавқеи мувофиқашудаи президент ва сарвазири кишвар аст. Словакия аз ин ҳам дуртар рафт ва пас аз Маҷористон, Сербия ва як қатор кишварҳои дигар доруи Русияро бидуни интизори тасдиқи танзимгари урупоӣ бо тартиби тезондашуда ба қайд гирифт.

Барои полякҳо, ки вазъи хеле вазнини коронавирусӣ доранд, ба Русия муроҷиат карданро тасаввур кардан ғайриимкон аст, аз ин рӯ онҳо музокиротро дар бораи хариди ваксинаи COVID-19 бо Чин оғоз карданд.

Вазъ бештар ҳодисаеро ба хотир меорад, ки маҳз як сол пеш рух дода буд - вақте ки Иттиҳоди Урупо дар ҳолати фавқулода нотавонии худро комилан нишон дод ва аъзои он маҷбур шуданд, ки ба бӯҳрони шадиде, ки онҳоро фаро гирифта буд, мустақилона мубориза баранд.

Тафовут дар он аст, ки ин воқеан муҳим аст - дар он замон форс-мажор дар миқёси ҷаҳонӣ вуҷуд дошт. Дар ҷараёни он маълум шуд, ки Брюссел дар воқеъ, вақте ки вокуниши сареъ ба ҳолатҳои фавқулода зарур аст, қобилият надорад. Ин, албатта, барои Урупо як кашфи нохуш буд, аммо нотавонии ИУ дар он вазъият метавонад, агар асоснок набошад, ҳадди аққал бо ғайричашмдошти фавқулода ва дар айни замон, моҳияти ҷаҳонии мушкилоте, ки ба миён омадааст, шарҳ дода шавад.

Ҳоло вазъ ба таври назаррас дигар аст.

Вақте ки таъсири ногаҳонӣ аз хуруҷи пандемия коҳиш ёфт, Иттиҳоди Урупо боз худро ба асп савор кард, зеро он чизе, ки ҳамеша тавоноиҳои он ҳисобида мешуд, талабот пайдо кард: банақшагирии стратегӣ, ташкили равандҳои мураккаб, ҷамъоварӣ ва тақсимоти маблағҳо. Дар ҳама амалҳои ахири мақомоти урупоӣ, аз қабули нақшаи бесобиқаи барқарорсозии иқтисод, сар карда, ваъдаи мағрурона дар бораи ба тамоми ҷаҳон нишон додани намунаи мубориза бо ингуна таҳдидҳо шаффоф хонда шуд.

Нишон доданд.

Дар натиҷа нокомиҳо дар самтҳои муҳимтарини амал ба даст омаданд. Стратегияи бастани интихобкардаи Урупо ба фиаско табдил ёфт ва таърифи "фалокат" барои тавсифи вазъи кор бо ваксина кардани аҳолӣ ҳарчи бештар мувофиқтар аст.

Ҳамзамон, ғамгинии манзараи кунунӣ дар пасманзари вазъи хеле шукуфони кишварҳое, ки Урупо ният дошт дар мубориза бар зидди пандемия ба онҳо сабақ диҳад, возеҳ аст.

Ва дар маркази ҳама чиз - қарорҳои хато, ки мақомоти Урупо қабул кардаанд. Ин ба эътибори Иттиҳоди Урупо нисбат ба нофаҳмиҳо ва бефаъолиятии як соли пеш зарари бештар мерасонад.

Дар чунин вазъ кӯшиши амалҳои мустақилонаи давлатҳои Урупои Шарқӣ аҳамияти калон пайдо мекунад. Онҳо, албатта, аз пастии худ дар ИА ва инчунин аз он, ки ба маҳкумияти гирифтани кӯмак дар заминаи боқимонда аз рӯи мушкилоти коронавирус, огоҳанд. Дар натиҷа, шумораи торафт бештари кишварҳо дигар сабр накарда фаъолияте нишон медиҳанд, ки аз ҷониби Брюссел иҷозат дода нашудааст.

Дар пасманзари Brexit, инчунин афзоиши евроксептисизми мақомоти Лаҳистон ва Маҷористон, тавсеаи рӯйхати кишварҳое, ки моил ба баргаштан ба Брюссел нестанд - ҳатто агар бо сабаби ҳолатҳои фавқулода - нишонаи нохуш барои Иттиҳоди Урупо аст.

