Гулчеҳра Содиқова

"Аз сад гул як гулам нашукуфтааст": модари санъати тоҷик Гулчеҳра Содиқова 78 сола шуд

1426
(Таҷдидшуда 14:23 01.11.2019)
Имрӯз, 31 октябр модари санъати тоҷик устоди ҳирфаии фалак, ҳунарманди мардумии Тоҷикистон Гулчеҳра Содиқова зодрӯз дорад. Гулчеҳра Содиқова имрӯз 78 сола мешавад

ДУШАНБЕ, 31 окт — Sputnik. Гулчеҳра Содиқова - ҳунарманди мардумии Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаи ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, модари санъати тоҷик ва фалаксарои беҳамто мебошад.

Гулчеҳра Содиқова дар зиндагӣ зани хушбахт, боҳунар, дилкушод, зебо ва қавиирода аст.

Зиндагиномаи Гулчеҳра Содиқова

Гулчеҳра Содиқова 31 октябри соли 1941 дар вилояти Хатлони Тоҷикистон ба дунё омадааст. Ҳунарнамоиро аз сини хурдсолӣ аз синфи дуюм оғоз кардааст. 

Ҳанӯз дар синфи дуюм Гулчеҳра миёни мардум бо унвони "Гулчеҳраи фалакхон" ном бароварда буд ва дар ҷашнҳои арӯсӣ барои ҳамдиёрони худ таронаҳои дилфиребу дилангез месуруд.

"Наметавонистам сухани касеро рад намоям, зеро мардум ба ин чиз одат карда буданд. Баъд аз чанд маъракае, мардуми деҳа дигар ба суроғи ҳунармандони бегона намерафтанд", - гуфтааст Гулчеҳра.

Дар ҳамон айём Гулчеҳра Содиқова дар озмуни фалаксароён ширкат карда, ҷои аввалро сазовор мегардад. Баъд аз як моҳ Содиқоваро ба Сталинобод (Душанбе) даъват карданд ва дар ин озмун низ ҷои аввалро соҳиб шуд.

Акнун мебоист, озими Маскав мешуд.

Вале, чуноне худ дар суҳбат бо радиои ВВС изҳор медорад аз тарси ҷон ба Русия сафар накард.

"Он вақт мардум "хулиган" - ро бо лаҳҷа "шпана" мегуфтанд. Гуфтанд, ки дар Маскав шпана бисёр, ман тарсидам, ки боз маро он ҷо накушанд", - нақл мекунад Гулчеҳра.

Ҳамсари ҳамдил ва ҳамовоз. Ташкили ансабли хонаводагӣ - "Орзу"

Гулчеҳра Содиқова дар синфи нӯҳум ба хонаводаи хешу ақрабояш келин мешавад. Ба гуфти худи ҳунарманд, ӯ синфи 9-10-ро дар хонаи ҳамсараш ба итмом расонидааст.

"Ҳамсарам дар иҷрои вазифаҳои хонагӣ ба ман кумак мекард. Ман хушбахттарин зан будам, ки чунин ҳамсар доштам", - ба ёд меорад, Гулчеҳра Содиқова.

Чун ҳамсари Гулчеҳра худ низ инсони фарҳангӣ буд, ба овозхонии Содиқова зид набаромад ва баръаакс дар роҳи санъат дастгирияш кард. Дар ҷое Гулчеҳра ҳамсарашро ҳатто устоди аввалини худ мехонад.

"Устоди ҳамаи мо аввал Парвардигор ва баъд устодам - ҳамсарам буд", - мегӯяд Гулчеҳра.

Гулчеҳра Содиқова соҳиби панҷ писар аст, ки ҳамагон роҳи санъатро пеш гирифтаанд, ки ӯҳдаи навохтани созҳои милливу муосир ба хубӣ мебароянд.

"Вақте мо дар ВДНХ - и Маскав соли 1974 ҳунарнамоӣ кардем, писари хурдиям ҳамагӣ шаш сол дошт. Мардум аз таблзании ӯ дар ҳайрат монда буданд ва аз ҷой бархоста ба мо кафкӯбӣ карданд", - мегӯяд бо ифтихор Гулчеҳра.

Ба гуфти ӯ раҳбари гурӯҳ аввал ҳамсараш ва пас аз сари ҳамсар, писари бурузгаш - Орзу, ки ансамбл низ ба номи ӯ гузошта шудаст, мебошад.

Албатта бузург кардани панҷ писар кори осон нест ва аз падару модар заҳмату таваҷҷӯҳи зиёдеро талаб мекунад, махсусан агар модар санъаткор бошад.

