Клонидани ҳайвонҳо: мӯъҷизаи генетикӣ ва наҷоти навъҳои нодир - акс

202
(Таҷдидшуда 15:47 21.02.2021)
  • Ин навъ ҳайвон ба хотири нодир будан, клонидан шуд
  • Олимон бар ин назар ҳастанд, ки клонидани хаз имкон медиҳад, ки ин навъ ҳайвонҳо аз нестшавӣ эъмин мемонанд
  • Гӯсфанди ба номи Долли, ки соли 1996 тогсозӣ шуд ва расо 6,5 сол зиндагӣ кард
  • Ин ду маймун дар лабораторияи академияи улуми Чин клонидан шуданд. 22 январи соли 2018
  • Олимони Донишгоҳи миллии Сеул нахустин бор сагҳои тогсозишударо намоиш доданд, ки соли 2005 таваллуд шуданд
  • Соли 2012 олимони ҳиндӣ бузи нодири кӯҳиро клонида карданд
  • Аз миёни ин се гурба, дутояш клонида шудаанд (гурбаи мобайнӣ ва аз қисмати рост ҷойгирифта)
  • Ин нахустин аспе аст, ки клонида шудааст. Аспро соли 2003 дар Италия пас аз 300 мавориди нобарор, тогсозӣ карданд
  • Зимнан, соли 2010 дар Испания нахустин бақар низ тогсозӣ шуд
  • Ин навъ гург ниҳоят нодир аст ва соли 2005 дар Кореяи Ҷанубӣ навъи онро тогсозӣ карданд
  • Сагбачаҳои клондонидашудаи саги олмонӣ, ки 11 сентябри соли 2001 дар ҷои фоҷиа дар Ню Йорк кор кардааст
  • Дар лабораторияи колледжи Харбин олимони Чин се навъ хукҳои клонидашударо намоиш доданд
  • Ин нахустин гурбаест, и соли 2001 дар иёлати Техас клонида шуд
Олимон тавонистанд, ҳайвонеро тогсозӣ кунанд, ки ҳудуди 30 сол ҳамчун ҳайвони нобудшуда ба ҳисоб мерафтанд

Хаз як ҳайвони хурди дарранда аз ҷинси қоқум мебошад, ки ба феҳрасти ҳайвонҳои нобудшуда шомил буд. Вале олимон тавонистанд ин навъ ҳайвонро аз сар зинда кунанд.

Гени яхбастаи хазро олимон тоқсозӣ карда, якбора ду ҳайвон таваллуд шуданд, ки яке аз онҳо нобуд шуд, вале як хази дигар саломат боқӣ монд.

Ҳоло олимон умедворанд, ки зинда мондани хази тоқсозишуда, имкон медиҳад, ки насли ин намуд ҳайвон афзоиш ва аз нестшавӣ наҷот ёбад.

Хази зиндамондаро Элизабет Энн номгузорӣ карданд.

Ба ҷуз аз хаз, олимон ҳамчунин аспи муғулии ёбоӣ ва ҳамчунин як навъ кабӯтари сайркунандаро тоқсозӣ карданд, ки ниҳоят нодир буданд.

Аз тасвирбаён навъҳои дигари ҳайвоноти нодирро хоҳед дид, ки олимон онҳоро бинобар хавфи нобудшавӣ тоқсозӣ намуданд.

202
  • Ин навъ ҳайвон ба хотири нодир будан, клонидан шуд
    © REUTERS / USFWS National Black-footed Ferret Conservation Center

    Ин навъ ҳайвон ба хотири нодир будан, клонидан шуд

  • Олимон бар ин назар ҳастанд, ки клонидани хаз имкон медиҳад, ки ин навъ ҳайвонҳо аз нестшавӣ эъмин мемонанд
    © AP / U.S. Fish and Wildlife Servic

    Олимон бар ин назар ҳастанд, ки клонидани хаз имкон медиҳад, ки ин навъ ҳайвонҳо аз нестшавӣ эъмин мемонанд

  • Гӯсфанди ба номи Долли, ки соли 1996 тогсозӣ шуд ва расо 6,5 сол зиндагӣ кард
    © AFP 2020 / Colin McPherson

    Гӯсфанди ба номи Долли, ки соли 1996 тогсозӣ шуд ва расо 6,5 сол зиндагӣ кард

  • Ин ду маймун дар лабораторияи академияи улуми Чин клонидан шуданд. 22 январи соли 2018
    © AP / Jin Liwang / Xinhua

