Ҷанги бузурги Ватании солҳои 1941-1945. Акс аз бойгонӣ

Саҳифагардонӣ: “Ҷанг дар Европа, Африка ва Азия”

28
(Таҷдидшуда 14:07 15.04.2015)
Шуруъ аз имрӯз Sputnik ба бознашри матолиби солҳои ҷангӣ, ки дар матбуоти тоҷик дар соли 1941-ум ба табъ расида буданд, мепардозад. 70 сол муқаддам ҳамкасбони мо дар бораи чӣ менавишатанд? Коргар, муаллим ва колхозчии тоҷик дар он соли пурдаҳшат чӣ рӯзу рӯзгоре дошт?

Чанд моҳ қабл аз шуруи Ҷанги дувуми ҷаҳонӣ ё ба истилоҳи шӯравиҳо "Ҷанги Бузурги Ватанӣ", дар гӯшае аз ин нашрия хабарҳои ҷангро зери унвони "Ҷанг дар Европа, Африка ва Азия" мунтазам интишор мекард.

Ин хабарҳо ғолибан аз нашрияҳои марказии шӯравӣ, ки дар Русия ба табъ мерасиданд, дар нашрияҳои Тоҷикистон бознашр мешуданд. Барои мисол, дар шумораи 21 майи соли 1941, ҳамагӣ як моҳ қабл аз оғози ҷанг дар хоки шӯравӣ, ин нашрия аз бомбаборон самолётҳои Германия болои портҳои қисми Ҷанубӣ ва Ҷануби-Шарқии Англия хабар медиҳад.

"Рӯзи 18 май ва шаби арафаи 19 май оператсияҳои қувваҳои ҳавоии Германия асосан муқобили киштиҳои савдои англис дар қарибии Англия ва дар қисми шимолии океани Атлантик нигаронида шудаанд", — навиштааст Комсомоли Тоҷикистон.

Дар идомаи ин хабар ҷанг дар Африқо, ба истилоҳи нашрия, Африкаи Шимолӣ дарҷ гардидааст. Дар ин минтақа "дар районҳои Тобрук ва Соллум амалиёти қисмҳои разведкачӣ дида мешавад. Авиатсияи тарафҳои ҷангкунанда дар амалиёти ҷанг дар тамоми участкаҳои фронти баҳри Миёназамин активона иштирок карда истодаанд. Дар маълумоти командадиҳии Германия қайд карда мешавад, ки самолётҳои Германия 18 май ба Крит ҳуҷум кардаанд".

Ба ин тартиб, ин бахш то шуруъи ҷанги Олмон бо СССР идома дошт ва хабарҳои ҷанги дувуми ҷаҳониро аз нашрияҳои марказии давлати шӯравӣ бознашр мекард. Ҷолиб ин аст, ки лашкар ва ё неруҳои Олмон то шуруи ҷанг бо шӯравӣ фашист номида нашудаанд.

(Аз нашрияи "Комсомоли Тоҷикистон", Органи Комитети Марказӣ ва Обкоми Сталинободии ЛКСМ Тоҷикистон. 23 майи соли 1941)

 

Комсомоли Тоҷикистон 23 майи соли 1941
Sputnik
"Комсомоли Тоҷикистон" 23 майи соли 1941

Рӯзҳои қабл аз ҷанги хонандагони мактабҳои Тоҷикистон

"Соли хониши ҷорӣ ба охир расида истодааст. Бачагони хушбахти даврони Сталинӣ баъд аз ба охир расидани таҳсил ба лагерҳо, хонаҳои истироҳатӣ ва ба дигар ҷойҳои дилкушо рафта, хушу хурсандона истироҳат мекунанд.

Айни ҳол дар республикаамон 7 лагери пионерӣ ташкил карда шуда, дар онҳо 4770 нафар пионерон, мактаббачагон ҷалб карда мешаванд.

Аксари ин қисми бачагон дар маркази районҳо ва қишлоқҳо мебошанд, ки бояд онҳо фаромӯш карда нашаванд.

Соли гузашта як қатор ташкилотҳои комсомолии республикаамон дар вақти истироҳати тобистонаи мактаббачагон фақат ба кори лагерҳои пионерӣ машғул шуда, бо бачаҳои берун аз лагерҳо тамоман машғул нашуда буданд. Ҳамаи ин дар натиҷаи нафаҳмидани моҳияти дуруст гузаронида шудани итироҳати тобистонаи мактаббачагон ба вуҷуд омад. Ба ташкилотҳои комсомолии республикаамон зарур аст, ки аз чунин камбудиҳои дар соли гузашта рӯй додагӣ ба худ хулоса гирифта истода, диққати худро ба ташкил карда шудани форпостҳои пионерӣ, майдончаҳои спортивӣ ва ғайраҳо нигаронанд.