Гулчеҳра модари сахтгир аст. Ӯ мегӯяд дар хурдӣ писаронаш ҳатто ба "сархорӣ" вақт намеёфтанд.

"Саҳар ба мактаб мерафтанд, шом дар мактаби ман буданд - яъне дар маъракаҳо. Ҳамин буд, ки ҳар яки онҳо имрӯз эътибори худро доранд", - бовар дорад Гулчеҳра Содиқова.

Фарзандони Гулчеҳра зери навои мусиқӣ ва суруд бузург шудаанд ва албатта ин ҳама бетаъсир намемонад ва натиҷааш имрӯз ба мо маълум аст, зеро ҳама аз санъат ва ҳунар бархӯрдор ҳастанд ва ҳам пешбарандаи касби падару модари хеш мебошанд.

Гулчеҳра аз фарзандони ҳунармандаш ҳамвора ифтихор дорад, ки тарбият ва заҳматҳои кардааш барабас нарафтаанд. Фарзандонаш имрӯз дар канораш ҳунарнамоӣ мекунанд ва пеш аз ҳама, дар пешрафт ва инкишофи санъати тоҷик саҳми боризи хешро гузошта истодаанд.

Ҳунарманди мардумӣ Гулчеҳра Содиқова бо ансамбли худ, қариб ба тамоми гӯшаҳои дунё сафари ҳунарӣ анҷом додааст ва дар оянда ҳам хоҳад кард.

Фалаки даштӣ Гулчеҳра Содиқоваро машҳур кард

Санъати суннатии фалаксароӣ яке аз бахшҳои баргузидаи фарҳанги миллати тоҷик аст, ки аз замонҳои хеле дур мерос мондааст.

Ин арзишҳои фарҳангӣ, бозгӯкунандаи пиндору гуфтору рафтори нек ҳастанд, ки дар гузашта аҷдодони халқи тоҷик офаридаву ҳифз кардаанд. Фалаксароёни ҳақиқӣ дар баробари ҳунари воло ва овози марғуладору лаҳни булбулсон доштан, боз аз асрори фалаки даввор ва неку бади он воқиф буданд. Фалак сароидан, маънии розу ниёз гуфтан бо Кирдигор мебошад.

Гулчеҳра Содиқова яке аз фалаксароёни номвари тоҷик ва таълимдидаи мактаби эҷодии ҳунарманди нотакрор Одина Ҳошим аст, ки дар байни мардуми натанҳо ҷумҳурӣ, балки берун аз марзҳо низ шуҳратёру шинохта гардидааст.

Гулчеҳра Содиқова сарояндаи сирф мардумист, аз ин лиҳоз, ки тамоми паҳлуҳои ҳунараш, рафтору гуфтораш, этикаву эстетикаи ҳунарвариаш аз оғози фаъолият то ин ҷониб аз ҷавҳари фарҳангӣ моддиву маънавии мардум файзбор гаштааст.

Умри азизи хешро фидои санъату ҳунар намуда, дар дунёи пурпечу тоби ҳунарварӣ бо комёбӣ ва сарфарозӣ мавқеъ ва мартабаи хешро дарёфтааст, ки дар воқеъ давомдиҳандаи мактаби бузурги устодаш-Одина Ҳошим мебошад.

Гулчеҳра мегӯяд устоди нахустанаш ҳамон куҳҳову пуштаҳову дарёҳоянд, ки ӯ вақте садо сар медод онҳо акси садо мекарданд ва эҳтимол "ҳамовоз" мешуданд.

Гулчеҳра мегӯяд аз омезиши фалак бо жанрҳои муосир истиқбол мекунад, вале ба худаш бештар ҳамсовозии наю дутор писанд аст.

"Ман мехоҳам, ки фалаки ман бӯйи тоҷикона дошта бошад. Барои ман ҳамон дутору наю овоз, фалаки тоҷиконаро пурра меcозад", - бовар дорад Гулчеҳра Содиқова.

Гулчеҳра Содиқова дорандаи ҷоизаи ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ

Соли 2008 Эмомалӣ Раҳмон, раисиҷумҳури Тоҷикистон ба гурӯҳи бузурги мутахасисони варзида ва аҳли адабу фарҳанги кишвар нишону ҷоизаҳои ҳукуматӣ супурд.

Аз ҷумла ҳунарманди мардумӣ Гулчеҳра Содиқова ва нависанда Бароти Абдураҳмон барандагони ҷоизаи ба номи устод Рӯдакӣ эълон шуданд.