    Ин ду маймун дар лабораторияи академияи улуми Чин клонидан шуданд. 22 январи соли 2018

  • Олимони Донишгоҳи миллии Сеул нахустин бор сагҳои тогсозишударо намоиш доданд, ки соли 2005 таваллуд шуданд
    © AP / Ahn Young-joon

    Олимони Донишгоҳи миллии Сеул нахустин бор сагҳои тогсозишударо намоиш доданд, ки соли 2005 таваллуд шуданд

  • Соли 2012 олимони ҳиндӣ бузи нодири кӯҳиро клонида карданд
    © AP / Dar Yasin

    Соли 2012 олимони ҳиндӣ бузи нодири кӯҳиро тогсозӣ карданд

  • Аз миёни ин се гурба, дутояш клонида шудаанд (гурбаи мобайнӣ ва аз қисмати рост ҷойгирифта)
    © AP / Yonhap / Choi Byung-kil

    Аз миёни ин се гурба, дутояш клонида шудаанд (гурбаи мобайнӣ ва аз қисмати рост ҷойгирифта)

  • Ин нахустин аспе аст, ки клонида шудааст. Аспро соли 2003 дар Италия пас аз 300 мавориди нобарор, тогсозӣ карданд
    © AFP 2020 / Vincenzo Pinto

    Ин нахустин аспе аст, ки клонида шудааст. Аспро соли 2003 дар Италия пас аз 300 мавориди нобарор, тогсозӣ карданд

  • Зимнан, соли 2010 дар Испания нахустин бақар низ тогсозӣ шуд
    © AP / I.Lopez

    Зимнан, соли 2010 дар Испания нахустин бақар низ тогсозӣ шуд

  • Ин навъ гург ниҳоят нодир аст ва соли 2005 дар Кореяи Ҷанубӣ навъи онро тогсозӣ карданд
    © AFP 2020 / Kim Mi-Ok

    Ин навъ гург ниҳоят нодир аст ва соли 2005 дар Кореяи Ҷанубӣ навъи онро тогсозӣ карданд

  • Сагбачаҳои клондонидашудаи саги олмонӣ, ки 11 сентябри соли 2001 дар ҷои фоҷиа дар Ню Йорк кор кардааст
    © AFP 2020 / Gabriel Bouys

    Сагбачаҳои клондонидашудаи саги олмонӣ, ки 11 сентябри соли 2001 дар ҷои фоҷиа дар Ню Йорк кор кардааст

  • Дар лабораторияи колледжи Харбин олимони Чин се навъ хукҳои клонидашударо намоиш доданд
    © AFP 2020

    Дар лабораторияи колледжи Харбин олимони Чин се навъ хукҳои клонидашударо намоиш доданд

  • Ин нахустин гурбаест, и соли 2001 дар иёлати Техас клонида шуд
    © AP / Ben Margot

    Ин нахустин гурбаест, и соли 2001 дар иёлати Техас клонида шуд

Барчаспҳо:
акс, ҳайвон

Назар ба моҳи пурра аз кишварҳои гуногун - акс

84
(Таҷдидшуда 17:20 01.03.2021)
  • Моҳ дар пасманзари манораи Эйфел дар Порис
  • Моҳи пурра дар паси пайкарае дар Рум
  • Сайёҳ дар пасманзари моҳ дар боғи Папаго
  • Моҳи пурра дар болои пул дар Ироқ
  • Моҳи пурра дар Меделине, Колумбия
  • Моҳи пурра дар болои Қасри Виндзор
  • Моҳи пурра дар пасманзари ҳавопаймо дар Франкфурт
  • Моҳи пурра дар деҳаи Гюмушлу дар Туркия
Моҳ ягона ҳамроҳаки табии сайёраи Замин мебошад, ки бо зебоияш бисёриҳоро тасхир мекунад. Моҳ садсолаҳо мавриди омӯзиши инсоният қарор гирифта, бисёриҳо онро тасвиру аксбардорӣ мекунанд

Моҳ наздиктарин ҳамроҳаки табиӣ ба Офтоб мебошад чун ду сайёраи наздиктар ба хуршед - Уторид ва Зуҳра моҳ надоранд.

Масофаи миёна байни Замин ва моҳ ҳудуди 384 ҳазор километрро ташкил медиҳад. Ин ягона ҳамрадифи табиии Замин аст, ки бар асари тобиши нури Хуршед медурахшад ва дар ҳар 29,5 шабонарӯз як бор ба гирди Замин мегардад.