Фотопостҳои пионерӣ бояд дар ҳавлиҳои алоҳидае, ки дар онҷо шумораи пионерон ва мактаббачагон ба қадри зарурӣ аз 15 то 100 нафар мерасад ва дар паркҳо, кварталҳои коргарӣ ва назди колхозҳо, ки дар он ҷойҳо пионерон ва мактаббачагон ҷамъ меоянд, ташкил карда шаванд. Ба вожатиёни пионерӣ зарур аст, ки дар тобистон кори тарбиявӣ-политикиро ҳам суст накарда, дар байни бачагон ин кори муҳимро нағз ба роҳ монанд.

Ташкилотҳои комсомолӣ, сарвожатҳо ва дар навбати аввал комиссияҳои доимии оид ба корҳои мактабӣ ва пионерии назди райком ва горкомҳои комсомол вазифадор ҳастанд, ки бояд бо тамоми вожатиҳои отрядҳои пионерӣ дар бораи кори тобистонаи бачагон инструктаж гузаронанд.

Лозим аст ки вожатиён барои дар байни бачагон ба вуҷуд наомадани бетартибиҳо мубориза бурда, дар форпостҳои пионерӣ ва кружоки худфаъолиятии пионерон ва мактаббачагонро бо хубӣ ташкил карда истода, экскурсияҳо, саёҳатҳо, мусобиқаҳои спортивӣ гузаронанд. Пионерон ва мактаббачагон ба меҳнат кардан ва ба корҳои ҷамъиятии колхозу совхозҳо иштирок кардан одат кунонида шаванд.

Бояд барои дар байни пионерон ва мактаббачагони дар лагерҳои пионерӣ ва фортопостҳо будагӣ намунавор гузаронида шудани ҳаррӯза ҳикоя, сӯҳбат ва лексияҳои шавқоварро дар сари вақташ таъмин кунем."

Муаллим КАРАВАЕВ — инструктори шъбаи ҷавонони мактабӣ ва пионерии КМ ЛКСМ Тоҷикистон,("Комсомоли Тоҷикистон", 23 майи соли 1941)

28
Барчаспҳо:
бознашр, солҳи 1941-45, матбуоти Тоҷикистон, ҷанг, "Комсомоли Тоҷикистон", Ҷанги Бузурги Ватанӣ, ҶБВ, СССР, Тоҷикистон

Путин санаи таҷлили Рӯзи Пирӯзиро эълом кард

855
(Таҷдидшуда 18:11 26.05.2020)
Президенти Русия Владимир Путин гуфт, Рӯзи Пирӯзӣ дар Русия 24 июн таҷлил мешавад. Маҳз дар ин таърих нахустин бор соли 1945 гузашти низомии қаҳрамонон баргузор шуда буд

ДУШАНБЕ, 26 май – Sputniк. Президенти Федератсияи Русия Владимир Путин рӯзи таҷлили 75-умин солгарди Рӯзи Пирӯзиро, 24 июн эълом кард.

"Фармон медиҳам, ки омодагӣ барои таҷлили 75-умин солгарди Пирӯзӣ дар Ҷанги Бузурги Ватаниро дар пойтахти Русия шаҳри Маскав ва дигар шаҳрҳо оғоз кунед", - гуфт ӯ зимни суҳбати видеоӣ бо вазири дифоъи кишвар.

Ӯ қайд кард, ки рӯзи 24 июн барои таҷлили ин иди бузург рӯзи мувофиқ аст, чун маҳз дар ин таърих нахустин бор соли 1945 гузашти низомии қаҳрамонон баргузор шуда буд.

Дар баробари ин президент ба вазири дифоъ Сергей Шойгу фармуд, то замони таҷлили ид амнияти шаҳрвандон қатъиян таъмин шавад ва хатари сироятёбӣ ба коронавирус дар он рӯз кам карда шавад.

Ҳам табобат мекарданд ва ҳам таъмин: саҳми Тоҷикистон дар пирӯзӣ бар фашизм

Раҳбари кишвар ҳамчунин қайд кард, ки "Ҳанги ҷовидон" низ баргузор мешавад.

"Пешниҳод дорам, ки "Ҳанги ҷовидон" моҳе баъд 24 июл баргузор шавад. Ин Рӯзи қувваҳои обӣ мебошад". 