"Аз сад гул як гулам нашукуфтааст"

Гулчеҳра Содиқова дар баробари модари сахтгир буданаш бисёр зани шӯхтабиат аст.

Ҷое ҳунарманд дар мусоҳиба бо расонаҳо мардуми Тоҷикистонро бо ҷашни Наврӯз муборакбод мегӯяд ва дар бораи нақшаҳо ва сафарҳои ҳунариаш нақл мекунад.

Ӯ мегӯяд, насиб бошаду Худо хоҳад, сафарҳои ҳунарӣ бештар мешаванд, чун: "Аз сад гул ҳоло як гулам нашукуфтааст", - мегӯяд Гулчеҳра Содиқова.

1426
Стоматолог

Оиларо гузошту ба Сахалин рафт: чӣ гуна тоҷик дар Русия карйера сохт

847
(Таҷдидшуда 12:59 24.01.2021)
Зодаи Тоҷикистон, дандонпизишк Маҳмад Неъматов боре тасмим гирифт, ки қадами ҷасуронае гузорад ва барои кор ба Русия рафт. Ин қадами ҷасурона ҳаёти ӯро ба куллӣ дигар кард

ДУШАНБЕ, 24 янв – Sputnik. Дандонпизишк Маҳмад Неъматов аз Тоҷикистон ба Русия кӯчид ва тавассути барқарор кардани шуъбаи дандонпизишкӣ дар Сахалин карйераи барҷаста сохт.

Чизе, ки ӯ тӯли 13 сол дур аз ватан ба даст овард ва ба хотири кор чиро қурбон кард, дар матлаби муаллифи РИА Новости Мария Марикян бихонед.

Ба дӯсташ ваъда доду аз Тоҷикистон рафт

Неъматов дар деҳаи Оббурдони ноҳияи Масчоҳи Тоҷикистон таваллуд шудааст. Пас аз мактаб дар Душанбе ба ҳайси духтури дандон таҳсил кардааст. Баъди хатми донишгоҳ аввал дар муассисаҳои тиббии вилоятӣ кор карда, сипас ба зодгоҳи хурди худ баргашт.

"Бо гузашти вақт, муовини сардухтур шудам, ва ҳамзамон раиси иттифоқи касаба будам. Ҳамааш қонеъкунанда буд", - мегӯяд, Неъматов.

Ҳамааш дар соли 2007 тағир ёфт: дӯст ва ҳамкори Маҳмад ба Сахалин рафт ва ӯро бо худ даъват кард.

"Ман розӣ шудам. Ин муколамаи мо, ба назари ман, ҷиддӣ набуд. Ва ногаҳон - занг."  Хуб, ин ҷо хуб аст.  Даромади мӯътадил, таҷрибаи нав. Омода шав! "- гуфт Неъматов.

Ба гуфтаи Неъматов, иҷрои ваъда кори осон набуд: оила ин иқдомро бо камҳавасӣ қабул карданд. Падар ошкоро зидди он буд, ва баҳс мекард, ки ҳоҷат ба тарки вазифа ва гузошта рафтани оила нест.

Аммо Маҳмад ба ин гуфтаҳо гӯш накарду оиларо дар ватан гузошт ва роҳи Русияро пеш гирифт.

Оғози муваффақиятҳои табиби тоҷик дар Русия

Ҷои кори аввалини Неъматов бахши дандонпизишкӣ дар Александровск-Сахалинский дар шимоли вилоят буд. Сахалин пеш аз ҳама ӯро бо барфи зиёд мутаассир кард.

"Ҳолатҳое мешавад, ки шумо дар канори роҳраве, ки ҳар рӯз тоза мекунанд, мегузаред ва дар паҳлӯҳо барф болотар аз шумост. Мисли нақб. Саҳар, баъзан аз даромадгоҳ баромада наметавонед. Ман аз тирезаи ҳамсояҳоям дар ошёнаи якум берун шуда будам ",- ба ёд меорад Маҳмад.

Пас аз панҷ сол, Неъматов қариб тасодуфан ба деҳаи Смирних кӯчид. Ман бо як ҳамватани худ вохӯрдам, ки гуфт, беморхонаи маҳаллӣ мутахассис надорад. Ва дӯсте, ки барояш ба Русия омадам, аллакай ба нафақа баромад, мегӯяд ӯ.

Маҳмад ба беморхонаи марказии ноҳиявии Смирниховский ба кор даромад ва ӯро фавран мудири шӯъбаи дандонпизишкӣ таъин карданд. Духтури дандон дар ихтиёри худ се ҳуҷра дошт: ду ҳуҷра барои қабул ва як ҳуҷра барои табобат.