Моҳ пас аз Офтоб дуюмин ҷирми бонури осмонист, ки дар Замин метобад ва яке аз ҳамрадифҳои калонтарини системаи офтобӣ ба ҳисоб меравад. Бар асоси донишномаи озод, инчунин ягона объекти ғайризаминист, ки ба он пои инсон расидааст.

Моҳ аз рӯи мадори худ ҳаракат карда, дар муддати 30 шабонарӯз аз байни Офтобу Замин як маротиба мегузарад. Дар ин вақт Моҳ нав мешаваду пас аз ду рӯз дар қисми ғарбии осмон дар шакли дос ё хатти нимдоира аз нав намудор мешавад.

Моҳтоб аз худ нур намебарорад, лекин шабона барои он ба назари мо равшан менамояд, ки нурҳои Офтоб ба сатҳи Моҳтоб расида, акс мешаванд.

84
  • Моҳ дар пасманзари манораи Эйфел дар Порис
    © REUTERS / Christian Hartmann

    Моҳ дар пасманзари манораи Эйфел дар Порис

  • Моҳи пурра дар паси пайкарае дар Рум
    © AFP 2020 / Tiziana Fabi

    Моҳи пурра дар паси пайкарае дар Рум

  • Сайёҳ дар пасманзари моҳ дар боғи Папаго
    © AP / Charlie Riedel

    Сайёҳ дар пасманзари моҳ дар боғи Папаго

  • Моҳи пурра дар болои пул дар Ироқ
    © AFP 2020 / Hussein Faleh

    Моҳи пурра дар болои пул дар Ироқ

  • Моҳи пурра дар Меделине, Колумбия
    © AFP 2020 / Joaquin Sarmiento

    Моҳи пурра дар Меделине, Колумбия

  • Моҳи пурра дар болои Қасри Виндзор
    © REUTERS / Toby Melville

    Моҳи пурра дар болои Қасри Виндзор

  • Моҳи пурра дар пасманзари ҳавопаймо дар Франкфурт
    © AP / Michael Probst

    Моҳи пурра дар пасманзари ҳавопаймо дар Франкфурт

  • Моҳи пурра дар деҳаи Гюмушлу дар Туркия
    © AP / Emrah Gurel

    Моҳи пурра дар деҳаи Гюмушлу дар Туркия

Азимҷусса дар хатар: 27 феврал рӯзи ҷаҳонии Хирси сафед

115
(Таҷдидшуда 17:17 27.02.2021)
  • Хирси қутбӣ бо бачаҳо дар мамнӯгоҳи миллии табиати Арктика дар Аляска
  • Хирси қутбӣ бо бачааш дар архипелаги Замини Франс Йозеф дар баҳри Баренс
  • Хирси қутбӣ дар боғи наботот ва ҳайвоноти Роев Ручей дар Красноярск
  • Хирси сафед дар Кожевникова
  • Хирси қутбӣ Герда бо бачааш дар Боғи ҳайвоноти Новосибирск
  • Хирсҳои сафед ҳангоми бозӣ дар баҳри Чукотка
  • Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ  дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф
  • Хирси қутбӣ Урсула дар боғи ҷонварони Роев Ручей дар Красноярск
  • Хирси қутбӣ дар болои ях дар Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ
  • Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф
  • Хирси қутбӣ дар боғи ҷонварони Приамурский ба номи В.П. Сисоева дар Хабаровск
  • Хирси сафед Умка-Аянӣ дар боғи ҳайвоноти Маскав
  • Хирси қутбии 14-сола, Феликси ятиммонда, ки соли 2006, ки ӯро дар истгоҳи илмии Ҷазираи Врангел пайдо карда буданд,  дар ҳавзи боғи наботот ва ҳайвоноти Роев Ручей дар Красноярск оббозӣ мекунад
  • Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф
  • Хирсҳои сафед дар болои ях дар Уқёнуси яхбастаи шимолӣ
  • Хирсҳои сафед дар наздикии деҳаи Риркайпий дар Чукотка
  • Пайкараи хирсҳои қутбӣ дар Боғи марказии фарҳангию фароғатӣ ба номи Горкий дар Маскав
  • Бачаи хирси сафед дар боғ дар Геленҷик
Ҳамасола дар ҷаҳон 27 феврал рӯзи хирси сафед таҷлил мешавад. Махсусан дар панҷ кишвари дунё - Русия, Канада, ИМА, Норвегия ва Дания, ки ин ҷонвари нодир иқомат дорад, санаи мазкур муҳим мебошад

Рӯзи ҷаҳонии хирси сафед бо мақсади ҷалби таваҷҷуҳи ҷомеа ба мушкили ин ҷонварон ва аҳамияти ҳифзи онҳо эълон карда шудааст.

