Гулчеҳра Содиқова

"Аз сад гул як гулам нашукуфтааст": модари санъати тоҷик Гулчеҳра Содиқова 78 сола шуд

1387
(Таҷдидшуда 14:23 01.11.2019)
Имрӯз, 31 октябр модари санъати тоҷик устоди ҳирфаии фалак, ҳунарманди мардумии Тоҷикистон Гулчеҳра Содиқова зодрӯз дорад. Гулчеҳра Содиқова имрӯз 78 сола мешавад

ДУШАНБЕ, 31 окт — Sputnik. Гулчеҳра Содиқова - ҳунарманди мардумии Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаи ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, модари санъати тоҷик ва фалаксарои беҳамто мебошад.

Гулчеҳра Содиқова дар зиндагӣ зани хушбахт, боҳунар, дилкушод, зебо ва қавиирода аст.

Зиндагиномаи Гулчеҳра Содиқова

Гулчеҳра Содиқова 31 октябри соли 1941 дар вилояти Хатлони Тоҷикистон ба дунё омадааст. Ҳунарнамоиро аз сини хурдсолӣ аз синфи дуюм оғоз кардааст. 

Ҳанӯз дар синфи дуюм Гулчеҳра миёни мардум бо унвони "Гулчеҳраи фалакхон" ном бароварда буд ва дар ҷашнҳои арӯсӣ барои ҳамдиёрони худ таронаҳои дилфиребу дилангез месуруд.

"Наметавонистам сухани касеро рад намоям, зеро мардум ба ин чиз одат карда буданд. Баъд аз чанд маъракае, мардуми деҳа дигар ба суроғи ҳунармандони бегона намерафтанд", - гуфтааст Гулчеҳра.

Дар ҳамон айём Гулчеҳра Содиқова дар озмуни фалаксароён ширкат карда, ҷои аввалро сазовор мегардад. Баъд аз як моҳ Содиқоваро ба Сталинобод (Душанбе) даъват карданд ва дар ин озмун низ ҷои аввалро соҳиб шуд.

Акнун мебоист, озими Маскав мешуд.

Вале, чуноне худ дар суҳбат бо радиои ВВС изҳор медорад аз тарси ҷон ба Русия сафар накард.

"Он вақт мардум "хулиган" - ро бо лаҳҷа "шпана" мегуфтанд. Гуфтанд, ки дар Маскав шпана бисёр, ман тарсидам, ки боз маро он ҷо накушанд", - нақл мекунад Гулчеҳра.

Ҳамсари ҳамдил ва ҳамовоз. Ташкили ансабли хонаводагӣ - "Орзу"

Гулчеҳра Содиқова дар синфи нӯҳум ба хонаводаи хешу ақрабояш келин мешавад. Ба гуфти худи ҳунарманд, ӯ синфи 9-10-ро дар хонаи ҳамсараш ба итмом расонидааст.

"Ҳамсарам дар иҷрои вазифаҳои хонагӣ ба ман кумак мекард. Ман хушбахттарин зан будам, ки чунин ҳамсар доштам", - ба ёд меорад, Гулчеҳра Содиқова.

Чун ҳамсари Гулчеҳра худ низ инсони фарҳангӣ буд, ба овозхонии Содиқова зид набаромад ва баръаакс дар роҳи санъат дастгирияш кард. Дар ҷое Гулчеҳра ҳамсарашро ҳатто устоди аввалини худ мехонад.

"Устоди ҳамаи мо аввал Парвардигор ва баъд устодам - ҳамсарам буд", - мегӯяд Гулчеҳра.

Гулчеҳра Содиқова соҳиби панҷ писар аст, ки ҳамагон роҳи санъатро пеш гирифтаанд, ки ӯҳдаи навохтани созҳои милливу муосир ба хубӣ мебароянд.

"Вақте мо дар ВДНХ - и Маскав соли 1974 ҳунарнамоӣ кардем, писари хурдиям ҳамагӣ шаш сол дошт. Мардум аз таблзании ӯ дар ҳайрат монда буданд ва аз ҷой бархоста ба мо кафкӯбӣ карданд", - мегӯяд бо ифтихор Гулчеҳра.