Махмад Неъматов в Смирныховской ЦРБ
© Фото : из личного архива Махмада Неъматова
Махмад Неъматов в Смирныховской ЦРБ

Чӣ гуна тоҷик дар Русия дандонпизишкиро тағйир дод

Дар ҷои нави кор муҳоҷир  ба вазъи ногувору фанои умумии стоматология дучор шуд. Барои тағир додани шӯъба саъйи зиёд лозим буд.

"Ба назар мерасид, ки ин деворҳо дер боз таъмир нашудаанд. Таҷҳизот аз замони Шӯравӣ буд", - гуфт табиб.

Шуъбаро таъмир карданд, таҷҳизоти нав оварданд. Ва худи Неъматов мутахассисони ҷавон ва кадрҳои ботаҷрибаро фаъолона ҷалб мекард.

Ҳоло беморон дар чор ҳуҷра қабул карда мешаванд. Маҳмад 13 корманд дорад: панҷ табиб, техник-стоматолог, ҳамшираҳои тиб, фаррош. Ифтихори алоҳидаи шуъба- стоматологияи сайёр мебошад.

Ҷеймс Насимӣ - нахустин коргардони тоҷик, ки Ҳолливудро тасхир кард

"Вақте ки ман нав омадам, хеле ҳайрон шудам, ки чаро дар минтақае, ки шароити боду ҳавои махсус дорад, чунин таҷриба вуҷуд надошт. Мо мошинро соли 2019 гирифтем. Онро се сол мунтазир шудем. Дар як моҳ ду маротиба сафар мекунем", - бо болидагӣ мегӯяд, духтури дандон.

Барои карйера, маҷбур будам, оиларо қурбон кунам

Ҳама ин 13 сол Маҳмад аз оилааш дур зиндагӣ кард. Ҳамсараш ҷуръат накард, ки то калон шудани духтарони хурдӣ ба Русия ояд. Ӯ иқрор кард, ки хонаашро хеле пазмон шудааст, гарчанде кӯшиш мекунад, соле ду маротиба ба назди оилааш равад.

Ҳамзамон ба назди Маҳмад, писаронаш низ омаданд: калонӣ, ҳамчун техники дандон таҳсил карда, таҳти назорати падар тахассусашро такмил медиҳад, писари миёнааш ду сол пеш Донишгоҳи давлатии Чувашияро хатм кард ва инчунин ба Сахалин кӯчид.

Махмад с сыном
© Фото : из личного архива Махмада Неъматова
Махмад с сыном

"Ҳоло набераҳоям низ калон шуда истодаанд. То он даме, ки қувват дорам, кор мекунам ва ҳамзамон донишамро ба ҷавонон меомӯзам. Ман як вазифа дорам - ба одамон кӯмак расонидан. Чӣ фарқ дорад, ки дар куҷо? Мо ҳама дар як замин зиндагӣ мекунем. Барои табиб фарқияти ҷинсият, миллат ва дин вуҷуд надорад “, - гуфт Неъматов.

Сайёра Сафарӣ: ҳаргиз бо ҳампешагонам роман надоштам

Маҳмад мегӯяд, ки ӯ худро аллакай Сахалини воқеӣ ҳис мекунад, аммо ба ҳар ҳол нақша дорад, ки пас аз нафақа баромадан, ба зодгоҳаш Тоҷикистон баргардад.

847
Барчаспҳо:
Масчо, Сахалин, касби табибӣ, Русия, Тоҷикистон
Концерт в память барда Лидуша Хабибо в Душанбе, Далер Назаров

Назаров дар бораи убури марзи Ӯзбекистон, вохӯрӣ бо роҳбарону лағви консерташ дар Бухоро

1792
(Таҷдидшуда 18:17 12.01.2021)
Далер Назаров, ҳунарманди маъруфи тоҷикистонӣ пас аз чанд сол бори нахуст дар Ӯзбекистон ҳунарнамоӣ кард. Ӯ ин сафарашро олиҷаноб хондаву гуфтааст, барои консерти лағвшудааш дар Бухоро, дубора ба ин кишвар хоҳад баргашт

ДУШАНБЕ, 12 янв — Sputnik. Овозхон ва оҳангсози шинохтаи тоҷик Далер Назаров, ки охирҳои моҳи декабр дар Ӯзбекистон консерт гузошт, таассуроташ аз ин сафари ҳунариашро нақл кардааст.