Қариб шаш сол пеш, Урупо бо шавқ бӯҳрони муҳоҷиратро барои худ ташкил карда буд, ки оқибатҳои онро то ҳол ҳал накардааст. Мубориза бар зидди пандемия як нокомии пурсарусадои дигарро дар сиёсати Урупо ба бор овард. Он дар як муддати хеле кӯтоҳ бисёр ҳисобҳои стратегии дорои оқибатҳои вазнинро нишон медиҳад.

Ва радди куллии Брюссел аз эътирофи хатогиҳои худ, рабт додани мушкилот ба дасисаҳои душманони беруна, ки демократия ва ҳамбастагии Урупоро халалдор мекунанд, кафолат медиҳад, ки онҳо охирин нестанд.

231
Барчаспҳо:
Русия, айбдор, Урупо, Урупосиё
Замерзшие яблоки, архивное фото

Коршиноси тоҷик гуфт сармо ба ҳосил чӣ гуна зарар мерасонад

456
(Таҷдидшуда 20:52 25.02.2021)
Паст шудани ҳарорати ҳаво дар мамлакат барои кишоварзон номусоид арзёбӣ мешавад. Бо сабаби якбора пастшавии ҳарорати ҳаво дар минтацащои Тоыикистоон эҳтимоли зиён дидани зироати хоҷагии қишлоқ, гулҳои ороишӣ ва дарахтони мевадиҳанда дар назар аст

ДУШАНБЕ, 25 фев — Sputnik. Директори Институти боғпарварию сабзавоткории Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон, доктори илмҳои кишоварзӣ Ҳикматулло Назиров  дар сӯхбат бо “Ховар” иброз дошт, ки боридани барф дар ин давра ба нашъу намои кишти зироат ва авҷи боғу токзор  бетаъсир намемонад.

Ба гуфти вай, дар оғози моҳи феврал ҳарорати ҳаво баланд гардида, боиси гулкунии дарахтони донакдор ва гулу буттаҳо гардид. Аз ин рӯ ба ин дарахтон хатари камшавии ҳосил таҳдид мекунад. Аммо агар ҳавои номусоид ду ё се рӯз идома ёбад, онгоҳ зиёни бештар боқӣ намемонад.

 Ҳикматулло Назиров аз ҷумла зикр кард, ки кишоварзон бояд талош намоянд, то маҳсулоти беҳтар ба даст оранд.

“Ҳамчунин дар ин шабу рӯз, махсусан қисми шабона бояд дар майдони дарахтон бо маҳсулоти органикӣ, аз қабили хасу хошок, навдаи дарахтон дудмониро ба роҳ монанд. Дудмонӣ дар қисми шабона ба он хотир тавсия мегардад, ки шабона ҳарорат назар ба рӯзона пасттар мешавад”, - гуфт донишманд.

 Ҳамчунин вай гуфт баъд аз бартараф гардидани ҳавои номусоид навдаҳои сармозадаи боғу токзорро буридан лозим аст.

“Дар ин ҳолат барои инкишофи минбаъдаи навдаи наврӯида замина пайдо мегардад. Инчунин гирди решаи дарахт ва токи ангурро дар рӯзҳои офтобӣ бояд чанд маротиба нарм намоянд, то намии реша кам гардад”, - қайд кард Ҳикматулло Назиров. 

акс аз саҳифаи корбари Facebook Ҳаётҷон Одил

Бино ба гуфтаи донишманд дар  ин рӯзҳо дар ноҳияҳои водигии вилояти Хатлону Суғд ва ноҳияҳои тобеи марказ дарахтони мевадиҳанда, аз қабили олу, гелос, зардолу ва шафтолу аллакай гул кардаанд.

Ва илова кард, ки дарахтони тухмакдор, аз қабили себ, нок ва биҳӣ ба сармо тобовар мебошанд ва онҳо аз ин барф  зиён намебинанд.

Ҳикматулло Назиров зикр намуд, ки боридани барф ва паст шудани ҳарорати ҳаво ба зироати картошка, ки дар баъзе ноҳияҳои мамлакат дар давраи гулкунӣ ва инкишоф қарор дорад, зиён мерасонад.

“Картошка яке аз маҳсулоти мавриди ниёзи аввали истеъмолӣ ба ҳисоб меравад. Олимони соҳаи кишоварзӣ тавсия медиҳанд, ки дар рӯзҳои офтобӣ қаторҳои кишти картошкаро бояд нарм кард, то намнокии реша кам гардад. Дар сурати зиёд будани намнокӣ картошка метавонад пӯсад. Инчунин дар болои онҳо пору ва коҳ пошидан лозим аст”, - гуфт донишманди тоҷик.