Ба гуфти ӯ раҳбари гурӯҳ аввал ҳамсараш ва пас аз сари ҳамсар, писари бурузгаш - Орзу, ки ансамбл низ ба номи ӯ гузошта шудаст, мебошад.

Албатта бузург кардани панҷ писар кори осон нест ва аз падару модар заҳмату таваҷҷӯҳи зиёдеро талаб мекунад, махсусан агар модар санъаткор бошад.

Гулчеҳра модари сахтгир аст. Ӯ мегӯяд дар хурдӣ писаронаш ҳатто ба "сархорӣ" вақт намеёфтанд.

"Саҳар ба мактаб мерафтанд, шом дар мактаби ман буданд - яъне дар маъракаҳо. Ҳамин буд, ки ҳар яки онҳо имрӯз эътибори худро доранд", - бовар дорад Гулчеҳра Содиқова.

Фарзандони Гулчеҳра зери навои мусиқӣ ва суруд бузург шудаанд ва албатта ин ҳама бетаъсир намемонад ва натиҷааш имрӯз ба мо маълум аст, зеро ҳама аз санъат ва ҳунар бархӯрдор ҳастанд ва ҳам пешбарандаи касби падару модари хеш мебошанд.

Гулчеҳра аз фарзандони ҳунармандаш ҳамвора ифтихор дорад, ки тарбият ва заҳматҳои кардааш барабас нарафтаанд. Фарзандонаш имрӯз дар канораш ҳунарнамоӣ мекунанд ва пеш аз ҳама, дар пешрафт ва инкишофи санъати тоҷик саҳми боризи хешро гузошта истодаанд.

Ҳунарманди мардумӣ Гулчеҳра Содиқова бо ансамбли худ, қариб ба тамоми гӯшаҳои дунё сафари ҳунарӣ анҷом додааст ва дар оянда ҳам хоҳад кард.

Фалаки даштӣ Гулчеҳра Содиқоваро машҳур кард

Санъати суннатии фалаксароӣ яке аз бахшҳои баргузидаи фарҳанги миллати тоҷик аст, ки аз замонҳои хеле дур мерос мондааст.

Ин арзишҳои фарҳангӣ, бозгӯкунандаи пиндору гуфтору рафтори нек ҳастанд, ки дар гузашта аҷдодони халқи тоҷик офаридаву ҳифз кардаанд. Фалаксароёни ҳақиқӣ дар баробари ҳунари воло ва овози марғуладору лаҳни булбулсон доштан, боз аз асрори фалаки даввор ва неку бади он воқиф буданд. Фалак сароидан, маънии розу ниёз гуфтан бо Кирдигор мебошад.

Гулчеҳра Содиқова яке аз фалаксароёни номвари тоҷик ва таълимдидаи мактаби эҷодии ҳунарманди нотакрор Одина Ҳошим аст, ки дар байни мардуми натанҳо ҷумҳурӣ, балки берун аз марзҳо низ шуҳратёру шинохта гардидааст.

Гулчеҳра Содиқова сарояндаи сирф мардумист, аз ин лиҳоз, ки тамоми паҳлуҳои ҳунараш, рафтору гуфтораш, этикаву эстетикаи ҳунарвариаш аз оғози фаъолият то ин ҷониб аз ҷавҳари фарҳангӣ моддиву маънавии мардум файзбор гаштааст.

Умри азизи хешро фидои санъату ҳунар намуда, дар дунёи пурпечу тоби ҳунарварӣ бо комёбӣ ва сарфарозӣ мавқеъ ва мартабаи хешро дарёфтааст, ки дар воқеъ давомдиҳандаи мактаби бузурги устодаш-Одина Ҳошим мебошад.

Гулчеҳра мегӯяд устоди нахустанаш ҳамон куҳҳову пуштаҳову дарёҳоянд, ки ӯ вақте садо сар медод онҳо акси садо мекарданд ва эҳтимол "ҳамовоз" мешуданд.

Гулчеҳра мегӯяд аз омезиши фалак бо жанрҳои муосир истиқбол мекунад, вале ба худаш бештар ҳамсовозии наю дутор писанд аст.