Ҳадафи асосии ин иқдом, паҳнсозии иттилоъ дар бораи хирси сафед буда, созмонҳои гуногуни экологӣ дар ин рӯз чорабиниҳои гуногуни оммавию маърифатӣ мегузаронанд. Таъкид мешавад, ки ҳифзи хирси сафед бояд дар меҳвари таваҷҷуҳи инсоният қарор гирад, чун ҳамагӣ ҳудуди 25 ҳазор сар аз ин ҷонвар боқӣ мондааст.

Хирси сафед ҷонвари азимҷусса мебошад, ки дарозияш то 3 метр ва вазнаш то ним тонна мерасад. Зери пашми сафедаш пӯсти сиёҳ ва дар таги он қабати ғафси чарбу ҷой гирифтааст. Қаблан низ сокинони минтақаҳои қутбӣ хирси сафедро шикор мекарданд, аммо на ба дараҷаи мушкилзо чунин ин ҷонварон асосан дар маконҳое зиндагӣ мекунанд, ки барои инсон расидан ба он ҷо мушкил буд.

Аммо дар замони муосир қочоқчиён ҳар чӣ бештар ба шикори ин ҷонвар пардохтаанд, ки онро ба хатари нобудсозӣ дучор мекунад.

Пажуҳишгарон мегӯянд, агар инсоният барои ҳифзи хирси сафед чораандешӣ накунад, теъдоди ин ҳайвонот метавонанд то соли 2050 се баробар кам шавад.

115
  • Хирси қутбӣ бо бачаҳо дар мамнӯгоҳи миллии табиати Арктика дар Аляска
    © REUTERS / Susanne Miller/USFWS

    Хирси қутбӣ бо бачаҳо дар мамнӯгоҳи миллии табиати Арктика дар Аляска

  • Хирси қутбӣ бо бачааш дар архипелаги Замини Франс Йозеф дар баҳри Баренс
    © Sputnik / Valeriy Melnikov

    Хирси қутбӣ бо бачааш дар архипелаги Замини Франс Йозеф дар баҳри Баренс

  • Хирси қутбӣ дар боғи наботот ва ҳайвоноти Роев Ручей дар Красноярск
    © Sputnik / Ilya Naymushin

    Хирси қутбӣ дар боғи наботот ва ҳайвоноти "Роев Ручей" дар Красноярск

  • Хирси сафед дар Кожевникова
    © Sputnik / Maksim Deminov

    Хирси сафед дар Кожевникова

  • Хирси қутбӣ Герда бо бачааш дар Боғи ҳайвоноти Новосибирск
    © Sputnik / Alexandr Kryazhev

    Хирси қутбӣ Герда бо бачааш дар Боғи ҳайвоноти Новосибирск

  • Хирсҳои сафед ҳангоми бозӣ дар баҳри Чукотка
    © Sputnik / Maksim Deminov

    Хирсҳои сафед ҳангоми бозӣ дар баҳри Чукотка

  • Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ  дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф
    © Sputnik / Vera Kostamo

    Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф

  • Хирси қутбӣ Урсула дар боғи ҷонварони Роев Ручей дар Красноярск
    © Sputnik / Ilya Naymushin

    Хирси қутбӣ Урсула дар боғи ҷонварони "Роев Ручей" дар Красноярск

  • Хирси қутбӣ дар болои ях дар Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ
    © Sputnik / Vera Kostamo

    Хирси қутбӣ дар болои ях дар Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ

  • Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф
    © Sputnik / Vera Kostamo

    Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф

  • Хирси қутбӣ дар боғи ҷонварони Приамурский ба номи В.П. Сисоева дар Хабаровск
    © Sputnik / Igor Onuchin

    Хирси қутбӣ дар боғи ҷонварони Приамурский ба номи В.П. Сисоева дар Хабаровск

  • Хирси сафед Умка-Аянӣ дар боғи ҳайвоноти Маскав
    © Sputnik / Evgenya Novozhenina