456
Барчаспҳо:
зироат, сармо, дарахтон, ҳосил, Тоҷикистон
День 5 марта

Суқути ҳавопаймои Boeing 707 дар Ҷопон ва ҳалокати беш аз 120 нафар: имрӯзи таърих

0
(Таҷдидшуда 16:25 02.03.2021)
Рӯзи панҷуми март дар Озарбойҷон аз Рӯзи тарбияи ҷисмонӣ ҷашн гирифта мешавад. Ҳамзамон дар ин рӯз шартнома оид ба паҳн накардани яроқи ядроӣ ба ҳукми амал даромад

Рӯзи 5 март дар ҷаҳон чӣ рух дод

Соли 1966 дар натиҷаи садамаи ҳавопаймои англисии Boeing 707 дар Ҷопон зиёда аз 120 нафар ба ҳалокат расиданд.

Соли  1970 шартнома оид ба паҳн накардани яроқи ядроӣ ба ҳукми амал даромад.

Рӯзи 5 март дар Тоҷикистон чӣ рух дод

Соли 2007 филми коргардони тоҷик Ҷамшед Усмонов "Барои он, ки ба ҷаннат дароӣ, бояд бимирӣ" дар озмуни "Берун аз сарҳади Аврупо" Гран-при ба даст овард.

Соли 2012 раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти тозаинтихоб Владимир Путин гуфтугӯи телефонӣ анҷом дода, ӯро бо пирӯзии эътимодбахш дар интихоботи Президенти Русия, ки 4 марти соли 2012 баргузор гардид, сидқан ва самимона табрику таҳният гуфтанд.

Соли 2012 дар шаҳри Душанбе масоили вобаста ба муносиботи дӯстӣ ва ҳамкории барои ҳарду ҷониб судманди Тоҷикистону Озарбойҷон баррасӣ шуд.

Соли 2012 дар шаҳри Душанбе ҷаласаи якуми комиссияи байниҳукуматии Тоҷикистону Озарбойҷон оид ба ҳамкории иқтисодӣ- тиҷоратӣ баргузор гардид.

Соли 2013 дар пойтахти Тоҷикистон – шаҳри Душанбе ҷаласаи 11-уми Комиссия оид ба фаъолияти мусофирбарии Шӯрои нақлиёти роҳи оҳани давлатҳои узви ИДМ баргузор гардид.

Соли 2013 дар шаҳри Душанбе бо мақсади рушди муносибот миёни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Шӯрои Федералии Швейтсария ҷаласаи аввалини комиссияи байниҳукуматӣ оид ба ҳамкории тиҷоратӣ- иқтисодӣ баргузор гардид.

Соли 2015 фармони Эмомалӣ Раҳмон "Дар бораи даъват намудани иҷлосияи якуми Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум" нашр шуд.

Соли 2018 дар Тоҷикистон Шӯрои ҳимояи рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ таъсис дода шуд.

Ҷашнҳои рӯзи 5 март

  • Дар Озарбойҷон – Рӯзи тарбияи ҷисмонӣ.

Рӯзи 5 март кӣ ба дунё омадааст

Соли 1913 - шоири ӯзбекзабонии Тоҷикистон Аширмат Назаров.

Соли 1921 - коргардон ва наворбардори кино Муҳаммадқул Арабов.

Соли 1927 -олими таърихшинос, академик Нумон Негматов.

Соли 1930 - олими филология Ғаффор Ашӯров.

Соли 1930 - доктори илмҳои филология, профессор Раҳим Маҷидов.

Соли 1940 - доктори илмҳои таърих Карим Қодиров.

0
Барчаспҳо:
ҷашн, Ҷаҳон, Тоҷикистон
Мавзуъ
Тоҷикистон ба узвияти СММ пайваст: имрӯзи таърих
Дар Украина ҳукм қатл бекор ва дар Тоҷикистон афсарон соҳиби хона шуданд: имрӯзи таърих
Истеҳсоли "Фолксваген" ва шомил шуданиТоҷикистон ба САҲА: имрӯзи таърих
Зодрӯзи Акашариф Ҷӯраев ва нахустин пирӯзии Майк Тайсон: имрӯзи таърих