"Ман мехоҳам, ки фалаки ман бӯйи тоҷикона дошта бошад. Барои ман ҳамон дутору наю овоз, фалаки тоҷиконаро пурра меcозад", - бовар дорад Гулчеҳра Содиқова.

Гулчеҳра Содиқова дорандаи ҷоизаи ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ

Соли 2008 Эмомалӣ Раҳмон, раисиҷумҳури Тоҷикистон ба гурӯҳи бузурги мутахасисони варзида ва аҳли адабу фарҳанги кишвар нишону ҷоизаҳои ҳукуматӣ супурд.

Аз ҷумла ҳунарманди мардумӣ Гулчеҳра Содиқова ва нависанда Бароти Абдураҳмон барандагони ҷоизаи ба номи устод Рӯдакӣ эълон шуданд.

"Аз сад гул як гулам нашукуфтааст"

Гулчеҳра Содиқова дар баробари модари сахтгир буданаш бисёр зани шӯхтабиат аст.

Ҷое ҳунарманд дар мусоҳиба бо расонаҳо мардуми Тоҷикистонро бо ҷашни Наврӯз муборакбод мегӯяд ва дар бораи нақшаҳо ва сафарҳои ҳунариаш нақл мекунад.

Ӯ мегӯяд, насиб бошаду Худо хоҳад, сафарҳои ҳунарӣ бештар мешаванд, чун: "Аз сад гул ҳоло як гулам нашукуфтааст", - мегӯяд Гулчеҳра Содиқова.

1387
Награждение, архивное фото

Қадрдонии шоири тоҷик бо нишони "Наследие"

494
(Таҷдидшуда 16:52 23.11.2020)
Шоир ва рӯзноманигори тоҷик Карим Ҳайдар ба медали иттифоқи нависандагони Русия "Наследие" сазовор гардид

ДУШАНБЕ, 23 ноя — Sputnik. Шоир ва сармуҳаррири барномаҳои ахбори телевизиони "Тоҷикистон", Карим Ҳайдарро бо ситораи "Наследие" - 2020 қадрдонӣ мекунанд.

Қарори мукофотонидани шоири тоҷик дар Иттифоқи нависандагони Русия қабул гардид.

Ба гуфти шоир, ин мукофот дар маросими ҷоизасупории "Наследие" ба ӯ дода мешавад. Ин маросим баҳори соли 2021 бо ширкати фаъоли ҷамъиятӣ Мария Романова баргузор мешавад.

Қайд мекунем, ки ин дуввумин ҷоизаи шоир дар соли 2020 мебошад. Пештар шоир ва рӯзноманигори тоҷик Карим Ҳайдар ба медали иттифоқи нависандагони Русия "Сергей Есенин" сазовор гардид.

Шоири тоҷик Карим Ҳайдар ба медали "Сергей Есенин"-и Русия сазовор шуд

Шарҳи ҳоли Карим Ҳайдар

Карим Ҳайдар 6 январи соли 1961 дар Истаравшан дар оилаи рӯзноманигор Раҳим Ҳайдар таваллуд шудааст.

Шоир узви Иттифоқи нависандагон, Иттифоқи рӯзноманигорон ва аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон мебошад.

Соли 1983 факултаи забон ва адабиёти руси донишгоҳи давлатии Хуҷандро хатм карда, аз соли 2006 дар шабакаи телевизиони "Тоҷикистон" фаъолият мебарад.

Карим Ҳайдар муаллифи маҷмааҳои шеърии "Садои аҷдодон" ("Голоса предков"), "Қиссаи Ҳисор", ҳикояву очеркҳо мебошад, ки бештарагон дар маҷмааҳои кишварҳои ИДМ мунташир шудаанд.

Ӯ суруди миллии Тоҷикистонро ба забони русӣ тарҷума кардааст ва муаллифи филмҳои мустанади Роберт Рождественский", "Тимур Зулфиқоров", "Михаил Синелников - шоир ва тарҷумон" мебошад.

Гулчине аз ҳаёту эҷодиёти устод Гулназар Келдӣ-тасвирбаён

Афзун бар ин, Карим Ҳайдар барои  Донишгоҳи славянии Тоҷикистону Русия гимн навиштааст.