    Хирси сафед Умка-Аянӣ дар боғи ҳайвоноти Маскав

  • Хирси қутбии 14-сола, Феликси ятиммонда, ки соли 2006, ки ӯро дар истгоҳи илмии Ҷазираи Врангел пайдо карда буданд,  дар ҳавзи боғи наботот ва ҳайвоноти Роев Ручей дар Красноярск оббозӣ мекунад
    © Sputnik / Ilya Naimushin

    Хирси қутбии 14-сола, Феликси ятиммонда, ки соли 2006, ки ӯро дар истгоҳи илмии Ҷазираи Врангел пайдо карда буданд, дар ҳавзи боғи наботот ва ҳайвоноти "Роев Ручей" дар Красноярск оббозӣ мекунад

  • Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф
    © Sputnik / Vera Kostamo

    Хирси қутбӣ дар қаламрави истгоҳи қутбӣ дар ҷазираи Ҳукер, архипелаги Замини Франс Йозеф

  • Хирсҳои сафед дар болои ях дар Уқёнуси яхбастаи шимолӣ
    © Sputnik / Vera Kostamo

    Хирсҳои сафед дар болои ях дар Уқёнуси яхбастаи шимолӣ

  • Хирсҳои сафед дар наздикии деҳаи Риркайпий дар Чукотка
    © Sputnik / Maxim Deminov

    Хирсҳои сафед дар наздикии деҳаи Риркайпий дар Чукотка

  • Пайкараи хирсҳои қутбӣ дар Боғи марказии фарҳангию фароғатӣ ба номи Горкий дар Маскав
    © Sputnik / Maksim Blinov

    Пайкараи хирсҳои қутбӣ дар Боғи марказии фарҳангию фароғатӣ ба номи Горкий дар Маскав

  • Бачаи хирси сафед дар боғ дар Геленҷик
    © Sputnik / Vitaly Timkiv

    Бачаи хирси сафед дар боғ дар Геленҷик

Мужчина совершает молитву на кладбище

Даргузашти Фотима Ғуломова, ҳунарманди тоҷик пас аз як моҳи марги шавҳар

524
(Таҷдидшуда 22:08 01.03.2021)
Фотима Ғуломова, ҳунарманди номии тоҷик, модари коргардони тавонои тоҷик Барзу Абдураззоқов ва ҳамсари Ҳабибулло Абдураззоқов аст

ДУШАНБЕ, 1 мар – Sputnik. Фотима Ғуломова, ҳунарпешаи номдори театру синамо, модари коргардони машҳур Барзу Абдураззоқов ва ҳамсари Ҳабибулло Абдураззоқов, ҳунарманди номии театру синамо пас аз бештар аз як моҳи марги шавҳараш даргузашт.

Фотима Ғуломова, ҳунарманди номии тоҷик
Акс аз саҳифаи фейсбукии Хуршед Мустафоев
Фотима Ғуломова, ҳунарманди номии тоҷик

Аз даргузашти ҳунарпеша корбарони шабакаҳои иҷтимоӣ, ҳаводорони саҳна ва дӯстони фарзандаш Барзу Абдураззоқов хабар додаанд.

Писари дигари ҳунарманд Шаҳбоз Абдураззоқов ин хабарро тасдиқ карда, гуфтааст, модараш дар пайи беморӣ ҷон ба Ҷонофарин супурд.

Фотима Ғуломова 87 сол дошт ва бештар аз 40 сол дар саҳнаи Театри давлатии академии драмавии ба номи Лоҳутӣ фаъолият карда буд.

Фарзандонаш Барзу Абдураззоқов, коргардони тавонои тоҷик, корманди идораи Созмони Милал Шаҳбоз Абдураззоқов ва проффессори Консерваторияи Шветсия Ниссор Абдураззоқов ҳастанд.

Ӯ дар намоишҳои "Бой ва ғулом", "Шоҳ Лир", "Рӯдакӣ", "Рустам ва Суҳроб", "Мо аз боми ҷаҳон" нақшҳои асосӣ ва хотирмонро бозидааст.

Хомушии ситораи дигар: нақшҳои беҳтарини Ҳабибулло Абдуразоқов – видео

Марги Фотима Ғуломова дар ҳолест, ки ҳанӯз бештар аз як моҳ қабл, 19 январ ҳамсараш, ҳунарманди тавонои синамо ва театр Ҳабибулло Абдураззоқов даргузашта буд.

524