Ҳунарманд дар саҳифаи Инстаграмаш, ин сафарро ба шаҳрҳои Тошканду Самарқанд пур аз эҳсоси наҷибу хурсандӣ хондааст.

Вай гуфтааст, сафар ба Ӯзбекистон, ҳарчанд дер боз дар нақша буд, якбора сурат гирифт.

"Ба назарам чунин менамуд, ки ба ин мулоқоти ҷолиб бо тамошобинони Ӯзбекистон бояд омодагии тӯлонӣ бошад. Хусусан, пас аз он ки сарони давлатҳои мо монеаи байни моро бартараф карданд, ки ба ҳама хурсандии зиёд овард ва ман ин ҳодисаро дар солҳои охир матлубтарин ва хурсандибахш мешуморам", - қайд кардааст ӯ.

Далер Назаров омили асосии рушд накардани эстрадаи тоҷикро тавзеҳ дод

Вай афзудааст, ки "новобаста аз пандемия ва баста будани марзҳо, марзбонон  моро хушҳолона пешвоз гирифтанд ва пас аз гузаштани тамоми расмиятҳо ба сарзамини ошно ворид шудем".

"Дар чашми пешвозгирандагон як ҳаяҷон ва тантана намудор мешуд, дар дили мо бошад ҳеҷ "мову шумо"-е набуд, танҳо шодӣ аз вохӯрии деринтизор буд", - афзудааст Далер Назаров.

Овозхон таъкид кардааст, ки дар Самарқанду Тошканд вақташ хуш ва пур аз муҳаббат гузашт. Аммо ҳунарнамоияш дар шаҳри Бухоро бо сабабҳои номаълум лағв шуд.

Хоҳишмандон зиёд шуданд: Далер Назаров дар Тошканд ду рӯз консерт медиҳад

"Мутаассифона, консерти мо дар Бухоро, ки хело интизорамон буданд, лағв шуд. Сабабашро намедонем, аммо медонем, ки вохӯрӣ дар ин шаҳр дар сатҳи олӣ албатта мешавад", - таъкид мекунад ӯ.

Овозхон, қайд кардааст, ки дар давоми ин сафар бо табақаҳои гуногун, аз ҷумла аз роҳбарон то ошпазҳову савдогарон мулоқот дошт.

"Ман инро барои он мегӯям, ки касеро махсус интихоб накардем, ҳама бидуни ягон маҷбурӣ хурсанду самимӣ буданд", - таъкид мекунад ҳунарманд.

Далер Назаров афзудааст, ки то ҳол ба унвонаш "мактубҳои саршор аз меҳру муҳаббат мерасанд ва дар оянда ин ҳама самимият дар таронаҳои тозааш дарҷ хоҳанд шуд".

1792
Барчаспҳо:
консерт, таассуроти нахустин, Ӯзбекистон, Далер Назаров
Мужчина с автоматом в руке, архивное фото

Ҳимояи худу фарзандон: шарҳи дастгиршуда дар Турсунзода дар бораи нигоҳдории силоҳ - видео

0
(Таҷдидшуда 20:55 27.01.2021)
Вазорати умури дохилии Тоҷикистон аз парвандаи ҷиноӣ алайҳи сокини шаҳри Турсунзода барои нигоҳдории ғайриқонунии силоҳ ва лавозимоти ҷангӣ хабар додааст

ДУШАНБЕ, 27 янв — Sputnik.  Бар асоси гузориши ВУД, маъмурини Раёсати кофтукоби ҷиноӣ дар пайи як амалиёт Маъбурҷон Таҳоров, сокини кӯчаи Айнии шаҳри Турсунзодаро дастгир кардаанд.

Дар пайи кофтукоб дар боми хонаи падари дастгиршуда, дар деҳаи Шукурови шаҳри Турсунзода як автомати Калашников бо 29 дона тир ва норинҷак пайдо карда шуд. Таҳоров дар гузориш изҳор медорад, ки ин аслиҳаро солҳои 1997 ё  1998 ба ивази 300 доллар бо ҳадафи ҳимоя харид.

Ӯ тавзеҳ дод, ки ин силоҳро он замон барои ҳимояи худу фарзандонаш гирифта буд.

Вазорати умури дохилии Тоҷикистон таъкид намуд, ки феълан алайҳи Таҳоров парвандаи ҷиноӣ оғоз шудааст. Ин ниҳод зикр намуд, афроде, ки ихтиёран ба мақомоти умури дохилӣ силоҳи оташфишон месупоранд аз ҷавобгарӣ озод мешаванд.

0
Барчаспҳо:
силоҳ, шаҳри Турсунзода, Тоҷикистон