Бо медалҳои "Хизмати шоиста" ва  МГТРК "Мир" мукофотонида шудааст. Карим Ҳайдар соли 2018 ордени дараҷаи якуми "Достаевский"-и Русияро гирифта буд.

494
Барчаспҳо:
нишон, медал, шоир, Карим Ҳайдаров
Сцена из спектакля «Тартюф» (реж. Б. Миралибеков) Государственного таджикского русского драматического театра имени Вл. Маяковского. Фестиваль русских театров в Москве

Чӣ гуна ҳунармандони Душанбе тамошобинони Маскавро тасхир карданд

290
(Таҷдидшуда 11:50 21.11.2020)
Театри русизабони Тоҷикистон тавонист дар даврони ҳамагирии коронавирус тамошобинони Маскавро бо саҳнаҳои классикӣ шод кунад

ДУШАНБЕ, 21 ноя — Sputnik. Сафари ҳунарӣ дар шароити пандемия мушкил аст - марзҳо баста ё замони убури сарҳад риояи карантин ҳатмӣ мешавад.

Дар пасманзари баста будани парвозҳои мунтазам миёни Тоҷикистону Русия сафари ҳунарии хориҷ чанд маротиба лағв мешуд, вале дар охир кормандони театри ба номи В. Маяковский тавонистанд ба Русия бирасанд.

"Мо то охир умед доштем, ки метавонем биёем. Вале рӯзҳои охир вақте гуфтанд, ки дар Русия маҳдудиятҳо ҷорӣ мешаванд ва баргузории барномаҳои фарҳангӣ манъ мешавад, дар воқеъ хавотир шудем. Вале мо тамринро идома медонем ва бо дастгирии ВУХ Русия ва сафорати Тоҷикистон дар Маскав мо тавонистем сафар кунем", - нақл мекунад, ҳунарманди шоистаи Тоҷикистон, директори театри Маяковский Мунира Дадаева.

Вале ҳамагирии коронавирус тағйироти худро ворид кард. Ҳунармандон дар доираи ҷашнвораи "Сафарҳои бузург" бояд дар Ярославл, Киров ва Йошкар-ол ду саҳнаро бозӣ мекарданд. Вале дар ватани театр шаҳри Ярославл ба далели маҳдудияти карантинӣ баргузории барномаҳои фарҳангиро манъ карданд ва сафарро ба Маскав ба саҳнаи театри Еt Cetera ва "Современник", яке аз театрҳои машҳури кишвар гузарониданд.

Албатта бозӣ кардан дар театри Маскав дар шароити нав баргузор шуд - яъне толор бояд танҳо 25 дарсад пур мешуд ва ин навгониҳо ҳунармандонро ҳаяҷонзада кард.

"Албатта ҳар ҳунарманд мехоҳад дар толори пура за тамошобинон ҳунарнамоӣ кунад. Вале маълум аст, ки дар сурати ба саҳна баромадан тамошобинон чӣ гуна ҳунармандро пешвоз мегиранд. Ва моро толор бисёр гарм ва самимӣ пешвоз гирифтанд, - мегӯяд Дадаева. Росташро мегӯям - ҳайрониҳо буданд. Дар саҳнаи театри Лоҳутӣ девораҳо ба таври дигар гузошта шудаанд ва мо маҷбур шудем бархе аз лаҳзаҳои саҳнаро каме дигар ба саҳнаи ин ҷо мутобиқ кунем. Албатта мо ҳаяҷонзада шудем. Ин ку театри "Современник" аст. Хушбахтона ҳамааш хуб гузашт, умедворам ба маскавиҳо низ писанд омад".

Моҳпайкар Ёрова. Акс аз бойгонӣ
© Фото : Из личного архива Мохпайкар Еровой

Саҳна натанҳо ба маскавиҳо балки ба дигар тамошобинон низ, ки ҳунармандони тоҷик намоиш доданд, писанд омад. Ҳам ҳунармандон ва ҳам костюмерҳо аз таҳти дил кӯшиш кардаанд. Пӯшокҳои асри миёнаро чунон моҳирона омода кардаанд, ки рӯҳияи он замонро нишон медиҳад. Нақшҳои асосиро дар намоишнома ҳунармандони машҳури Тоҷикистон - Мустафоев, Ярмолик, Шукурова, Мурзинов, Андамбеков, Дадаева ва Бобоев бозиданд.