Вале, агар дар моҳҳои наздик хатари сироятшавӣ аз коронавирус чун имрӯз боқӣ монад, эҳтимол рӯзи баргузории "Ҳанги ҷовидон" ба таъхир меафтад.

855
Барчаспҳо:
ҷашни рӯзи Ғалаба, Рӯзи ғалаба, Русия
Мавзуҳо:
Пайомадҳои COVID-19 дар Тоҷикистон ва ҷаҳон

Ҳам табобат мекарданд ва ҳам таъмин: саҳми Тоҷикистон дар пирӯзӣ бар фашизм

121
Саҳми бузурги Тоҷикистон дар пешрафти ғалаба на танкҳое, ки ба ёдгор монданд, балки деворҳои бемористонҳои эвакуатсионӣ, ки ёдгории зиндае аз фидокориҳои халқи тоҷик ба шумор мераванд

Дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ сокинони Тоҷикистон дар роҳи ғалаба саҳми бузург гузоштаанд. Дар байни онҳо на танҳо низомиён буданд, балки онҳое, ки кор мекарданд ва барои кӯмак ба сарбозони майдони ҷанг ҳар кори аз дасташон меомадаро мекарданд.

Боз як саҳифаи қаҳрамононаи ҷумҳурӣ кори табибон ва ихтиёриён аст. Тоҷикистон воқеан хонаи дуввум барои даҳҳо ҳазор нафар аз муҳосирашудагони Ленинград, Маскав, Киев, Минск ва бисёр шаҳру деҳоти минтақаҳои ғарбии Иттиҳоди Шӯравӣ шуда буд.

Ба ифтихори 75-умин солгарди Ғалаба, Sputnik Тоҷикистон дар бораи ҷароҳатҳо, эвакуатсия ва муассисаҳои тиббии ҷумҳурӣ дар давраи Ҷанги Бузурги Ватанӣ маълумоти пешакӣ омода кард.

Эмомалӣ Раҳмон иштирокчиёни ҶБВ-ро табрик кард: мо онҳоро фаромӯш нахоҳем кард

То соли 1942 дар Тоҷикистон 29 беморхонаи эвакуатсионӣ кушода шуд. Аксарияти онҳо дар Душанбе буданд, ҳамчунин дар Хуҷанд, Конибодом, Қӯрғонтеппа ва дигар шаҳрҳои ҷумҳурӣ низ бемористонҳо буданд.

Азбаски Тоҷикистон аз маҳали ҷанг дур буд, ба он ҷо аскарони ҷароҳати вазнин бардоштаро меоварданд. Онҳоро тавассути қаторҳои ёрии таъҷилӣ мерасониданд ва табибон дар он ҷо ҳолати онҳоро арзёбӣ карда ба бемористони махсус интиқол медоданд.

Ҳар як муассисаи тиббӣ тахасуси худро дошт: ҷарроҳии умумӣ, барои ҷароҳатҳои вазнин ва ҷароҳатбахшҳои неврологӣ, протезӣ ва ортопедӣ.

Аз сабаби набудани бинои тиббӣ, одамон бояд на танҳо дар беморхонаҳо, балки дар биноҳои маъмурӣ, мактабҳо, донишкадаҳо ҷойгир карда мешуданд. Ба ташкилотҳои хайриявӣ, ки ҷойгоҳҳо, катҳо, рӯйпӯшҳо, лавозимоти хоб ва асбобу анҷоми рӯзгорро таъмин мекарданд, кӯмак расонида мешуд.

Аксари маҷрӯҳон ба беморхонаҳо дар соли 1942 омада буданд. Инҳо муҳофизони Сталинград, Севастопол, Одесса ва Қафқоз буданд.

Табибон тавонистанд беш аз 50 ҳазор сарбози шӯравиро, ки тақрибан панҷ дивизияи пурраро ташкил мекарданд табобат кунанд. Тибқи омори солҳои ҷанг, ин рақам тақрибан 70% маҷрӯҳон ва 90% беморони ба ҷумҳурӣ овардашударо ташкил медиҳад.

Воқеан, кадрҳои нав барои эҳтиёҷоти беморхонаҳо дар маҳалҳо омода карда шуданд. Дар тӯли якуним сол, аз соли 1941 то 1942, ба Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон донишҷӯёнро аз донишгоҳҳоии тиббии Маскав, Ленинград, Киев, Одесса, ҳамагӣ 79 нафар интиқол доданд.