"Мардуми Киров моро бисёр гарм истиқбол карданд. Толорҳои пур аз тамошобинон моро барои бозӣ рӯҳбаланд мекарданд, то Тоҷикистонро бо ифтихор муаррифӣ кунем", - гуфт ҳунарманд Мустафоев бо таассуф аз он, ки танҳо ду маротиба саҳна намоиш дода мешавад.

Барои ҳунармандони ҷавон сафар ба Русия нахустин сафари ҳунарӣ буд ва намоишномаи театри ба номи Маяковский аз саҳнаи аслияш каме фарқ мекард.

"Мо "Ҳамлет" ва "Тартюф" - ро ба таври муосир рӯи саҳна гузоштем, махсусан пӯшокҳо ва декоратсияҳо. Ё масалан намошномаи Молер, ки ҳама дидани як персонаж Тартюфро одат кардаанд, вале дар намоишномаи мо ду персонаж нақш офарид. Дар умум зимни ҳунарнамоӣ дар назди тамошобинони Маскав ҳаяҷонзада мешавӣ, чун талаботи мардуми ин ҷо бештар аст. Мо доим ба ҳар намоиши худ хуб омодагӣ мебинем, вале ин ҷо ҳаяҷон бештар аст", - гуфт дар суҳбат бо Sputnik Тоҷикистон директори театр.

Ба гуфти ӯ ширкат дар фестивали "Болшие гастроли" - (Сафарҳои бузург) дар давраи ҳамагирии коронавирус дар воқеъ як нафаси тоза аст. Коронавирус натанҳо ба кори театр таъсир кард, балки ба барномаи онҳо низ тағйирот ворид намуд. Ҳамин тавр, ин замон дар театр саҳнаҳо барои кӯдакон ба намоиш гузошта намешаванд, чун волидон аз тарси сироят шудан ба коронавирус фарзандонашро дигар ба театр намебаранд.

Вале тарафи хубияш ҳам ҳаст. Ба мавҷи дуюми коронавирус нигоҳ накарда, тамошобинон пас аз чандин моҳи танаффус ташнаи ҳунар шудааанд ва эълонҳоро бодиққат пайгирӣ мекунад.

290
Барчаспҳо:
Маскав, тамошобинон, Театри Маяковский, театр
Асозода Дилшод Алимурод глава города Нурек  посетил ветерана ВОВ  Гулов Малах

Мақомоти шаҳри Норак ба иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ хона сохт

0
(Таҷдидшуда 19:28 24.11.2020)
Мақомоти шаҳри Норак эълон кардааст, ки ахиран ба Гулов Малах, ки иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ мебошад манзили нави зист иборат аз 3 ҳуҷра сохта тақдим карда шуд

ДУШАНБЕ, 24 июн — Sputnik. Бино бар иттилои дафтари маӣбуоти раиси шаҳри Норак ахиран раиси шаҳр Асозода Дилшод Алимурод ба аёдати иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ Гулов Малах рафт.

Раиси шаҳри Норак бо вазъи зисту зиндагонии пири хирад Гулов Малах ошно гардидааст.

Манбаъ қайд кардааст, ки бо ташаббуси мақомоти шаҳр манзили нави зист иборат аз 3 ҳуҷра, ошхона барои аҳли оилаи Гулов Малах сохта, ба истифодаи онҳо супорида шуд.

Ҳамзамон раиси шаҳри Норак барои мавсими зимистонгузаронӣ ба иштирокчии ҶБВ маблағи пулӣ тақдим кардааст.

Бояд гуфт, ки солҳои ҶБВ аз аҳолии 1,5 милюнии Тоҷикистон камубеш 300 ҳазор кас ба ҷанг рафта, беш аз 100 ҳазор кас аз онҳо шаҳид шудаанд. Аз ин шумор 55 ҳазор сарбозу афсар бо нишону медолҳо ва 54 кас бо болотарин унвони кишвар - Қаҳрамони Иттиҳоди Шуравӣ сарфароз гардиданд.

0
Барчаспҳо:
ҶБВ, куҳансарбоз, собиқадорон, Норак, Тоҷикистон