Русия ба Рӯзи ғалаба омодагӣ мебинад - акс

Табибоне, ки дар Тоҷикистон кор мекарданд, доруҳоеро ба соҳаи тибб пешниҳод карданд, ки имрӯз бомуваффақият дар дунё истифода мешаванд. Масалан, равғани арча - дар заминаи гиёҳҳои шифобахш, ки дар кӯҳҳои Тоҷикистон парвариш мешавад. Ин равған барои муолиҷаи беморони вазнин, ки сӯхтаҳои дараҷаи 1 ва 2 мебошанд, истифода мешуд.

Беморхонаҳои эвакуатсионӣ дар Тоҷикистон то аввали соли 1944 буданд. Вақте ки нерӯҳои шӯравӣ Украинаро озод карданд, як қисми госпиталҳо барои мустаҳкам намудани ёрии тиббӣ ба майдони ҷанг наздиктар карда шуданд. Якчанд постгоҳҳои тиббии дар Душанбе боқимонда ба беморхонаҳо табдил ёфтанд. Маъюбони ҷанг акнун дар он ҷо муолиҷа мешуданд.

Аскарон табобат шуда ба сафи пеш бармегаштанд. Онҳое, ки дигар аз сабаби саломатиашон ҷанг карда наметавонистанд касбҳои навро азхуд мекарданд. Дар аксар ҳолатҳо, онҳо барои кор ба фабрикаҳо мерафтанд.

Фарзандони сарбозони фронт дар лагерҳои кӯдакон ва хонаҳои истироҳатӣ ҷойгир карда мешуданд. Сокинони маҳаллӣ канор намонданд ва аксар вақт ятимонро ба оилаҳои худ мебурданд. Дар натиҷа, қариб 10 ҳазор кӯдакон дар хоки Тоҷикситон паноҳ ёфтанд ва як қисми кӯдакии худро дар он ҷое, ки аз даҳшати ҷанг дур буд, гузарониданд. Азбаски бисёриҳо аз он ҷо дигар ҷои баргаштан надоштанд дар ҷумҳурии меҳмондӯсти зиндагиашонро идома доданд.

121
День 28 мая

Ҷашнҳои рӯзи 28 май дар Тоҷикистон ва ҷаҳон

0
(Таҷдидшуда 03:53 28.05.2020)
Рӯзи бисту ҳаштуми май дар Тоҷикистн аз Рӯзи сарҳадчиён ҷашн гирифта мешавад. Ҳамчунин дар ин рӯз дар Эфиопия Рӯзи суқути низомӣ қайд карда мешавад

Рӯзи 28 май дар ҷаҳон чӣ рух дод

Соли 1993 Монако узви 182-юми СММ шуд.

Соли 2009 Президенти вақти Туркия Абдулло Гул бо сафари расмӣ ба Тоҷикистон омад.

Соли 1863  дар Бостон аввалин маротиба дар Америка полк ташкил карда шуд, ки он танҳо аз сарбозони сиёҳпӯст иборат буд.

Рӯзи 28 май дар Тоҷикистон чӣ рух дод

Соли 2003 Парлумони Тоҷикистон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи реклама»-ро қабул кард.

Соли 2008 бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Қоидаҳои ташкил ва низоми нигаҳдории ҳудудҳои таърихию фарҳангии махсус ҳифзшаванда»  тасдиқ гардид.

Соли 2009 дар шаҳри Душанбе миёни Тоҷикистону Туркия 3 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

День 27 мая
© Sputnik / Стас Этвеш / Вишнякова Мария

Соли 2010 «Стратегияи миллии фаъолгардонии нақши занон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2011-2020» қабул гардид.

Соли 2013 дар шаҳри Бишкек миёни Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Федератсияи Россия Владимир Путин доир ба роҳҳои рушди минбаъдаи ҳамкорӣ дар соҳаҳои энергетика, саноат, илму техника, маориф, фарҳанг ва густариши робитаҳо миёни минтақаҳои ду кишвар гуфтугӯйи судманд сурат гирифт.

Соли 2014 пас аз анҷоми мулоқоту музокирот миёни Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Подшоҳи Мамлакати Баҳрайн шайх Ҳамад ибни Исо оли Халифа  7 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид.

Соли 2012 дар Минск ҷаласаи шӯрои роҳбарони Агентиҳои иттилоотии давлатии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил  баргузор гардид.

Соли 2014 дар Баҳрайн Форуми истеҳсолкунандагон ва соҳибкорони Тоҷикистону Баҳрайн баргузор гардид.

Ҷашнҳои рӯзи 28май


 

  • Дар Тоҷикистон — Рӯзи сарҳадчиён.
  • Дар Эфиопия — Рӯзи суқути низоми ҳарбӣ.
  • Дар Озарбойҷон- Рӯзи ҷумҳурӣ.
0